ગરીબી સામે હારી ગયેલા પિતા માટે તેની ૬ વર્ષની દીકરી બની દેવદૂત

રમેશના ખભા પર લટકતો જૂનો કાપડનો થેલો આજે રોજ કરતા વધારે ભારે લાગતો હતો. ઉનાળાની સાંજનો બફારો હજુ હવામાં અકબંધ હતો. તેણે પોતાના ઘરના લાકડાના જૂના દરવાજા પર હાથ મૂક્યો. દરવાજાનું લાકડું ખરબચડું હતું અને અમુક જગ્યાએથી તેનો પોપડો ઉખડી ગયો હતો. તેણે હળવેથી ધક્કો માર્યો. અંદરથી રસોઈની સોડમ આવતી હતી. સુનીતા દાળ વઘારી રહી હતી. રમેશે પોતાના પગરખાં કાઢીને ખૂણામાં મૂક્યા. તેના પગના તળિયામાં આખો દિવસ ચાલવાનો થાક ભરાયેલો હતો.

"તમે આવી ગયા," સુનીતાએ રસોડામાંથી બહાર આવીને કહ્યું. તેના હાથમાં સ્ટીલનો નાનો વાટકો હતો. તેણે રમેશના ચહેરા પરની થાક અને ચિંતાની રેખાઓ જોઈ. પણ તેણે કોઈ સવાલ ન કર્યો. તે શાંત સ્વભાવની સ્ત્રી હતી. તે જાણતી હતી કે અત્યારે સવાલો કરવાનો સમય નથી. રમેશે માત્ર હકારમાં માથું ધુણાવ્યું. તેણે બાથરૂમમાં જઈને ઠંડા પાણીથી મોં ધોયું. પાણીની ઠંડકથી થોડી રાહત મળી. પણ મનની અંદર ચાલતો તાપ ઓછો થતો ન હતો.

છ વર્ષની આરોહી દોડતી આવી. તેના હાથમાં એક પ્લાસ્ટિકની તૂટેલી ઢીંગલી હતી. "પપ્પા, જુઓ મારી ઢીંગલીનો હાથ નીકળી ગયો છે. તમે કાલે મને નવી ઢીંગલી લાવી આપશો?" આરોહીનો અવાજ એકદમ મીઠો અને નિર્દોષ હતો. રમેશના ગળામાં એક ડૂમો બાઝી ગયો. તેણે આરોહીને પોતાના ખોળામાં બેસાડી. તેના માથા પર હાથ ફેરવ્યો. "હા બેટા, આપણે ચોક્કસ લાવીશું," રમેશે ધીમા અવાજે કહ્યું. તેણે પોતાની દીકરીને ક્યારેય નિરાશ કરી ન હતી. પણ આજે પરિસ્થિતિ અલગ હતી.

રમેશ એક નાની લોખંડની ફેક્ટરીમાં કામ કરતો હતો. આખો દિવસ મશીનોનો ઘોંઘાટ અને તેલની ગંધ વચ્ચે કામ કરવાનું રહેતું. છેલ્લા બે મહિનાથી ફેક્ટરીના માલિકે પગાર આપ્યો ન હતો. માલિકનું કહેવું હતું કે બજારમાં મંદી છે. રમેશ પાસે જેટલી બચત હતી તે બધી ઘરના ભાડા અને કરિયાણામાં વપરાઈ ગઈ હતી. હવે ખિસ્સામાં માત્ર ગણતરીની નોટો બચી હતી. આવતા અઠવાડિયે આરોહીની શાળાની ફી ભરવાની હતી. મકાનમાલિક પણ ભાડા માટે બે વાર પૂછી ગયો હતો. આ બધો બોજ તેના મગજ પર પથ્થરની જેમ દબાયેલો હતો.

