પતિ અને દીકરાએ અભણ કહીને જે માને લગ્નના સ્ટેજ પર ચઢવાની ના પાડી હતી, વેવાઈએ સામેથી માઈક આપતા જ એ માએ એવું સત્ય ખોલ્યું કે...

સવારના આઠ વાગ્યા હતા અને ઘરના આંગણામાં મંડપ બાંધવાવાળા કારીગરો વાંસના થાંભલા ગોઠવી રહ્યા હતા.

ભાનુબેન રસોડામાં ઊભા રહીને મજૂરો માટે મોટા તપેલામાં ચા ઉકાળી રહ્યા હતા.

તેમના ચહેરા પર એકના એક દીકરા ચિરાગના લગ્નનો હરખ સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.

એટલામાં તેમના પતિ દિનેશભાઈ હાથમાં ચાર-પાંચ કાગળિયાં લઈને રસોડાના દરવાજે આવ્યા.

"ચા મૂકી દે અત્યારે, પહેલાં મને એ કહે કે કેટરિંગવાળાને તેં સવારના નાસ્તામાં બટાકાપૌંઆ બનાવવાનું કીધું હતું?" દિનેશભાઈએ કપાળ પર કરચલી પાડીને ઊંચા અવાજે પૂછ્યું.

"હા, કાલે રાત્રે મહેમાનો કહેતા હતા કે સવારે હળવો નાસ્તો રાખજો, એટલે મેં રસોઈયાને વાત કરી હતી." ભાનુબેને સાડીના છેડાથી કપાળનો પરસેવો લૂછતા ધીમેથી જવાબ આપ્યો.

"તને કેટલી વાર કીધું છે કે તારે વચ્ચે ડહાપણ નહીં કરવાનું?" દિનેશભાઈનો અવાજ એટલો મોટો હતો કે બહાર બેઠેલા બે-ત્રણ સગા-સંબંધીઓ પણ રસોડા તરફ જોવા લાગ્યા.

"તને સાત ચોપડી ભણેલીને આજના જમાનાના મેનુમાં શું ખબર પડે? મારા ઓફિસના સાહેબો આવવાના છે અને તું એમને પૌંઆ ખવડાવીને મારી આબરૂ કાઢીશ." દિનેશભાઈએ ગુસ્સામાં હાથમાં રહેલા કાગળો પ્લેટફોર્મ પર પછાડ્યા.

ભાનુબેન કંઈ જ બોલ્યા નહીં અને નીચું જોઈને ગેસ ધીમો કરવા લાગ્યા.

દિનેશભાઈ સરકારી ખાતામાં ક્લાર્કમાંથી પ્રમોશન મેળવીને અધિકારી બન્યા હતા.

જ્યારથી તેમનો હોદ્દો વધ્યો હતો ત્યારથી તેમને ભાનુબેનનું ઓછું ભણતર અને સાદી રહેણીકરણી આંખમાં કણાની જેમ ખૂંચતી હતી.

લગ્નના આટલા વર્ષોમાં ભાગ્યે જ એવો કોઈ દિવસ ગયો હશે જ્યારે દિનેશભાઈએ ભાનુબેનને અભણ કે ગમાર કહીને ઉતારી ન પાડ્યા હોય.

"મમ્મી, પપ્પા સાચું તો કહે છે, તું બધા કામમાં તારી જૂની બુદ્ધિ શું કામ ચલાવે છે?" પાછળથી ચિરાગ આવ્યો અને તેણે પણ પિતાનો જ પક્ષ લીધો.

ચિરાગ ભણીગણીને મોટી કંપનીમાં નોકરીએ લાગ્યો હતો અને હવે તેના લગ્ન શહેરના એક સુખી પરિવારની ભણેલી-ગણેલી છોકરી પૂજા સાથે થવાના હતા.

"બેટા, મેં તો ખાલી રસોઈયાને પૂછ્યું જ હતું, હજુ કંઈ બનાવ્યું નથી." ભાનુબેને દીકરા સામે જોઈને નરમાશથી કહ્યું.

