લગ્ન પછી પહેલા તહેવારે સાસુએ વહુને પિયરની સાડી અને પૂજા બદલવાનું કહ્યું, ત્યારે બંને પરિવાર...
નવરાત્રિની આઠમની સવારે કૃતિ ઉત્સાહથી વહેલી ઊઠી ગઈ. લગ્ન પછી સાસરીમાં એનો આ પહેલો મોટો તહેવાર હતો. એની મમ્મી વર્ષાબેને ખાસ આ દિવસ માટે પીળી અને લાલ બાંધણીની સાડી અને પિત્તળની પૂજાની થાળી મોકલાવી હતી.
કૃતિ એ જ સાડી પહેરીને તૈયાર થઈ અને રસોડામાં પોતાના પિયરના રિવાજ મુજબ પૂજા માટે થોડો કંસાર બનાવવાની તૈયારી કરવા લાગી.
ત્યાં જ સાસુ નલિનીબેન રસોડાના દરવાજે આવીને ઊભા રહ્યા. કૃતિની સાડી અને હાથમાં રહેલી સામગ્રી જોઈને એમની ભ્રમરો ચડી ગઈ.
"કૃતિ, આ પીળી સાડી અને આ કંસારની તૈયારી કેમ?" નલિનીબેને કડક અવાજે પૂછ્યું, "અમારા ઘરમાં આઠમે આવી સાડી નથી પહેરાતી, અને અમારે ત્યાં આઠમની પૂજા સવારે નહીં, સાંજે થાય છે, જેમાં માત્ર દૂધપાક અને ફળાહાર જ બને છે!"
કૃતિ થોડી અટવાઈ ગઈ. "મમ્મી, અમારા ઘરે હંમેશા સવારે આઠમની પૂજા થાય છે, અને મારી મમ્મીએ ખાસ આ પહેલા તહેવાર માટે સાડી મોકલી હતી..."
"લગ્ન પહેલાં તારા પિયરમાં જે થતું હોય એ, પણ હવે તું અમારા ઘરની વહુ છે," નલિનીબેને વાત કાપીને કહ્યું, "અહીં અમારા વડીલોના રિવાજ પ્રમાણે જ પૂજા થશે. જઈને સાડી બદલી નાખ અને આ કંસાર બાજુ પર મૂકી દે!"
કૃતિનું દિલ તૂટી ગયું. એને સાસુના ઘરના રિવાજ માનવામાં કોઈ વાંધો નહોતો, પણ જે રીતે નલિનીબેને એની મમ્મીની પ્રેમભરી ભેટ અને એના પિયરની પરંપરાને એક જ પળમાં નકારી કાઢી, એનાથી એને ખૂબ દુઃખ થયું.
કૃતિ ચૂપચાપ પોતાના રૂમમાં ગઈ અને સાડી બદલી નાખી.
સવારે નવ વાગ્યે કૃતિની માતા વર્ષાબેનનો ફોન આવ્યો. એમણે ઉત્સાહથી પૂછ્યું, "બેટા, પહેલી આઠમની પૂજા સરસ થઈ ને? મમ્મીએ મોકલેલી સાડી કેવી લાગી બધાને?"
કૃતિએ અવાજ સામાન્ય રાખવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ એનું ગળું ભરાઈ આવ્યું. "હા મમ્મી, બસ... અહીં પૂજા સાંજે થાય છે, એટલે મમ્મીએ કહ્યું કે આ સાડી અને કંસાર અહીં નહીં ચાલે."
વર્ષાબેનને આ સાંભળીને ખૂબ લાગી આવ્યું. એમણે દીકરીના પહેલા તહેવાર માટે કેટલા હોંશથી બધું મોકલ્યું હતું! એમણે તરત જ નલિનીબેનને ફોન લગાવ્યો.
"વેવાણ, કૃતિને અમારા ઘરના રિવાજ પ્રમાણે પહેલી આઠમની પૂજા કરવા દો તો શું વાંધો છે? એ હજુ નવી છે, ધીમે ધીમે તમારા રિવાજ શીખી જશે ને!" વર્ષાબેને વિનંતીના સૂરમાં કહ્યું.
પણ નલિનીબેને એને પોતાના ઘરમાં દખલગીરી માની લીધી. "વર્ષાબેન, દીકરીને સાસરે વળાવ્યા પછી એના ઘરના રિવાજોમાં પિયરવાળાએ વચ્ચે ન પડવું જોઈએ! અમારા ઘરમાં વર્ષોથી જે ચાલે છે એ જ ચાલશે."
ફોન સ્પીકર પર હતો એટલે કૃતિના પિતા ગિરીશભાઈએ પણ આ સાંભળ્યું, અને એમણે પણ થોડા કડક અવાજે વાત કરી. થોડી જ મિનિટોમાં એક નાનકડા રિવાજને કારણે બંને પરિવારો વચ્ચે મોટો વિવાદ ઊભો થઈ ગયો.
ઘરમાં આખો દિવસ તણાવભર્યું વાતાવરણ રહ્યું. નલિનીબેન ગુસ્સામાં હતા કે વહુએ પિયરમાં ફરિયાદ કેમ કરી, અને કૃતિ પોતાના રૂમમાં બેસીને પોતાની જાતને બે ઘરોની વચ્ચે ફસાયેલી અનુભવી રહી હતી.
