આખી સ્કૂલ સામે જ્યારે બાળકે એવોર્ડ લેવાની ચોખ્ખી ના પાડી દીધી, ત્યારે પિતાને સમજાયું કે...
રવિવારે સવારથી જ ઘરમાં ભારે ઉત્સાહનો માહોલ હતો.
દિવાનખંડમાં ટેબલ પર ઇસ્ત્રી કરેલા નવા કપડાં અને ચમકતા બૂટ ગોઠવેલા પડ્યા હતા.
દસ વર્ષનો આરવ અરીસા સામે ઊભો રહીને પોતાની સ્કૂલ ટાઈ સરખી કરી રહ્યો હતો.
આજે તેની સ્કૂલનો એન્યુઅલ ફંક્શન ડે હતો, અને આરવને આખા વર્ષની શ્રેષ્ઠ વિદ્યાર્થીની ટ્રોફી મળવાની હતી.
આરવની મમ્મી મીના રસોડામાંથી બહાર આવી અને આરવના માથે હાથ ફેરવ્યો.
"જો બેટા, આજે તારા પપ્પાએ પણ ખાસ ઑફિસમાંથી અડધા દિવસની રજા લીધી છે," મીનાએ હસતાં હસતાં કહ્યું.
"મમ્મી, બધા મિત્રોના પેરેન્ટ્સ આવવાના છે, આપણા બધા માટે પાસ છે ને?" આરવે પૂછ્યું.
"હા, ત્રણ પાસ આપ્યા છે, તારા પપ્પા, હું અને દાદાજી ત્રણેય આવીશું," મીનાએ ટેબલ પર પડેલા ત્રણ કાર્ડ બતાવ્યા.
આ સાંભળીને આરવના ચહેરા પરનો હસતો રંગ અચાનક ઊડી ગયો.
તેણે ટાઈ સરખી કરવાનું બંધ કરી દીધું અને મીના સામે જોયું.
ઓરડાના એક ખૂણામાં લાકડાની જૂની આરામખુરશી પર બેઠેલા કાંતિભાઈ આ બધું સાંભળી રહ્યા હતા.
કાંતિભાઈ સિત્તેર વર્ષના થઈ ચૂક્યા હતા, માથાના વાળ સાવ સફેદ હતા અને આંખો પર જૂના મોડેલના ચશ્મા ચડેલા હતા.
તેમણે હાથમાં પકડેલી જૂની ધોતીની કોર સહેજ સરખી કરી.
આરવ ધીમા પગલે પોતાની મમ્મી પાસે ગયો અને તેનો હાથ પકડીને સહેજ બાજુ પર લઈ ગયો.
"મમ્મી, દાદાજીને સાથે નથી લઈ જવા," આરવે ખૂબ જ ધીમા અવાજે કહ્યું.
મીના ચોંકી ગઈ અને તેણે આરવ સામે જોયું.
"કેમ બેટા? દાદાજી તો કેટલા દિવસથી રાહ જોતા હતા કે ક્યારે રવિવાર આવે ને તને ટ્રોફી મળતી જુએ," મીનાએ સમજાવતાં કહ્યું.
"પણ મમ્મી, તું જોને, દાદાજી પાસે કોઈ સારા કપડાં જ નથી," આરવનો અવાજ થોડો ચીડાયેલો હતો.
"એ હંમેશા પેલી જૂની સફેદ ધોતી અને ખાદીનો કુરતો જ પહેરે છે, અને એમના ચશ્માની દાંડી પર પણ દોરો બાંધેલો છે," આરવે આગળ કહ્યું.
"મારા બધા ફ્રેન્ડ્સના દાદા-દાદી સૂટ અને સારા કપડાં પહેરીને આવે છે, મારા ફ્રેન્ડ્સ મારી મજાક ઉડાવશે," આરવે મોં બગાડ્યું.
આરવને એમ હતું કે તેનો અવાજ ધીમો છે, પણ રૂમમાં એટલી શાંતિ હતી કે આરામખુરશી પર બેઠેલા કાંતિભાઈના કાને એક-એક શબ્દ સ્પષ્ટ પહોંચી ગયો.
