વિરાટ કોહલીની બાજુમાં ઉભેલો આ માણસ કોણ છે? સત્ય જાણીને તમે પણ સલામ કરશો!

Fictionalized story from real incident

હાથમાં રહેલી લાકડાની પેટી ભારે હતી. એ જૂની પેટીના ખૂણાઓ ઘસાઈ ગયા હતા અને એમાંથી આવતી જૂના લાકડાની ગંધ હવામાં ભળી રહી હતી. રઘુએ એ પેટીને છાતી સરસી ચાંપી. મુંબઈની રાત ઠંડી હતી, પણ સ્મશાનમાં સળગતી ચિતાઓની ગરમી એના ચહેરા પર વરતાતી હતી. રઘુના કપડાં ફાટેલાં હતાં અને એનો ડાબો હાથ વિચિત્ર રીતે વળેલો હતો. વર્ષો પહેલાં આ હાડકું જ્યારે તૂટ્યું હતું, ત્યારે તે ફરી ક્યારેય સરખું જોડાયું નહોતું. એ હાથ હવે ફક્ત એક નકામો ભાર હતો, જે રઘુના શરીર સાથે લટકતો રહેતો.

રઘુ સ્મશાનના એક ખૂણામાં બેસી ગયો. ત્યાં જમીન પર રાખ અને માટીનું મિશ્રણ હતું. એણે જોયું કે દૂર બે માણસો લાકડાં ગોઠવી રહ્યા હતા. સ્મશાનના રખેવાળે રઘુને જોયો અને જોરથી બૂમ પાડી. એણે પૂછ્યું કે તું કોણ છે અને અહીં શું કરે છે. રઘુની આંખોમાં ડર નહોતો, માત્ર થાક હતો. એણે ધીમેથી જવાબ આપ્યો કે એને ઠંડી લાગતી હતી, એટલે ચિતાની ગરમી પાસે સૂવા આવ્યો હતો. રખેવાળના સાથીએ પૂછ્યું કે આ છોકરો ક્યાંથી આવ્યો. રઘુએ શાંતિથી કહ્યું કે તે છેલ્લા ચાર વર્ષથી અહીં જ છે.

તે ચાર વર્ષ પહેલાં પોતાના ગામથી મુંબઈ આવ્યો હતો. એની આંખોમાં એક જ સપનું હતું, ક્રિકેટર બનવાનું. ગામના લોકો કહેતા કે રઘુ જ્યારે બેટ પકડે છે ત્યારે દડાને જાણે રસ્તો મળી જાય છે. પણ મુંબઈ મોટું શહેર હતું. અહીં મંદિરો અને સ્ટેશનો પરથી એને કાઢી મૂકવામાં આવ્યો હતો. કોઈ પાસે એના માટે જગ્યા નહોતી. છેવટે આ સ્મશાન એનું ઘર બની ગયું હતું. લોકો અહીં મર્યા પછી આવતા, રઘુ અહીં જીવવા માટે આવ્યો હતો.

રખેવાળે એના વળેલા હાથ તરફ જોયું અને પૂછ્યું કે આ રીતે તું કેવી રીતે રમીશ. રઘુ પાસે એનો કોઈ જવાબ નહોતો. એને પણ ખબર હતી કે જે હાથ સીધો નથી થઈ શકતો, તે બેટ કેવી રીતે પકડશે. પણ રઘુના મનમાં એક વાત સ્પષ્ટ હતી. જો તે પોતે રમી શકે તેમ નથી, તો તે બીજાને રમવામાં મદદ કરશે. તે ક્રિકેટના મેદાનની બહાર રહીને પણ એ રમતનો ભાગ બની રહેવા માંગતો હતો.

થોડા દિવસો પછી રઘુ એક મોટી ક્રિકેટ એકેડમી પાસે પહોંચ્યો. ત્યાં કોચ નેટ્સમાં છોકરાઓને પ્રેક્ટિસ કરાવી રહ્યા હતા. રઘુએ હિંમત કરીને કોચ સાથે વાત કરી. કોચે રઘુના હાથ તરફ જોયું અને માથું ધુણાવ્યું. કોચે કહ્યું કે તારો હાથ કાયમ માટે ખરાબ થઈ ગયો છે, તું ક્યારેય ક્રિકેટ નહીં રમી શકે. આ સત્યને સ્વીકારી લે. રઘુએ નીચું જોઈને કહ્યું કે સાહેબ, મને ખબર છે કે હું નહીં રમી શકું. પણ હું સાઈડ આર્મ દ્વારા બોલિંગ નાખી શકું છું. હું બેટ્સમેનોને પ્રેક્ટિસ કરાવી શકું છું.

