અમદાવાદના શાંત વિસ્તારમાં આવેલું ‘સ્નેહકુંજ’ નામનું ઘર આજે થોડું અશાંત હતું. બપોરનો સમય હતો અને રસોડામાંથી વાસણોનો અથડાવાનો અવાજ આવતો હતો. રાધિકા ગુસ્સામાં રસોઈ કરી રહી હતી. તેની સાસુ, મીનાબા, વરંડામાં બેસીને માળા ફેરવી રહ્યા હતા. રાધિકાના મનમાં સતત એક જ વિચાર ચાલતો હતો કે તેના લગ્નને પાંચ વર્ષ થયા છતાં તેની સાસુએ તેને સોનાનો એક નાનો ટુકડો પણ નથી આપ્યો. જ્યારે પણ કોઈ પ્રસંગ આવે ત્યારે રાધિકાને તેના પિયરથી લાવેલા જૂના ઘરેણાં પહેરવા પડતા. પડોશમાં રહેતા શાંતિબેનની વહુ તો દર વર્ષે નવી સોનાની બંગડીઓ કે હાર બનાવડાવતી, અને અહીં મીનાબા જાણે કંજૂસીની મૂર્તિ હોય તેમ વર્તતા હતા.
રાધિકાના પતિ સમીરનો પગાર સારો હતો, પણ ઘરનો બધો વહીવટ મીનાબાના હાથમાં હતો. મીનાબા દરેક પૈસાનો હિસાબ રાખતા. શાકભાજીવાળા સાથે બે રૂપિયા માટે કચકચ કરતા મીનાબાને જોઈને રાધિકાને ઘણીવાર શરમ આવતી. તેને લાગતું કે સાસુ પાસે ઘણું ધન હશે પણ તે વાપરવા માંગતા નથી. એક દિવસ રાધિકાથી રહેવાયું નહીં. તેણે જમતી વખતે સમીર સામે જ વાત છેડી દીધી. તેણે કહ્યું કે આવતા મહિને મારી ખાસ સહેલીના લગ્ન છે અને મારે એક સારો સેટ જોઈએ છે. બા પાસે આટલા વર્ષોની બચત પડી હશે, તો કેમ મને કંઈ અપાવતા નથી? સમીરે મીનાબા સામે જોયું, પણ મીનાબાએ શાંતિથી કહ્યું કે અત્યારે આપણી પાસે ઘરેણાં માટે ફાલતુ પૈસા નથી. રાધિકાનો પિત્તો ગયો. તેણે થાળી ધકેલી દીધી અને બોલી કે તમે તો લોભિયાની હદ વટાવી દીધી છે. શું આ પૈસા તમારી સાથે ઉપર લઈ જવાના છો?
મીનાબા કંઈ બોલ્યા નહીં. તેમની આંખોમાં એક વિચિત્ર વેદના હતી જે રાધિકા સમજી શકી નહીં. રાધિકાને લાગ્યું કે સાસુ હજુ પણ જૂના જમાનામાં જીવે છે. દિવસો વીતતા ગયા અને રાધિકાના મનમાં સાસુ પ્રત્યેનો કડવાશ વધતી ગઈ. તે મીનાબા સાથે બહુ ઓછી વાત કરતી. તેને લાગતું કે આ સ્ત્રી ફક્ત પૈસા પાછળ જ પાગલ છે અને તેમને પરિવારની ખુશીની કોઈ પડી નથી. મીનાબા હંમેશા સાદા સુતરાઉ કપડાં પહેરતા અને ક્યારેય પોતાના માટે પણ નવું કાંઈ લેતા નહીં. રાધિકાને આ બધું દેખાડો લાગતો હતો. આ સ્ટોરી તમે Just Gujju Things પર વાંચી રહ્યા છો.