કાંતિભાઈના હાથમાં રહેલું છાપું સહેજ ધ્રૂજી ઊઠ્યું.
તેમણે છાપું નીચું કર્યું અને પોતાના પગ સામે જોયું, જ્યાં વર્ષો જૂના ચામડાના સાદા ચંપલ પડેલા હતા.
તેમના મનમાં એક ઊંડી કળતર ઊઠી, પણ ચહેરા પર એક પણ રેખા બદલાવા ન દીધી.
એટલામાં આરવના પપ્પા હરેશ તૈયાર થઈને રૂમમાંથી બહાર આવ્યા.
"ચાલો બધા તૈયાર છો ને? આપણે અગિયાર વાગ્યે પહોંચવાનું છે, મોડું થશે તો આગળની સીટ નહીં મળે," હરેશે ઘડિયાળ જોતાં કહ્યું.
મીના કઈંક બોલવા જતી હતી, પણ આરવે તેને ઈશારાથી રોકી લીધી.
કાંતિભાઈ ધીમેથી ખુરશી પરથી ઊભા થયા.
તેમણે લાકડીનો ટેકો લીધો અને થોડા લથડતા પગલે હરેશ તરફ આગળ વધ્યા.
"હરેશ બેટા, એક વાત કહેવી હતી," કાંતિભાઈએ ખૂબ જ શાંતિથી કહ્યું.
હરેશે પિતા સામે જોયું, "હા બાપુજી, બોલો ને, તમે હજી તૈયાર નથી થયા? કુરતો બદલી લો જલ્દી."
કાંતિભાઈએ પોતાના કપાળ પર હાથ મૂક્યો અને એક બનાવટી થાક ચહેરા પર લાવી દીધો.
"ના બેટા, આજે સવારથી મારું માથું બહુ ભારે લાગે છે અને ચક્કર જેવું આવે છે," કાંતિભાઈએ ધીમા અવાજે કહ્યું.
"શું થયું બાપુજી? દવા આપી દઉં?" હરેશ તરત જ ચિંતિત થઈ ગયો.
"ના રે ના, એવી કોઈ મોટી વાત નથી, બસ થોડો આરામ કરીશ એટલે સારું થઈ જશે," કાંતિભાઈએ સ્મિત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"પણ બાપુજી, આજે આરવનો મોટો દિવસ છે, તમે નહીં આવો તો એને કેવું લાગશે?" હરેશે આરવ તરફ જોયું.
આરવ તરત જ નજર નીચી કરી ગયો અને પોતાના બૂટની દોરી બાંધવા બેસી ગયો.
"અરે, આરવ તો મારો ડાહ્યો દીકરો છે, એ તો સમજે જ ને કે દાદાની તબિયત સારી નથી," કાંતિભાઈએ આરવના માથા પર હાથ મૂક્યો.
આરવને એ ક્ષણે દાદાના હાથનો સ્પર્શ થોડો ભારે લાગ્યો, પણ બાળસહજ મનમાં રાહત થઈ કે દાદા નથી આવતા.
"બાપુજી, તો પછી હું પણ ઘરે રહું? તમારી સંભાળ રાખવા માટે?" મીનાએ સંકોચ સાથે પૂછ્યું.
"ના મીના વહુ, તમે બંને જાવ, ત્યાં આટલા બધા લોકો વચ્ચે આરવને તમારા બંનેની જરૂર પડશે," કાંતિભાઈએ મક્કમતાથી કહ્યું.
"હું અહીં પલંગ પર સૂઈ રહીશ, જરૂર પડશે તો બાજુવાળા રમેશભાઈને બોલાવી લઈશ, તમે નિરાંતે જાવ," કાંતિભાઈ પોતાના રૂમ તરફ વળ્યા.
હરેશે થોડી વાર વિચાર્યું અને પછી કહ્યું, "સારું બાપુજી, અમે પ્રોગ્રામ પતે એટલે તરત જ આવી જઈશું."
ત્રણેય જણા ઘરનો દરવાજો બંધ કરીને નીકળી ગયા.
દરવાજો બંધ થવાનો અવાજ આવતાં જ કાંતિભાઈ રૂમની બારી પાસે આવીને ઊભા રહ્યા.