રાતનું ભોજન સાવ સાદું હતું. રોટલી, દાળ અને થોડી ડુંગળી. ત્રણેય જમીન પર સાદડી પાથરીને જમવા બેઠા. જમીનની ઠંડક સારી લાગતી હતી. રમેશે પહેલો કોળિયો મોંમાં મૂક્યો. પણ તેને સ્વાદ આવતો ન હતો. સુનીતાએ તેને થોડી વધુ દાળ પીરસી. "આજે દાળ સારી બની છે, થોડી વધારે લો," સુનીતાએ આગ્રહ કર્યો. રમેશે ચુપચાપ દાળ ખાધી. તે પોતાની પત્નીનો આભાર માનતો હતો. સુનીતા ક્યારેય કોઈ ફરિયાદ કરતી ન હતી. તે ઓછામાં ચલાવી લેતી હતી. તેના કપડાં જૂના થઈ ગયા હતા, પણ તે તેને સરસ રીતે ધોઈને અને ઈસ્ત્રી કરીને પહેરતી. તે ઘરને એકદમ સ્વચ્છ રાખતી.

જમ્યા પછી આરોહી પોતાની નોટબુક લઈને બેઠી. તે પેન્સિલથી કાગળ પર ચિત્રો દોરી રહી હતી. પેન્સિલનો અવાજ શાંત ઓરડામાં સ્પષ્ટ સંભળાતો હતો. રમેશ તેને જોતો રહ્યો. તે વિચારતો હતો કે તે પોતાની દીકરીને કેવું ભવિષ્ય આપશે. તે તેને સારામાં સારું શિક્ષણ આપવા માંગતો હતો. પણ અત્યારે તો બે સમયના ભોજનની ચિંતા હતી.

દિવસો પસાર થતા ગયા. ગરમી વધતી જતી હતી. રમેશ રોજ સવારે કામ પર જતો અને સાંજે થાકીને પાછો આવતો. માલિક દરરોજ નવા બહાના બતાવતો. રમેશની ધીરજ ખૂટી રહી હતી. તેણે પોતાના મિત્રો પાસે ઉધાર માંગવાનો પ્રયાસ કર્યો. પણ દરેકની પોતાની મુશ્કેલીઓ હતી. કોઈ મદદ કરી શકે તેમ ન હતું. રમેશને લાગતું હતું કે તે ચારે બાજુથી ઘેરાઈ ગયો છે.

એક સાંજે મકાનમાલિક ઘરે આવ્યો. તે કડક સ્વભાવનો માણસ ન હતો, પણ તેને પણ પૈસાની જરૂર હતી. તેણે રમેશને વિનંતી કરી કે બે દિવસમાં ભાડું આપી દે. રમેશે માથું નમાવીને હા પાડી. મકાનમાલિક ગયા પછી ઘરમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ. સુનીતા રસોડામાં વાસણ સાફ કરી રહી હતી. વાસણનો અવાજ પણ આજે ધીમો હતો. આરોહી ઊંઘી ગઈ હતી.

રાતના અગિયાર વાગ્યા હતા. છત પર પંખો ધીમી ગતિએ ફરી રહ્યો હતો. પંખામાંથી આવતો એકધારો અવાજ રૂમની શાંતિને તોડતો હતો. રમેશ પથારીમાંથી ઊભો થયો. તે રસોડામાં ગયો અને જમીન પર બેસી ગયો. અંધારું હતું. માત્ર બારીમાંથી આવતો સ્ટ્રીટ લાઈટનો આછો પ્રકાશ ઓરડામાં પડતો હતો. રમેશે પોતાના હાથ ચહેરા પર મૂક્યા. તેના ખરબચડા હાથમાં તેની આંખો છુપાયેલી હતી. તે હવે પોતાની જાતને રોકી શક્યો નહીં. તેના મનની બધી પીડા આંસુ બનીને બહાર આવવા લાગી. તે ચુપચાપ રડી રહ્યો હતો. તે નહોતો ઈચ્છતો કે સુનીતા કે આરોહી તેને આ હાલતમાં જુએ. એક પિતા માટે પોતાની લાચારી સ્વીકારવી ખૂબ જ અઘરી હોય છે. તેના આંસુ લાકડાના ફ્લોર પર પડ્યા.

અચાનક પાછળથી એક અવાજ આવ્યો. કોઈના ચાલવાનો અવાજ. લાકડાનું જૂનું ફ્લોરબોર્ડ દબાયું. રમેશ ચમકી ગયો. તેણે ઉતાવળમાં પોતાના આંસુ લૂછ્યા અને પાછળ જોયું.

