વહુ પર ઉડાઉ ખર્ચનો આક્ષેપ મૂકનારી સાસુ મધરાતે સ્ટોરરૂમમાં પહોંચી, હાથમાં પેચિયું પકડેલી વહુને જોતાં જ...

સોમવારની વહેલી સવારે રસોડામાં કૂકરની સીટી વાગી રહી હતી અને ચાની મીઠી સુગંધ વાતાવરણમાં પ્રસરેલી હતી.

ગીતાબેન જ્યારે રસોડામાં દૂધ ગરમ કરવા ગયાં ત્યારે તેમની નજર અચાનક પેલા ત્રીસ વર્ષ જૂના પિત્તળના કૂકર પર પડી.

ગઈકાલ સુધી એ કૂકરનું ઢાંકણું ઢીલું પડી ગયું હતું અને વરાળ લીક થવાના કારણે રસોઈ બનાવવી મુશ્કેલ બનતી હતી.

પરંતુ આજે એ કૂકર સાવ નવાનક્કોર જેવું ચુસ્ત થઈ ગયું હતું અને તેની સીટી એકદમ પરફેક્ટ વાગી રહી હતી.

એટલું જ નહીં, મસાલાના લાકડાના જૂના કબાટનો જે દરવાજો મહિનાઓથી ચીંચીં અવાજ કરતો હતો, તે આજે સાવ શાંતિથી ખુલી રહ્યો હતો.

ગીતાબેનને આ બધું જોઈને મનોમન ખૂબ નવાઈ લાગી.

તેમની નવી વહુ પૂજાના લગ્ન વિપુલ સાથે થયાને હજુ માંડ છ મહિનાનો ટૂંકો સમય થયો હતો.

પૂજા સ્વભાવે અત્યંત શાંત, મિલનસાર અને ઘરના દરેક કામમાં ચપળ એવી સંસ્કારી દીકરી હતી.

પરંતુ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આ પરિવાર પર ભારે આર્થિક સંકટના કાળા વાદળો ઘેરાયેલા હતા.

વિપુલના કાપડના ગોડાઉનમાં શોર્ટ સર્કિટના કારણે ભીષણ આગ લાગી હતી અને લાખો રૂપિયાનો માલ બળીને રાખ થઈ ગયો હતો.

બેંકની લોન અને વેપારીઓના દેવાં ચૂકવવા માટે પરિવારે એક એક રૂપિયો બહુ સાચવીને વાપરવો પડતો હતો.

સસરા હસમુખભાઈ પોતાની પેન્શનની રકમમાંથી માંડ ઘરનું રેશનિંગ ચલાવી રહ્યા હતા.

દરેક મહિનાની પહેલી તારીખે જ્યારે વીજળીનું બિલ, ગેસનો બાટલો અને કરિયાણાનો હિસાબ આવતો ત્યારે ઘરમાં ચિંતાનો સન્નાટો છવાઈ જતો હતો.

વિપુલ રાત્રે મોડે સુધી દુકાને બેસીને હિસાબના ચોપડા જોતો રહેતો અને તેના ચહેરા પરથી યુવાનીનું તેજ સાવ ગાયબ થઈ ગયું હતું.

હસમુખભાઈ પોતાના જૂના પેન્ટ-શર્ટ સાંધેલા પહેરતા અને દવાઓના ખર્ચમાં પણ કાપ મૂકવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા જેથી દીકરાને મદદ થઈ શકે.

પૂજા આ બધું ચૂપચાપ જોતી હતી અને તેનું હૃદય પરિવારની આ લાચારી જોઈને અંદરથી કકળી ઊઠતું હતું.

પરંતુ છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી ગીતાબેન ઘરમાં એક અજીબ પરિવર્તન નોંધી રહ્યાં હતાં.

રસોડાનું બળી ગયેલું મિક્સર-ગ્રાઇન્ડર અચાનક ચાલુ થઈ ગયું હતું, આંગણાનો ટપકતો જૂનો નળ સાવ ઠીક થઈ ગયો હતો.

હસમુખભાઈના ચશ્માની તૂટેલી દાંડી જે દોરાથી બાંધેલી હતી તે આજે મજબૂત સ્ક્રૂ સાથે ફિટ થઈ ગઈ હતી.

ઓસરીની તૂટેલી લાકડાની આરામખુરશી પણ મજબૂત પાટિયા સાથે જોડાઈને સાવ અડીખમ થઈ ગઈ હતી.

ગીતાબેનના મનમાં એક ભયાનક ગેરસમજ અને શંકાનો વંટોળ ઊઠવા લાગ્યો હતો.

