સવારના પોરમાં જ ગરમાગરમ વાતોનો ધુમાડો નીકળતો હોય. કૂવાના કાંઠે પાણી ભરતી બાયુંના ઝુમખામાં ખડખડાટ હાસ્ય હોય કે પછી કોઈના ઘેર નીકળેલી નવી લડાઈના ગણગણાટ હોય. પણ રામેરુંના છેવાડે આવેલા ભોળાજી ના ઘરમાં, જ્યાં વરસોથી શાંતિનું સામ્રાજ્ય હતું, ત્યાં એક સાંજે અણધાર્યું તોફાન ઉભું થયું. કારણ હતું, દાળનો એક નાનકડો ટીપું.
ભોળાજી તો ક્યારનાય રામશરણ પામી ગયા હતા. પાછળ મૂકી ગયા હતા બે દીકરા, રામજી ને વેલજી, અને એમની મા હીરાબા. ઘર ભલે જૂનુંપુરાણું હતું, પણ તેમાં વાસ કરતો પ્રેમ નવો ને તાજો હતો. બે દીકરા, એમની વહુઓ, ને નાના-મોટા સાત દીકરા-દીકરીઓ – બધા એક ચૂલે રાંધેલું ખાતા, એક છાપરા નીચે સૂતા. ખેતીની આવક ઓછી હતી, પણ હીરાબાના હાથે વ્યવસ્થા એવી ગોઠવાઈ હતી કે કોઈ દિવસ ઓછું-વત્તું ન પડતું.
પણ સમય બદલાય એમ માણસાઈ પણ બદલાય. વહુઓના મનમાં ધીમે ધીમે ઈર્ષ્યાના છોડ ઊગવા માંડ્યા હતા. કોનો ધણી વધુ મહેનત કરે છે, કોના છોકરાને વધુ દૂધ મળે છે, કોની થાળીમાં દાળનો વધારાનો ટીપું આવે છે – આવી નાની-નાની વાતોએ અંદરખાને વેરની આગ સળગાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
એક સાંજે, જમવા બેઠા હતા ત્યારે જ આ બન્યું. ગરમ-ગરમ ખીચડી ને દાળ પીરસાઈ રહી હતી. વેલજીની વહુ લીલીબેને રામજીના છોકરાના વાટકામાં દાળ પીરસતા કહ્યું, “આખો વાટકો ભરી દે તોય એને ઓછું પડે છે.” અને એ જ વખતે, દાળનો એક ટીપું ચૂલા પાસે પડેલા લાકડાના ઢગલા પર પડ્યો. રામજીની વહુ શાંતાબેન ક્યાંથી ગુસ્સામાં બોલી ઊઠ્યા, “જોયું? નકામું ઢોળ્યું! અમારા ભાગની દાળ એમ જ વેડફાઈ ગઈ.”
સામાન્ય વાત હતી, હસી-મજાકમાં ટળી જાત. પણ આજે સમય પાકી ગયો હતો. લીલીબેન ક્યાંથી પાછા પડ્યા? “તમારો ભાગ? જાણે અમારા ભાગનું તો તમે કાંઈ વેડફ્યું જ નથી!” વાત વધવા માંડી. રામજી અને વેલજી, જે અત્યાર સુધી મોઢામાં કોળિયા ભરતા હતા, તેમના કાન સરવા થયા. વહુઓની જીભે લગામ ન રહી. “આમ રોજરોજના કકળાટ કરતાં તો સારું છે કે આપણે છૂટા જ પડીએ. જેનું જે હોય એનું એ લઈ લે.”
હીરાબા ચૂપચાપ સાંભળી રહ્યા હતા. એમનું હૃદય પીડાથી કકળી ઊઠ્યું. જે ઘરને તેમણે પોતાના લોહી-પાણીથી સિંચ્યું હતું, જે પ્રેમથી બાંધ્યું હતું, એ આજે એક દાળના ટીપાંથી તૂટી રહ્યું હતું. પણ તેમણે કંઈ ન કહ્યું. કારણ કે તેમને ખબર હતી કે પાણી હવે માથા ઉપર આવી ગયું હતું.
રાત્રે જમ્યા પછી, વાસણ વીંઝાતા જ રામજી ઉભો થયો. એણે ઘરમાં પડેલો ચોક લીધો અને આંગણામાંથી ઓસરી થઈને ઓરડા સુધી એક લાંબી, સફેદ લીટી તાણી દીધી. “આજથી આ લીટાની પેલી બાજુ તારું, આ બાજુ મારું. કાલ સવારે વહેંચણી કરી લેશું.” વેલજી પણ ગુસ્સામાં બોલ્યો, “ભલે, એમ જ કરી લેશું. રોજરોજની કચકચ કરતા તો સારું.”
હીરાબા આ બધું એક ઢોલિયા પર બેસીને જોઈ રહ્યા હતા. એમની આંખોમાંથી દડદડ આંસુ વહી રહ્યા હતા. પણ અવાજ નહોતો. એમનું રુદન અંદરખાને હતું, જે કોઈ સાંભળી શકે તેમ નહોતું. જ્યારે બધા પોતપોતાના ઓરડામાં સૂવા ગયા, ત્યારે હીરાબા ઉભા થયા. એમણે ધીમેથી ચોકનો લીટો ભૂંસી નાખ્યો. આ સ્ટોરી https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીની છે અને કોપીરાઈટ સુરક્ષિત છે.