2 વર્ષ સુધી બાળક ન થતાં પતિ-પત્નીએ ગુમાવી હિંમત, પછી ચમત્કારિક રીતે જે થયું તે જાણીને તમે પણ કહેશો...
ઘરમાં બપોરનો સમય છે. રસોડાની બારીમાંથી આવતો તડકો રસોઈના ટેબલ પર પડેલી જૂની, લોખંડની ડબ્બી પર સ્થિર થયો છે. આ ડબ્બીમાં મેં ઘણા વર્ષો સુધી મારી દવાઓ સાચવી હતી. મેં તે ડબ્બીને હાથમાં લીધી. તેનું વજન મારા હથેળીમાં કંઈક ભારે લાગે છે. એ ઠંડી ધાતુનો સ્પર્શ મને એ દિવસોની યાદ અપાવે છે જ્યારે જીવન માત્ર અમારી બંનેની આસપાસ ફરતું હતું. મારા પતિ, સમીર, બાજુના રૂમમાં આરામ કરી રહ્યા છે. તેમનો શ્વાસ લેવાનો અવાજ મને સંભળાય છે, જે આ ઘરને શાંતિ આપે છે.
જ્યારે અમે લગ્ન કર્યા ત્યારે અમે બંને ખૂબ ભણેલા અને આધુનિક હોવાનો દાવો કરતા હતા. અમને લાગતું હતું કે દુનિયા અમારા પગ નીચે છે. અમે નક્કી કર્યું હતું કે શરૂઆતના બે વર્ષ તો ફક્ત અમારા માટે જ હશે. કોઈ જવાબદારી નહીં, કોઈ બાળક નહીં, બસ માત્ર અમે બંને. અમારા વડીલો, ખાસ કરીને મારી સાસુ, વારંવાર કહેતા કે યોગ્ય સમયે ઘર ભરાઈ જવું જોઈએ. પણ ત્યારે અમને એમની વાતો જૂની પુરાણી લાગતી હતી. અમે એમની સલાહને હસી કાઢતા. મેં નિયમિત ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ લેવાનું શરૂ કર્યું હતું. ક્યારેક, જો ભૂલ થઈ જાય તો અમે તાત્કાલિક ગોળીઓ પણ લઈ લેતા. અમને લાગતું હતું કે અમે વિજ્ઞાનના આધારે કુદરતને કાબૂમાં રાખી શકીએ છીએ.
અમે સાંજે સાથે ફરવા જતા, મોંઘી હોટલોમાં જમતા અને વીકેન્ડ પર દૂર નીકળી જતા. તે દિવસોમાં અમને લાગતું હતું કે અમે જીવન જીવી રહ્યા છીએ. પણ હવે વિચારું છું તો સમજાય છે કે એ સમયમાં પણ એક પ્રકારનો ખાલીપો હતો. ઘરના વડીલોની ચિંતા અમને ક્યારેય સમજાય નહીં. એક દિવસ, લગ્નના બે વર્ષ પૂરા થયા અને અમે નક્કી કર્યું કે હવે પરિવાર વધારવો છે. અમે ખૂબ ઉત્સાહમાં હતા. પણ તે રાત્રે, જ્યારે મેં પહેલીવાર ગોળી લેવાનું બંધ કર્યું, ત્યારે મને એક અજાણ્યો ડર લાગ્યો. જાણે મેં કોઈ દરવાજો ખોલી નાખ્યો હોય અને હવે પાછા જવાનો રસ્તો બંધ થઈ ગયો હોય.
છ મહિના વીત્યા, એક વર્ષ વીત્યું, પણ કોઈ સારા સમાચાર મળ્યા નહીં. અમે ડોક્ટર પાસે ગયા. ઘણા બધા રિપોર્ટ કરાવ્યા. તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું કે મારી એક ફલોપિયન ટ્યુબ બ્લોક થઈ ગઈ છે. ડોક્ટરે તેને 'ડ્રાય' ટ્યુબ કહી. તે શબ્દ મારા કાનમાં ગુંજી રહ્યો હતો. મેં મારી જાતને પૂછ્યું કે શું આ બધું એ ગોળીઓને કારણે થયું હશે? શું કુદરતે અમને સજા આપી? એક વર્ષ સુધી દવાઓ, ઇન્જેક્શન અને હોસ્પિટલના ધક્કા ચાલ્યા. મારું શરીર થાકી ગયું હતું. મારા પતિ સમીર ખૂબ ધીરજવાન હતા. તેઓ હંમેશા મારી પાસે બેસતા, મારો હાથ પકડતા અને કહેતા કે બધું ઠીક થઈ જશે. તેમની આંખોમાં મને ક્યારેય ગુસ્સો કે હતાશા દેખાઈ નથી. તેઓ ખૂબ જ શાંતિથી મારી સેવા કરતા.