આરોહી ત્યાં ઊભી હતી. તેણે પોતાની નાની આંખો ચોળી. તેના હાથમાં કંઈક ભારે વસ્તુ હતી. તે તેનો માટીનો ગલ્લો હતો. લાલ રંગનો ગલ્લો, જેના પર કાળા રંગથી ફૂલ દોરેલા હતા. આરોહી ધીમા પગલે રમેશ પાસે આવી. રમેશ કંઈ બોલી શક્યો નહીં. તેને સમજાયું નહીં કે આરોહી અત્યારે કેમ જાગી ગઈ.

આરોહીએ પોતાનો માટીનો ગલ્લો રમેશના હાથમાં મૂકી દીધો. ગલ્લો વજનમાં ભારે હતો. માટીની સપાટી ઠંડી હતી. રમેશના હાથમાં તે ગલ્લો આવતા જ અંદર રહેલા સિક્કાઓનો અવાજ આવ્યો.

આરોહીએ રમેશના ખભા પર પોતાનો નાનો હાથ મૂક્યો. તેણે ખૂબ જ શાંતિથી કહ્યું, "પપ્પા, આમાં મારા બધા સિક્કા છે, તમે રડશો નહીં, આપણે કાલે ફરી નવા રમકડાં લાવીશું."

આ શબ્દો સાંભળીને રમેશ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. એક છ વર્ષની બાળકીને કદાચ આર્થિક તંગી શબ્દનો અર્થ ખબર ન હતો. પણ તેને એટલી ખબર પડતી હતી કે તેના પિતા દુઃખી છે. અને તેના પિતાને ખુશ કરવા માટે તે પોતાની સૌથી વહાલી વસ્તુ આપવા તૈયાર હતી. રમેશની આંખોમાં ફરીથી પાણી આવી ગયું. પણ આ વખતે આ આંસુ દુઃખના ન હતા. આ આંસુ પ્રેમ અને ગર્વના હતા.

તેણે આરોહીને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી દીધી. આરોહીના વાળમાંથી આવતી નાળિયેરના તેલની સુગંધે રમેશના મનને શાંત કરી દીધું. "બેટા, મારે આ સિક્કા નથી જોઈતા. તું મારી સૌથી મોટી સંપત્તિ છે," રમેશે ગળગળા અવાજે કહ્યું.

સુનીતા પણ જાગી ગઈ હતી. તે દરવાજા પાસે ઊભી રહીને આ દ્રશ્ય જોઈ રહી હતી. તે આગળ આવી અને રમેશની બાજુમાં બેસી ગઈ. તેણે રમેશના હાથ પર પોતાનો હાથ મૂક્યો. સુનીતાના હાથનો સ્પર્શ હૂંફાળો હતો. "આપણે બધા સાથે છીએ. આ સમય પણ પસાર થઈ જશે," સુનીતાએ ખૂબ જ ધીરજથી કહ્યું.

રમેશને લાગ્યું કે તેના માથા પરથી એક મોટો પહાડ હટી ગયો છે. પૈસાની સમસ્યા હજુ ત્યાં જ હતી. કાલે સવારે ફરીથી એ જ ચિંતાઓ ઊભી રહેવાની હતી. પણ અત્યારે આ ક્ષણે રમેશને કોઈ ડર ન હતો. તેની પાસે તેનો પરિવાર હતો. તેની પત્નીનો સાથ હતો અને તેની દીકરીનો અતૂટ વિશ્વાસ હતો. આ વિશ્વાસ સામે દુનિયાની કોઈપણ મુશ્કેલી નાની લાગતી હતી.

તે રાત્રે રમેશને ખૂબ સારી ઊંઘ આવી. સવારે જ્યારે તે જાગ્યો ત્યારે સૂર્યનો પ્રકાશ બારીમાંથી સીધો તેના ચહેરા પર પડતો હતો. હવામાં થોડી તાજગી હતી. રમેશ પથારીમાંથી ઊભો થયો. તેણે જોયું કે આરોહી હજુ સૂતી હતી. તેનો માટીનો ગલ્લો તેના ઓશિકા પાસે સુરક્ષિત પડેલો હતો. રમેશે ગલ્લાને હાથ લગાડ્યો. તે માત્ર માટીનો ટુકડો ન હતો. તે એક દીકરીનો તેના પિતા પ્રત્યેનો પ્રેમ હતો.