તેમણે નીચે સોસાયટીના ગેટ તરફ જોયું, જ્યાં આરવ ખુશ થઈને કૂદતો કૂદતો ગાડી તરફ જઈ રહ્યો હતો.
કાંતિભાઈની આંખમાંથી એક આંસુ ટપકીને તેમના સફેદ કુરતા પર પડ્યું.
તેમણે કબાટ ખોલ્યો અને તેના સૌથી નીચેના ખાનામાંથી એક નાની લાકડાની પેટી બહાર કાઢી.
એ પેટીમાં આરવના જન્મ સમયના ફોટા, તેની પહેલી સ્કૂલ ફીની રસીદ અને તેણે પેન્સિલથી દોરેલું એક નાનું ચિત્ર સાચવેલું હતું.
કાંતિભાઈએ એ ચિત્ર હાથમાં લીધું, જેમાં આરવે એક મોટો માણસ અને એક નાનો છોકરો દોર્યા હતા અને નીચે લખ્યું હતું, 'માય દાદા'.
તેમણે એ ચિત્ર છાતી સરસું ચાંપી લીધું અને પલંગ પર બેસી ગયા.
બીજી તરફ, સ્કૂલનું મોટું ઓડિટોરિયમ રંગબેરંગી રોશનીથી ઝગમગી રહ્યું હતું.
બધા વાલીઓ સૂટ, શેરવાની અને મોંઘી સાડીઓમાં સજ્જ થઈને બેઠા હતા.
હરેશ અને મીના પણ બીજી હરોળમાં બેઠા હતા, જ્યારે આરવ સ્ટેજની પાછળ પોતાના ક્લાસ સાથે ઊભો હતો.
આરવ પોતાના મિત્રો સાથે વાતો કરી રહ્યો હતો, પણ તેનું મન ક્યાંક અટકતું હતું.
તેના મિત્ર રોહને પૂછ્યું, "આરવ, તારા દાદાજી નથી આવ્યા? ગયા વર્ષે તો એ આવ્યા હતા ને?"
"ના, એમની તબિયત સારી નહોતી એટલે નથી આવ્યા," આરવે નજર ફેરવીને જવાબ આપ્યો.
"અરે યાર, ગયા વર્ષે તારા દાદાજીએ મને કેટલી સરસ વાર્તા કહી હતી, મને તો બહુ મજા આવેલી એમની સાથે," રોહને સહજતાથી કહ્યું.
આ સાંભળીને આરવના દિલમાં એક વિચિત્ર ધ્રુજારી થઈ આવી.
થોડી વારમાં પ્રોગ્રામ શરૂ થયો, ગીતો અને નાટકો રજૂ થયા અને છેલ્લે એવોર્ડ આપવાનો સમય આવ્યો.
પ્રિન્સિપાલ માઈક પાસે આવ્યા અને તેમણે આખા વર્ષના શ્રેષ્ઠ વિદ્યાર્થીનું નામ જાહેર કર્યું.
"આ વર્ષનો બેસ્ટ ઓલરાઉન્ડર સ્ટુડન્ટ એવોર્ડ જાય છે... માસ્ટર આરવને!" પ્રિન્સિપાલે મોટેથી કહ્યું.
આખું હોલ તાળીઓના ગડગડાટથી ગુંજી ઊઠ્યું.
હરેશ અને મીનાની છાતી ગર્વથી ફૂલી ગઈ, બંને ઊભા થઈને તાળીઓ પાડવા લાગ્યા.
આરવ ગર્વથી સ્ટેજ પર ચડ્યો અને ચીફ ગેસ્ટના હાથમાંથી ચમકતી મોટી ટ્રોફી સ્વીકારી.
ચીફ ગેસ્ટે આરવના હાથમાં માઈક આપ્યું અને કહ્યું, "બેટા, તારી આ સફળતા પાછળ કોનો હાથ છે, બે શબ્દો કહે."
આરવ માઈક સામે ઊભો રહ્યો, સામે હજારો આંખો તેની તરફ જોઈ રહી હતી.
તેણે સામે જોયું, તેના મમ્મી-પપ્પા હસી રહ્યા હતા અને તેનો વીડિયો ઉતારી રહ્યા હતા.
