દીકરો પોતાની માને વૃદ્ધાશ્રમ મૂકી આવ્યો, પણ ઘરે જઈને પરબીડિયું ખોલ્યું ત્યારે પગ નીચેથી...
ગાડીનો દરવાજો ખોલીને નિલેશે પાછળની સીટ પર પડેલી જૂની સૂટકેસ બહાર કાઢી.
વૃદ્ધાશ્રમના મોટા લોખંડના દરવાજા સામે ઊભા રહીને તેણે એક ઊંડો શ્વાસ લીધો.
તેની પાછળ ધીમા ડગલે ચાલતાં ચંપાબા આવી રહ્યાં હતાં.
ચંપાબાના એક હાથમાં લાકડી હતી અને બીજો હાથ ધ્રૂજતો હતો.
"બા, સાચવીને પગ મૂકજો, અહીં ઢાળ છે," નિલેશે આગળ વધતાં કહ્યું.
ચંપાબા કશું બોલ્યાં નહીં, ફક્ત નીચી નજરે જમીન તરફ જોતાં રહ્યાં.
ગેટ પાસે બેઠેલા સિક્યોરિટી ગાર્ડે દરવાજો ખોલ્યો અને સામેની ઑફિસ તરફ ઈશારો કર્યો.
નિલેશ ઝડપથી ઑફિસ તરફ આગળ વધ્યો, જાણે તેને આ કામ પૂરું કરવાની બહુ ઉતાવળ હોય.
ઑફિસમાં પંખો ધીમો ધીમો ફરી રહ્યો હતો અને ટેબલ પર થોડી ફાઈલો પડી હતી.
સંચાલકે નિલેશ સામે જોઈને કાગળો આગળ ધર્યા.
"આ ફોર્મ પર સહી કરી દો, અને બાના આધાર કાર્ડની ઝેરોક્ષ આપી દો," સંચાલકે કહ્યું.
નિલેશે પેન હાથમાં લીધી અને સહી કરતાં કરતાં તેનો હાથ સહેજ પણ ન અટક્યો.
છેલ્લા છ મહિનાથી ઘરમાં જે રોજબરોજના ઝઘડા ચાલતા હતા, તેનો આજે અંત આવી રહ્યો હતો.
તેની પત્ની પારુલને બાની ખાંસી અને એમની નાની નાની ટેવોથી સતત અકળામણ થતી હતી.
રોજ સાંજે ઑફિસેથી આવતાં જ ઘરમાં તણાવનું વાતાવરણ નિલેશ સહન કરી શકતો નહોતો.
તેણે વિચાર્યું હતું કે બાને અહીં શાંતિ મળશે અને ઘરમાં પણ શાંતિ રહેશે.
"બા, હવે તમે અંદર તમારા રૂમમાં જાઓ, એક બહેન તમને તમારો રૂમ બતાવશે," નિલેશે કહ્યું.
ચંપાબાએ ધીમેથી મોં ઊંચું કર્યું અને પોતાના દીકરા સામે જોયું.
એમની આંખોમાં ન તો કોઈ ગુસ્સો હતો, ન કોઈ ફરિયાદ હતી.
ફક્ત એક અજીબ પ્રકારની શાંતિ હતી, જે જોઈને કોઈનું પણ કાળજું કંપી જાય.
એક મહિલા કર્મચારી આવીને બાનો હાથ પકડવા લાગી.
ચંપાબાએ પોતાની સાડીના છેડેથી એક જૂનું પીળું પરબીડિયું બહાર કાઢ્યું.
પરબીડિયું ચારેય બાજુથી વળેલું હતું અને તેના પર કોઈ સરનામું લખેલું નહોતું.
"આ લે નિલેશ, આ તારા માટે છે," બાએ ધ્રૂજતા હાથે પરબીડિયું નિલેશ તરફ લંબાવ્યું.
નિલેશે પરબીડિયું હાથમાં લીધું અને પૂછ્યું, "આમાં શું છે બા?"
"ઘરે જઈને નિરાંતે જોજે, અત્યારે ખિસ્સામાં મૂકી દે," બાએ શાંત અવાજે કહ્યું.
નિલેશે કાગળનું પરબીડિયું પોતાના પેન્ટના ખિસ્સામાં સરકાવી દીધું.
"સારું બા, હું દર રવિવારે તમને મળવા આવીશ," નિલેશે ઔપચારિકતા ખાતર કહ્યું.