રમેશ રસોડામાં ગયો. સુનીતા ચા બનાવી રહી હતી. ચાની પત્તી અને આદુની સુગંધ આખા ઘરમાં ફેલાયેલી હતી. રમેશે બે કપ લીધા અને પ્લેટફોર્મ પર મૂક્યા. સુનીતાએ ચા ગાળી. રમેશે કપ હાથમાં લીધો. કપની ગરમાશ તેના હાથની હથેળીમાં પ્રસરી ગઈ. તેણે ચાનો એક ઘૂંટડો ભર્યો.

"આજે હું ફેક્ટરીના માલિક સાથે સીધી વાત કરીશ," રમેશે શાંત અવાજમાં કહ્યું. "જો તે પૈસા નહીં આપે, તો હું બીજું કોઈ કામ શોધી લઈશ. હું મજૂરી કરવા પણ તૈયાર છું. પણ હવે હું નિરાશ નહીં થાઉં."

સુનીતાએ હળવું સ્મિત કર્યું. "મને તમારા પર પૂરો ભરોસો છે. તમે જે પણ નિર્ણય લેશો, હું તમારી સાથે છું."

રમેશે પોતાનો થેલો તૈયાર કર્યો. આજે તે થેલો ભારે લાગતો ન હતો. તેણે પોતાના જૂના પગરખાં પહેર્યા. પગરખાંની દોરી બાંધતી વખતે તેણે આરોહી સામે જોયું. તે જાગી ગઈ હતી અને આંખો ચોળતી હતી.

"પપ્પા, તમે જાવ છો?" આરોહીએ પૂછ્યું.

"હા બેટા, પપ્પા કામે જાય છે," રમેશે તેની પાસે જઈને તેના ગાલ પર વહાલ કરતા કહ્યું.

"મારી ઢીંગલી યાદ છે ને?" આરોહીએ હસીને પૂછ્યું.

"ચોક્કસ યાદ છે. હું તારા માટે સૌથી સરસ ઢીંગલી લાવીશ," રમેશે વચન આપ્યું.

રમેશ ઘરની બહાર નીકળ્યો. તેણે લાકડાનો દરવાજો બંધ કર્યો. શેરીમાં સવારનો તડકો ફેલાઈ ગયો હતો. કેટલાક લોકો પોતાના કામ પર જઈ રહ્યા હતા. રસ્તા પર સાયકલની ઘંટડીનો અવાજ આવતો હતો. બધું સામાન્ય હતું. પણ રમેશની અંદર કંઈક બદલાઈ ગયું હતું. તેની ચાલમાં એક નવી ઉર્જા હતી. તેના ખભા સીધા હતા.

આર્થિક તંગી માણસને તોડી શકે છે. તે રાતની ઊંઘ છીનવી શકે છે. પણ જ્યારે પરિવારનો સાથ હોય, જ્યારે ઘરમાં એકબીજા પ્રત્યે પ્રેમ અને સમજદારી હોય, ત્યારે કોઈપણ સંકટનો સામનો કરવાની હિંમત આવી જાય છે. રમેશને સમજાઈ ગયું હતું કે સાચી મૂડી બેંકના ખાતામાં કે ખિસ્સામાં નથી હોતી. સાચી મૂડી તો એ સંબંધોમાં હોય છે જે મુશ્કેલ સમયમાં આપણો હાથ પકડી રાખે છે. આરોહીના એ માટીના ગલ્લાએ રમેશને જીવનનો સૌથી મોટો પાઠ ભણાવ્યો હતો.