પણ અચાનક આરવની નજર એ બંનેની વચ્ચે પડેલી એક ખાલી ખુરશી પર પડી.
એ ખાલી ખુરશી જોઈને આરવના મગજમાં સવારનો સીન ફરીથી ઘૂમવા લાગ્યો.
'દાદાજી પાસે કોઈ સારા કપડાં નથી... એમની સફેદ ધોતી જૂની છે... એમના ચશ્મા તૂટેલા છે...' પોતાના જ શબ્દો તેના કાનમાં અથડાવા લાગ્યા.
તેને યાદ આવ્યું કે જ્યારે તે પહેલી વાર સાયકલ શીખતો હતો અને પડી ગયો હતો, ત્યારે આ જ દાદાજી આખી બપોર તેને તેડીને ફર્યા હતા.
તેને યાદ આવ્યું કે ગયા મહિને જ્યારે તેને પ્રોજેક્ટ માટે મોંઘા કલર જોઈતા હતા, ત્યારે દાદાજીએ પોતાના નવા ચશ્મા લેવાના પૈસા આરવને આપી દીધા હતા.
અને આજે, એ જ દાદાજી ફક્ત એટલા માટે ઘરમાં એકલા પડી રહ્યા હતા કારણ કે તેમના કપડાં જૂના હતા.
આરવના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો.
તેના હાથમાં રહેલી ટ્રોફી તેને અચાનક ખૂબ ભારે અને નકામી લાગવા માંડી.
"આરવ બેટા, બોલ કઈંક," પ્રિન્સિપાલે ધીમેથી યાદ કરાવ્યું.
આરવે માઈક મોં પાસે લીધું, પણ તેના હોઠ ધ્રૂજી રહ્યા હતા.
"આ ટ્રોફી... આ ટ્રોફી મારી નથી," આરવે રડમસ અવાજે કહ્યું.
આખા હોલમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ, હરેશ અને મીના પણ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.
"આ ટ્રોફી મારા દાદાજીની છે, જે આજે અહીં નથી આવી શક્યા કારણ કે મેં..." આરવથી આગળ ન બોલાયું અને તેની આંખમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યા.
તેણે માઈક પોડિયમ પર મૂકી દીધું અને ટ્રોફી હાથમાં પકડીને સ્ટેજ પરથી નીચે દોટ મૂકી.
"આરવ! શું થયું બેટા?" હરેશે તેને પકડવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
પણ આરવ રોકાયો નહીં, તે સીધો ઓડિટોરિયમના દરવાજા તરફ દોડી ગયો.
હરેશ અને મીના પણ ગભરાઈને તેની પાછળ પાછળ દોડ્યા.
પાર્કિંગમાં આવીને આરવે હરેશનો હાથ પકડ્યો, "પપ્પા, પ્લીઝ ગાડી શરૂ કરો, મારે હમણાં જ ઘરે જવું છે."
"પણ બેટા, થયું શું? તું અચાનક કેમ રડવા માંડ્યો?" મીનાએ તેને છાતીએ લગાડતાં પૂછ્યું.
"મમ્મી, દાદાજી બીમાર નહોતા, મેં એમને જૂના કપડાં માટે ના પાડી હતી એટલે એ ખોટું બોલીને રોકાઈ ગયા હતા," આરવે રડતાં રડતાં સાચી વાત કહી દીધી.
હરેશ આ સાંભળીને અવાક થઈ ગયો, તેનો ચહેરો ગુસ્સા અને આઘાતથી લાલ થઈ ગયો.
"તેં આવું કર્યું આરવ? જે બાપુજીએ પોતાના આખા જીવનની કમાણી આપણા પર ખર્ચી નાખી, એમના કપડાં જોઈને તને શરમ આવી?" હરેશનો અવાજ કડક થઈ ગયો.
"મને માફ કરી દો પપ્પા, મને મારી ભૂલ સમજાઈ ગઈ છે, પ્લીઝ મને ઘરે લઈ જાવ," આરવ બે હાથ જોડીને કરગરવા લાગ્યો.
હરેશે કંઈ પણ બોલ્યા વગર ગાડી સ્ટાર્ટ કરી અને પૂરપાટ ઝડપે ઘર તરફ હંકારી મૂકી.
