અમીર મિત્રોના વહેવાર સાચવવા પતિએ દીકરીની ફીના પૈસા વાપરી નાખ્યા, પણ જ્યારે મુશ્કેલી આવી...
શુક્રવારની રાતના સાડા નવ વાગ્યા હતા. વૈભવ અરીસા સામે ઊભો રહીને મોંઘું પરફ્યુમ છાંટી રહ્યો હતો, ત્યારે નંદિની બેડરૂમના દરવાજા પાસે હાથમાં બે કાગળ લઈને ઊભી રહી. એક કાગળ તેમની દીકરી પ્રીતિની સ્કૂલની ફીની નોટિસ હતી અને બીજો ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ.
"નંદિની, તું હજી તૈયાર કેમ નથી થઈ?" વૈભવે ઘડિયાળમાં જોતાં ઉતાવળથી કહ્યું. "કેતનનો ફોન આવી ગયો છે. આજે એની મેરેજ એનિવર્સરીની પાર્ટી મોટી હોટલમાં છે. આપણે સાડા દસ વાગ્યે પહોંચવાનું છે. અને હા, પેલા આઠ હજાર રૂપિયાનું ગિફ્ટ કવર તૈયાર રાખ્યું છે ને?"
નંદિનીએ કોઈ જવાબ ન આપ્યો. તે ધીમેથી ચાલીને ડ્રેસિંગ ટેબલ પાસે આવી અને બંને કાગળ વૈભવની સામે મૂક્યા.
"વૈભવ, હું આજે પાર્ટીમાં નથી આવવાની," નંદિનીએ એકદમ શાંત, પણ મક્કમ અવાજે કહ્યું. "અને આપણી પાસે આઠ હજાર રૂપિયાનું કવર આપવા જેટલા પૈસા નથી."
વૈભવના ચહેરા પરની તાજગી પળવારમાં ગુસ્સામાં બદલાઈ ગઈ. "ફરી શરૂ થઈ ગયું તારું? દર વખતે તું પૈસાનું રોદણું રડવા બેસી જાય છે! તને કેટલી વાર સમજાવું કે કેતન અને મલય જેવા મોટા લોકો સાથે સંબંધ રાખવા હોય તો આટલો વહેવાર તો કરવો જ પડે. એમની ઓળખાણ આગળ જતાં આપણા જ કામમાં આવવાની છે!"
નંદિનીએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. "વૈભવ, આ 'આગળ જતાં કામ આવશે' એવું સાંભળતાં સાંભળતાં ત્રણ વર્ષ થઈ ગયાં. આપણું ક્રેડિટ કાર્ડનું બિલ પંચ્યાસી હજાર પર પહોંચી ગયું છે. પ્રીતિની સ્કૂલની ફી ભરવાની છેલ્લી તારીખ સોમવારે છે. રસોડામાં ઘી અને તેલ પણ હું ગણીગણીને વાપરું છું, અને તમને કેતનભાઈની પાર્ટીમાં આઠ હજારનું કવર આપવાની પડી છે?"
"તું ક્યારેય નહીં સમજે," વૈભવે ચિડાઈને કહ્યું. "આપણે જો બે હજારનું કવર આપીશું તો એ લોકો મનમાં હસશે, મને નાનો ગણશે! સમાજમાં ઈજ્જત નામની કોઈ ચીજ હોય કે નહીં? તારે ન આવવું હોય તો કંઈ નહીં, હું એકલો જઈશ."
વૈભવે કબાટ ખોલીને તેમાંથી એટીએમ કાર્ડ કાઢ્યું. નંદિનીનો જીવ અદ્ધર થઈ ગયો.
"વૈભવ, પ્લીઝ, એ ખાતામાં ફક્ત પ્રીતિની ફીના પૈસા છે," નંદિનીએ તેનો હાથ પકડવાની કોશિશ કરી. "મહેરબાની કરીને એમાંથી પૈસા ન ઉપાડશો."
"સોમવાર સુધીમાં કંઈક વ્યવસ્થા થઈ જશે! તું આખો દિવસ ઘરમાં બેસીને બસ નકારાત્મક વિચારો ન કર્યા કર," કહીને વૈભવે હાથ છોડાવ્યો અને દરવાજો પછાડીને બહાર નીકળી ગયો.
નંદિની ખાલી રૂમમાં એકલી ઊભી રહી ગઈ. બાજુના રૂમમાં પ્રીતિ સૂતી હતી. નંદિનીને એ વાતનું દુઃખ નહોતું કે વૈભવ પાર્ટીમાં ગયો, દુઃખ એ વાતનું હતું કે જે લોકો માત્ર વૈભવના ખર્ચા પર તાળીઓ પાડવા ભેગા થતા હતા, એમના માટે વૈભવ પોતાના જ પરિવારની જરૂરિયાતોને નજરઅંદાજ કરી રહ્યો હતો.
