દીકરાના પેન્ટના ખિસ્સામાંથી પંદરસો રૂપિયા નીકળ્યા, તો માતાએ પતિને પૂછ્યું ત્યારે...

સવારે સાત વાગ્યે વોશિંગ મશીનમાં કપડાં નાખતા પહેલા મીરાબેન હંમેશાની જેમ બધાના ખિસ્સા તપાસી રહ્યા હતા.

પતિ રાજેશભાઈના પેન્ટના ખિસ્સામાંથી પરચૂરણ અને એક રૂમાલ નીકળ્યો. ત્યારબાદ તેમણે પોતાના સોળ વર્ષના દીકરા ધ્રુવનું જીન્સ હાથમાં લીધું. જેવો તેમણે પાછળના ખિસ્સામાં હાથ નાખ્યો, તેમના હાથમાં એક કડક કાગળ આવ્યો. તેમણે બહાર કાઢીને જોયું તો પાંચસો-પાંચસોની ત્રણ નોટો એટલે કે પૂરા પંદરસો રૂપિયા હતા.

મીરાબેન સ્તબ્ધ થઈ ગયા. ધ્રુવ હજી અગિયારમા ધોરણમાં ભણતો હતો. ઘરના નિયમ મુજબ મીરાબેન તેને દર મહિને ફક્ત પાંચસો રૂપિયા પોકેટ મની આપતા હતા. ત્રણ દિવસ પહેલા જ ધ્રુવે જીદ કરી હતી કે તેના મિત્રો પાસે વધારે પૈસા હોય છે એટલે તેને પણ મહિને બે હજાર રૂપિયા જોઈએ. મીરાબેને સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી હતી કે આ ઉંમરે આટલા બધા પૈસાની કોઈ જરૂર નથી.

તો પછી ધ્રુવ પાસે આ પંદરસો રૂપિયા આવ્યા ક્યાંથી?

મીરાબેનના મનમાં તરત જ શંકા જાગી. ક્યાંક ધ્રુવ ખોટા રસ્તે તો નથી ચડી ગયો ને? ક્યાંક તેણે ઘરમાંથી કે બીજે ક્યાંકથી ચોરી તો નથી કરી ને? ગભરાયેલા હાથે તેમણે કબાટ ખોલીને પોતાનું પર્સ તપાસ્યું, પણ તેમના પૈસા બરાબર હતા.

તેઓ તરત જ નોટો હાથમાં લઈને હોલમાં આવ્યા, જ્યાં રાજેશભાઈ ચા પીતા-પીતા અખબાર વાંચી રહ્યા હતા.

"રાજેશ, જુઓ તો આ શું છે!" મીરાબેને ધ્રુજનારા અવાજે કહ્યું. "ધ્રુવના પેન્ટના ખિસ્સામાંથી પંદરસો રૂપિયા નીકળ્યા છે. મેં ત્રણ દિવસ પહેલા જ એને વધારે પૈસા આપવાની ના પાડી હતી. આ પૈસા એની પાસે ક્યાંથી આવ્યા?"

રાજેશભાઈએ અખબારમાંથી નજર ઊંચી કરી. પૈસા જોઈને તેમના ચહેરા પર કોઈ આશ્ચર્ય ન દેખાયું, ઊલટાનું તેઓ સહેજ અચકાયા અને નજર ફેરવી લીધી.

મીરાબેન પતિના ચહેરાના હાવભાવ તરત પારખી ગયા. "રાજેશ, તમે આ પૈસા આપ્યા છે?"

રાજેશભાઈએ ગળું ખંખેર્યું અને ધીમા અવાજે કહ્યું, "હા મીરા, મેં જ આપ્યા હતા પરમ દિવસે. બિચારો બહુ ઉદાસ હતો. એના બધા મિત્રો કેફેમાં જાય છે અને નાસ્તો કરે છે, તો આપણો દીકરો પાછળ ન રહી જાય એટલે મેં ચૂપચાપ આપી દીધા."

મીરાબેનને જાણે જોરદાર આંચકો લાગ્યો. તેમને પૈસા કરતા પણ વધુ દુઃખ એ વાતનું થયું કે તેમના પતિએ તેમની પીઠ પાછળ દીકરાને પૈસા આપ્યા હતા.

