દેખાડાની ટ્રીપ પાછળ છૂપાયેલી પરિવારની અસલી વેદના સામે આવતાં જ પિતાના આંખમાંથી...

સવારે બરાબર છ વાગ્યે રિસોર્ટના લક્ઝરી રૂમમાં વિનોદભાઈએ જોરજોરથી તાળીઓ પાડીને આખા ઓરડાને ગજવી મૂક્યો. તેમના હાથમાં પ્લાસ્ટિક લેમિનેટ કરેલું એક કાગળ હતું, જેના પર લાલ પેનથી કલાકો મુજબનું ટાઇમટેબલ છપાયેલું હતું.

"ચાલો બધા જલ્દી ઊભા થઈ જાવ! આજે બહુ મોટો દિવસ છે!" વિનોદભાઈનો અવાજ ઉત્સાહથી છલકાતો હતો. "સાત વાગ્યે સનરાઇઝ પોઇન્ટ પહોંચવાનું છે, નવ વાગ્યે પેલી જૂની ગુફાઓ જોવાની છે, બપોરે એક વાગ્યે વોટરફોલ અને સાંજે બોટિંગ! આપણી પાસે માત્ર બે દિવસ બાકી છે અને હજુ દસ પોઇન્ટ્સ જોવાના બાકી છે. કોઈએ મોડું નથી કરવાનું, આપણે એક પણ ક્ષણ બગાડી શકીએ તેમ નથી!"

ઓરડામાં પથરાયેલી શાંતિ વચ્ચે વિનોદભાઈ સિવાય કોઈના ચહેરા પર ઉત્સાહનું એક નાનું સરખું કિરણ પણ નહોતું.

પલંગના એક ખૂણે બેઠેલા તેમના સત્તાવીસ વર્ષના દીકરા પાર્થની આંખો ઉજાગરાથી લાલચોળ હતી. તે પોતાની ગરદન મસળી રહ્યો હતો. બાજુમાં બેઠેલી તેની પત્ની પૂર્વી પોતાના મચકોડાયેલા પગ પર પેઇન કિલર સ્પ્રે છાંટી રહી હતી. વિનોદભાઈની પત્ની શારદાબેન માથાના ભયાનક દુખાવા સાથે બીપીની ગોળીઓ ગળી રહ્યાં હતાં, અને વીસ વર્ષની દીકરી તૃપ્તિ પલંગ પર માથું ઢાંકીને સૂવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કરી રહી હતી.

વિનોદભાઈએ પલંગ પરથી ચાદર ખેંચી, "પાર્થ! ઊભો થા જલ્દી. મેં આખી ટ્રીપનું આટલું પરફેક્ટ પ્લાનિંગ કર્યું છે અને તમે લોકો હજુ ઊંઘમાં આળોટો છો?"

પાર્થ અચાનક પલંગ પરથી ઊભો થઈ ગયો. તેના હાથમાંથી સહનશીલતાનો છેલ્લો દોરો પણ તૂટી ગયો હતો.

"પપ્પા, બસ કરો હવે!" પાર્થનો અવાજ એટલો આકરો હતો કે વિનોદભાઈના હાથમાં રહેલું પેલું લેમિનેટેડ કાગળ સહેજ ધ્રૂજી ગયું. "આજે અમારે ક્યાંય નથી જવું! અમે કોઈ પોઇન્ટ જોવા નથી જવાના. અમે અહીં વેકેશન માણવા આવ્યા છીએ કે કોઈ મિલિટરી કેમ્પમાં સજા કાપવા આવ્યા છીએ?"

વિનોદભાઈના ચહેરા પરનો ઉત્સાહ ક્ષણાર્ધમાં આઘાતમાં ફેરવાઈ ગયો. તેમને લાગ્યું કે તેમના કાન ખોટું સાંભળી રહ્યા છે.

"સજા?" વિનોદભાઈનો અવાજ ગળગળો થઈ ગયો, પણ એમાં ક્રોધ વધારે હતો. "પાર્થ, તું આ ટ્રીપને સજા કહે છે? મેં આ લક્ઝરી રિસોર્ટ અને ટૂર પેકેજ પાછળ મારી બે મહિનાની બચત, અઢી લાખ રૂપિયા ખર્ચી નાખ્યા છે! આખા વર્ષમાં એકવાર આપણો આખો પરિવાર સાથે બહાર નીકળે છે. લોકો આવા વેકેશન માટે તરસતા હોય છે. હું તમારા બધાના સુખ માટે મહિનાઓથી મહેનત કરું છું, અને તું મારા મોઢા પર આ શબ્દો ફેંકે છે?"

"સુખ? પપ્પા, આમાં સુખ કોને મળે છે એ જરા આંખો ખોલીને જુઓ તો ખરા!" પાર્થે ઓરડામાં ચારેય તરફ આંગળી ચીંધી.

