આથમતા સૂરજનું કેસરી તેજ ખેતરોને પાર કરીને પાર્વતીના રસોડામાં પ્રવેશી રહ્યું હતું, પણ આજે એ તેજમાં પણ એને કોઈ ઉમંગ ન દેખાયો. ચૂલા પર દૂધ ઊભરાઈને કાળું પડ્યું, એમ જ એના હૃદયમાં એક કડવાશ ઊભરાઈ રહી હતી. આજ લગ્નની પચીસમી વર્ષગાંઠ હતી. રૂપાની વર્ષગાંઠ. આખો દિવસ વીતી ગયો, પણ મોહનના મોઢે એક શબ્દ પણ નહોતો. સવારથી એણે કેટકેટલી આશાઓ બાંધી હતી. સહેજ હસીને મોહન કહેશે, “પાર્વતી, યાદ છે? આજે તો આપણી…” પણ ના. સવારે કાળી ચા પીને, પોતાની ખાદીની ઝભ્ભો પહેરીને એ તો પોતાની ફેક્ટરીએ નીકળી ગયો હતો, જાણે કંઈ જ ન હોય. એક દિવસ પણ નહીં, પચ્ચીસ વર્ષ!
પાર્વતીએ હાથેથી થાળી ધોઈ, ભાતિયા પર સૂકવી. એના હાથ આપોઆપ એક જૂના, જીર્ણ થયેલા ફોટોગ્રાફ પર ફરી વળ્યા. એની અને મોહનની લગ્નવેળાની તસવીર. એ વખતે એ કેટલી નાની હતી, અને મોહન કેટલો યુવાન! આંખોમાં કેટલા સપના હતાં. મોહને કહ્યું હતું, “પાર્વતી, તારો હાથ પકડ્યો છે, જીવું ત્યાં સુધી નહીં છોડું.” ને આજે? આજે એને લાગતું હતું કે એ હાથ ઢીલો પડી ગયો હતો, સંબંધની પકડ છૂટી રહી હતી.
આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં. પચ્ચીસ વર્ષમાં એણે શું નહોતું કર્યું? મોહનનું ઘર, એના બાળકો, એના મા-બાપ, આખું ગામ. બધાની સેવા કરી હતી. પોતાની ઈચ્છાઓને કેટલાય પડદા પાછળ સંતાડી દીધી હતી. એને લાગતું હતું કે મોહન બધું સમજે છે, એની કદર કરે છે. પણ આજે… આજે એવું લાગતું હતું કે એનું અસ્તિત્વ જ વિસરાઈ ગયું હતું. એના મનમાં એક દ્રઢ નિર્ણય ઘર કરી ગયો. હવે બસ, બહુ થયું. આવા ઉપેક્ષિત જીવનનો કોઈ અર્થ નહોતો. મોહન ભલે ભુલી ગયો, પણ એ પોતે પોતાની જાતને નહોતી ભુલવા દેવાની. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
રાત ઘેરી બની રહી હતી. મોહન હજુ આવ્યો નહોતો. પાર્વતીએ ચૂપચાપ પોતાનો નાનકડો લાકડાનો પેટીયો ખોલ્યો. એમાં થોડાક જૂના કપડાં, માની આપેલી બંગડીઓ અને એક જૂની પોથી હતી. એને મૂકી દીધાં. રસોડામાં સવાર માટે દૂધ ગરમ કરવા મૂક્યું. બસ, આટલું જ કામ એને કરવું હતું. એને કોઈ કલેશ નહોતો કરવો. શાંતિથી નીકળી જવું હતું. એવું લાગતું હતું કે એનો નિર્ણય સહેલો નહોતો, પણ જરૂરી હતો.
પેટીયો લગભગ ભરાઈ ગયો હતો. પણ નીચે તળિયે એક જૂનું, જામી ગયેલું રહસ્ય છુપાયેલું હતું. એને યાદ આવ્યું કે ક્યારેક મોહન આ પેટીયામાં કાગળિયાં રાખતો હતો. એણે જોયું કે તળિયું જરા ઊંચું હતું. હાથ ફેરવતાં એક નાનકડી ખીલી જરા બહાર નીકળી આવી. એણે એને ખેંચી, અને તળિયું ઊપડી ગયું. અંદર ધૂળ અને કરોળિયાના જાળાં હતાં, અને એની વચ્ચે એક જૂના કપડામાં વીંટેલું કંઈક પડ્યું હતું. પાર્વતીએ ધ્રુજતા હાથે એને બહાર કાઢ્યું.
કપડું ખોલતાં એની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. એમાં એક નાનકડી, માટીની પ્રતિકૃતિ હતી – એક નાની એવી ઈમારતની! એ કોઈ ઘર નહોતું, કોઈ દુકાન નહોતી. એના પર લખ્યું હતું, “પાર્વતી આરોગ્યધામ”. એની બાજુમાં કાગળનો એક મોટો બંડલ હતો. હાથમાં લેતાં જ એના હાથમાંથી પરસેવો છૂટવા માંડ્યો. એમાં નકશાઓ હતા, લેટરહેડ્સ હતા, બેંકના દસ્તાવેજો હતા. એમાં એક પત્ર હતો, મોહનના હસ્તાક્ષરમાં લખેલો, એક મોટા બિલ્ડરને સંબોધીને. તારીખ હતી – આજની! પચીસમી વર્ષગાંઠની તારીખ!
પાર્વતીએ કાગળિયાં ફંફોસ્યા. એમાં બધું જ હતું. કેટલા મહિનાઓથી મોહન આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યો હતો. પોતાની નાની ફેક્ટરીની બધી જ કમાણી, રાત-દિવસની મહેનત, બધું જ આ આરોગ્યધામ પાછળ ખર્ચી નાખ્યું હતું. ગામમાં ડોક્ટર નહોતા, દવાખાનું નહોતું. નાની-નાની બીમારીઓ માટે પણ લોકોને કેટલેય દૂર જવું પડતું. એકવાર એની નાની દીકરી માંદી પડી હતી, ત્યારે કેટલી હાલાકી ભોગવી હતી. પાર્વતીએ પોતે ત્યારે કહ્યું હતું, “કાશ, અહીંયા એક દવાખાનું હોત.” મોહને એ વાત પકડી રાખી હતી.
પાર્વતીની આંખોમાંથી આંસુ દડદડવા માંડ્યા. પણ આ આંસુ દુઃખના નહોતા, અપરાધભાવના હતા, અને અનંત પ્રેમભાવના હતા. એને સમજાયું, મોહન ક્યાંય ભુલ્યો નહોતો. એ તો એના માટે એક સ્વપ્ન સાકાર કરી રહ્યો હતો. એના મૌન પાછળ એક મહાન ત્યાગ હતો, એની વ્યસ્તતા પાછળ એક અદભુત પ્રેમ હતો. એનું ધ્યાન લગ્નની વર્ષગાંઠ પર નહોતું, કારણ કે એ તો પચીસ વર્ષના સંબંધને એક જીવંત સ્મારકમાં કંડારી રહ્યો હતો. આ સ્ટોરી https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીની છે અને કોપીરાઈટ સુરક્ષિત છે.