"તમે મને પૂછ્યા વગર આ શું કર્યું?" મીરાબેનનો અવાજ થોડો ઊંચો થઈ ગયો. "મેં એને ના પાડી હતી એનું કોઈ કારણ હતું. એ હજી નાનો છે, એને પૈસાની કિંમત સમજાવવી જરૂરી છે. તમે આ રીતે છૂપી રીતે પૈસા આપીને એને બગાડી રહ્યા છો, અને સાથે-સાથે મારી વાતની કિંમત પણ ઓછી કરી રહ્યા છો. કાલે ઉઠીને એ મારી કોઈ વાત નહીં માને."

"અરે મીરા, તું વાતને બહુ મોટી બનાવે છે," રાજેશભાઈએ અખબાર બાજુ પર મૂકતા કહ્યું. "હું આખો દિવસ મહેનત કોના માટે કરું છું? એકના એક દીકરા માટે જ ને! થોડા પૈસા વાપરી નાખશે તો આપણું ઘર લૂંટાઈ નથી જવાનું. તું બહુ કડક થાય છે."

"કડક થવું જરૂરી છે રાજેશ, કારણ કે પૈસા સરળતાથી મળે ત્યારે બાળકને એની કદર નથી રહેતી," મીરાબેને મક્કમતાથી કહ્યું.

તે દિવસે ઘરમાં તણાવ રહ્યો. મીરાબેને ધ્રુવને કંઈ કહ્યું નહીં, કારણ કે તેઓ જાણતા હતા કે જો તેઓ ધ્રુવને ખિજાશે, તો ધ્રુવ પપ્પાની પાછળ સંતાઈ જશે. મીરાબેન ઈચ્છતા હતા કે ધ્રુવને જાતે જ સમજાય, અને રાજેશભાઈને પણ પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થાય.

બે અઠવાડિયા વીતી ગયા. મીરાબેને ધ્રુવના ખિસ્સા તપાસવાનું કે તેને પૈસા વિશે પૂછવાનું બંધ કરી દીધું.

એક શનિવારે સાંજે, રાજેશભાઈ ઘરે આવ્યા ત્યારે તેમનો ચહેરો ખૂબ જ થાકેલો અને ચિંતાતુર હતો. તેઓ સોફા પર બેઠા અને માથું પકડી લીધું.

"શું થયું? ઓફિસમાં કંઈ તકલીફ છે?" મીરાબેને પાણીનો ગ્લાસ આપતા પૂછ્યું.

"હા મીરા, આ મહિને બહુ મોટો ખર્ચો આવી ગયો છે," રાજેશભાઈએ ચિંતાથી કહ્યું. "મારા એક જૂના મિત્રને અચાનક હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવો પડ્યો છે, એટલે મારે એને વીસ હજાર રૂપિયાની મદદ કરવી પડી. બીજી તરફ, ગાડીનો વીમો અને ઘરનો ટેક્સ પણ આ જ મહિને ભરવાનો છે. આ મહિને બજેટ સાવ ખોરવાઈ ગયું છે."

આ વાત ચાલતી હતી ત્યાં જ સોળ વર્ષનો ધ્રુવ તૈયાર થઈને પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવ્યો. તેણે નવા બ્રાન્ડેડ જૂતા પહેર્યા હતા અને હાથમાં મોંઘી ઘડિયાળ હતી.

"પપ્પા, મારે બે હજાર રૂપિયા જોઈએ છે," ધ્રુવે સીધું જ કહ્યું. "આજે મારા મિત્રની બર્થડે પાર્ટી છે, અને અમે બધા મોંઘી હોટલમાં જમવા જવાના છીએ."

રાજેશભાઈએ દીકરા સામે જોયું. "બેટા ધ્રુવ, આજે નહીં. આ મહિને પપ્પા પાસે થોડી ખેંચ છે. તું તારી મમ્મીએ આપેલી પોકેટ મનીમાંથી ચલાવી લે, અથવા પાર્ટીમાં જવાનું રહેવા દે."

