સવાર પડી, અને કિશનનો વરઘોડો ધૂમધામથી આંગણે આવ્યો. આખા ગામના લોકો ખુશ હતા. જાનકીના માતા-પિતાના ચહેરા પર ભલે એક નકલી સ્મિત હતું, પણ તેમના હૃદયમાં કાળજું કંપી રહ્યું હતું. મનકીએ જાનકીના કપડાં પહેર્યા, તેનો ઘૂંઘટ ઓઢ્યો. તેના હૃદયમાં આગ લાગી હતી, પગ ધ્રૂજતા હતા, પણ તે અડગ હતી. ‘સપ્તપદી’ના ફેરા ફરતી વખતે મનકીએ મનોમન જાનકીને યાદ કરી, “બહેન, તારા માટે, બસ તારા માટે.”
લગ્ન સંપન્ન થયા. મનકી, ઘૂંઘટમાં જાનકી બનીને, કિશન સાથે સાસરે ગઈ. આખા ગામમાં વાત ફેલાઈ, કે લગ્નની છેલ્લી ઘડીએ જાનકી બીમાર પડી, એટલે નાની બહેને ધૂંઘટ ઓઢીને લગ્ન કર્યાં. સૌએ મનકીને ગાળો દીધી. “આ તો પાપ કર્યું! બહેનનો ઘૂંઘટ ચોર્યો! આ તો પરિવારની વિલન બની!” કોઈએ કહ્યું, “શું ખબર, પહેલેથી જ કિશન પર દાનત હશે!” ગામની બહેનપણીઓ પણ જાનકીને પૂછતી, “તારી બહેને તારી સાથે દગો કર્યો?” જાનકી કંઈ બોલી શકતી નહોતી, તે બસ મનકીને જોઈ આંસુ સારતી હતી.
કિશનને પણ આઘાત લાગ્યો. તે જાનકીને ચાહતો હતો. તેને મનકી પર ગુસ્સો આવ્યો. તેણે મનકીને ધિક્કારી. “દગાદાર! વિશ્વાસઘાતી!” તે કહેતો. મનકી આ બધું મૌન રહીને સાંભળી લેતી. તેના ચહેરા પર કોઈ ભાવ નહોતા. તેણે કિશનને કે ગામના લોકોને ક્યારેય સાચી વાત કહી નહોતી. તે જાણતી હતી કે જો તે કહેશે તો જાનકીનું જીવન સમાપ્ત થઈ જશે, તેના ભાવિ બાળક પર કલંક લાગશે. મનકીએ પોતાના જ ભાગ્યને હોમી દીધું હતું, જાનકીના ભવિષ્ય માટે. જાનકીને પણ ગુનેગાર નહોતી ઠેરવવી, કારણ કે તે પણ એક ભોગ હતી.
વર્ષો વીતી ગયા. જાનકીના જીવનમાં પણ સમય જતાં શાંતિ આવી. ગામના એક બીજા યુવાન સાથે તેના લગ્ન થયા, અને તેને એક બાળક પણ આવ્યું, જે મનકીના કાળા કરતૂતનું પરિણામ નહોતું, પણ તેના પતિનું હતું. કિશન અને મનકીનું લગ્નજીવન પણ એક યાંત્રિક સંબંધ બનીને રહી ગયું હતું. કિશન ભલે મનકીને પત્ની તરીકે સ્વીકારી ચૂક્યો હતો, પણ તેના મનમાં જાનકી માટેનો પ્રેમ અને મનકી પ્રત્યેનો રોષ જીવંત હતા.
એક દિવસ, જાનકી તેના સાસરેથી પિયર આવી હતી. તે મનકીને મળવા કિશનના ઘરે ગઈ. મનકી ઘરના કામમાં વ્યસ્ત હતી. કિશન ત્યારે ખેતરે ગયો હતો. જાનકીએ ધીમેથી મનકીને પૂછ્યું, “મનકી, તે દિવસે… તે આવું શા માટે કર્યું?”
મનકીની આંખોમાં પાણી આવી ગયા. તેણે જાનકીનો હાથ પકડ્યો અને તેને ખૂણામાં લઈ ગઈ. ધીમેથી, તૂટતા અવાજે તેણે કહ્યું, “બહેન, તારું જીવન બચાવવા માટે. તે રાત્રે… તારા પેટમાં જે કૂંપળ ફૂટી હતી, તે કિશનની નહોતી. તું બેભાન હતી, પણ હું જાગતી હતી. વૈદ્યરાજે બાપા-માને બધું કહી દીધું હતું. જો હું એ દિવસે તારા વેશમાં ન બેસત, તો તારું જીવન નરક બની જાત. ગામની લાજ લૂંટાઈ જાત, અને આપણા પરિવારની આબરુ ધૂળધાણી થઈ જાત. મેં તારા માટે, તારા ભવિષ્ય માટે, આ કલંક પોતાના માથે લીધું. લોકો મને વિલન કહે, દગાદાર કહે, મને કોઈ ફેર નથી પડતો. બસ, તું સુખી રહે, એટલું જ મારા માટે ઘણું છે.”
જાનકીના કાનમાં આ શબ્દો જાણે હથોડાની જેમ વાગ્યા. તેને યાદ આવ્યું તે રાતનું અસહ્ય દર્દ અને પછીની બેભાન અવસ્થા. તેને યાદ નહોતું કે તેના જીવનમાં ક્યારે આવું કંઈ બન્યું હતું. કદાચ કોઈ રાત્રે, જ્યારે તે ગાઢ નિદ્રામાં હતી, કોઈ અજાણ્યા રાક્ષસે તેનો ભોગ લીધો હશે. તે ભલે બેભાન હતી, પણ મનકીએ તેની વેદના પારખી લીધી હતી.
જાનકીની આંખોમાંથી દડદડ આંસુ વહેવા લાગ્યા. તેણે મનકીને ભેટી લીધી. “મનકી! તે આટલો મોટો ત્યાગ કર્યો? આટલી મોટી પીડા છુપાવી રાખી?” તે ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડતી હતી. મનકીએ ચૂપચાપ તેની પીઠ થપથપાવી. તેના પોતાના હૃદયમાં દબાયેલી વેદના પણ આંસુ બનીને બહાર નીકળતી હતી.
આજે જાનકી સમજી હતી કે તેની નાની બહેન, જેને આખી દુનિયા ‘વિલન’ કહેતી હતી, તે હકીકતમાં તેના જીવનની સૌથી મોટી દેવી હતી. એક એવી દેવી જેણે પોતાના સુખ, પોતાના સપના, અને પોતાની આખી જિંદગીને પોતાના હાથે હોમી દીધી હતી, માત્ર મોટી બહેનના જીવનને બચાવવા માટે. ગામ લોકો જેને ‘દગાદાર’ કહેતા હતા, તેનું કારણ જાણીને આજે જાનકીની આંખો ભીની થઈ ગઈ હતી. અને આ કથા સાંભળીને સૌની આંખો પણ ભીની થઈ જશે, એ નિશ્ચિત હતું. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
આ વાર્તા તમને કેવી લાગી? 1 થી 10 માં રેટિંગ આપો!