"મમ્મી સામે જુઓ!" પાર્થે કહ્યું. "મમ્મી છેલ્લા ત્રણ દિવસથી માત્ર કપડાં પેક કરવા, નાસ્તાના ડબ્બા સાચવવા અને તમારી ઉતાવળમાં દોડાદોડ કરવામાં સાવ બીમાર પડી ગઈ છે. એને માઇગ્રેનનો દુખાવો છે, પણ તમારા ટાઇમટેબલના ડરથી એ કશું બોલી નથી શકતી! પૂર્વીનો પગ ગઈકાલે પેલી પહાડી ચડતી વખતે લચકાઈ ગયો હતો, છતાં તમે એને પરાણે બે કિલોમીટર ચલાવી કારણ કે તમારે પેલો ફેમિલી ફોટો સારો લેવો હતો! અને તૃપ્તિ? તૃપ્તિની આવતા અઠવાડિયે કૉલેજની ફાઇનલ પરીક્ષા છે. એ આખી રાત બાથરૂમમાં બેસીને વાંચે છે કારણ કે તમારા નિયમ મુજબ વેકેશનમાં કોઈએ પુસ્તક નથી અડવાનું!"

રૂમમાં એક ભયાનક, ગૂંગળાવનારી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

પાર્થની આંખોમાં આંસુ ધસી આવ્યા. "અને પપ્પા, મારું શું? હું છેલ્લા છ મહિનાથી ઑફિસમાં રોજ ચૌદ કલાક કામ કરું છું. મારું મગજ અને શરીર સાવ થાકીને લોથપોથ થઈ ગયા છે. મારે આ વેકેશનમાં માત્ર બે દિવસ કોઈ એલાર્મ વગર સૂવું હતું. મારે માત્ર શાંતિથી બેસીને ચા પીવી હતી અને પોતાના પરિવાર સાથે બે ઘડી નિરાંતે વાતો કરવી હતી. પણ તમે સવારે પાંચ વાગ્યાથી અમને ગાડીમાં બેસાડીને ટૂરિસ્ટ પોઇન્ટ્સ પર ઢસડી રહ્યા છો. આપણે ફોટા તો હજારો પડાવીએ છીએ, પણ એ ફોટા પાછળ કોઈના ચહેરા પર સાચું હાસ્ય નથી હોતું. આ વેકેશન હવે આપણી ખુશી નથી રહ્યું પપ્પા, આ એક વણજોઈતી ફરજ અને દેખાડો બની ગયું છે!"

વિનોદભાઈના હાથમાંથી પેલું કાગળ સરકીને ફર્શ પર પડી ગયું.

તેમનો ચહેરો સાવ સફેદ પડી ગયો હતો. તેઓ ધીમા પગલે પાછળ હટ્યા અને સોફા પર ફસડાઈ પડ્યા.

તેમણે વારાફરતી બધાના ચહેરા સામે જોયું. શારદાબેનની થાકેલી આંખો, પૂર્વીનો સોજેલો પગ, તૃપ્તિના ચહેરા પર છવાયેલી ભયભીત ઉદાસી અને પાર્થનો આક્રોશ.

વિનોદભાઈનું માથું નીચું ઝૂકી ગયું. તેમના ખભા ધ્રૂજવા લાગ્યા.

"મને માફ કરી દો..." વિનોદભાઈનો અવાજ સાવ તૂટી ગયો હતો. તેમના ગાલ પરથી બે મોટા આંસુ સરી પડ્યા.

શારદાબેન તરત જ ઊભાં થઈને વિનોદભાઈ પાસે આવ્યાં અને એમનો હાથ પકડી લીધો. "વિનોદ, આવું ન બોલો..."

"ના શારદા, પાર્થ સાચું કહે છે," વિનોદભાઈએ ભરેલા ગળે કહ્યું. "હું એટલો આંધળો થઈ ગયો હતો કે મને મારા પરિવારની પીડા જ ન દેખાઈ. તને ખબર છે પાર્થ, હું કેમ આવું કરતો હતો?"

બધા સ્તબ્ધ થઈને વિનોદભાઈ સામે જોઈ રહ્યા.