તેમને લાગ્યું કે પૂજા નવી પેઢીની ઉડાઉ છોકરી છે જે વિપુલની લાચારી સમજ્યા વિના બહારથી મોંઘા કારીગરો બોલાવે છે.

કદાચ તે બહારના ઈલેક્ટ્રિશિયન, સુથાર અને પ્લમ્બરને છૂપી રીતે બોલાવીને વિપુલના બચેલા પૈસા ઉડાવી રહી છે!

બે દિવસ પહેલાં જ ગીતાબેને રાત્રે વિપુલને બોલાવીને ખૂબ ઠપકો પણ આપ્યો હતો.

'વિપુલ! તારી વહુને પૈસાની કોઈ કિંમત નથી! તું દેવામાં ડૂબેલો છે અને એ રોજ ઘરમાં નવા મિકેનિકો બોલાવીને ખર્ચા વધારે છે!'

વિપુલે પત્નીનો પક્ષ લેતાં કહ્યું હતું કે પૂજા ક્યારેય ખોટો ખર્ચ ન કરે, પણ ગીતાબેનનો ક્રોધ શાંત નહોતો થયો.

ગીતાબેને ગુસ્સામાં કહ્યું હતું કે તું વહુના મોહમાં આંધળો થઈ ગયો છે, તને દેખાતું નથી કે ઘરમાં રોજ નવી નવી વસ્તુઓ કેવી રીતે ચમકી રહી છે?

તેમણે કહ્યું હતું કે આજના જમાનાની છોકરીઓ પોતાની સુવિધા માટે પતિનું દેવું પણ ભૂલી જાય છે.

વિપુલ બિચારો લાચાર થઈને માથું પકડીને બેસી ગયો હતો કારણ કે તે માતા અને પત્ની વચ્ચે સેન્ડવિચ બની રહ્યો હતો.

તેમને લાગ્યું કે વહુ ઘરમાં આર્થિક અનુશાસન તોડી રહી છે અને પોતાના પિયરિયા જેવો વૈભવ બતાવવા મથે છે.

પરંતુ આજે મધરાતે દોઢ વાગ્યે ઘરમાં એક એવો ભેદ ખુલવાનો હતો જેણે ગીતાબેનના હોશ ઉડાવી દીધા.

ગીતાબેનને રાત્રે અચાનક તરસ લાગતાં તેઓ પાણી પીવા માટે ઓરડામાંથી બહાર નીકળ્યાં.

જ્યારે તેઓ પરસાળમાંથી પસાર થતાં હતાં ત્યારે સીડી નીચે આવેલા જૂના અંધારા સ્ટોરરૂમમાંથી ઝીણો અવાજ સંભળાયો.

ત્યાંથી સ્ક્રૂ ફેરવવાનો, કાતર ચલાવવાનો અને સોલ્ડરિંગ વાયરનો હળવો તણખો ઝબૂકવાનો અવાજ આવી રહ્યો હતો.

ગીતાબેનના હૃદયના ધબકારા તેજ થઈ ગયા, તેમને લાગ્યું કે ઘરમાં કોઈ ચોર કે ઉપદ્રવી ઘૂસી આવ્યો છે.

તેમણે હાથમાં લાકડી લીધી અને બિલ્લીપગે સ્ટોરરૂમના દરવાજા પાસે પહોંચ્યાં.

દરવાજો સહેજ ખુલ્લો હતો અને અંદરથી એક નાની રિચાર્જેબલ એલઈડી લાઈટનો પીળો પ્રકાશ બહાર આવી રહ્યો હતો.

ગીતાબેને તિરાડમાંથી અંદર જોયું તો સામેનું દ્રશ્ય જોઈને તેમના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ!

અંદર ઊંધી રાખેલી લાકડાની પેટી પર પૂજા બેઠી હતી!

તેણે પોતાના નવા કપડાં બગડે નહીં એટલે જૂનો એપ્રોન પહેરેલો હતો અને તેના બંને હાથ કાળા ગ્રીસ અને ઓઇલથી ખરડાયેલા હતા.

તેના હાથમાં ટેસ્ટર, સ્ક્રૂડ્રાઈવર, પકડ અને સોલ્ડરિંગ આયર્ન પકડેલાં હતાં!

ટેબલ પર હસમુખભાઈનો વર્ષો જૂનો બંધ પડેલો ટ્રાન્ઝિસ્ટર રેડિયો ખુલ્લો પડ્યો હતો અને પૂજા બહુ કાળજીપૂર્વક તેના ઝીણા વાયર જોડી રહી હતી!

