દીકરીના પિતાએ કહયું તારા સાસરીવાળા પર આપણે કેસ કરીશું પણ એક શરતે...
રિદ્ધિના હાથમાં ચાની કપ થરથરતી હતી. વિંઝાતા પડદા પાછળથી સૂર્યનો એક કિરણ તેના ચહેરા પર પડ્યો, ને અચાનક ૨૪ વર્ષના જીવનનો સમયચક્ર તેની આંખો સામે ઘૂમવા લાગ્યો.
બે વર્ષથી લગ્નના ગોળ-ધાણાની અસંખ્ય બેઠકો. રિદ્ધિના મનમાં તિરસ્કારનું એક નાનકડું બીજ રોપાઈ ચૂક્યું હતું. "મારી કોલેજ પૂરી થવામાં હજી થોડા મહિના બાકી છે, ને બધાને ફક્ત મારા લગ્નની પડી છે," તે વિચારતી.
એક સાંજે, એક ખૂણામાં બેઠેલા સૌમ્ય સાથે તેની નજર મળી. નજરો મળી ને જાણે કોઈ અદ્રશ્ય તારમાં સૂર વહેવા લાગ્યા. સૌમ્યના ચશ્માની પાછળ ઊંડા કાળા નેત્રો, રિદ્ધિના હૃદયમાં ઉતરી ગયા.
"તમને સાહિત્ય ગમે છે?" સૌમ્યે પૂછ્યું.
રિદ્ધિએ માથું હલાવ્યું. "હા, પ્રેમચંદ મારા પ્રિય લેખક છે."
"અને મારા પણ," સૌમ્યના ચહેરા પર મંદ સ્મિત ફરકી ઊઠ્યું.
બસ, એક જ મુલાકાતમાં બધું બદલાઈ ગયું. બે મહિનામાં સગાઈ થઈ ગઈ. રિદ્ધિના માતા-પિતાના ચહેરા પર રાહતની લાગણી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.
લગ્નની રાત્રે આકાશમાં અસંખ્ય તારાઓ ટમટમી રહ્યા હતા. રિદ્ધિના લાલ ઘાઘરાનો પાલવ હવામાં લહેરાતો હતો. સૌમ્ય તેની તરફ જોઈ રહ્યો હતો – જાણે કોઈ દુર્લભ ચિત્ર જોઈ રહ્યો હોય.
"તમે ખૂબ સુંદર લાગો છો," તેણે ધીમેથી કહ્યું.
લગ્નના ત્રીસ દિવસ વીતી ગયા. રિદ્ધિને હવે સાસરિયામાં પોતાનું સ્થાન શોધવાની મથામણ શરૂ થઈ ગઈ. સૌમ્યના પિતા – શિવાંગભાઈ – સાધુ જેવા સ્વભાવના હતા. સૌમ્ય પોતે પણ તેની માફક ઉદાર હૃદયનો હતો. પરંતુ મીનાક્ષીબેન... સાસુમાં સદાય કડવાશ ભરેલી રહેતી.
"આમ નહીં, આ રીતે કર," મીનાક્ષીબેન નિત્ય કહેતાં. "તારા હાથની ચા તો કડવી લાગે છે."
રિદ્ધિ મૌન રહેતી, પણ તેના અંતરમાં ઝંઝાવાત ચાલતો.
એક મહિનો સાસરીમાં વિતાવ્યા પછી પિયર આવતાં જ રિદ્ધિ જાણે ફરી પાછી નાની બાળકી બની ગઈ. ભાર વિનાની, મુક્ત.
સંધ્યા સમયે તેના પિતા, ભદ્રેશભાઈ, બગીચામાંમાં બેઠા હતા. રિદ્ધિ પાસે આવીને બેઠી.
"બેટા, તારા ચહેરા પર કંઈક વાદળ ઘેરાયા છે," તેમણે ધીમેથી કહ્યું. "કહે, શું છે?"
રિદ્ધિની આંખોમાં પાણી આવી ગયા. "પપ્પા, મારા સાસુ... મને એક પળ પણ ચેનથી રહેવા નથી દેતા. દરેક વાતમાં ટોક-ટોક. હું કંઈ પણ કરું, તેમને કદી પસંદ નથી પડતું."
ભદ્રેશભાઈના ચહેરા પર ચિંતાની રેખાઓ ઊપસી આવી. તેમણે રિદ્ધિના માથા પર હાથ ફેરવતાં કહ્યું, "આવતી કાલે સવારે આનો ઉપાય બતાવીશ."
