વહુને વિદેશમાં ડિલિવરી આવી એટલે દીકરાએ ભારતથી માતાને ઈમરજન્સીમાં બોલાવ્યા. માતા પાસપોર્ટ ઓફિસ ગયા ત્યાં એવું થયું કે...
એક વખતની વાત છે. રમાબેન, જેઓ તાજેતરમાં જ શિક્ષણ ક્ષેત્રમાંથી નિવૃત્ત થયા હતા, તેઓ એક મદદગાર અને સૌમ્ય સ્વભાવના વ્યક્તિ હતા. તેમની આસપાસના તમામ લોકો તેમને માન આપતા, અને તેઓ હંમેશા જરૂરિયાતમંદોની મદદ માટે તત્પર રહેતા. જ્યાં પણ જાય, ત્યાં બાળકોને સારી શિખામણ આપતા અને તેમના ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે માર્ગદર્શન આપતા.
એક દિવસ, રમાબેનના પડોશમાં રહેતા લગભગ ૭૦ વર્ષના કમળાબેન તેમની પાસે આવ્યા. "મારે તમારી થોડી મદદની જરૂર છે," કમળાબેને કહ્યું.
"હા, જરૂર. શું કામ છે?" રમાબેને તરત પૂછ્યું.
કમળાબેને સમજાવ્યું કે તેમનો દીકરો અને વહુ અમેરિકામાં રહે છે. વહુને તાજેતરમાં બાળક જન્મ્યું છે, પરંતુ તેની તબિયત સારી નથી. તેમના દીકરાએ તેમને તાત્કાલિક પાસપોર્ટ બનાવીને અમેરિકા આવવાનું કહ્યું હતું જેથી તેઓ નવજાત બાળક અને વહુની સંભાળ લઈ શકે.
"બે દિવસથી પાસપોર્ટ ઓફિસના ધક્કા ખાઉં છું, પણ કોઈ મારી વાત સાંભળતું નથી. તમે મારી સાથે આવશો?" કમળાબેને વિનંતી કરી.
રમાબેને તરત હા પાડી અને બીજા દિવસે તેઓ સાથે પાસપોર્ટ ઓફિસ પહોંચ્યા. તે સમયે, દલાલો વિના પ્રક્રિયા પૂરી કરવી મુશ્કેલ હતી. પણ રમાબેન શિક્ષક હોવાને કારણે લાંચ-રુશ્વતના સખત વિરોધી હતા.
સવારથી ઓફિસ ખુલી ત્યારથી તેઓ દોડાદોડી કરીને તમામ કાગળિયા પૂરા કરતા રહ્યા. સમય જતાં, તેઓ ફી ભરવાની લાઈનમાં પહોંચ્યા. પરંતુ જ્યારે તેમનો વારો આવ્યો, ત્યારે કેશિયરે બારી બંધ કરી દીધી.
"અમે સવારથી અહીં છીએ અને આ ઈમરજન્સી કેસ છે. કૃપા કરીને અમારી ફી સ્વીકારો," રમાબેને વિનંતી કરી.
પણ કેશિયરે તેમની વિનંતી નકારી કાઢી અને કહ્યું, "તમારે ફરિયાદ કરવી હોય તો કરો. હું હવે કોઈની ફી નહીં લઉં. આવતીકાલે સવારે આવજો."
આ અમાનવીય વર્તનથી રમાબેન નારાજ થયા, પણ તેઓ જાણતા હતા કે ગુસ્સો કામ નહીં આવે. તેમણે ધ્યાન આપ્યું કે કેશિયર તેનું ટિફિન લઈને બીજા માળે જઈ રહ્યો હતો. રમાબેન અને કમળાબેન પણ તેની પાછળ ગયા.
કેશિયર એક ટેબલ પર એકલો બેસીને ખાતો હતો. કોઈ સહકર્મી તેની સાથે નહોતા. રમાબેન અને કમળાબેન સામેના ટેબલ પર બેઠા. કેશિયરે તેમના તરફ જોયું અને મોં બગાડ્યું.
"તમે રોજ ઘરેથી ટિફિન લાવો છો?" રમાબેને હસીને પૂછ્યું.
કેશિયરે માથું હલાવીને હા પાડી.
"તમારી પાસે તો રોજ અનેક લોકો આવતા હશે, નવા નવા લોકો સાથે મુલાકાત થતી હશે?" રમાબેને પૂછ્યું.
"હા, મારે તો મોટા મોટા અધિકારીઓ સાથે રોજ મળવાનું થાય છે. બધા મારી ખુરશી સામે લાઈનમાં ઊભા રહે છે," કેશિયરે અભિમાનથી જવાબ આપ્યો.
રમાબેને શાંતિથી સાંભળ્યું અને પૂછ્યું, "અમે તમારી પાણીની બોટલમાંથી થોડું પાણી પી શકીએ?"
કેશિયરે હા પાડી. બંનેએ થોડું પાણી પીધું.