એક વર્ષની સારવાર પછી ફરી તપાસ કરાવી, ત્યારે એક નવો આઘાત લાગ્યો. હવે સમીરના રિપોર્ટમાં ખામી આવી. તેમના શુક્રાણુઓની ગુણવત્તા ખૂબ ઓછી હતી. ડોક્ટરે પૂછ્યું કે શું તમે બંને શરૂઆતમાં બહુ જ વ્યસ્ત હતા? શું જાતીય સંબંધો વધુ પડતા હતા? સમીર ત્યારે શરમથી નીચા જોઈ રહ્યા હતા. ડોક્ટરે કહ્યું કે અતિશયતા દરેક વસ્તુમાં નુકસાનકારક છે. તે દિવસોમાં અમને વિજ્ઞાન કે શિક્ષણનો અભિમાન હતો, પણ અમને એ નથી ખબર કે જીવનના અનુભવ સામે પુસ્તકીયું જ્ઞાન કંઈ જ નથી. અમે જે સમયનો બગાડ કર્યો હતો, તે સમય હવે પાછો આવી શકે તેમ નહોતો.
એક દિવસ, જ્યારે હું હોસ્પિટલના ઠંડા ફ્લોર પર બેઠી હતી, ત્યારે એક મોટી દુર્ઘટના જેવો અહેસાસ થયો. ડોક્ટરે સ્પષ્ટ કહી દીધું કે હવે કુદરતી રીતે ગર્ભધારણ કરવું અશક્ય જેવું છે. મને યાદ છે કે તે સાંજે વરસાદ પડી રહ્યો હતો અને બારીની કાચ પર પાણીના ટીપાં અથડાતા હતા. મેં સમીરનો હાથ પકડ્યો અને રડવા લાગી. મને લાગ્યું કે આ ઘર ક્યારેય બાળકના અવાજથી નહીં ગુંજે. એ ક્ષણે મને મારા વડીલોની વાત યાદ આવી. સમયનું ચક્ર ક્યારેય કોઈની રાહ જોતું નથી. અમે સમયને વેડફ્યો હતો. અમે જિદ્દમાં આવીને કુદરતના નિયમોને તોડ્યા હતા.
ઘરમાં એ પછીના મહિનાઓ ખૂબ ભારે રહ્યા. દરેક સવાર એક નવી લડાઈ જેવી લાગતી. અમે ઘણા ક્લિનિક બદલ્યા, ઘણા ડોક્ટરોને મળ્યા. લોકોની વાતો સાંભળવી પડતી. ક્યારેક કોઈ પડોશી પૂછી લે કે હજુ કેમ ખાલી હાથ છો? ત્યારે સમીર મને મજબૂતીથી પકડી રાખતા. તેઓ કહેતા, ચિંતા ન કર, આપણે પ્રયત્ન કરવાનું નથી છોડવાનું. તેમની ધીરજ જ હતી જેણે મને જીવિત રાખી હતી.
એક દિવસ, અમે શહેરના એક જાણીતા ડોક્ટર પાસે ગયા. તે ખૂબ જ વૃદ્ધ હતા અને તેમની આંખોમાં એક પ્રકારની દયા હતી. તેમણે અમારી ફાઈલ જોઈ અને કહ્યું કે તમે બંનેએ બહુ મોડું કર્યું છે, પણ હજુ આશા બાકી છે. તે ડોક્ટરે અમને ફરીથી એક લાંબી સારવાર માટે તૈયાર કર્યા. ફરીથી ઇન્જેક્શન, ફરીથી દવાઓ. આ વખતે મારા શરીરમાં કોઈ તાકાત નહોતી, પણ મનમાં એક આશા હતી. અમે હાર ન માની. આખા બે વર્ષ સુધી અમે કોઈ સામાજિક પ્રસંગમાં ગયા નહીં. અમે માત્ર ડોક્ટરની સલાહ અને પ્રાર્થના પર નિર્ભર હતા.
અને એક સવારે, રિપોર્ટ પોઝિટિવ આવ્યો. તે કાગળ મારા હાથમાં હતો ત્યારે મારો હાથ ધ્રૂજતો હતો. મેં સમીરને અવાજ આપ્યો. તેઓ દોડી આવ્યા. તેમણે રિપોર્ટ વાંચ્યો અને તેમની આંખો ભરાઈ આવી. અમે બંને એકબીજાને ભેટી પડ્યા. કોઈ શબ્દો નહોતા, માત્ર ગળામાં ડૂમો હતો. અમે ઈશ્વરનો આભાર માન્યો કે તેમણે અમને આ બીજી તક આપી છે.