બાજુમાં બળી ગયેલા મિક્સરની મોટર, જૂના નળના રબરના વોશર અને લાકડાના ગુંદરની બોટલો વ્યવસ્થિત ગોઠવેલી પડી હતી.

પૂજા એકાગ્રતાથી કામ કરી રહી હતી અને તેના કપાળ પરથી પરસેવાનાં ટીપાં રેલાઈને ગાલ પર પડી રહ્યાં હતાં.

ટેબલના એક ખૂણામાં પૂજાની એક નાની લાલ ડાયરી ખુલ્લી પડી હતી.

ગીતાબેને આંખો ઝીણી કરીને એ ડાયરીમાં લખેલી વિગતો વાંચવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

તે ડાયરીમાં પૂજાએ પોતાના સુંદર અક્ષરોમાં દરેક વસ્તુનો હિસાબ માંડ્યો હતો:

'કૂકરનું હેન્ડલ અને સીટી જાતે રિપેર કરી: બહારના ૪૫૦ રૂપિયા બચાવ્યા.'

'મિક્સરની મોટરના બળી ગયેલા વાયરિંગ જાતે બદલ્યા: નવા મિક્સરના ૨,૨૦૦ રૂપિયા બચાવ્યા.'

'આંગણાનો ટપકતો નળ વોશર બદલીને ઠીક કર્યો: પ્લમ્બરના ૩૫૦ રૂપિયા બચાવ્યા.'

'બાપુજીના ચશ્મા અને રેડિયો રિપેર કર્યા: ૮૦૦ રૂપિયા બચાવ્યા.'

'આ મહિને ઘરની વસ્તુઓ જાતે રિપેર કરીને કુલ ૧૪,૫૦૦ રૂપિયાની સીધી બચત થઈ.'

'આ તમામ બચાવેલા રૂપિયા આજે સવારે વિપુલના બેંક ખાતામાં લોનના હપ્તા માટે ગુપ્ત રીતે જમા કરાવી દીધા.'

ડાયરીના છેલ્લા પાને પૂજાએ પોતાના હાથે લખ્યું હતું:

'ભગવાન કરે કે મારા પતિનું તમામ દેવું જલદી ચૂકવાઈ જાય અને મારા સાસુ-સસરાના ચહેરા પર ફરીથી હાસ્ય પાછું આવે.'

આ શબ્દો વાંચતાં જ ગીતાબેનના હાથમાંથી લાકડી નીચે પડી ગઈ અને મોટો અવાજ થયો.

તેમનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને તેમની આંખોમાંથી આંસુની અવિરત ધારા વહી નીકળી.

પૂજા એન્જિનિયરિંગમાં ડિપ્લોમા કરી ચૂકી હતી અને પોતાના પિતાના ગેરેજમાં બાળપણથી ટેકનિકલ કામ શીખી હતી.

તેના પિતા એક ઈમાનદાર મિકેનિક હતા જેમણે પોતાની વહાલી દીકરીને દરેક સાધન ખોલતાં, વાયર જોડતાં અને મોટર રિપેર કરતાં શીખવ્યું હતું.

પિતા કહેતા કે દીકરી, હાથની કળા ક્યારેય કોઈની ઓશિયાળી નથી રહેવા દેતી, સંકટના સમયે આ જ હુનર સાચો સાથ આપે છે.

પૂજાએ જ્યારે સાસરે આવીને જોયું કે નાની નાની વસ્તુઓના રિપેરિંગ પાછળ સેંકડો રૂપિયા બહાર જતા હતા, ત્યારે તેણે પોતાની આ ગુપ્ત કળાનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

તે રોજ બપોરે જ્યારે સાસુ આરામ કરતાં ત્યારે ચૂપચાપ ભંગારમાંથી જૂના પાર્ટ્સ શોધીને સાધનો સાજા કરતી હતી.

જે વહુને તેઓ ઉડાઉ, નકામી અને પૈસા બગાડનારી માનતાં હતાં, એ વહુ તો અડધી રાત્રે જાગીને પોતાના નાજુક હાથ કાળા મેશ કરીને પરિવારને દેવામાંથી ઉગારી રહી હતી!

પોતાનો સગો દીકરો પણ જે નહોતો કરી શક્યો, તે આ પારકી દીકરીએ પોતાના પરસેવાથી કરી બતાવ્યું હતું!

ગીતાબેનનું હૃદય પશ્ચાત્તાપ અને અપરાધભાવથી ફાટી ગયું.

અવાજ સાંભળીને પૂજા ચમકીને ઊભી થઈ ગઈ અને સાસુને દરવાજે ઊભેલાં જોઈને તેના હાથમાંથી પેચિયું નીચે પડી ગયું.

