વેકેશનમાં પૌત્રને ગામડે મોકલવાની દાદાએ વાત કરી, તો વહુએ એવો જવાબ આપ્યો કે...
"પપ્પા, આ વખતે ઉનાળાના વેકેશનમાં અંશ ગામડે નહીં આવી શકે."
ફોનના સ્પીકર પર દીકરા મનીષનો આ અવાજ સાંભળીને હરિભાઈના હાથમાંથી ચાનો કપ નીચે મૂકાઈ ગયો. ઓસરીના ખાટલા પર બેઠેલા હરિભાઈ થોડી ક્ષણો સુધી કંઈ બોલી જ ન શક્યા. તેમની બાજુમાં બેઠેલા પત્ની શાંતાબેને આશાભરી નજરે હરિભાઈ સામે જોયું, પણ હરિભાઈનો ઉતરી ગયેલો ચહેરો જોઈને તેમને સમજાઈ ગયું કે વાત બગડી છે.
"કેમ ભાઈ, કંઈ તકલીફ છે?" હરિભાઈએ પોતાનો ભારે થયેલો અવાજ સંભાળતા પૂછ્યું. "અંશની તબિયત તો સારી છે ને?"
"હા પપ્પા, બધું બરાબર છે," સામેથી મનીષે ઉતાવળમાં જવાબ આપ્યો. "પણ અંશ હવે આઠમા ધોરણમાં આવશે. અત્યારથી જ મેં અને નેહાએ એના માટે કોચિંગ ક્લાસ અને કોમ્પ્યુટરના એક્સ્ટ્રા ક્લાસ નક્કી કરી દીધા છે. આજના સમયમાં કોમ્પિટિશન બહુ વધી ગઈ છે પપ્પા. જો વેકેશનમાં ગામડે રખડશે, તો ભણવામાં પાછળ રહી જશે."
હરિભાઈએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. "મનીષ, બેટા, આખું વર્ષ તો એ બિચારો ચોપડીઓમાં જ માથું નાખીને બેઠો રહે છે. પંદર-વીસ દિવસ ગામડે આવશે, ખુલ્લી હવામાં શ્વાસ લેશે, ખેતરે જશે, તો એનું મન તાજું થશે. શાંતા તો અત્યારથી જ એના માટે કેરીનો રસ અને ઘીના લાડુ બનાવવાની તૈયારી કરીને બેઠી છે."
"પપ્પા, તમે નહીં સમજો," ફોન પર હવે વહુ નેહાનો અવાજ સંભળાયો. "ગામડામાં ધૂળ-માટી સિવાય છે શું? ગયા વર્ષે આવ્યો હતો ત્યારે તડકામાં ફરીને તાવ લઈને પાછો ગયો હતો. અમારે અંશને ડોક્ટર કે એન્જિનિયર બનાવવો છે, ખેડૂત નહીં. એનું ભવિષ્ય બગડે એ અમને નહીં પોસાય."
નેહાના આ શબ્દો હરિભાઈના કાળજામાં સોંસરવા ઉતરી ગયા. તેમણે શાંતિથી કહ્યું, "ઠીક છે દીકરા, જેવી તમારી મરજી. અંશને મારા આશીર્વાદ આપજો."
ફોન મુકાઈ ગયો. આંગણામાં ઉગેલા લીમડાના પાંદડા પવનમાં ખડખડ અવાજ કરી રહ્યા હતા, પણ હરિભાઈ અને શાંતાબેન વચ્ચે ભારે શાંતિ છવાઈ ગઈ હતી.
બીજા દિવસે સવારે શહેરના ફ્લેટમાં અંશ જ્યારે જાગ્યો, ત્યારે તેણે જોયું કે તેના મમ્મી-પપ્પા તેનું ટાઈમટેબલ બનાવી રહ્યા હતા.
