ગામને પાદરે આવેલા મોટા ખોરડામાં, વહેલી સવારે ઝાંખા પ્રકાશમાં પણ પાર્વતીનું આંગણું સ્વચ્છ ચમકતું હતું. ભક્તિભાવથી ઝૂકીને ચોકમાં રંગોળી પૂરતી પાર્વતીને જોતાં કોઈ પણ કહી દે કે આ ‘આદર્શ વહુ’ છે. તેનું સ્મિત મોહક હતું, પણ તેની આંખોમાં કાયમ એક અનોખો સૂનકાર ઘેરાયેલો રહેતો, જાણે કોઈ અણદીઠું દુઃખ તેણે હૃદયના ઊંડાણમાં સંઘરી રાખ્યું હોય.
પાર્વતીનું લગ્ન માધવ સાથે થયું હતું, જે મોટા પરિવારનો નાનો દીકરો. માધવના મોટા ભાઈ રમેશ અને ભાભી સીતાને લગ્નના દસ વર્ષ પછી પણ સંતાનસુખ નહોતું. આખા ઘર પર, ખાસ કરીને સીતા ભાભી પર, તેની ભારે અસર હતી. રોજ સવારે પૂજામાં પાર્વતી ભાભી માટે સંતાનસુખની પ્રાર્થના કરતી. એક દિવસ, જ્યારે ભાભીની નિરાશાએ હદ વટાવી દીધી અને તેમણે પોતાનો જીવ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો, ત્યારે પાર્વતીનું હૃદય કકળી ઉઠ્યું. તેણે તે દિવસે એક ભયાનક, છતાં અત્યંત પવિત્ર નિર્ણય લીધો. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
ડૉક્ટર સાથે ગુપ્ત મુલાકાતો, પતિ માધવને કોઈ બીમારીનું બહાનું, અને ઘરના લોકોને તીર્થયાત્રાનું બહાનું આપી પાર્વતીએ ગુપ્ત રીતે સરોગસી કરાવી. તેના પોતાના ભાઈ-ભાભીના સંતાન માટે તેણે પોતાનું શરીર ભાડે આપ્યું. આ ગુપ્તતા તેણે એટલા માટે જાળવી રાખી હતી કે સમાજમાં બદનામી ન થાય, ભાભીનું અપમાન ન થાય અને પરિવારને કોઈ આંચ ન આવે. નવ મહિના સુધી તેણે એકલતા અને શારીરિક પીડા સહી. બાળક તેના ગર્ભમાં હતું, પણ તેનું ભવિષ્ય અન્યના હાથમાં હતું. જ્યારે બાળકે જન્મ લીધો, ત્યારે તેના હૃદયમાં માતૃત્વનો અનંત સાગર છલકાઈ ઉઠ્યો, પણ તેણે આંસુ રોકી રાખ્યા. એ બાળકને રમેશ અને સીતાના ખોળામાં મૂકાયું, અને ઘરમાં ખુશીનો પાર ન રહ્યો. પાર્વતી દૂર ઊભી રહી, તેના હોઠ પર એક ફીક્કું સ્મિત હતું, પણ તેનું કલેજું છૂંદાઈ રહ્યું હતું. બાળકના નાના પગલાં, તેની કિલકારીઓ, તેના નિર્દોષ ચહેરા પરથી પાર્વતી નજર હટાવી શકતી નહોતી. તે બાળક તેનું લોહી હતું, તેનો આત્મા હતો, છતાં તે તેની મા નહોતી.
દિવસો વીતતા ગયા. બાળક મોટું થતું ગયું. ઘરમાં રમકડાંનો ખડકલો, હાસ્યની ગુંજ અને એક નવા પ્રાણનો સંચાર થયો. પાર્વતીએ પોતાના દુઃખને દિલના ખૂણે સંતાડી, પહેલાં કરતાં પણ વધારે ‘આદર્શ વહુ’ બનીને જીવવાનું શરૂ કર્યું. પણ પછી એક વાવાઝોડું આવ્યું, જેણે આખા પરિવારને હચમચાવી દીધું.
એક સાંજે, ગામના ચોરે બેઠેલા લોકોની વચ્ચે એક વાહન ઊભું રહ્યું અને તેમાંથી એક સ્ત્રી નીચે ઉતરી. તેના દેખાવમાં શહેરની આધુનિકતા હતી, પણ તેની આંખોમાં ગામઠી નિર્દોષતાનો અંશ હજુ પણ હતો. નામ હતું તેનું, મીરાં. માધવનો પહેલો પ્રેમ. માધવ અને મીરાં બાળપણના સ્નેહી હતા. તેમના સંબંધની વાત લગ્ન સુધી પહોંચી હતી, પણ મીરાં શહેરમાં ભણવા ગઈ અને ત્યાંથી પાછી ન ફરી. પછી માધવના લગ્ન પાર્વતી સાથે થયા. આટલા વર્ષો પછી મીરાં અચાનક ગામમાં પાછી આવી હતી, કયા કારણોસર તે કોઈને ખબર નહોતી. પણ તેની હાજરીએ માધવના હૃદયમાં એક તોફાન જગાવ્યું. તેની આંખોમાં જૂની યાદો તાજી થઈ. પાર્વતીએ આ બધું જોયું, અને તેના હૃદયમાં એક નવી પીડા ઉભરી. શું તેના જીવનમાં હવે આટલું જ બાકી હતું? એક ગુપ્ત દર્દ અને પતિનો પહેલો પ્રેમ?