નવ મહિના પછી, અમારા ઘરે એક નાનકડા જીવનું આગમન થયું. જ્યારે મેં તેને પહેલીવાર મારી છાતીએ લગાડ્યો, ત્યારે મને સમજાયું કે જીવનમાં દરેક વસ્તુનો એક સમય હોય છે. જે વડીલોની વાત અમે નહોતા માનતા, તે જ વડીલો આજે બાળકને જોઈને ખુશીથી રડે છે. અમે નક્કી કર્યું કે હવે જીવનને તેના કુદરતી પ્રવાહમાં જ જીવવું છે.
બીજા જ અઠવાડિયે, અમે આખા પરિવાર સાથે મંદિરે દર્શન કરવા ગયા. પગથિયાં ચઢતી વખતે મને એ જૂના દિવસો યાદ આવ્યા જ્યારે હું ઘમંડમાં હતી. હવે હું નમ્ર છું. મેં મંદિરની બહાર બેઠેલા ભિખારીઓને પણ મદદ કરી. મંદિરમાં પ્રવેશીને જ્યારે મેં ઘંટ વગાડ્યો, ત્યારે તેનો અવાજ મારા આખા શરીરમાં પ્રસરી ગયો. મેં ઈશ્વર સામે હાથ જોડીને કહ્યું, મને માફ કરજો કે મેં સમયની કિંમત ન કરી, પણ આ બાળકના રૂપે આપે જે આશીર્વાદ આપ્યા છે, તેનો હું જીવનભર આભાર માનીશ.
આજે જ્યારે હું આ બધું લખું છું, ત્યારે રસોડામાં તે લોખંડની ડબ્બી ટેબલ પર પડી છે. તે હવે ખાલી છે. મેં તેમાં રહેલી છેલ્લી દવા ઘણા વર્ષો પહેલા ફેંકી દીધી હતી. હવે તે માત્ર એક નિશાની છે, એક યાદગીરી છે કે જીવન કેટલું નાજુક હોય છે. શિક્ષણ જરૂરી છે, પણ જીવનના અનુભવ અને સમયની સમજ વગર તે અધૂરું છે. હવે જ્યારે હું મારા બાળકને રમતા જોઉં છું, ત્યારે મને સમજાય છે કે જીવન એટલે શું. તે કોઈ મોટા આયોજનની વાત નથી, તે તો બસ કુદરતની સાથે ચાલવાની વાત છે. આપણે તો માત્ર નિમિત્ત છીએ. સમય જ્યારે જે આપે તે સ્વીકારી લેવું જોઈએ. હજુ પણ જ્યારે રાત્રે સમીર મને અને બાળકને જુએ છે, ત્યારે તેમના ચહેરા પર જે શાંતિ હોય છે, તે દુનિયાની બધી જ સફળતા કરતા મોટી છે.
અમે હવે શીખી ગયા છીએ કે ઉતાવળમાં કંઈ જ મળતું નથી. જે થાય છે તે સારા માટે થાય છે, પણ સાચા સમયે થાય તો જ તેનું મૂલ્ય સમજાય છે. મારી આ કહાની એ દરેક યુવાન માટે છે જેમને લાગે છે કે જીવન તેમના હાથમાં છે. કુદરત જ્યારે તેના દરવાજા ખોલે છે, ત્યારે જ જીવન ખરા અર્થમાં શરૂ થાય છે. અમે આજે સુખી છીએ, પણ એ સુખ મેળવવા માટે અમે જે કિંમત ચૂકવી છે, તે ક્યારેય ભૂલી શકાય તેમ નથી. ઈશ્વર દરેકને સાચો સમય સમજાવાની શક્તિ આપે. અમે તો બસ હવે આ આશીર્વાદની રક્ષા કરવા માંગીએ છીએ. શાંતિથી, ધીરજથી અને પ્રેમથી. જીવન હવે પૂરું લાગે છે. ગત વર્ષોની ભૂલો હવે પાઠ બની ગઈ છે. હું આજે ખૂબ શાંત અનુભવું છું. ઘરના ખૂણે બેસીને જ્યારે હું આ લખું છું, ત્યારે મને લાગે છે કે ખરેખર, જીવન સુંદર છે. બસ તેને તેના કુદરતી લયમાં જીવવાની જરૂર છે. કોઈ ઉતાવળ નહીં, કોઈ દબાણ નહીં. ફક્ત આ ક્ષણ અને આ બાળકનો શ્વાસ જે મારી બાજુમાં સૂતો છે. આનાથી વધુ બીજું શું જોઈએ.