"પૂછવાનું પણ નહીં મમ્મી, કાલે પૂજાના પપ્પા અને એમના બધા મોભાદાર મહેમાનો આવશે, એમની સામે તું આવી દેશી વાતો કરીશ તો અમારું કેવું ખરાબ લાગશે?" ચિરાગે મોઢું બગાડતા કહ્યું.

"અને હા, કાલે સંગીત સંધ્યા અને રિસેપ્શનમાં તું સ્ટેજની આજુબાજુ બહુ ફરતી નહીં, પૂજાના સગા બધા અંગ્રેજી બોલવાવાળા છે, તને કંઈ પૂછશે તો તું જવાબ પણ નહીં આપી શકે." દિનેશભાઈએ જતાં-જતાં છેલ્લો હુકમ છોડ્યો.

ભાનુબેનના ગળે ડૂમો બાઝી ગયો પણ તેમણે ચાની ગળણી હાથમાં પકડી રાખી.

પિતા અને પુત્ર બંને બહાર હોલમાં જતા રહ્યા અને ભાનુબેન એકલા રસોડામાં ઊભા રહ્યા.

બહાર બેઠેલા દિનેશભાઈના મોટા બહેન કંચનબેને આ બધું સાંભળ્યું હતું.

કંચનબેન ઊભા થઈને રસોડામાં આવ્યા અને ભાનુબેનના ખભે હાથ મૂક્યો.

"ભાભી, તમે ક્યાં સુધી મારા ભાઈના અને ચિરાગના આવા વેણ સાંભળ્યા કરશો? આ ઘર તમે તમારા લોહી-પરસેવાથી સીંચ્યું છે." કંચનબેને દુઃખી અવાજે કહ્યું.

"જવા દો ને નણંદબા, ઘરમાં શુભ પ્રસંગ છે, અત્યારે મારે સામે બોલીને વાતાવરણ નથી બગાડવું." ભાનુબેને આંખના ખૂણે આવેલું આંસુ લૂછીને હસવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

"તમે મૂંગા રહો છો એટલે જ એ બેયને છૂટો દોર મળી ગયો છે, ચિરાગને તો યાદ પણ નથી કે એ નાનો હતો ત્યારે તમે કેવી રીતે એને મોટો કર્યો છે." કંચનબેન નિસાસો નાખીને બોલ્યા.

બપોરે વેવાઈ પક્ષ તરફથી થોડી ભેટ-સોગાદો અને લગ્નની કંકોત્રીઓ આવી.

હોલમાં બધા સગા-સંબંધીઓ બેઠા હતા ત્યારે દિનેશભાઈએ ઉત્સાહથી બધાને કંકોત્રી બતાવી.

"જુઓ, પૂજાના પપ્પાએ ખાસ અંગ્રેજીમાં કંકોત્રી છપાવી છે, કેટલી સરસ ડિઝાઇન છે." દિનેશભાઈએ ગર્વથી કહ્યું.

ભાનુબેન હાથમાં પાણીનો ટ્રે લઈને આવ્યા અને કુતૂહલવશ તેમણે ટેબલ પર પડેલી એક કંકોત્રી હાથમાં લીધી.

"એય ભાનુ, મૂકી દે નીચે, તને સીધું ગુજરાતી વાંચતા ફાવતું નથી અને અંગ્રેજી કંકોત્રી ઊંધી પકડીને બેઠી છે." દિનેશભાઈએ બધા સગાઓની વચ્ચે ખડખડાટ હસતા કહ્યું.

હોલમાં બેઠેલા બે-ત્રણ જણા હસી પડ્યા અને ચિરાગે પણ શરમથી માથું ફેરવી લીધું.

ભાનુબેને કંકોત્રી સીધી જ પકડી હતી, પણ પતિની મજાક સામે કંઈ બોલ્યા વગર તેમણે ચૂપચાપ કાર્ડ નીચે મૂકી દીધું.

તેમનું કાળજું ચિરાઈ ગયું, કારણ કે બહારના મહેમાનો સામે આવું અપમાન પહેલીવાર નહોતું થયું.