કોચને નવાઈ લાગી. આ છોકરો પગાર વગર કામ કરવા તૈયાર હતો. રઘુએ કહ્યું કે જો મારી પ્રેક્ટિસથી એક પણ છોકરો ભારત માટે રમી શકશે, તો હું માની લઈશ કે હું પોતે ભારત માટે રમી લીધું. રઘુના અવાજમાં એક પ્રકારની નમ્રતા હતી જે કોચને સ્પર્શી ગઈ. રઘુએ ત્યાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તે સવારથી સાંજ સુધી મેદાન પર રહેતો. સૂરજ માથા પર તપે ત્યારે પણ રઘુ થાક્યા વગર બોલિંગ મશીન જેવી ચોકસાઈથી બોલ ફેંકતો. એનો વળેલો હાથ દુખતો, પણ એના ચહેરા પર ક્યારેય ફરિયાદ નહોતી.

મેદાનની માટી રઘુના નખમાં ભરાઈ જતી. એના જૂતા ઘસાઈને તૂટી ગયા હતા, પણ એની ચાલમાં એક ગૌરવ હતું. તે છોકરાઓના બેટ સાફ કરતો, પીચ પર પાણી છાંટતો અને જ્યારે કોઈ બેટ્સમેન સારો શોટ મારતો ત્યારે એના ચહેરા પર સ્મિત આવી જતું. રઘુ માટે આ જિંદગી હતી. સ્મશાનની રાખમાંથી નીકળીને તે લીલા ઘાસના મેદાન પર પહોંચ્યો હતો. એણે ક્યારેય કોઈની પાસે વધારાની માંગણી કરી નહોતી. તે જે મળે તેમાં સંતોષ માનતો.

એક દિવસ બપોરે આકાશમાં વાદળો ઘેરાયા હતા. વરસાદની સુગંધ હવામાં ફેલાઈ રહી હતી. રઘુ મેદાનની બાજુમાં બેસીને પાણી પી રહ્યો હતો. અચાનક એક મોટી ગાડી એકેડમીના દરવાજે આવીને ઉભી રહી. બધા છોકરાઓ અને કોચ દોડીને ત્યાં ગયા. ગાડીમાંથી એક વ્યક્તિ નીચે ઉતરી. એ વ્યક્તિને જોઈને રઘુના હાથમાંથી પાણીની બોટલ પડી ગઈ. તે મુંબઈના ક્રિકેટના ભગવાન ગણાતા ખેલાડી હતા.

રઘુ એક ખૂણામાં ઉભો રહીને આ બધું જોઈ રહ્યો હતો. તેને લાગ્યું કે કદાચ કોઈ મોટો પ્રસંગ હશે. પણ પછી કંઈક એવું બન્યું જેની રઘુએ કલ્પના પણ કરી નહોતી. એકેડમીનો એક છોકરો દોડતો રઘુ પાસે આવ્યો. એણે શ્વાસ લેતા લેતા કહ્યું કે રઘુ ભાઈ, તમને પેલા સાહેબે બોલાવ્યા છે. રઘુ ધ્રૂજવા લાગ્યો. એણે પોતાના મેલા કપડાં જોયા અને પછી પેલા મહાન ખેલાડી તરફ જોયું.

તે રઘુની જિંદગીનો સૌથી મોટો વળાંક હતો. રઘુ ધીમે પગલે ચાલ્યો. મેદાનનું ઘાસ એના પગ નીચે નરમ લાગતું હતું. પેલા મહાન ખેલાડીએ રઘુની સામે જોયું અને હસીને એનો હાથ પકડ્યો. એમણે કહ્યું કે મેં સાંભળ્યું છે કે તું ખૂબ મહેનત કરે છે. રઘુની આંખો ભરાઈ આવી. વર્ષોની મહેનત, સ્મશાનની એ ઠંડી રાતો અને લોકોના મેણાં, બધું જ આ એક ક્ષણમાં ઓગળી ગયું.

રઘુએ જોયું કે એનો હાથ હજી પણ વળેલો હતો, પણ આજે એ હાથમાં કોઈ કમજોરી નહોતી. તે જે રસ્તો કાપીને આવ્યો હતો, તે કાંટાવાળો હતો, પણ એનો અંત ફૂલો જેવો હતો. રઘુ સમજી ગયો હતો કે સફળતા એટલે ફક્ત મેદાન પર સદી ફટકારવી એ નથી, પણ હાર્યા પછી પણ મેદાન પર ટકી રહેવું એ સાચી જીત છે. તે હવે ફક્ત સ્મશાનમાં સૂતો રઘુ નહોતો, તે ભારતીય ક્રિકેટના મહાન ખેલાડીઓનો સાથીદાર હતો.

