જેઠ મહિનાનો અસહ્ય તાપ કાળઝાળ હતો, પણ કાનજીના હૃદયમાં તો આનંદનો શીતળ ફુવારો ફૂટ્યો હતો. આંગણે શરણાઈ વાગતી હતી, ઢોલના ધબકારે આખું ગામ ગુંજતું હતું. કાનજીની રાધા આજે એની થવાની હતી! એના ઘરના આંગણે માંડવો રોપાયો હતો, લીલાછમ પાંદડાંથી અને રંગબેરંગી ફૂલોથી શણગારેલો. આખા વાતાવરણમાં એક અનોખી ખુશી અને ઉમંગ છવાયેલા હતા, જાણે આષાઢી મેઘની જેમ આનંદ છવાઈ ગયો હોય.
રાધાના ગામથી જાન આવી પહોંચી હતી. ગામલોકોની કિલકિલાટ અને સ્ત્રીઓના મંગળ ગીતોથી વાતાવરણ જીવંત બની ગયું હતું. કાનજી, કન્યાના પીપળે પાણી પાવા જઈ રહ્યો હતો. એના પગમાં થનગનાટ હતો, આંખોમાં સ્વપ્ન હતું. રાધા, એક સીધીસાદી, ગૌરવર્ણી યુવતી. એના ચહેરા પર શરમ અને અજ્ઞાત ભવિષ્યની ઝાંખી હતી. ગામમાં એની સુંદરતાની વાતો થતી, અને કાનજીનું હૃદય એ વાતો સાંભળીને ગર્વથી ફૂલી જતું.
મંડપમાં વેદી રચાઈ ગઈ હતી. અગ્નિ પ્રજ્વલિત થયો. ગુરુજીના મંત્રોચ્ચારથી આખું વાતાવરણ પવિત્ર બની ગયું. કાનજી અને રાધા સામસામે બેઠા હતા. હથેળીમાં હથેળી, આંખોમાં આંખો. પણ કાનજીએ જોયું કે રાધાની આંખોમાં એક અનોખો ભય હતો, એક કંપન હતું. એનો ચહેરો સહેજ ફિક્કો લાગતો હતો, જાણે કોઈ અણદીઠો ભાર એના હૃદય પર દબાવી રહ્યો હોય. કાનજીને થયું કે આ કન્યાસહજ શરમ હશે. એણે એને હળવી સ્મિત આપી, પણ રાધાએ આંખો ઝુકાવી લીધી. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
કન્યાદાનનો પ્રસંગ પૂરો થયો. હવે વારો હતો મંગળફેરાનો. સપ્તપદીના સાત વચનો સાથે, અગ્નિદેવની સાક્ષીએ તેઓ સાત ફેરા ફરવા ઊભા થયા. પહેલો ફેરો, બીજો ફેરો… જેમ જેમ ફેરા ફરતા ગયા, તેમ તેમ રાધાના ચહેરા પરની વ્યગ્રતા વધતી ગઈ. એનો હાથ કાનજીના હાથમાં હતો, પણ એની હથેળીમાંથી પરસેવો છૂટતો હતો. ત્રીજા ફેરા વખતે, રાધાએ જ્યારે માથું ઝુકાવ્યું, ત્યારે કાનજીનું ધ્યાન અનાયાસે એના કમરબંધ પર ગયું. એના લાલ ઘાઘરાના નેફામાંથી એક નાનું લાકડાનું પંખી સહેજ બહાર ડોકિયા કરતું હતું.
પંખી સુંદર હતું, પણ એની કોતરણી કંઈક અલગ હતી. કાનજીએ તરત જ ઓળખી લીધું. આવું પંખી તો કાળિયો બનાવતો હતો, એમના જ ગામનો એક કારીગર. કાળિયો, જે એક સમયે રાધાના ઘરની નજીક રહેતો હતો. ગામમાં થોડી ઘણી કૂસૂવાતો કાનજીના કાને પણ પડી હતી, પણ એણે ક્યારેય એને ગંભીરતાથી લીધી નહોતી. આજે, એ પંખી જોતાં જ કાનજીના હૃદયમાં એક ફાળ પડી. રાધાએ તરત જ પંખીને અંદર ધકેલી દીધું, જાણે કોઈ ગુપ્ત ભેદ છુપાવતી હોય. પણ મોડું થઈ ગયું હતું.
ચોથો ફેરો, પાંચમો ફેરો… કાનજીના મનમાં શંકાનું બીજ રોપાઈ ગયું હતું. એના ચહેરા પરથી આનંદ ગાયબ થઈ ગયો, અને ગંભીરતા છવાઈ ગઈ. છઠ્ઠા ફેરામાં તો રાધાના પગ જડ જેવા થઈ ગયા. સાતમો ફેરો પૂરો થતાં જ, રાધા ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી. આ ખુશીના આંસુ નહોતા, એ કાનજી સમજી ગયો.
લગ્નના બધા રીતરિવાજો પૂરા થયા. કન્યાવિદાયનો કરુણ પ્રસંગ પણ પત્યો. રાધા કાનજીના ઘેર આવી. ઘરના આંગણે પગ મૂક્યો. બધાની નજર એના પર હતી. કાનજીએ એને પોતાના ખંડમાં લઈ ગયો. દિવસભરનો થાક અને અજંપો એના ચહેરા પર સ્પષ્ટ વર્તાતો હતો.
ખંડમાં અંધારું હતું. માત્ર એક નાનો દીવો ઝબુકતો હતો. કાનજીએ દરવાજો બંધ કર્યો. રાધા સામે જોયું. એની આંખોમાં પ્રશ્ન હતો, વેદના હતી, અને કંઈક જાણવાની તીવ્ર ઇચ્છા હતી. “રાધા,” એનો અવાજ ભારે હતો. “એ પંખી… એ કોનું છે?” આ સ્ટોરી https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીની છે અને કોપીરાઈટ સુરક્ષિત છે.