"મમ્મી, મારી બેગ ક્યારે પેક કરવાની છે?" બાર વર્ષના અંશે ઉત્સાહથી પૂછ્યું. "કાલથી તો વેકેશન શરૂ થાય છે ને? દાદાએ કહ્યું હતું કે આ વખતે અમે બંને મળીને કૂવા પર નવું ઝાડ વાવીશું."
નેહાએ અંશના માથે હાથ ફેરવ્યો અને પ્રેમથી પણ મક્કમતાથી કહ્યું, "બેટા, આ વખતે આપણે ગામડે નથી જવાનું. કાલ સવારથી તારે આઠ વાગ્યે મેથ્સ અને સાયન્સના એક્સ્ટ્રા ક્લાસમાં જવાનું છે, અને બપોરે ચાર વાગ્યે કોડિંગના ક્લાસમાં."
અંશના ચહેરા પરની બધી ખુશી પળવારમાં ગાયબ થઈ ગઈ. "પણ પપ્પા, તમે તો પ્રોમિસ કર્યું હતું કે પરીક્ષામાં ૯૦ ટકા આવશે તો મને દાદા પાસે મોકલશો! મારે ૯૩ ટકા આવ્યા છે."
મનીષે લેપટોપ બંધ કર્યું અને અંશની પાસે બેઠો. "જો બેટા, ૯૩ ટકા સારા છે, પણ તારા ક્લાસમાં આરવના ૯૬ ટકા આવ્યા છે. જો તું વેકેશન બગાડીશ તો પાછળ રહી જઈશ. દાદા-દાદીને તો આપણે દિવાળીમાં મળી લઈશું. અત્યારે તારે ફક્ત ભણવામાં ધ્યાન આપવાનું છે."
અંશ કંઈ બોલ્યો નહીં, બસ ચૂપચાપ પોતાના રૂમમાં જતો રહ્યો અને દરવાજો બંધ કરી દીધો.
શરૂઆતના દસ દિવસ તો મનીષ અને નેહાને લાગ્યું કે તેમનો નિર્ણય એકદમ સાચો છે. અંશ સમયસર ક્લાસમાં જતો, હોમવર્ક કરતો અને ઘરમાં શાંતિથી રહેતો.
પણ ધીમે-ધીમે ઘરમાં એક અજીબ બદલાવ આવવા લાગ્યો. અંશ હવે પહેલાની જેમ હસતો નહોતો. તે જમવાના ટેબલ પર પણ ચૂપ રહેતો. રાત્રે મોડે સુધી મોબાઈલમાં ગેમ રમતો અથવા તો છત સામે જોઈને પડ્યો રહેતો.
એક બપોરે નેહા અંશને ક્લાસમાંથી લેવા ગઈ, ત્યારે ક્લાસના શિક્ષકે નેહાને રોકી.
"મેડમ, અંશ બહુ હોશિયાર છોકરો છે, પણ છેલ્લા અઠવાડિયાથી તેનું ભણવામાં બિલકુલ ધ્યાન નથી," શિક્ષકે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું. "ક્લાસમાં તે બારીની બહાર જોયા કરે છે. ટેસ્ટમાં પણ તેના માર્ક્સ ઓછા આવ્યા છે. ઘરમાં કંઈ ટેન્શન છે?"
નેહા ચોંકી ગઈ. ઘરે આવીને તેણે મનીષને આ વાત કરી. તે જ રાત્રે જ્યારે નેહા અંશના રૂમમાં દૂધ આપવા ગઈ, ત્યારે અંશ બાલ્કનીમાં ઊભો રહીને આકાશ તરફ જોઈ રહ્યો હતો.
"અંશ, શું થયું છે બેટા?" નેહાએ તેની પાસે જઈને પૂછ્યું. "તારી તબિયત તો ઠીક છે ને? સર કહેતા હતા કે તારું ભણવામાં ધ્યાન નથી."