શનિવારની સવારે વૈભવ મોડો ઉઠ્યો. રાત્રે પાર્ટીમાં મોંઘા ગિફ્ટ કવર ઉપરાંત બહારના ખર્ચામાં તેના કુલ અગિયાર હજાર રૂપિયા વપરાઈ ગયા હતા. નંદિનીએ પોતાના ફોનમાં બેંકનો મેસેજ જોયો. ખાતામાં હવે ફક્ત અઢારસો રૂપિયા જ બચ્યા હતા.
તેણે વૈભવને ચા આપીને શાંતિથી પૂછ્યું, "સોમવારે સવારે પ્રીતિની ફી ભરવાની છે. પંદર હજાર રૂપિયાની વ્યવસ્થા ક્યાંથી કરશો?"
વૈભવે માથું દબાવતા કહ્યું, "કરી લઈશ ને, તું કેમ આટલી ઉતાવળ કરે છે? હમણાં મારા એક ઓફિસના મિત્રને ફોન કરું છું."
વૈભવે બપોર સુધીમાં ત્રણ જગ્યાએ ફોન કર્યા. પણ મહિનાની આખર તારીખ હોવાથી કોઈની પાસે રોકડા પૈસાની સગવડ નહોતી. સાંજ પડતાં વૈભવના ચહેરા પર ચિંતાની રેખાઓ દેખાવા લાગી.
ત્યારે રસોડામાંથી બહાર આવીને નંદિનીએ તેની સામે બેસીને કહ્યું, "વૈભવ, તમે કહેતા હતા ને કે કેતનભાઈ અને મલયભાઈ જેવા મોટા લોકો સાથે સંબંધ રાખો તો મુશ્કેલીમાં કામ આવે? કાલે સવારે ફી ભરવાની છે. એક વાર કેતનભાઈને ફોન કરીને ફક્ત પંદર હજાર રૂપિયા બે દિવસ માટે માંગી જુઓ ને. પગાર આવશે એટલે પાછા આપી દઈશું."
વૈભવ સહેજ ખચકાયો. તેનો અહંકાર આડે આવતો હતો. "અરે... એમને કેવી રીતે કહેવાય? કાલે તો પાર્ટીમાં આટલો વટ પાડીને આવ્યો છું, અને આજે પૈસા માંગું તો મારી ઈજ્જતનું શું?"
"જે સંબંધમાં તમે લાખો રૂપિયા ખર્ચી નાખ્યા, એમાં મુશ્કેલીના સમયે ફક્ત પંદર હજાર માંગવામાં પણ શરમ આવે, તો એ સંબંધનો શું મતલબ?" નંદિનીનો અવાજ સાવ ધીમો હતો, પણ સવાલ સીધો દિલમાં વાગે એવો હતો.
વૈભવને પોતાનો વિશ્વાસ સાબિત કરવો હતો. તેને લાગ્યું કે કેતન તો તેનો ખાસ મિત્ર છે, ના નહીં જ પાડે. તેણે નંદિનીની સામે જ ફોન લગાવ્યો અને સ્પીકર ઓન કર્યું.
"અરે કેતન, કાલે પાર્ટી બહુ જ જોરદાર હતી હોં!" વૈભવે હસતાં હસતાં શરૂઆત કરી.
"થેન્ક યુ યાર વૈભવ, તારા વગર મજા ન આવત," સામેથી કેતનનો અવાજ આવ્યો.
"એક નાનું કામ હતું," વૈભવે થોડા સંકોચ સાથે કહ્યું. "મારા બેંકના એપમાં કંઈક ટેકનિકલ ખામી આવી છે અને કાલે સવારે દીકરીની ફી ભરવાની છે. તારી પાસે પંદર હજાર રૂપિયા હોય તો બે દિવસ માટે મોકલી આપ ને, મંગળવારે પાછા આપી દઈશ."
સામેથી બે સેકન્ડ માટે શાંતિ છવાઈ ગઈ. જે કેતન હમણાં સુધી એકદમ ખુશ થઈને વાત કરતો હતો, તેનો સૂર અચાનક ઠંડો પડી ગયો.
"અરે યાર વૈભવ, તેં પણ ખરા સમયે માંગ્યા!" કેતને કંટાળેલા અવાજે કહ્યું. "હમણાં જ પાર્ટીમાં બે લાખ ખર્ચાઈ ગયા ને, એટલે બધું કેશ ફ્લો ટાઈટ છે. હમણાં મારાથી નહીં થાય. તું કોઈ બીજેથી જોઈ લે ને, પ્લીઝ માઈન્ડ ન કરતો."