બા ફક્ત હળવું હસ્યાં અને બોલ્યાં, "તારી અનુકૂળતા હોય તો જ આવજે બેટા, તારા કામમાંથી સમય બગાડીને આવવાની જરૂર નથી."
આ શબ્દો સાંભળીને નિલેશના હૃદયમાં એક અજાણી પીડા થઈ, પણ તેણે અવગણી દીધી.
તેણે બાના પગે હાથ લગાડ્યો અને ઝડપથી બહાર નીકળી ગયો.
તેણે પાછળ વળીને જોયું પણ નહીં કે બા કઈ રીતે લાકડીના ટેકે અંદર જઈ રહ્યાં હતાં.
ગાડીમાં બેસીને તેણે એસી ચાલુ કર્યું અને સ્ટીયરિંગ પર હાથ મૂક્યો.
ઘરે પહોંચતાં સુધી તેનો જીવ અશાંત રહ્યો, પણ તેને લાગ્યું કે આ નિર્ણય જરૂરી હતો.
ઘરનો દરવાજો ખોલતાં જ પારુલ સામે આવી અને તેણે પૂછ્યું, "બધું પતી ગયું?"
"હા, બાને રૂમ મળી ગયો છે," નિલેશે સોફા પર બેસતાં કહ્યું.
"સારું થયું, હવે ઘરમાં થોડી શાંતિ રહેશે," પારુલે રસોડા તરફ જતાં કહ્યું.
નિલેશ પોતાના રૂમમાં ગયો અને કપડાં બદલવા લાગ્યો.
પેન્ટના ખિસ્સામાંથી પેલું જૂનું પીળું પરબીડિયું બહાર નીકળ્યું અને પલંગ પર પડ્યું.
નિલેશને બાના શબ્દો યાદ આવ્યા, "ઘરે જઈને નિરાંતે જોજે."
તેણે વિચાર્યું કે કદાચ કોઈ જૂની બેંકની પાસબુક હશે કે કોઈ નાનો-મોટો હિસાબ હશે.
તે પલંગની ધાર પર બેઠો અને પરબીડિયું હાથમાં લીધું.
ગુંદર સુકાઈ ગયેલો હોવાથી પરબીડિયું સહેલાઈથી ખૂલી ગયું.
અંદરથી એક ઘડી વાળેલો કાગળ અને એક નાનો લાલ રંગનો દોરો નીકળ્યો.
નિલેશે પહેલાં કાગળ ખોલ્યો, એ કોઈ સરકારી દસ્તાવેજ જેવો દેખાતો હતો.
કાગળની ઉપર મોટા અક્ષરે "અનાથાશ્રમ - દત્તક વિધાન પત્ર" લખેલું હતું.
તે તારીખ આજથી બત્રીસ વર્ષ પહેલાંની હતી.
નિલેશની આંખો એ શબ્દો પર ચોંટી ગઈ અને તેનું મગજ સુન્ન થઈ ગયું.
કાગળમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે કાનજીભાઈ અને ચંપાબેને એક અનાથ બાળકને કાયદેસર રીતે દત્તક લીધું છે.
તે બાળકના અંગૂઠાનું નિશાન હતું અને નીચે લખ્યું હતું, "બાળકનું નવું નામ: નિલેશ."
નિલેશના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેનું ગળું સુકાઈ ગયું.
"આ શું છે? આ મારું નામ કેમ છે?" તે મોટેથી બબડી ઊઠ્યો.
તેના પગ નીચેથી જાણે ધરતી ધસી ગઈ હોય એવો આંચકો તેને લાગ્યો.
તે આખી જિંદગી માનતો હતો કે તે આ ઘરનો એકમાત્ર વારસદાર અને સગો દીકરો છે.
કાગળની પાછળ પેન્સિલથી કસ્તૂરબાના પોતાના અક્ષરે એક નાનો સંદેશો લખેલો હતો.
તેણે ધ્રૂજતી આંગળીઓથી કાગળ ફેરવ્યો અને વાંચવાનું શરૂ કર્યું.
"બેટા નિલેશ, ભગવાનની દયાથી તારા પપ્પા અને મારી પાસે બધું જ હતું, પણ ખોળો ખાલી હતો."