અંશે મમ્મી સામે જોયું. તેની આંખોમાં આંસુ હતા. "મમ્મી, મને અહીં ગૂંગળામણ થાય છે. સવારે ક્લાસ, બપોરે હોમવર્ક, સાંજે ફરી ક્લાસ. મારા કોઈ મિત્રો નથી, રમવાનો સમય નથી. દાદા રોજ ફોન કરે છે ત્યારે એમનો અવાજ સાંભળીને મને રડવું આવે છે. એ કહે છે કે એમણે મારા માટે આંબા પર હિંચકો બાંધ્યો છે, પણ હું ક્યારેય ત્યાં જઈ જ નથી શકતો."
અંશની વાત સાંભળીને નેહાનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. દરવાજા પર ઊભેલા મનીષે પણ દીકરાની આ વેદના સાંભળી લીધી હતી. મનીષને અચાનક પોતાનું બાળપણ યાદ આવી ગયું. પોતે પણ તો એ જ ગામડાની ધૂળમાં રમીને, કૂવામાં તરીને અને દાદાની વાર્તાઓ સાંભળીને મોટો થયો હતો, અને છતાં આજે શહેરમાં એક સારી કંપનીમાં મેનેજર બન્યો હતો! તો પછી તે પોતાના દીકરાનું બાળપણ કેમ છીનવી રહ્યો હતો?
તે રાત્રે મનીષ અને નેહા વચ્ચે લાંબી વાતચીત થઈ. બંનેને સમજાયું કે તેઓ અંશને આગળ વધારવાની દોડમાં તેનું માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને પરિવારનો પ્રેમ બંને ગુમાવી રહ્યા હતા.
બે દિવસ પછી, શનિવારની સવારે હરિભાઈ આંગણામાં બેસીને તુલસીના ક્યારામાં પાણી પીવડાવી રહ્યા હતા. શાંતાબેન રસોડામાં સવારની રસોઈની તૈયારી કરતા હતા.
અચાનક ડેલી પાસે ગાડીનો હોર્ન વાગ્યો. હરિભાઈએ ચશ્મા સરખા કરીને જોયું, તો ગાડીમાંથી સૌથી પહેલા અંશ કૂદીને બહાર આવ્યો.
"દાદા! દાદી!" બૂમ પાડતો અંશ સીધો હરિભાઈને વળગી પડ્યો.
હરિભાઈની આંખોમાંથી ખુશીના આંસુ વહેવા લાગ્યા. શાંતાબેન પણ દોડીને બહાર આવ્યા અને પૌત્રને ભેટી પડ્યા. પાછળ મનીષ અને નેહા હાથમાં બે મોટી બેગ લઈને ઊભા હતા.
"પપ્પા, અમને માફ કરી દો," મનીષે આગળ આવીને હરિભાઈના ચરણ સ્પર્શ કર્યા. "અમે અંશના ભવિષ્યની ચિંતામાં ભૂલી ગયા હતા કે પુસ્તકો કરતા પણ મોટું જ્ઞાન તમારા આશીર્વાદ અને આ માટીમાં છે. વેકેશનના બાકીના વીસ દિવસ અંશ અહીં જ રહેશે. અમે સોમવારે પાછા જઈશું, પણ અંશને લેવા વેકેશન પૂરું થશે ત્યારે જ આવીશું."
નેહાએ પણ શાંતાબેનનો હાથ પકડ્યો અને કહ્યું, "બા, તડકામાં ફરે તો ભલે, તમે એને ભરપૂર કેરીનો રસ અને ઘીના લાડુ ખવડાવજો."
હરિભાઈએ અંશના માથે હાથ ફેરવ્યો અને મનીષ સામે જોઈને સ્મિત કર્યું. "બેટા, ઝાડના મૂળિયાં જો જમીન સાથે જોડાયેલા રહે ને, તો જ એ આકાશને આંબી શકે છે. તારો દીકરો ભણવામાં પણ આગળ રહેશે, એ મારું વચન છે."
થોડી જ વારમાં આખા આંગણામાં અંશની કિલકારીઓ ગુંજી ઉઠી. વર્ષોથી સૂનું પડેલું એ ઘર જાણે ફરીથી જીવંત થઈ ગયું હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.