તે દિવસે રાત્રે બધા સૂઈ ગયા પછી પણ ભાનુબેન મોડે સુધી જાગતા રહ્યા.

તેઓ પોતાના જૂના લાકડાના કબાટ પાસે ગયા અને સૌથી નીચેના ખાનામાંથી એક જૂની લાલ રંગની ડાયરી અને એક કવર બહાર કાઢ્યું.

તેના પર હાથ ફેરવતા તેમને વીસ વર્ષ પહેલાંના દિવસો યાદ આવી ગયા.

પણ બીજી જ પળે તેમણે એ ડાયરી પાછી કબાટમાં મૂકીને તાળું મારી દીધું, કારણ કે તેઓ પોતાના દીકરાના લગ્નમાં કોઈ વિઘ્ન આવવા દેવા માંગતા નહોતા.

બીજા દિવસે સાંજે શહેરના મોટા પાર્ટી પ્લોટમાં લગ્ન અને રિસેપ્શનનો ભવ્ય કાર્યક્રમ રાખવામાં આવ્યો હતો.

આખો હોલ રંગબેરંગી લાઈટો અને મોંઘા ફૂલોથી શણગારેલો હતો.

દિનેશભાઈએ મોંઘો સૂટ પહેર્યો હતો અને તેઓ આવનાર દરેક મહેમાનને ગર્વથી મળી રહ્યા હતા.

ભાનુબેને એક સાદી પણ સુંદર રેશમી સાડી પહેરી હતી.

"સાંભળ, પૂજાના પપ્પા મહેન્દ્રભાઈ અને એમના બધા મોટા વેપારી મિત્રો સ્ટેજ પાસે ઊભા છે, તું અહીં પાછળ ખુરશી પર અમારા ગામના સગાઓ જોડે જ બેસી રહેજે." દિનેશભાઈએ ભાનુબેનના કાન પાસે આવીને ધીમેથી પણ કડક શબ્દોમાં કહ્યું.

"પણ વર-કન્યાને આશીર્વાદ આપવા તો સ્ટેજ પર જવું પડશે ને?" ભાનુબેને પૂછ્યું.

"ફોટો પાડતી વખતે હું ઈશારો કરું ત્યારે પાંચ મિનિટ આવીને ઊભા રહી જવાનું, ત્યાં કોઈની જોડે વાત કરવાની કોશિશ નહીં કરતી, નહીંતર મારી ઈજ્જતનો ફજેતો થશે." દિનેશભાઈ આટલું કહીને હાથ લૂછતા-લૂછતા વેવાઈ પાસે જતા રહ્યા.

ભાનુબેન ચૂપચાપ પાછળની હરોળમાં એક ખૂણાની ખુરશી પર જઈને બેસી ગયા.

થોડી વારમાં ચિરાગ અને પૂજા સ્ટેજ પર આવ્યા અને બધા મહેમાનો તાળીઓ પાડવા લાગ્યા.

પૂજા દેખાવે જેટલી સુંદર હતી એટલી જ સંસ્કારી અને સમજદાર છોકરી હતી.

સ્ટેજ પર બેઠા-બેઠા પૂજાની નજર વારંવાર પાછળ ખૂણામાં એકલા બેઠેલા સાસુ ભાનુબેન પર પડતી હતી.

"ચિરાગ, મમ્મી કેમ ત્યાં પાછળ એકલા બેઠા છે? પપ્પા અને બધા અહીં આગળ છે તો મમ્મીને પણ અહીં બોલાવો ને." પૂજાએ ચિરાગને ધીમેથી કહ્યું.

"અરે પૂજા, મમ્મીને આવા મોટા ફંક્શનમાં અને હાઈ-ફાઈ લોકો વચ્ચે ફાવતું નથી, એ ઓછું ભણેલા છે ને એટલે સંકોચ થાય છે, તું ચિંતા ન કર." ચિરાગે વાત ઉડાવી દીધી.

પૂજાના પિતા મહેન્દ્રભાઈ શહેરના જાણીતા ઉદ્યોગપતિ હતા, પણ સ્વભાવે ખૂબ જ નિખાલસ અને જમીન સાથે જોડાયેલા માણસ હતા.