"અમે જ્યારે તને પહેલી વાર જોયો ત્યારે તું માત્ર ત્રણ મહિનાનો હતો અને પારણામાં રડતો હતો."
"તારા પપ્પાએ તને તેડી લીધો અને તેં એમની આંગળી પકડી લીધી હતી."
"તે દિવસે અમે નક્કી કર્યું હતું કે આખી દુનિયા સામે તને અમારો સગો દીકરો બનાવીને જ ઉછેરીશું."
"અમે કોઈને ક્યારેય જાણ ન થવા દીધી કે તું અમારો લોહીનો સંબંધ નથી."
"તારા પપ્પા ગુજરી ગયા પછી પણ મેં આ રહસ્ય મારા કાળજામાં દાબી રાખ્યું હતું."
"મને ડર હતો કે જો તને સત્ય ખબર પડશે તો તારું મન નાનું થઈ જશે."
"પણ આજે જ્યારે તું મને વૃદ્ધાશ્રમ મૂકવા આવ્યો, ત્યારે મને સમજાયું કે તારા પર કોઈ ઋણ ન રહેવું જોઈએ."
"તું એવું ન સમજતો કે તેં તારી સગી માને ઘરમાંથી કાઢી મૂકી છે."
"મેં તને ક્યારેય જન્મ નથી આપ્યો બેટા, એટલે તારી કોઈ ફરજ મારા પ્રત્યે બનતી નથી."
"તું તારા ઘરમાં તારી પત્ની સાથે સુખી રહેજે, મારો કોઈ દોષ નથી અને તારો પણ કોઈ દોષ નથી."
"આ કાગળ એટલા માટે આપ્યો કે તારા મન પર કોઈ બોજ ન રહે કે તેં માને છોડી દીધી."
"સાથે પેલો રક્ષાનો લાલ દોરો મૂક્યો છે જે તારા પપ્પા તારા હાથમાં બાંધતા હતા, એ તારી પાસે રાખજે."
છેલ્લી લીટી વાંચતાં વાંચતાં નિલેશની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી.
કાગળ તેના હાથમાંથી છૂટીને નીચે ફ્લોર પર પડી ગયો.
તેનું આખું શરીર ધ્રૂજી રહ્યું હતું અને તેને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગી.
જે સ્ત્રીએ પોતાનું આખું જીવન તેને મોટો કરવામાં ખર્ચી નાખ્યું, તે તેની સગી મા નહોતી છતાં સગી કરતાં પણ વિશેષ હતી.
અને પોતે? પોતે સગો દીકરો ન હોવા છતાં તેને એ માએ પોતાની છાતીએ વળગાડીને રાખ્યો હતો.
અને આજે એ જ દીકરાએ એ માને એક અજાણ્યા આશ્રમમાં નોધારી મૂકી દીધી હતી.
પારુલ રૂમમાં આવી અને નિલેશને જમીન પર બેસીને રડતો જોઈને ગભરાઈ ગઈ.
"શું થયું નિલેશ? કેમ રડો છો તમે?" પારુલે પાસે આવીને પૂછ્યું.
નિલેશે કંઈ બોલ્યા વગર નીચે પડેલો કાગળ પારુલના હાથમાં મૂકી દીધો.
પારુલે કાગળ વાંચ્યો અને તેનો ચહેરો પણ ફિક્કો પડી ગયો.
તેના મોંમાંથી એક શબ્દ પણ ન નીકળ્યો.
"પારુલ, જે સ્ત્રી મને અનાથાશ્રમમાંથી પોતાના ઘેર લાવી હતી, તેને મેં આજે વૃદ્ધાશ્રમમાં ધકેલી દીધી," નિલેશનો અવાજ ડૂમો ભરાઈ જવાને કારણે તૂટી રહ્યો હતો.
"હું કેવો અધમ દીકરો નીકળ્યો! મેં એમનું ઋણ ચૂકવવાને બદલે એમને રસ્તા પર લાવીને ઊભા રાખી દીધા," નિલેશ માથું કૂટવા લાગ્યો.
પારુલ પણ પોતાની જાત પર શરમાઈ ગઈ, તેને પોતાની ભૂલનો પસ્તાવો થવા લાગ્યો.
"નિલેશ, ઊભા થાઓ, રડવાનો સમય નથી," પારુલે તેનો હાથ પકડીને ઊભો કર્યો.