ફોન કપાઈ ગયો. વૈભવના હાથમાં રહેલો ફોન જાણે પથ્થર જેવો ભારે થઈ ગયો.
તેણે નંદિની સામે જોયા વગર તરત જ મલયને ફોન કર્યો. પહેલી વાર રિંગ વાગી પણ ઉપાડ્યો નહીં. બીજી વાર ફોન કટ થઈ ગયો અને બે મિનિટમાં વોટ્સએપ પર અંગ્રેજીમાં મેસેજ આવ્યો કે, "હું મીટિંગમાં વ્યસ્ત છું, પછી વાત કરું."
વૈભવ સોફા પર ફસડાઈ પડ્યો. જે લોકોની વાહવાહી માટે તેણે પોતાની દીકરીની ફીના પૈસા ઉડાવ્યા, જેમના માટે તે રોજ પોતાની પત્ની સાથે લડતો હતો, એ લોકો મુશ્કેલીના સમયે પંદર હજાર રૂપિયાની મદદ કરવા પણ તૈયાર નહોતા!
નંદિનીએ કોઈ ટોણો ન માર્યો. તેણે એમ ન કહ્યું કે "મેં તમને પહેલાં જ કહ્યું હતું ને!"
તે ચુપચાપ ઊભી થઈ, બેડરૂમમાં ગઈ અને પોતાના કબાટના સૌથી નીચેના ખાનામાંથી એક નાની સ્ટીલની ડબ્બી કાઢીને લાવી. તેણે ડબ્બી ખોલી અને તેમાંથી પાંચસોની નોટોની એક સરસ ગડી કાઢીને વૈભવની સામે ટેબલ પર મૂકી.
વૈભવે આશ્ચર્યથી એ પૈસા સામે અને પછી નંદિની સામે જોયું. "નંદિની, આ પૈસા ક્યાંથી આવ્યા?"
"છેલ્લા દોઢ વર્ષથી હું ઘરખર્ચ અને શાકભાજીમાંથી પાંચસો કે હજાર રૂપિયા બચાવીને આમાં મૂકતી હતી, જેથી કોઈ અણધારી મુશ્કેલી આવે તો કોઈની સામે હાથ ન લંબાવવો પડે," નંદિનીએ ધીમેથી કહ્યું. "આમાં સોળ હજાર રૂપિયા છે. કાલે સવારે પ્રીતિની ફી ભરી દેજો."
વૈભવની આંખો ભરાઈ આવી. એક તરફ એના અમીર મિત્રોના ઠંડા બહાના હતા, અને બીજી તરફ પોતાની સાદી પત્નીની આ નાની નાની બચત હતી જેણે આજે ઘરની આબરૂ બચાવી લીધી.
વૈભવે નંદિનીનો હાથ પકડી લીધો. તેનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો હતો. "નંદિની, હું સાવ આંધળો થઈ ગયો હતો. જે લોકો મારા પૈસાથી ખુશ થતા હતા, એમની નજરમાં મારી કોઈ કિંમત જ નહોતી. મેં ખોટા દેખાડા પાછળ તારું અને પ્રીતિનું સુખ દાવ પર લગાવી દીધું. મને માફ કરી દે."
નંદિનીએ વૈભવના ખભે હાથ મૂક્યો. "ભૂલ બધાથી થાય વૈભવ, પણ સમયસર સમજાઈ જાય એ જ મોટી વાત છે. હવે આપણે આપણી ચાદર પ્રમાણે જ પગ લંબાવીશું."
એ પછીના શુક્રવારે, સાંજે વૈભવ, નંદિની અને પ્રીતિ ઘરમાં બેસીને ગરમાગરમ ખીચડી-કઢી ખાઈ રહ્યાં હતાં. ત્યાં જ ટેબલ પર પડેલો વૈભવનો ફોન રણક્યો. સ્ક્રીન પર કેતનનું નામ હતું.
વૈભવે ફોન ઉપાડ્યો. કેતને કહ્યું, "વૈભવ, આજે રાત્રે ક્લબમાં ડિનર છે, તૈયાર રહેજે."
વૈભવે નંદિની સામે જોઈને હળવું સ્મિત કર્યું અને એકદમ શાંતિથી જવાબ આપ્યો, "ના ભાઈ, આજથી મારી સાંજ અને મારા પૈસા ફક્ત મારા પરિવાર માટે છે. તમે લોકો મજા કરો."
તેણે ફોન મૂકી દીધો. એ દિવસે પહેલી વાર વૈભવને ખીચડી-કઢીનો સ્વાદ ફાઈવ-સ્ટાર હોટલના ભોજન કરતાં પણ વધારે મીઠો લાગ્યો.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.