મુંબઈની એ સાંજ રઘુ માટે અમર બની ગઈ. એણે આકાશ તરફ જોયું. સૂરજ આથમી રહ્યો હતો, પણ રઘુના જીવનમાં એક નવો સૂર્યોદય થયો હતો. એણે પોતાની જૂની લાકડાની પેટી યાદ આવી, જેમાં એણે પોતાની જૂની યાદો સાચવી રાખી હતી. એ પેટી હવે ભારે નહોતી લાગતી. રઘુએ ઊંડો શ્વાસ લીધો. હવામાં ભીની માટીની ગંધ હતી, જે રઘુને એના વતનની યાદ અપાવતી હતી. પણ હવે આ મેદાન જ એનું વતન હતું.

રઘુએ બેટ ઉઠાવ્યું અને બાજુમાં પડેલા દડાને હળવેથી સ્પર્શ કર્યો. એના વળેલા હાથમાં આજે ગજબની શક્તિ હતી. એણે જાણ્યું કે નસીબ ભલે રમત રમે, પણ માણસની ઈચ્છાશક્તિ સૌથી મોટી હોય છે. રઘુની વાર્તા એવા દરેક વ્યક્તિ માટે હતી જેણે ક્યારેય હાર નથી માની. એણે બતાવ્યું કે જો તમારું સપનું સાચું હોય, તો આખી દુનિયા તમને એની પાસે પહોંચાડવા માટે ભેગી થાય છે.

ત્યાર પછીના વર્ષોમાં રઘુ એ જ એકેડમીનો સૌથી વિશ્વાસુ માણસ બની ગયો. તે દરેક નવા આવતા છોકરાને કહેતો કે જિંદગી ગમે તેટલી મુશ્કેલ હોય, પણ મેદાન છોડીને ભાગવું નહીં. રઘુના ચહેરા પરની કરચલીઓમાં એના સંઘર્ષની વાર્તાઓ છુપાયેલી હતી. તે ક્યારેય મોટો માણસ બનવા નહોતો માંગતો, તે બસ ક્રિકેટની સેવામાં રહેવા માંગતો હતો. અને એ સેવાએ જ એને અમર બનાવી દીધો.

જ્યારે પણ કોઈ મેચમાં કોઈ બેટ્સમેન સારો શોટ મારતો, ત્યારે સ્ટેડિયમમાં લોકો બૂમો પાડતા. પણ રઘુ માટે એ બૂમો કરતાં વધુ મહત્વનું એ શાંત સ્મિત હતું જે એના હૃદયમાં હતું. તે જાણતો હતો કે આ સફળતામાં ક્યાંક ને ક્યાંક એના એ વળેલા હાથનો પણ ફાળો છે. રઘુની આંખો હંમેશા ભીની રહેતી, પણ એ આંસુ દુઃખના નહીં, ગર્વના હતા. તેણે સાબિત કર્યું હતું કે અધૂરી વાર્તાઓ પણ ઘણીવાર સૌથી સુંદર રીતે પૂરી થતી હોય છે.

આજે પણ જો તમે મુંબઈના એ મેદાન પર જશો, તો તમને એક માણસ દેખાશે જે શાંતિથી પોતાનું કામ કરી રહ્યો હશે. એના કપડાં ભલે સાદા હોય, પણ એના ચહેરા પરની શાંતિ કોઈ રાજા જેવી હશે. એ રઘુ છે, જેણે સ્મશાનની રાખમાંથી બેઠા થઈને આકાશ આંબવાની હિંમત કરી હતી. એની વાર્તા કોઈ પુસ્તકમાં ભલે ના હોય, પણ મેદાનની માટીના દરેક કણમાં એનું નામ લખાયેલું છે. રઘુએ જ્યારે કહ્યું હતું કે જો એક પણ બાળક દેશ માટે રમશે તો તે માની લેશે કે તે પોતે રમી લીધું, ત્યારે જ એણે પોતાની જીત નક્કી કરી લીધી હતી. અને જ્યારે સચિન તેંડુલકરે તેને બોલાવ્યો, ત્યારે એ અધૂરી વાર્તા ખરેખર પૂર્ણ થઈ ગઈ. રઘુનો સંઘર્ષ હવે એક પ્રેરણા બની ગયો હતો.