"આપણે અત્યારે ને અત્યારે બાને પાછા લેવા જવું પડશે," પારુલની આંખોમાં પણ પશ્ચાત્તાપનાં આંસુ હતાં.
નિલેશ એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વગર દોડ્યો.
તેણે પગમાં ચંપલ પણ સરખી ન પહેરી અને સીધો ગાડી તરફ ભાગ્યો.
પારુલ પણ તેની પાછળ દોડીને ગાડીમાં બેસી ગઈ.
રસ્તામાં લાલ લાઈટો આવતી રહી, પણ નિલેશનું ધ્યાન ફક્ત વૃદ્ધાશ્રમના રસ્તા પર હતું.
તે સતત ભગવાનને પ્રાર્થના કરી રહ્યો હતો કે બા ત્યાંથી ક્યાંય જતા ન રહે.
તેણે ગાડી પૂરઝડપે ચલાવી અને વૃદ્ધાશ્રમના દરવાજે લાવીને બ્રેક મારી.
દરવાજો ખોલીને તે સીધો અંદર દોડ્યો.
ઑફિસની બહાર એક લાકડાના બાંકડા પર ચંપાબા બેઠાં હતાં.
એમની બાજુમાં એમની જૂની સૂટકેસ પડેલી હતી.
તેમણે હજી સુધી અંદર પોતાના રૂમમાં જવાનું સ્વીકાર્યું નહોતું.
બા ખાલી નજરે ગેટ તરફ જોઈ રહ્યાં હતાં, જાણે એમને ખાતરી હતી કે એમનો દીકરો પાછો આવશે.
નિલેશ દોડીને સીધો બાના ખોળામાં માથું મૂકીને ઢળી પડ્યો.
"બા! મને માફ કરી દો બા, હું સાવ આંધળો થઈ ગયો હતો," નિલેશ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યો.
ચંપાબાના કરચલીવાળા હાથ આપોઆપ નિલેશના માથા પર મુકાઈ ગયા.
"બેટા, તું પાછો કેમ આવ્યો? મેં તને ના પાડી હતી ને," બાનો અવાજ ભીનો થઈ ગયો.
"બા, તમે મને જન્મ નથી આપ્યો તો શું થયું? તમે જ મારી સાચી મા છો," નિલેશે બાના બંને પગ પકડી લીધા.
"મને તમારા વિના નથી રહેવું બા, મારું આ ઘરમાં કોઈ અસ્તિત્વ નથી તમારા વગર," નિલેશ બાળકની જેમ વિનંતી કરી રહ્યો હતો.
પારુલ પણ બા પાસે ઘૂંટણિયે બેસી ગઈ.
"બા, મને માફ કરી દો. હું વહુ બનીને આવી પણ દીકરી ન બની શકી. હવે ક્યારેય તમને કોઈ તકલીફ નહીં પડવા દઉં," પારુલે બાના હાથ પોતાના માથે મૂક્યા.
ચંપાબાની આંખોમાંથી પણ સ્નેહ અને વહાલનાં આંસુ વહી નીકળ્યાં.
તેમણે બંનેને ઊભા કર્યા અને પોતાના હૃદય સરસા ચાંપી લીધા.
"મા ક્યારેય પોતાના સંતાનોથી નારાજ નથી થતી બેટા, મારો આશીર્વાદ હંમેશાં તમારી સાથે જ છે," બાએ બંનેના માથે હાથ ફેરવ્યો.
નિલેશે બાની સૂટકેસ પોતાના હાથમાં ઉપાડી લીધી.
તેણે સંચાલકને બોલાવીને બધા કાગળો ફાડી નાખવાનું કહ્યું.
સંચાલકના ચહેરા પર પણ એક સંતોષભર્યું સ્મિત આવી ગયું.
નિલેશ અને પારુલ બાને હાથનો ટેકો આપીને ગાડી તરફ લઈ ગયાં.
સાંજનો સૂરજ આથમી રહ્યો હતો અને આકાશમાં સોનેરી રંગ ફેલાઈ રહ્યો હતો.
ગાડી જ્યારે ઘરના આંગણે આવીને ઊભી રહી, ત્યારે એ ઘર હવે માત્ર સિમેન્ટ અને ઈંટોનું મકાન નહોતું રહ્યું.
તે ફરી એકવાર સ્નેહ, આદર અને સંબંધોની સુગંધથી મહેકતું સાચું ઘર બની ગયું હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.