લગ્નની વિધિ પત્યા પછી જ્યારે રિસેપ્શનનો મુખ્ય કાર્યક્રમ શરૂ થયો ત્યારે એન્કરે માઈક હાથમાં લીધું.

એન્કરે પહેલા દિનેશભાઈને સ્ટેજ પર બોલાવ્યા કે તેઓ બે શબ્દ બોલે.

દિનેશભાઈએ માઈક હાથમાં લીધું અને પોતાની ઓફિસની, પોતાના હોદ્દાની અને ચિરાગને તેમણે કેવી મોંઘી કોલેજમાં ભણાવ્યો તેની મોટી-મોટી વાતો કરી.

"મેં મારા દીકરાને ભણાવવામાં કોઈ કસર નથી છોડી, આજે એ જે કંઈ છે એ મારા માર્ગદર્શન અને મારા ભણતરના કારણે જ છે." દિનેશભાઈએ છાતી ફુલાવીને કહ્યું.

તેમણે પોતાના આખા ભાષણમાં એક પણ વાર ભાનુબેનનું નામ સુદ્ધાં ન લીધું.

ત્યારબાદ કન્યાના પિતા મહેન્દ્રભાઈને માઈક આપવામાં આવ્યું.

મહેન્દ્રભાઈએ સ્ટેજ પર આવીને બધાનું અભિવાદન કર્યું અને પછી તેમની નજર પાછળ બેઠેલા ભાનુબેન પર ગઈ.

"આજે મારી દીકરી પૂજા આ પરિવારમાં આવી રહી છે ત્યારે મને સૌથી વધુ ખુશી એ વાતની છે કે તેને ભાનુબેન જેવા સાસુ મળ્યા છે." મહેન્દ્રભાઈએ માઈકમાં કહ્યું.

દિનેશભાઈ અને ચિરાગ બંને એકબીજાની સામે જોવા લાગ્યા, તેમને નવાઈ લાગી કે વેવાઈ અચાનક ભાનુબેનના વખાણ કેમ કરે છે.

"દિનેશભાઈ, તમે હમણાં કહ્યું કે ચિરાગને તમે મોટો કર્યો, પણ હું આજે આ બધા મહેમાનો વચ્ચે વિનંતી કરીશ કે ચિરાગના મમ્મી ભાનુબેન સ્ટેજ પર આવે અને બે શબ્દ બોલે." મહેન્દ્રભાઈએ હાથ જોડીને ભાનુબેન તરફ જોયું.

દિનેશભાઈના ચહેરાનો રંગ ઉડી ગયો, તેમના કપાળ પર પરસેવો વળી ગયો.

તેમણે તરત જ મહેન્દ્રભાઈ પાસે જઈને માઈક પર હાથ મૂકીને ધીમેથી કહ્યું, "વેવાઈજી, રહેવા દો ને, ભાનુ સાવ અભણ જેવી છે, એને માઈક પકડતા પણ નહીં આવડે અને બધાની વચ્ચે કંઈક આડુંઅવળું બોલી જશે તો આપણી આબરૂ જશે."

ચિરાગ પણ ઊભો થઈને બોલ્યો, "હા પપ્પા સાચું કહે છે, મમ્મી ક્યારેય સ્ટેજ પર નથી ચઢી, એને બોલતા નહીં ફાવે."

ત્યારે જ પૂજા પોતાની ખુરશી પરથી ઊભી થઈ અને પોતે સ્ટેજ નીચે ઉતરીને ભાનુબેન પાસે ગઈ.

"ચાલો મમ્મી, આજે તમારે સ્ટેજ પર આવવું જ પડશે." પૂજાએ પ્રેમથી ભાનુબેનનો હાથ પકડ્યો.

ભાનુબેને દિનેશભાઈ સામે જોયું તો દિનેશભાઈ ડોળા કાઢીને તેમને ના પાડવાનો ઈશારો કરી રહ્યા હતા.