આખા રસ્તે ગાડીમાં કોઈ એક શબ્દ પણ ન બોલ્યું, ફક્ત આરવના ડસકાં સંભળાતા હતા.
ઘરે પહોંચતાં જ ગાડી ઊભી રહી અને આરવ દરવાજો ખોલીને સીધો લિફ્ટ તરફ દોડ્યો.
તેણે ધ્રૂજતા હાથે ઘરની ડોરબેલ વગાડી.
અંદરથી ધીમા પગલાંનો અવાજ આવ્યો અને થોડી વારમાં કાંતિભાઈએ દરવાજો ખોલ્યો.
કાંતિભાઈ હજી પણ એ જ જૂની ધોતી અને ખાદીના કુરતામાં હતા, તેમના હાથમાં પાણીનો ગ્લાસ હતો.
બારણું ખૂલતાં જ આરવ સીધો કાંતિભાઈના પગમાં પડી ગયો અને તેમના બંને પગ પકડીને રડવા લાગ્યો.
કાંતિભાઈ ગભરાઈ ગયા, તેમણે તરત જ પાણીનો ગ્લાસ બાજુ પર મૂક્યો અને નીચે બેસી ગયા.
"અરે આરવ, શું થયું મારા દીકરા? તને કઈં વાગ્યું છે? કેમ રડે છે?" કાંતિભાઈએ આરવનો ચહેરો પોતાના બંને હાથમાં લીધો.
પાછળ હરેશ અને મીના પણ આવીને ઊભા રહી ગયા હતા, બંનેની આંખો ભીની હતી.
"દાદાજી, મને માફ કરી દો, હું બહુ ખરાબ છું," આરવ હિબકાં ભરતાં બોલ્યો.
"મેં તમારા કપડાં જોયા, પણ તમારો પ્રેમ ન જોયો, તમે મારા માટે કેટલું કર્યું છે એ હું ભૂલી ગયો હતો," આરવે પોતાનું માથું દાદાજીના ખોળામાં મૂકી દીધું.
કાંતિભાઈ બધું સમજી ગયા, તેમની આંખોમાંથી પણ સ્નેહના આંસુ વહી નીકળ્યા.
તેમણે આરવને ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
"ગાંડા, છોકરાઓથી તો ભૂલ થાય, દાદા ક્યારેય પોતાના પૌત્ર પર નારાજ થાય ખરા?" કાંતિભાઈએ આરવના આંસુ લૂછતાં કહ્યું.
આરવે પોતાના હાથમાં રહેલી મોટી સોનેરી ટ્રોફી આગળ ધરી.
"દાદાજી, આ ટ્રોફી મારી નથી, આ તમારી છે, તમે જો રોજ મને ભણાવવા ન બેઠા હોત તો મને આ ક્યારેય ન મળત," આરવે ટ્રોફી દાદાજીના હાથમાં મૂકી દીધી.
કાંતિભાઈએ એ ચમકતી ટ્રોફી તરફ જોયું અને પછી આરવ સામે જોયું.
તેમના ચહેરા પર એક એવો સંતોષ હતો જે દુનિયાની કોઈ દોલતથી ખરીદી શકાતો નથી.
હરેશ આગળ આવ્યો અને તેણે પિતાના ખભા પર હાથ મૂક્યો, "બાપુજી, અમે તમારા ઋણમાંથી ક્યારેય મુક્ત નહીં થઈ શકીએ."
"અરે હરેશ, પરિવારમાં વળી ઋણ કેવું? આજે મારો આરવ મોટો થઈ ગયો, એણે સાચો પાઠ શીખી લીધો, મારા માટે એ જ સૌથી મોટી ટ્રોફી છે," કાંતિભાઈ હસી પડ્યા.
તે દિવસે એ ઘરમાં કોઈ નવા કપડાંની વાત નહોતી, કોઈ દેખાડાની વાત નહોતી.
ઓરડામાં વચ્ચે કાંતિભાઈ બેઠા હતા, તેમના ખોળામાં આરવ હતો અને આખું કુટુંબ એકબીજાના પ્રેમમાં ભીંજાયેલું હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.