સાંજે ચાર વાગ્યે કૃતિનો પતિ ધવલ ઓફિસથી વહેલો ઘરે આવ્યો. એને ફોન પર બધી ખબર પડી ગઈ હતી.
રૂમમાં આવીને ધવલે પહેલાં તો સરળ રસ્તો શોધતા કહ્યું, "કૃતિ, આટલી નાની વાતમાં તેં મમ્મી-પપ્પાને કેમ કહી દીધું? હવે તું અહીં રહે છે તો આપણા ઘરના રિવાજ માની લે ને, એમાં શું મોટું?"
કૃતિએ આંસુ ભરેલી આંખે ધવલ સામે જોયું. "ધવલ, હું તમારા ઘરના રિવાજોની વિરુદ્ધ નથી. હું સાંજની પૂજા પણ કરીશ અને દૂધપાક પણ બનાવીશ. પણ શું સવારે દસ મિનિટ મારી મમ્મીએ મોકલેલી સાડી પહેરવાથી તમારા ઘરના રિવાજ તૂટી જાય છે? લગ્ન થયા એટલે શું મારે મારા પચીસ વર્ષના સંસ્કાર સાવ ભૂંસી નાખવા પડે?"
ધવલ પળભર માટે અટકી ગયો. કૃતિનો સવાલ સાવ સાચો હતો. એણે વિચાર્યું કે જો કોઈ એને પોતાની જૂની પરંપરા એક જ દિવસમાં છોડી દેવાનું કહે, તો એને કેવું લાગશે!
ધવલ બહાર હોલમાં આવ્યો, જ્યાં એના પિતા સુરેન્દ્રભાઈ અને માતા નલિનીબેન ગંભીર ચહેરે બેઠા હતા.
"મમ્મી, પપ્પા, એક વાત કહું?" ધવલે શાંતિથી કહ્યું, "કૃતિ ક્યાં આપણા સાંજના રિવાજની ના પાડે છે? એ તો બસ પોતાની મમ્મીની મોકલેલી સાડી પહેરીને સવારે પોતાની રીતે પૂજા કરવા માંગતી હતી. લગ્ન પછી છોકરી પોતાનું આખું ઘર છોડીને આપણા ઘરે આવે છે, તો જો એ પોતાની સાથે પોતાના પિયરની એકાદ પરંપરા લાવે, તો એનાથી આપણા ઘરની પરંપરા ઘટી નથી જતી."
નલિનીબેન હજુ પણ થોડા અકડ હતા, "પણ આપણા વડીલોના સમયથી..."
ત્યારે સુરેન્દ્રભાઈએ ધીમેથી પત્નીને સમજાવ્યું, "નલિની, વડીલોના સમયમાં પણ નવી વહુઓ ઘરમાં નવી રીતો લાવતી જ હતી ને? વર્ષાબેનની લાગણી પણ સમજવી જોઈએ. કૃતિ પહેલી વાર તહેવાર ઉજવે છે, આપણે એનું મન દુભાવીને પૂજા કરીશું તો માતાજી પણ ખુશ નહીં થાય."
નલિનીબેન થોડી વાર ચૂપ બેસી રહ્યા. એમને સમજાયું કે એમણે પ્રેમ અને ભક્તિના તહેવારને અહંકારની લડાઈ બનાવી દીધી હતી.
સાંજની પૂજાનો સમય થયો, ત્યારે નલિનીબેને કૃતિના રૂમનો દરવાજો ખટખટાવ્યો. કૃતિ થોડા સંકોચ સાથે બહાર આવી.
નલિનીબેને ખુરશી પર પડેલી પેલી પીળી-લાલ બાંધણીની સાડી તરફ જોઈને નરમાશથી કહ્યું, "કૃતિ, આ સાડી બહુ જ સુંદર છે. જા, આ જ પહેરીને તૈયાર થઈ જા. તું તારી રીત પ્રમાણે થોડો કંસાર પણ બનાવી લે, અને હું દૂધપાક બનાવું છું. આજે આપણા ઘરમાં બંને રીતથી પૂજા થશે."
કૃતિની આંખોમાં ખુશીના આંસુ આવી ગયા.
અને નલિનીબેને બીજું પણ એક મોટું કામ કર્યું. એમણે તરત જ વર્ષાબેનને ફોન લગાવ્યો અને કહ્યું, "વર્ષાબેન, સવારે મારાથી થોડું કડક બોલાઈ ગયું, એ માટે માફ કરજો. કૃતિએ તમારી મોકલેલી સાડી જ પહેરી છે, અને આજે અમારા ઘરમાં બંને પરિવારના રિવાજ સાથે પૂજા થશે."
સામે છેડે વર્ષાબેનનો અવાજ ભાવુક થઈ ગયો અને એમણે નલિનીબેનનો દિલથી આભાર માન્યો.
એ સાંજે પૂજાના રૂમમાં કંસાર અને દૂધપાક બંનેનો પ્રસાદ સાથે મુકાયો, અને બંને પરિવારોને સમજાયું કે જ્યારે દિલ મોટું હોય ત્યારે બે અલગ રિવાજો પણ એક જ છત નીચે સુંદર રીતે રહી શકે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.