અચાનક એક દિવસ રાધિકાના જીવનમાં તોફાન આવ્યું. તેના નાના ભાઈ આકાશનો ફોન આવ્યો. આકાશ અવાજમાં ધ્રૂજારી હતી. તેણે રડતા રડતા જણાવ્યું કે તેનાથી ઓફિસમાં એક મોટી ભૂલ થઈ ગઈ છે. કોઈ ખોટા કાગળ પર સહી કરવાના કારણે કંપનીને કરોડોનું નુકસાન થયું છે અને તપાસમાં તેનું નામ આવ્યું છે. જો તે તાત્કાલિક દસ લાખ રૂપિયા જમા નહીં કરાવે તો પોલીસ તેને પકડી જશે અને તેની આખી કારકિર્દી બરબાદ થઈ જશે. રાધિકાના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેના પિતા નિવૃત્ત હતા અને તેમની પાસે આટલી મોટી રકમ હોવી અશક્ય હતી. આકાશ તેનો એકનો એક ભાઈ હતો અને તેના પર આફત આવી હતી.
રાધિકાએ સમીર સાથે વાત કરી. સમીરે પોતાના બેંક બેલેન્સ ચેક કર્યા પણ તેની પાસે માંડ બેત્રણ લાખ રૂપિયા હતા. બાકીના પૈસા ક્યાંથી લાવવા તે મોટો પ્રશ્ન હતો. રાધિકા રડવા લાગી. તેણે પોતાના પિયરથી લાવેલા દાગીના કાઢ્યા પણ તેની કિંમત પણ પાંચ લાખથી વધુ થાય તેમ નહોતી. હજુ પાંચ લાખની જરૂર હતી. સમય ખૂબ ઓછો હતો. આકાશની ધરપકડ ગમે ત્યારે થઈ શકે તેમ હતી. રાધિકા ખૂબ જ લાચાર અનુભવી રહી હતી. તે રાત્રે આખું ઘર ચિંતામાં ડૂબેલું હતું. આ સ્ટોરી તમે Just Gujju Things પર વાંચી રહ્યા છો.
બીજા દિવસે સવારે જ્યારે રાધિકા ડ્રોઈંગ રૂમમાં માથું પકડીને બેઠી હતી ત્યારે મીનાબા તેના રૂમમાંથી બહાર આવ્યા. તેમના હાથમાં એક જૂની, ધૂળવાળી સ્ટીલની પેટી હતી. તેઓ ધીમે ડગલે રાધિકા પાસે આવ્યા અને સોફા પર બેઠા. રાધિકાએ વિચાર્યું કે કદાચ બા સલાહ આપવા આવ્યા હશે, પણ અત્યારે તેને સલાહની નહીં, પૈસાની જરૂર હતી. મીનાબાએ પેટી ખોલી અને અંદરથી કેટલીક જૂની ફિક્સ ડિપોઝિટની પાવતીઓ અને એક નાની ડાયરી કાઢી.
મીનાબાએ શાંત અવાજે કહ્યું કે રાધિકા, લે આ જો. રાધિકાએ આશ્ચર્ય સાથે તે કાગળો જોયા. તે ફિક્સ ડિપોઝિટની પાવતીઓ હતી. એક નહીં, બે નહીં, પણ ઘણી બધી. રાધિકાએ રકમ ગણવાનું શરૂ કર્યું તો તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. તે પૂરા દસ લાખ રૂપિયા હતા. આ ડિપોઝિટ્સ છેલ્લા ૨૫ વર્ષોથી ધીમે ધીમે બનાવવામાં આવી હતી. રાધિકા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેણે મીનાબા સામે જોયું.
મીનાબા બોલ્યા કે બેટા, તને હંમેશા લાગતું હતું ને કે હું કંજૂસ છું? તારા સસરા ગુજરી ગયા ત્યારે તારો પતિ સમીર ઘણો નાનો હતો. મારી પાસે બહુ સંપત્તિ નહોતી. મેં ત્યારે જ નક્કી કર્યું હતું કે હું ક્યારેય મારા માટે સોનું નહીં લઉં. મેં એક એક રૂપિયો બચાવ્યો છે. જ્યારે પણ મને ઈચ્છા થતી કે હું કોઈ સાડી લઉં કે સોનાની વીંટી કરાવું, ત્યારે મને ભવિષ્યની ચિંતા થતી. મેં આ પૈસા કોઈ ઘરેણાં ખરીદવા માટે નહીં, પણ કોઈના આંસુ લૂછવા માટે ભેગા કર્યા હતા. આ મારા ત્યાગની અને સંયમની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ છે. આમાં મારા ૨૫ વર્ષના અરમાનો દટાયેલા છે.