તે ગભરાઈ ગઈ અને પોતાના કાળા હાથ સાડી પાછળ છુપાવવા લાગી.

'બા... મને માફ કરી દો! હું... હું કોઈ નુકસાન નહોતી કરતી, બસ બાપુજીનો રેડિયો રિપેર કરતી હતી,' પૂજા કરગરી ઊઠી.

'હું અત્યારે જ બધું સાફ કરી દઉં છું બા, પ્લીઝ વિપુલને કશું ન કહેતાં!'

પરંતુ ગીતાબેને એક પણ શબ્દ બોલ્યા વિના દોડીને પૂજાને પોતાના બંને હાથોમાં જકડી લીધી.

તેમણે પૂજાના ગ્રીસ અને ઓઇલથી ખરડાયેલા કાળા હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને પોતાના હોઠે અડાડીને ચૂમી લીધા!

પૂજાની નાજુક આંગળીઓ પર સ્ક્રૂડ્રાઈવર વાગવાના નાના નાના ઘા અને છાલા પડેલા હતા.

ગીતાબેને એ ઘા પર પોતાના આંસુ ટપકાવતાં કહ્યું કે આ હાથ કોઈ સામાન્ય વહુના નથી, પણ અમારા કુળની રક્ષા કરનારી ભગવતીના છે.

પૂજાએ સાસુના આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે બા, જ્યાં સુધી તમારા આશીર્વાદ છે ત્યાં સુધી આ હાથ ક્યારેય થાકશે નહીં.

ગીતાબેન પોક મૂકીને રડી પડ્યાં અને તેમનો અવાજ લાગણીના ભારથી રૂંધાઈ ગયો.

'મારી દીકરી... મારી અન્નપૂર્ણા!' ગીતાબેને રડતાં રડતાં કહ્યું.

'મેં તારા પવિત્ર ત્યાગને ન ઓળખ્યો અને તારા પર ઉડાઉ હોવાનો આક્ષેપ મૂક્યો!'

'હું કેટલી મોટી અંધ સાસુ નીકળી કે તારા આ પરસેવાથી ભીંજાયેલા હાથની કિંમત ન સમજી શકી!'

ગીતાબેને જાતે રસોડામાંથી ગરમ પાણી લાવીને પોતાના હાથે પૂજાના ખરડાયેલા હાથ સાબુથી ધોયા.

અવાજ સાંભળીને હસમુખભાઈ અને વિપુલ પણ જાગીને સ્ટોરરૂમ પાસે દોડી આવ્યા.

જ્યારે ગીતાબેને પેલી લાલ ડાયરી અને પૂજાની મહેનત આખા પરિવાર સામે મૂકી, ત્યારે વિપુલની આંખોમાંથી પણ ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા.

વિપુલે પત્ની સામે હાથ જોડીને કહ્યું, 'પૂજા, તારા જેવી જીવનસંગિની મળવી એ મારા પૂર્વજન્મના કોઈ મોટા પુણ્યનું ફળ છે.'

હસમુખભાઈએ આગળ આવીને વહુના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું કે તેં આજે સાબિત કરી દીધું કે સાચો કારભાર ડિગ્રીમાં નહીં પણ સમર્પણમાં હોય છે.

હસમુખભાઈએ પેલો રિપેર કરેલો રેડિયો ચાલુ કર્યો તો અંદરથી સવારનું મધુર ભજન ગૂંજી ઊઠ્યું, અને તેમની આંખોમાંથી હર્ષાશ્રુ વહી નીકળ્યા.

તેમણે કહ્યું કે પૂજા બેટા, તેં માત્ર આ રેડિયો નહીં પણ આ આખા ઘરના ભાંગી પડેલા આત્માને ફરીથી જીવંત કરી દીધો છે.

ગીતાબેને તે દિવસે પોતાના હાથે પૂજા માટે ગરમાગરમ શીરો બનાવ્યો અને વહુને ડાઈનિંગ ટેબલની મુખ્ય ખુરશી પર બેસાડીને આદર આપ્યો.

તે દિવસે ગીતાબેને પોતાના ગળામાંથી સોનાની જૂની કંઠી કાઢીને પૂજાના ગળામાં આદરપૂર્વક પહેરાવી દીધી.

ઘરમાંથી ગરીબીનો ડર કાયમ માટે ગાયબ થઈ ગયો કારણ કે પરિવારને એક સાચી શક્તિશાળી લક્ષ્મી મળી ચૂકી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.