સવારે નાસ્તા બાદ, ભદ્રેશભાઈએ રિદ્ધિને બગીચામાં બોલાવી.
રિદ્ધિ ધ્યાનથી સાંભળી રહી હતી.
"મારી ત્રણ મહિનાની એક યોજના છે આપણે તારા સાસરીના બધા લોકો વિરુદ્ધ કેસ કરીશું પણ એક શરતે," ભદ્રેશભાઈએ કહ્યું. "તારે ત્રણ મહિના સુધી તારા સાસુની દરેક વાત માનવાની છે. તેમની સેવા કરવાની છે. મીઠાશથી વર્તવાનું છે. કોઈ ફરિયાદ નહીં, કોઈ વિરોધ નહીં."
રિદ્ધિની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. "પણ પપ્પા, આ તો શક્ય નથી!"
ભદ્રેશભાઈ હસ્યા. "ત્રણ મહિના બાદ આપણે ગંભીર પગલાં લઈશું, અને તારા સાસરીના લોકો વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવશું, તું મારી વાત માનીશ?"
રિદ્ધિએ અનિચ્છાએ માથું હલાવ્યું. "સારું, ત્રણ મહિના."
સાસરિયામાં પાછા ફર્યા બાદ, રિદ્ધિએ એક અલગ રસ્તો અપનાવ્યો. મીનાક્ષીબેન જ્યારે તેને ટોકતાં, "આ ભાત તો બગડી ગયા," ત્યારે તે શાંતિથી કહેતી, "હા મમ્મી, હવે ધ્યાન રાખીશ."
સવારે સૌથી પહેલા ઊઠીને સાસુને ચા આપતી. તેમના પગ દબાવતી. ધીરે ધીરે, અજાણતા જ, મીનાક્ષીબેનના સ્વભાવમાં પરિવર્તન આવવા લાગ્યું.
"આજે તું આરામ કર, હું રસોઈ બનાવી લઈશ," એક દિવસ મીનાક્ષીબેને કહ્યું, જ્યારે રિદ્ધિને માથાનો દુખાવો હતો. આવા તો અનેક બનાવો બનવા લાગ્યા અને બંને એકબીજાની વધુ નજીક આવવા લાગ્યા.
બે મહિના વીતી ગયા. ત્રીજા મહિનાની શરૂઆતમાં, એક દિવસ રિદ્ધિ રસોડામાં હતી ત્યારે મીનાક્ષીબેન અચાનક પાછળથી આવ્યા અને તેને ભેટી પડ્યા.
"તું મારી દીકરી જેવી છે, રિદ્ધિ," તેમની આંખોમાં પાણી હતાં. "મેં તને ખૂબ હેરાન કરી, માફ કર."
રિદ્ધિની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તે રાત્રે તેણે પિતાને ફોન કર્યો.
"પપ્પા, મારે હવે કોઈ ફરિયાદ નથી કરવી. મારા સાસુ મને ખૂબ પ્રેમ કરે છે."
ભદ્રેશભાઈ સામે છેડે હસી પડ્યા. "મને ખબર હતી કે આવું જ થશે. જો તું કોઈને બદલવા માંગે છે, તો પહેલા તારે બદલાવું પડશે."
ત્રણ મહિના પૂરા થયા ત્યારે, મીનાક્ષીબેન અને રિદ્ધિ એકબીજાની સખી બની ચૂક્યા હતા. તેઓ સાથે રસોઈ બનાવતા, સાથે ટીવી જોતા, સાથે મંદિરે જતા.
"મને કદી દીકરી નહોતી," એક દિવસ મીનાક્ષીબેને કહ્યું. "પણ હવે તું છે."
રિદ્ધિને હવે સમજાયું કે તેના પિતાએ તેને જીવનનો કેવો અમૂલ્ય પાઠ શીખવ્યો હતો. પ્રેમ અને ધૈર્ય એવા અદ્રશ્ય પથ્થર છે, જેના પર ઊભા રહીને આપણે કોઈ પણ સંબંધની નદી પાર કરી શકીએ છીએ.
સૌમ્ય સાથેના રિદ્ધિના પ્રેમમાં પણ નવો રંગ ભળ્યો હતો. હવે તેઓ બંને સાચા અર્થમાં એક પરિવાર હતા.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો સાથે શેર કરજો તેમજ આ સ્ટોરીને કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.