ધ્રુવનો ચહેરો તરત જ બગડી ગયો. તેણે ગુસ્સામાં કહ્યું, "આ શું વાત થઈ પપ્પા? મેં મારા મિત્રોને હા પાડી દીધી છે. હવે હું ના પાડીશ તો મારી ઈજ્જત શું રહેશે? તમારી પાસે તો હંમેશા પૈસા હોય છે, અત્યારે કેમ ના પાડો છો?"

"ધ્રુવ, આ કેવી રીતે વાત કરે છે?" રાજેશભાઈને આંચકો લાગ્યો. "હું તને સમજાવું છું કે આ મહિને જરૂરી ખર્ચા વધી ગયા છે, અને તને તારી પાર્ટીની પડી છે?"

"મને કંઈ ખબર નથી, મારે પૈસા જોઈએ એટલે જોઈએ જ," ધ્રુવ જીદ પર આવી ગયો અને જોરથી દરવાજો પછાડીને પોતાના રૂમમાં જતો રહ્યો.

હોલમાં ભારે સન્નાટો છવાઈ ગયો. રાજેશભાઈ સ્તબ્ધ થઈને ધ્રુવના રૂમના બંધ દરવાજા સામે જોઈ રહ્યા. જે દીકરો હંમેશા તેમની દરેક વાત માનતો હતો, તે આજે પૈસા માટે તેમની સામે ઊંચા અવાજે બોલીને જતો રહ્યો હતો!

મીરાબેન શાંતિથી રસોડાના દરવાજા પાસે ઊભા હતા. તેમણે કંઈ જ કહ્યું નહીં, બસ રાજેશભાઈ સામે જોયું.

રાજેશભાઈને મીરાબેનની નજરમાં રહેલો સવાલ સ્પષ્ટ વંચાયો. તેમનું માથું શરમ અને પસ્તાવાથી ઝૂકી ગયું. તેમને સમજાઈ ગયું કે છૂપી રીતે પૈસા આપીને તેમણે ધ્રુવની જરૂરિયાતો નહીં, પણ તેની અપેક્ષાઓ અને જીદ વધારી દીધી હતી.

થોડી વાર પછી રાજેશભાઈ ઊભા થયા અને ધ્રુવના રૂમમાં ગયા. મીરાબેન પણ પાછળ ગયા.

"ધ્રુવ," રાજેશભાઈએ શાંત પણ મક્કમ અવાજે કહ્યું. "આજે તેં જે વર્તન કર્યું એ બિલકુલ યોગ્ય નહોતું. મેં તને તારી મમ્મીથી છુપાવીને પૈસા આપ્યા એ મારી સૌથી મોટી ભૂલ હતી. મેં તને એવું શીખવ્યું કે પૈસા માંગતા જ મળી જાય છે, એની પાછળની મહેનત કે પરિસ્થિતિ જોવાની જરૂર નથી."

ધ્રુવ બેડ પર બેઠો હતો. પપ્પાના અવાજમાં રહેલી ગંભીરતા અને દુઃખ જોઈને તેનો ગુસ્સો ઓગળી ગયો. તેણે નીચું જોઈ લીધું.

"હવેથી આ ઘરમાં એક જ નિયમ ચાલશે," રાજેશભાઈએ મીરાબેન સામે જોઈને કહ્યું. "તારી મમ્મી જે નક્કી કરશે એટલી જ પોકેટ મની તને મળશે. જો તારે વધારે પૈસા જોઈતા હોય, તો ઘરના કામમાં મદદ કરવી પડશે અથવા તારા ખર્ચા પર કાપ મૂકવો પડશે."

ધ્રુવ ઊભો થયો અને પપ્પાની પાસે આવ્યો. "સોરી પપ્પા, સોરી મમ્મી. મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ. હું આજે પાર્ટીમાં નહીં જાઉં."

મીરાબેને દીકરાના માથે હાથ ફેરવ્યો અને રાજેશભાઈ સામે જોઈને હળવું સ્મિત કર્યું. તે દિવસે રાજેશભાઈને સમજાયું કે માતા-પિતા જ્યારે એકમત થઈને બાળકને ઉછેરે છે, ત્યારે જ બાળક સાચા સંસ્કાર અને જીવનની વાસ્તવિકતા શીખે છે.


જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.