તે દિવસે રમેશે ફેક્ટરીના માલિક સાથે સ્પષ્ટ વાત કરી. માલિકે પૈસા આપવાની ના પાડી દીધી. રમેશે તરત જ તે નોકરી છોડી દીધી. તે એક કરિયાણાની મોટી દુકાનમાં ગયો. ત્યાં સામાન ગોઠવવાનું કામ હતું. પગાર બહુ ન હતો, પણ દરરોજ સાંજે રોકડા પૈસા મળવાના હતા. રમેશે ખુશીથી તે કામ સ્વીકારી લીધું.

આખો દિવસ તેણે મહેનત કરી. અનાજની ભારે ગુણીઓ ઉઠાવી. શણની ગુણીઓની ખરબચડી સપાટી તેના ખભા પર ઘસાતી હતી. ઘઉં અને મસાલાની સુગંધ હવામાં ભળેલી હતી. તેના કપાળ પરથી પરસેવો ટપકતો હતો. પણ તેને કોઈ થાક લાગતો ન હતો. જ્યારે પણ તેને થાક લાગતો, ત્યારે તેને આરોહીનો માટીનો ગલ્લો યાદ આવતો. સાંજે જ્યારે દુકાનદારે તેના હાથમાં દિવસની મજૂરીના પૈસા મૂક્યા, ત્યારે રમેશની આંખોમાં સંતોષ હતો. કાગળની નોટોનો સ્પર્શ તેને ખૂબ સારો લાગ્યો.

ઘરે પાછા ફરતી વખતે રમેશ એક રમકડાંની દુકાને ઊભો રહ્યો. તેણે એક નાની, સુંદર પ્લાસ્ટિકની ઢીંગલી ખરીદી. ઢીંગલીના વાળ કાળા હતા અને તેણે લાલ રંગનું ફ્રોક પહેર્યું હતું. રમેશે ઢીંગલીને કાગળની થેલીમાં મૂકી. તે ઝડપથી ઘર તરફ ચાલવા લાગ્યો.

જ્યારે તેણે ઘરનો દરવાજો ખોલ્યો, ત્યારે આરોહી તેની રાહ જોતી બેઠી હતી. રમેશે કાગળની થેલી આરોહીના હાથમાં આપી. થેલી ખોલતા જ આરોહીના ચહેરા પર જે ખુશી જોવા મળી, તેની કિંમત દુનિયાની કોઈપણ સંપત્તિ કરતા વધારે હતી. આરોહીએ ઢીંગલીને ગળે લગાવી લીધી.

સુનીતા રસોડામાંથી બહાર આવી. તેણે રમેશના હાથમાં રહેલો સામાન અને આરોહીની ખુશી જોઈ. તેના ચહેરા પર પણ એક શાંત સ્મિત હતું. રમેશે સુનીતા સામે જોયું. બંનેની આંખોમાં એકબીજા માટે આદર હતો.

રાત્રે જમતી વખતે ઘરમાં એક અલગ જ વાતાવરણ હતું. દાળ અને રોટલીનો સ્વાદ આજે અમૃત જેવો લાગતો હતો. રમેશને હવે ભવિષ્યની ચિંતા ન હતી. તેને ખબર હતી કે રસ્તામાં ઘણી મુશ્કેલીઓ આવશે. ક્યારેક પૈસાની અછત થશે, ક્યારેક થાક લાગશે. પણ જ્યાં સુધી તેઓ એકબીજાની સાથે છે, ત્યાં સુધી કોઈ પણ પરિસ્થિતિ તેમને હરાવી શકશે નહીં.

રાત્રે સૂતી વખતે રમેશે બારીની બહાર જોયું. આકાશમાં તારા દેખાતા હતા. હવામાં થોડી ઠંડક આવી ગઈ હતી. આરોહી પોતાની નવી ઢીંગલી સાથે સૂતી હતી. તેનો માટીનો ગલ્લો હજુ પણ ત્યાં જ હતો. રમેશને સમજાયું કે પરિવારનો સાથ સૌથી મોટી મૂડી છે. આ મૂડીને કોઈ ચોરી શકતું નથી અને કોઈ છીનવી શકતું નથી. તે આંખો બંધ કરીને શાંતિથી ઊંઘી ગયો. કાલનો દિવસ એક નવી શરૂઆત લઈને આવવાનો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો સાથે શેર કરજો તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.