આજ સાંજ ઢળતી હતી. સૂરજનો કેસરી તાપ આંગણામાં બિછાવેલી જાજમ પર ધીમે ધીમે પથરાતો હતો. વાતાવરણમાં ગુલાબની સુગંધ ઘોળાતી હતી, પણ એ સુગંધ કરતાં યે વધુ ઘેરું કંઈક હવામાં તરતું હતું – એક અકળ મૌન, જે છેલ્લા પચીસ વર્ષથી આ ઘરમાં ઘર કરી ગયું હતું. આ મૌનનાં પડળો શાંતાબાના ૭૫મા જન્મદિવસે અચાનક તૂટી પડવાના હતા, તેની કોઈને કલ્પના પણ નહોતી.
શાંતાબા, જેમના માથે વર્ષોએ સફેદ રૂના ગુચ્છા પાથરી દીધા હતા અને ચહેરા પર જીવનની ઉતાર-ચઢાવની રેખાઓ કોતરી હતી, આજે એક જુદી જ ચમક સાથે ખુરશી પર બેઠા હતા. સામાન્ય દિવસોમાં તેમને કોઈ ભાગ્યે જ પૂછતું, ‘બા, ચા પીશો?’ પણ આજે ઘર મહેમાનોથી ઉભરાતું હતું, અને દરેકના હોઠે કૃત્રિમ હાસ્ય અને મીઠાશ હતી. ‘બા, તમને કેવું લાગે છે? આજે તો તમે રાણી લાગો છો!’ જે દીકરો રમેશ દાદીને વર્ષોથી દર મહિને માત્ર ‘પોકેટ મની’ના નામે દસ-વીસ રૂપિયા પકડાવી દઈને પોતાનો ધર્મ પૂરો કર્યાનું માનતો, તે પણ આજે દાદીના ચહેરા પર છવાયેલી શાંતિ જોઈને જરા ગભરાયો. આ શાંતિ વાવાઝોડા પહેલાની હતી, તે તેને ક્યાંથી ખબર હોય?
રમેશની પત્ની, લક્ષ્મી, જેણે સવારથી મહેમાનોને રિઝવવામાં અને પ્રસાદ બનાવવામાં હાડકાં ગાળ્યા હતા, તેણે પણ કૃત્રિમ સ્મિત સાથે પૂછ્યું, ‘બા, કટિંગ માટે તૈયાર છો? કેક આવી ગઈ છે!’ આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
શાંતાબાની આંખોએ ધીમે ધીમે આખા ઘર પર, પછી મહેમાનો પર અને છેલ્લે પોતાના દીકરા-વહુ-પૌત્ર-પૌત્રી પર એક નજર ફેરવી. તેમની આંખોમાં કંઈક એવું હતું જે પહેલાં ક્યારેય દેખાયું નહોતું – એક અદમ્ય નિશ્ચય, એક જાગેલી જ્વાળા. વીતેલા પચીસ વર્ષથી તેમણે આ ઘરમાં બધું જ જોયું હતું, બધું જ સહન કર્યું હતું. પતિના અવસાન પછી જાણે તેમના અસ્તિત્વને જ સંડાસના ખૂણામાં ધકેલી દેવાયું હતું. દીકરા-વહુના તીરછાન કટાક્ષો, પૌત્ર-પૌત્રીની અવગણના, અને ઘરમાં ચાલતા અસંખ્ય નાટકો, દંભ અને જૂઠાણાં… બધું જ તેમણે મૌન રહીને ગળી લીધું હતું. પણ આજે, ૭૫મા વર્ષે, કદાચ તેમને થયું હતું કે હવે આ મૌનનો બોજ જીરવાશે નહીં.
કેક ટેબલ પર મુકાઈ. ૭૫મી મીણબત્તીઓ પ્રગટાવવામાં આવી. મહેમાનોએ તાળીઓ પાડી. રમેશે શાંતાબાનો હાથ પકડીને ચાકુ તેમના હાથમાં મૂક્યું. ‘બા, કાપો કેક!’
શાંતાબાએ ચાકુ પકડ્યું, પણ કેક તરફ જોયું નહીં. તેમની નજર રમેશના ચહેરા પર સ્થિર થઈ. પછી લક્ષ્મી પર, અને પછી તેમના પૌત્ર દીપક અને પૌત્રી પ્રિયા પર. બધાના ચહેરા પર ઉત્સાહ હતો, પણ શાંતાબાની આંખોમાં કંઈક બીજું જ ઝળુંબતું હતું.
એક ઊંડો શ્વાસ લીધો. જાણે વર્ષોનો બંધાયેલો શ્વાસ આજે છૂટો પડી રહ્યો હોય. તેમનો અવાજ, જે વર્ષોથી કાં તો સાવ ધીમો અથવા અશ્રુથી ભીનો રહ્યો હતો, તે આજે અચાનક ગર્જના બનીને નીકળ્યો. ‘રોકાઈ જાઓ!’
આખા ઘરમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. પંખાનો અવાજ પણ જાણે થંભી ગયો. શાંતાબાએ પોતાની બાજુમાં પડેલી એક જૂની, જર્જરિત, પણ સાચવીને રાખેલી ડાયરી હાથમાં લીધી. તેની ચામડાની બાંધણી પર સમયની ધૂળ જામી હતી, પણ શાંતાબાએ તેને પૂરા પ્રેમથી પકડી હતી. એ ડાયરી તેમના જીવનનો એકમાત્ર જીવતો સાક્ષી હતી.
તેમનો અવાજ ફરીથી ગુંજ્યો, આ વખતે વધુ સ્પષ્ટ, વધુ તીખો. ‘તમને લાગે છે કે હું કંઈ જાણતી નથી? તમને લાગે છે કે હું માત્ર એક કોરા કાગળ જેવી છું, જેના પર તમે ગમે તે લખીને ભૂંસી શકો?’
રમેશનો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. લક્ષ્મીની આંખોમાં ભય દેખાયો. દીપક અને પ્રિયા પણ આ અણધારી ઘટનાથી સ્તબ્ધ હતા. આ સ્ટોરી https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીની છે અને કોપીરાઈટ સુરક્ષિત છે.