પણ બાજુમાં બેઠેલા નણંદ કંચનબેને ભાનુબેનનો હાથ દબાવીને કહ્યું, "ભાભી, આજે જાઓ, ભગવાને સામેથી મોકો આપ્યો છે."

ભાનુબેન ધીમા પગલે પૂજાની સાથે સ્ટેજ પર ચઢ્યા.

દિનેશભાઈ અને ચિરાગના જીવ તાળવે ચોંટી ગયા હતા, તેમને થયું કે હમણાં ભાનુબેન પોતાની ગમાર ભાષામાં કંઈક બોલીને બધા મહેમાનો સામે કચરો કરશે.

મહેન્દ્રભાઈએ ખૂબ જ આદરથી માઈક ભાનુબેનના હાથમાં આપ્યું.

ભાનુબેનના હાથ થોડા ધ્રૂજતા હતા, તેમણે માઈક પકડ્યું અને હોલમાં બેઠેલા બધા લોકો સામે જોયું.

"મારા પતિ અને મારા દીકરાને ડર છે કે મને બોલતા નહીં આવડે, કારણ કે હું માત્ર સાત ચોપડી જ ભણેલી છું." ભાનુબેને એકદમ શાંત અને સ્પષ્ટ અવાજે બોલવાનું શરૂ કર્યું.

હોલમાં પિન પડી જાય તો પણ અવાજ આવે એવી શાંતિ છવાઈ ગઈ.

"સાચી વાત છે, મને અંગ્રેજી નથી આવડતું અને મોટી-મોટી પાર્ટીઓના કાયદા પણ નથી ખબર, કારણ કે જ્યારે મારા ભણવાની ઉંમર હતી ત્યારે મારા બાપુજી ગુજરી ગયા હતા અને નાના ભાઈ-બહેનોની જવાબદારી મારા માથે આવી ગઈ હતી." ભાનુબેનના અવાજમાં એક અજબની મક્કમતા હતી.

દિનેશભાઈ ગુસ્સાથી ભાનુબેન સામે જોઈ રહ્યા હતા પણ બધાની વચ્ચે કંઈ બોલી શક્યા નહીં.

"લગ્ન પછી જ્યારે હું આ ઘરમાં આવી ત્યારે અમારી પરિસ્થિતિ બહુ સાધારણ હતી, ચિરાગ જ્યારે દસમા ધોરણમાં હતો ત્યારે આમના પિતાને નોકરીમાં એક ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવામાં આવ્યા હતા અને બે વર્ષ માટે એમને અડધો પગાર જ મળતો હતો." ભાનુબેને દિનેશભાઈ તરફ જોઈને કહ્યું.

ચિરાગ ચમકી ગયો, કારણ કે તેને આ વાતની આજ સુધી ખબર જ નહોતી.

"એ વખતે ચિરાગની સાયન્સની ફી ભરવાના અને ઘર ચલાવવાના પૈસા નહોતા, આમના પિતા તો હિંમત હારીને બેસી ગયા હતા અને કહેતા હતા કે ચિરાગને ભણવાનું છોડાવીને કામે લગાડી દઈએ." ભાનુબેને કહ્યું ત્યારે દિનેશભાઈએ શરમથી માથું નીચું કરી લીધું.

"હું અભણ હતી એટલે મને નોકરી તો કોણ આપે? પણ મને પાપડ, ખાખરા અને અથાણાં બનાવતા બહુ સારું આવડતું હતું." ભાનુબેને મહેન્દ્રભાઈ તરફ જોઈને વાત આગળ વધારી.

"તમે બધા મહેન્દ્રભાઈને શહેરના સૌથી મોટા ફૂડ એક્સપોર્ટના માલિક તરીકે ઓળખો છો ને? આજથી બાર વર્ષ પહેલાં જ્યારે મહેન્દ્રભાઈએ પોતાનો ગૃહઉદ્યોગનો ધંધો શરૂ કર્યો હતો, ત્યારે એમની કંપનીમાં સૌથી પહેલો માલ બનાવીને આપનાર હું હતી." ભાનુબેને કહ્યું અને આખા હોલમાં ગણગણાટ શરૂ થઈ ગયો.

