વહુઓના દિલમાં શું છે? વારસો કે પ્રેમ? આ સવાલ આપણા સમાજમાં જાણે કે એક ગુપ્ત વાદળની જેમ હંમેશા ઘૂમતો રહે છે. કોઈ બોલતું નથી, પણ સૌના મનમાં કંઈક અંશે આ પ્રશ્ન ઘર કરી ગયો હોય છે. જ્યારે સાસુની ઉંમર વધે છે, શક્તિ ક્ષીણ થાય છે અને એ ઘરના મુખ્ય દરવાજાથી ધીમે ધીમે અંદરના ઓરડા તરફ સરકે છે, ત્યારે એમના આયુષ્યની સાથોસાથ એક બીજી કસોટી પણ શરૂ થાય છે – એમના વારસાની અને વહુઓના દિલની. આ કસોટી સોનાની છે, કારણ કે એમાં માત્ર પૈસા-મિલકતની વાત નથી, સંબંધોની ખરી કિંમત પારખવાની વાત છે, અને એ કિંમત ઘણીવાર સોના કરતાં પણ વધારે મૂલ્યવાન હોય છે.
ઘણીવાર આપણે જોઈએ છીએ કે વૃદ્ધ માતા-પિતા, ખાસ કરીને સાસુ, જ્યારે શારીરિક રીતે નબળા પડે છે, ત્યારે ઘરના વાતાવરણમાં એક અણબોલી અપેક્ષાનો પડઘો સંભળાવા માંડે છે. વહુઓ એમની સેવા ચાકરી કરે છે, ધ્યાન રાખે છે, પણ એ દરેક કાળજી પાછળ ખરેખર શું હોય છે? નિસ્વાર્થ પ્રેમ, સન્માન, કર્તવ્યભાવ કે પછી આવનારી મિલકતના ભાગની એક અણદેખી લાલચ? આ સવાલ કડવો છે, પણ વાસ્તવિક છે. સમાજમાં આવા અનેક કિસ્સાઓ બનતા હોય છે, જ્યાં વૃદ્ધાવસ્થા એક ‘ગોલ્ડન ટેસ્ટ’ બની જાય છે, અને એમાં કોણ પાસ થાય છે અને કોણ ફેઈલ, એ સમય જ બતાવે છે.
વહુઓના દિલમાં શું ચાલે છે, એ કોઈ જાણી શકતું નથી. કદાચ એમનું પોતાનું મન પણ ઘણીવાર અટવાઈ જતું હશે. એક તરફ સાસુ પ્રત્યેનો પ્રેમ, આદર, એમણે આપેલો વારસો (જે માત્ર પૈસાનો નહીં, સંસ્કારોનો પણ હોય છે) અને એમની સાથે વીતાવેલા વર્ષોની યાદો હોય છે. બીજી તરફ, આજકાલના સમયમાં આર્થિક સુરક્ષાની ચિંતા, બાળકોના ભવિષ્યની સગવડો, અને અન્ય લોકોની વાતો કે “અમુકે તો બધું લખાવી લીધું” જેવી વાતો મગજમાં ઘર કરી જતી હોય છે. આ બધી બાબતો ક્યાંક ને ક્યાંક સેવા-ચાકરીના અર્થને બદલી નાખે છે.
સાસુ માટે પણ આ સમય સંઘર્ષપૂર્ણ હોય છે. એમણે આખી જિંદગી ત્યાગ કર્યો હોય છે, બચત કરી હોય છે, ઘરને ઉભું કર્યું હોય છે. હવે જ્યારે એમની પાસે કમાણીનો કોઈ સ્ત્રોત નથી, અને એમનું પોતાનું અસ્તિત્વ જાણે કે બાળકો અને વહુઓની દયા પર આધારિત છે, ત્યારે એ પણ મનોમન વહુઓને પરખતા હોય છે. એક નાની બીમારી, એક નાની જરૂરિયાત, એક નાની ઈચ્છા – આ બધી સાસુ માટે સોનાની કસોટી સમાન હોય છે. વહુ કેવી રીતે પ્રતિક્રિયા આપે છે, કેટલા પ્રેમથી જવાબ આપે છે, કેટલી તત્પરતાથી કામ કરે છે, એ બધું સાસુના મનમાં એક એક અંકની જેમ નોંધાતું જાય છે.