"તમારા ટિફિનમાંથી સરસ સુગંધ આવે છે. તમારા પત્ની સરસ રસોઈ બનાવતા લાગે છે?" રમાબેને પૂછ્યું.
કેશિયરે કોઈ જવાબ ન આપ્યો અને ખાવાનું ચાલુ રાખ્યું.
"તમે એક મહત્વપૂર્ણ હોદ્દા પર છો, મોટા લોકો તમારી પાસે આવે છે, પણ શું તમે તમારી ખુરશીનું સન્માન કરો છો?" રમાબેને પૂછ્યું.
"તમારો શું મતલબ છે?" કેશિયરે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું.
રમાબેને સમજાવ્યું: "તમે જે પદ પર બેઠા છો, તેની ગરિમા જાળવતા નથી. જો તમે તમારા કામનું સન્માન કરતા હોત, તો અમારી સાથે આવું વર્તન ન કરત. જુઓ, તમારી ઓફિસમાં પણ કોઈ મિત્ર નથી જે તમારી સાથે ખાવા બેસે. તમે લોકોના કામ અટકાવો છો, જ્યારે તમે દરેક વ્યક્તિ સાથે સારા સંબંધ બનાવી શકો છો."
"તમારા પદનો લાભ ઉઠાવવાને બદલે, તમે બધા સાથે સંબંધો બગાડો છો. હું કાલે આવીને મારા પૈસા ભરી જઈશ, મારું કામ અટકશે નહીં. પણ તમે એક નવી ઓળખાણ બનાવવાની તક ગુમાવી દીધી."
"દલાલો પાસેથી પૈસા કમાઈ લેશો, પણ સંબંધો નહીં કમાઈ શકો. મને લાગે છે કે તમારા ઘરના લોકો પણ તમારાથી દુઃખી હશે, કારણ કે અહીં આટલી મોટી ઓફિસમાં તમારો કોઈ મિત્ર નથી."
આ વાત સાંભળીને કેશિયર ભાવુક થઈ ગયો. "બહેન, તમારી વાત સાચી છે. મારી પત્ની મારી સાથેના ઝઘડાથી કંટાળીને પિયર ચાલી ગઈ છે. મારા બાળકો પણ મારી સાથે વાત કરતા નથી. મારી માતા મને ટિફિન બનાવી આપે છે, જે હું એકલો ખાઉં છું. ઘરે જાઉં છું તો ત્યાં પણ શાંતિ નથી. મને સમજાતું નથી કે સમસ્યા ક્યાં છે."
રમાબેને સમજાવ્યું: "પરિવાર સાથે પ્રેમથી રહો. તમારી આસપાસના લોકોને મદદ કરો. જુઓ, હું પણ અહીં મારા કામે નહીં, પણ કમળાબેનની મદદ માટે આવી છું. મારો કોઈ સ્વાર્થ નથી. નિઃસ્વાર્થ ભાવે મારા બધા સાથે સારા સંબંધ છે, એટલે હું બધાને ગમું છું અને મને પણ બધા ગમે છે."
આ સાંભળીને કેશિયર ઊભો થયો અને બોલ્યો, "તમે લોકો નીચે મારી બારી પાસે આવો. હું તમારા પૈસા હમણાં જ જમા લઈ લઉં છું." તેણે રમાબેનનો ફોન નંબર માગ્યો અને તેઓ ઘરે પાછા ફર્યા.
દિવાળીના દિવસે, રમાબેનને એક અજાણ્યા નંબરથી ફોન આવ્યો. "દિવાળીની શુભેચ્છાઓ," અવાજ આવ્યો.
"તમે કોણ?" રમાબેને પૂછ્યું.
"હું એ જ પાસપોર્ટ ઓફિસનો કેશિયર. તમે ગયા પછી હું વિચારતો રહ્યો કે પૈસા તો ઘણા આપે છે, પણ સાથે બેસીને ખાવાવાળું કોઈ નથી. બીજે દિવસે હું સાસરે ગયો અને મારી પત્નીને સમજાવીને ઘરે લાવ્યો."
"અમે બધા - હું, મારી પત્ની અને બાળકો - તમારા આશીર્વાદ લેવા આવવા માંગીએ છીએ. તમારું સરનામું આપશો?" કેશિયરે પૂછ્યું.
"આ બહેન કોણ છે?" તેની પત્નીએ પૂછ્યું.
"ઓફિસમાં પૈસા તો બધા પાસેથી મળતા હતા, પણ સંબંધો કેવી રીતે બનાવવા અને જાળવવા તે આ બહેને મને શીખવ્યું," કેશિયરે સમજાવ્યું.
રમાબેન વિચારતા હતા કે પૈસા કરતાં સંબંધોનું મૂલ્ય વધારે છે. માણસ પૈસા ઓછા-વત્તા હોય તો ચલાવી શકે, પણ પરિવાર, સગાં-સંબંધીઓ અને મિત્રો સાથેના પ્રેમભર્યા સંબંધોનું કોઈ મૂલ્ય નથી.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો તેમજ આ સ્ટોરી ને કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.