ચિરાગ અને દિનેશભાઈની આંખો ફાટી ગઈ, તેઓ અવાચક બનીને ભાનુબેન સામે જોઈ રહ્યા.

"રોજ બપોરે બાર વાગ્યે આ બાપ-દીકરો ઓફિસ અને સ્કૂલે જાય પછી હું પાછળના વાડામાં ચૂલો સળગાવીને પાંચ-પાંચ કિલોના લોટના ખાખરા અને અથાણાં બનાવતી હતી, જેથી એમની આબરૂને વાંધો ન આવે અને ઘરમાં કોઈને ખબર પણ ન પડે." ભાનુબેનની આંખમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયા.

ત્યારે જ મહેન્દ્રભાઈએ આગળ આવીને બીજું માઈક હાથમાં લીધું.

"હા, ભાનુબેન બિલકુલ સાચું કહી રહ્યા છે, દિનેશભાઈ તમને કદાચ ખબર નહીં હોય પણ આજે મારી કંપનીનું જે અથાણું અને મસાલા વિદેશમાં જાય છે, એની મૂળ રેસીપી ભાનુબેનની છે." મહેન્દ્રભાઈએ ભરી સભામાં ખુલાસો કર્યો.

"ભાનુબેને મને શરત મૂકી હતી કે મહેન્દ્રભાઈ, મારા પતિને સરકારી નોકરી છે અને એમને મારા આ કામથી શરમ આવશે, એટલે મારું નામ ક્યાંય બહાર ન આવવું જોઈએ અને મારા હિસાબના પૈસા સીધા ચિરાગના કોલેજના ખાતામાં જમા કરાવી દેજો." મહેન્દ્રભાઈના શબ્દો સાંભળીને ચિરાગના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

"ચિરાગ બેટા, તું જે એન્જિનિયરિંગ કોલેજની લાખો રૂપિયાની ફીને તારા પપ્પાની બચત માનતો હતો ને, એ ફીની રસીદો આજે પણ મારી ઓફિસની તિજોરીમાં પડી છે, જે તારી આ અભણ માએ પોતાના હાથ દઝાડીને ભરી છે." મહેન્દ્રભાઈએ ચિરાગ સામે જોઈને કહ્યું.

દિનેશભાઈને યાદ આવ્યું કે જ્યારે ચિરાગની કોલેજની ફી ભરવાની થઈ ત્યારે ભાનુબેને કહ્યું હતું કે તેમના પિયરમાંથી મામાએ મદદ કરી છે.

હકીકતમાં ભાનુબેને પતિનું સ્વમાન ન ઘવાય એટલે પોતાની જ મહેનતના પૈસાને પિયરની મદદનું નામ આપી દીધું હતું.

"દિનેશભાઈ, જ્યારે ચિરાગનું સગપણ પૂજા સાથે કરવાની વાત આવી ત્યારે મેં સામેથી જ તમારા ઘરે માગું મોકલ્યું હતું, તમારી સરકારી નોકરી જોઈને નહીં, પણ ભાનુબેન જેવી લક્ષ્મી જે ઘરમાં હોય ત્યાં મારી દીકરી સદાય સુખી રહેશે એ વિશ્વાસથી મેં આ સંબંધ જોડ્યો છે." મહેન્દ્રભાઈએ હાથ જોડીને કહ્યું.

ભાનુબેને ફરીથી માઈક હાથમાં લીધું અને પોતાના પતિ તથા દીકરા સામે જોયું.

"મને કાગળ પર અંગ્રેજી લખતા નથી આવડતું, પણ સંબંધોને કેમ સાચવવા અને પરિવારનો ભાર ખભા પર કેમ ઉપાડવો એનો હિસાબ મને બહુ સારી રીતે આવડે છે." ભાનુબેને સાડીના છેડાથી આંખો લૂછતા કહ્યું.

"આજે મેં આ વાત મારી બડાઈ મારવા નથી કહી, પણ મારી વહુ પૂજા ભણેલી-ગણેલી છે, કાલે સવારે મારો દીકરો ચિરાગ પોતાની પત્નીનું પણ મારી જેમ અપમાન ન કરે અને સ્ત્રીના કામની કદર કરતા શીખે એટલા માટે જ મારે આજે બોલવું પડ્યું." ભાનુબેને માઈક ટેબલ પર મૂકી દીધું.