મીરાં માધવના પિતરાઈ ભાઈના લગ્નમાં હાજરી આપવા આવી હતી અને થોડા દિવસ રોકાવાની હતી. તેની હાજરી ઘરના વાતાવરણમાં એક અજીબ તણાવ લઈને આવી. માધવ અસ્વસ્થ રહેવા લાગ્યો. તે પાર્વતી સાથે વાત કરતો, પણ તેની આંખોમાં એક અલગ જ ચમક હતી, જે પાર્વતીએ ક્યારેય જોઈ નહોતી. મીરાં પણ પાર્વતીને નિરખી રહી હતી. આદર્શ વહુની છબી પાછળ છુપાયેલી તેની ઉદાસી, બાળકના પ્રત્યેની તેની અસાધારણ લાગણી, અને તેના શરીરના કેટલાક અસ્પષ્ટ ચિહ્નો મીરાંની નજરમાંથી છૂપાયા નહીં.
એક બપોરે, જ્યારે ઘરના બધા જમીને આરામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે પાર્વતી ગુપ્ત રીતે બાળકના કપડાં ધોવા બેઠી હતી. મીરાં તેની પાછળ આવી. “પાર્વતી, એક વાત પૂછું?” મીરાંનો અવાજ શાંત હતો, પણ પાર્વતીના કાનમાં તે ઘંટડીની જેમ વાગ્યો. “કહેને, ભાભી.” (મીરાં માધવની દૂરની પિતરાઈ હતી, એટલે પાર્વતી તેને ભાભી કહી શકે.) “આ બાળક તને આટલું વ્હાલું કેમ છે? આ ઘરમાં બધાને વ્હાલું છે, પણ તારી આંખોમાં જે મમતા છે, તે કંઈક અલગ જ છે.”
પાર્વતીના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા. તેણે પાણીમાં પડેલા કપડાં બહાર કાઢી, “બાળક વ્હાલું ન હોય એમ થોડું બને?”
“હું જે કહું છું, તે તું સમજે છે, પાર્વતી,” મીરાંનો અવાજ વધારે દ્રઢ બન્યો. “મને યાદ છે, કેટલાક મહિના પહેલાં તું કોઈ બીમારીનું બહાનું કાઢીને બહારગામ ગઈ હતી. અને પછી, પાછી ફરી ત્યારે તારામાં કેટલાક ફેરફારો હતા, જે સ્ત્રી શરીર જ ઓળખી શકે. મેં આ ગામના એક ડૉક્ટર જોડે વાત કરી હતી, તે મારી જૂની સહેલી છે. તેણે મને કહ્યું કે તું તેની પાસે આવતી હતી, અને તારો કેસ સંવેદનશીલ હતો. મેં બધું જોડી દીધું, પાર્વતી.”
પાર્વતી સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેના શરીરમાંથી જીવ નીકળી ગયો હોય તેમ લાગ્યું. તેના લાંબા સમયથી સંઘરેલા રહસ્ય પરથી પડદો ઉઠી રહ્યો હતો. તેણે મીરાં સામે જોયું, તેની આંખોમાં ભય અને લાચારી હતી. “તું… તું શું કહેવા માંગે છે, ભાભી?”
મીરાં ધીમેથી પાર્વતીની પાસે બેઠી. “મને ખબર છે, પાર્વતી. તું આ બાળકની સાચી મા છો, નહીં?”
એક પળ માટે આખા ઘરમાં નિરવ શાંતિ છવાઈ ગઈ. પાર્વતી ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડી. તેના આંસુઓ વર્ષોથી દબાવી રાખેલી પીડાને મુક્ત કરી રહ્યા હતા. મીરાંએ તેને ગળે લગાડી. “શાંત થા, પાર્વતી. મને બધું સમજાય છે. પણ તેં આટલો મોટો ત્યાગ કેમ કર્યો?” આ સ્ટોરી https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીની છે અને કોપીરાઈટ સુરક્ષિત છે.
પાર્વતીએ રડતા રડતા બધી વાત કહી. સીતા ભાભીની નિરાશા, પરિવારનું દુઃખ અને પોતાના હૃદયનો કરુણ નિર્ણય. મીરાં ધ્યાનથી સાંભળી રહી. તેની આંખોમાં પાર્વતી માટે અનંત આદર ઉભરાઈ આવ્યો. “પણ માધવ? તેને ખબર છે?”