"જ્યારે હું નાનો હતો," વિનોદભાઈએ પોતાના બાળપણના ઘા ખોલ્યા, "ત્યારે મારા પિતા પાસે અમને ક્યારેય બહાર લઈ જવાના પૈસા નહોતા. ઉનાળાના વેકેશનમાં જ્યારે મારા બધા મિત્રો શિમલા કે મનાલી જવાની વાતો કરતા, ત્યારે હું આખો મહિનો ઘરમાં બેસીને એમની વાતો સાંભળતો હતો. જ્યારે મેં કમાવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે મેં મનોમન સંકલ્પ કર્યો હતો કે હું મારા પરિવારને ક્યારેય એ ખાલીપો નહીં અનુભવવા દઉં. પણ ધીમે ધીમે... બાળકો મોટાં થતાં ગયાં, બધા પોતપોતાની જિંદગીમાં વ્યસ્ત થતાં ગયાં. મને અંદરથી એક ભયંકર ડર લાગવા માંડ્યો હતો કે જો આપણે આ વાર્ષિક વેકેશનમાં સાથે નહીં જઈએ, તો આપણો પરિવાર વિખેરાઈ જશે. તમે બધા મારાથી દૂર થઈ જશો. આ વેકેશન મારા માટે ફરવાની જગ્યા નહોતી, મારા વિખેરાતા પરિવારને એક દોરામાં બાંધી રાખવાનો મારો એક પાગલ અને લાચાર પ્રયાસ હતો."

વિનોદભાઈ ધ્રૂસકે-ધ્રૂસકે રડી પડ્યા.

આખો રૂમ આ પીડા સાંભળીને સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો. પાર્થ, પૂર્વી અને તૃપ્તિ ત્રણેયની આંખો ભીની થઈ ગઈ. જે પિતાને તેઓ અત્યાર સુધી એક 'જિદ્દી અને સરમુખત્યાર' માનતા હતા, એ પિતાની પાછળ એક એવો લાચાર બાપ છુપાયેલો હતો જે માત્ર પોતાના સંતાનોના સ્નેહ અને સાથ માટે તરફડી રહ્યો હતો.

પાર્થ ધીમા પગલે આગળ આવ્યો. તે વિનોદભાઈના પગ પાસે ઘૂંટણિયે બેસી ગયો.

તેણે વિનોદભાઈના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લઈ લીધા. "પપ્પા... મને માફ કરી દો. મારો ઈરાદો તમારું દિલ દુભવવાનો નહોતો. અમે તમને પ્રેમ કરીએ છીએ પપ્પા. અમારે તમારાથી દૂર નથી જવું."

શારદાબેને નીચે પડેલું પેલું લેમિનેટેડ ટાઇમટેબલ ઉપાડ્યું. એમણે હળવું સ્મિત આપ્યું અને બધાની સામે એ કાગળના બે ટુકડા કરી નાખ્યા.

"વિનોદ, પરિવારને બાંધી રાખવા માટે કોઈ ટાઇમટેબલ કે મોંઘા પોઇન્ટ્સની જરૂર નથી હોતી," શારદાબેને પ્રેમથી કહ્યું. "સાથે રહેવું એટલે એકબીજાની થાક અને મરજીનો આદર કરવો."

તૃપ્તિએ પણ આવીને પિતાના ગળે હાથ વીંટી દીધા, "હા પપ્પા, આજે આપણે ક્યાંય નથી જવું. આજે આપણે આખો દિવસ આ રિસોર્ટની બાલ્કનીમાં બેસીને વાતો કરીશું."

પૂર્વીએ હસીને કહ્યું, "અને હું બધા માટે મસ્ત ગરમાગરમ આદુવાળી ચા બનાવી લાવું છું."

તે દિવસે કોઈ સનરાઇઝ પોઇન્ટ ન જોવાયું, કોઈ વોટરફોલ ન જોવાયો.

પાર્થ બપોરે બાર વાગ્યા સુધી નિરાંતે ઊંઘ્યો. શારદાબેન અને વિનોદભાઈ બાલ્કનીમાં બેસીને, પહાડોની ધૂંધળી ખીણ સામે જોતાં જોતાં જૂની વાતો યાદ કરીને કલાકો સુધી હસતાં રહ્યાં. તૃપ્તિએ શાંતિથી પોતાનો પ્રોજેક્ટ પૂરો કર્યો અને પછી બધાએ સાથે મળીને બોર્ડ ગેમ્સ રમી.

સાંજે તેઓ કોઈ મોંઘી હોટલમાં જવાને બદલે, રિસોર્ટની બહાર આવેલા નાના ગામડાના રસ્તે ધીમા પગલે ચાલવા નીકળ્યા. રસ્તામાં ઊભા રહીને બધાએ શેકેલા મકાઈના ડોડા ખાધા, એકબીજાની મજાક ઉડાવી અને ખડખડાટ હસ્યા.

કોઈ કેમેરા નહોતો, કોઈ પોઝ નહોતો, છતાં દરેકના ચહેરા પર એક સાચો અને પવિત્ર આનંદ ચમકતો હતો.

વિનોદભાઈએ પાછળ ચાલી રહેલા પોતાના પરિવાર સામે જોયું. એમની આંખોમાં સંતોષના આંસુ હતા. તેમને સમજાઈ ગયું હતું કે વેકેશન એ લિસ્ટમાં ટીક માર્ક કરવાનું નામ નથી, પણ કોઈપણ દબાણ વગર એકબીજાના અસ્તિત્વને માણવાનું નામ છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.