આખા હોલમાં બેઠેલા સેંકડો મહેમાનો પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થઈ ગયા અને તાળીઓના ગડગડાટથી પાર્ટી પ્લોટ ગૂંજી ઉઠ્યો.

દિનેશભાઈનું માથું શરમથી એટલું ઝૂકી ગયું હતું કે તેમનામાં ભાનુબેન સામે જોવાની પણ હિંમત નહોતી રહી.

જે પત્નીને તેમણે જિંદગીભર બુદ્ધિ વગરની અને અભણ કહીને ધુત્કારી હતી, એ જ પત્નીએ ચૂપચાપ રહીને આખા ઘરની નૈયા પાર લગાડી હતી.

ચિરાગની આંખોમાંથી પશ્ચાત્તાપના આંસુ વહી રહ્યા હતા.

તેને સવારનું દ્રશ્ય યાદ આવ્યું જ્યારે તેણે પોતાની માને બધાની સામે ટોકી હતી અને સ્ટેજ પર ન આવવાની સલાહ આપી હતી.

ચિરાગ બધા મહેમાનોની વચ્ચે જ ચાલતો-ચાલતો ભાનુબેન પાસે ગયો અને સીધો જ માતાના ચરણોમાં ઝૂકી ગયો.

"મમ્મી, મને માફ કરી દે, હું ભણી-ગણીને પણ સાવ અભણ જ રહ્યો કે મારી સગી માના હાથના ફોલ્લા ન જોઈ શક્યો." ચિરાગ ભાનુબેનના પગ પકડીને બાળકની જેમ રડી પડ્યો.

ભાનુબેને તરત જ નીચે નમીને દીકરાને ઊભો કર્યો અને તેના ગાલ પર વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.

"અરે ગાંડા, મા-બાપ કંઈ સંતાનો પાસે હિસાબ માંગવા માટે થોડા મહેનત કરતા હોય છે? તું સુખી થા એમાં જ મારું બધું ભણતર આવી ગયું." ભાનુબેને દીકરાને છાતી સરસો ચાંપી લીધો.

ત્યારે જ દિનેશભાઈ ધીમા પગલે ત્યાં આવ્યા.

તેમની આંખો ભીની હતી અને હાથ જોડાયેલા હતા.

"ભાનુ, આજે તેં સાબિત કરી દીધું કે સાચી સમજણ ડિગ્રીઓમાં નહીં પણ માણસના સંસ્કારમાં હોય છે, મેં તને વર્ષો સુધી જે કડવા વેણ કહ્યા એના માટે મને માફ કરી દે." દિનેશભાઈનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો હતો.

ભાનુબેને પતિના જોડાયેલા હાથ પકડીને નીચે કર્યા.

"તમે મારા પતિ છો, તમારી ભૂલ કાઢવા માટે મેં આ નથી કહ્યું, બસ આજ પછી મને તમારા બંનેના ચહેરા પર મારા માટે થોડું માન દેખાય એટલું જ મારે જોઈએ છે." ભાનુબેને હળવા સ્મિત સાથે કહ્યું.

પૂજાએ આગળ આવીને ભાનુબેનને ગળે લગાડી લીધા અને કહ્યું, "મમ્મી, મને ગર્વ છે કે હું તમારી વહુ બનીને આ ઘરમાં આવી છું."

ત્યારબાદ જ્યારે ફોટો પડાવવાનો સમય આવ્યો ત્યારે દિનેશભાઈએ પોતે ભાનુબેનનો હાથ પકડીને તેમને સ્ટેજની બિલકુલ વચ્ચે વર-કન્યાની બાજુમાં ઊભા રાખ્યા.

જે ભાનુબેન હંમેશા ખૂણામાં સંતાઈને રહેતા હતા, આજે આખા પરિવારનું કેન્દ્ર બનીને ગર્વથી ઊભા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.