દાદાને હજુ પણ વિશ્વાસ આવતો ન હતો. “પણ પેલો ભાઈ પોલીસ બોલાવતો હતો. મારી પાસે નવી નોટ નથી. આ જૂની નોટ કોઈ લેતું નથી.” આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
“કોઈ પોલીસ નહીં આવે સાહેબ. આ હોટલ મારી છે. અને અહીં જમવાના તમારે ક્યારેય પૈસા નથી આપવાના. તમે શાંતિથી બેસો. હું તમારા માટે મીઠાઈ મંગાવું છું.” કેતનભાઈએ ઊભા થઈને રમેશને અવાજ આપ્યો.
“રમેશ, એક પ્લેટમાં તાજો શીરો લઈ આવ. જલ્દી કર.” કેતનભાઈનો અવાજ નમ્ર હતો. રમેશે કોઈ પણ સવાલ કર્યા વગર રસોડામાં જઈને શીરો તૈયાર કરાવ્યો. તે ગરમ શીરો એક નાની સ્ટીલની વાટકીમાં લઈને આવ્યો. વાટકીમાંથી શુદ્ધ ઘીની સુગંધ આવતી હતી.
કેતનભાઈ એ તે વાટકી દાદાની સામે મૂકી. “સાહેબ, આ ખાઓ. તમને ગળ્યું બહુ ભાવતું હતું ને. આ ગરમ શીરો છે.”
દાદાએ ચમચી હાથમાં લીધી. તેમણે થોડો શીરો ખાધો. તેમના ચહેરા પર થોડી રાહત દેખાઈ. તેમનો ડર હવે ઓછો થયો હતો. કેતનભાઈ ત્યાં જ ઊભા રહ્યા. જ્યાં સુધી દાદાએ પૂરો શીરો ખાધો નહીં, ત્યાં સુધી કેતનભાઈએ તેમને એકલા ન છોડ્યા. આ સ્ટોરી તમે https://justgujjuthings.xyz પર વાંચી રહ્યા છો.
જ્યારે દાદા ઊભા થયા, ત્યારે કેતનભાઈએ તેમને ટેકો આપ્યો. દાદાની ચાલ ધીમી હતી. તેમના જૂના ચંપલ જમીન સાથે ઘસાતા હતા. કેતનભાઈ તેમને હોટલના દરવાજા સુધી મૂકવા ગયા. બહાર રસ્તા પર તડકો થોડો ઓછો થઈ ગયો હતો. કેતનભાઈએ એક રિક્ષા ઊભી રાખી. રિક્ષાવાળાને દાદાનું સરનામું પૂછીને ભાડાના પૈસા આપી દીધા. દાદા રિક્ષામાં બેઠા. તેમણે કેતનભાઈ સામે જોઈને પોતાના બંને ધ્રુજતા હાથ જોડ્યા. કેતનભાઈએ પણ માથું ઝુકાવીને પ્રણામ કર્યા. રિક્ષા ધીમે ધીમે રસ્તા પર આગળ વધી અને ટ્રાફિકમાં દેખાતી બંધ થઈ ગઈ.
કેતનભાઈ પાછા હોટલમાં આવ્યા. રમેશ કાઉન્ટર પાસે ઊભો હતો. તેના મનમાં ઘણા સવાલો ચાલતા હતા. હોટલના કેટલાક ગ્રાહકો પણ આ બધું જોઈ રહ્યા હતા. વાતાવરણ હજુ પણ થોડું ગંભીર હતું.
કેતનભાઈ કાઉન્ટર પાસે ગયા. તેમણે પોતાના ખિસ્સામાંથી સો રૂપિયાની એક નવી નોટ કાઢી અને ગલ્લામાં મૂકી દીધી. પછી તેમણે તે જૂની પાંચસોની નોટ પોતાના ખિસ્સામાં સંભાળીને મૂકી.
રમેશથી રહેવાયું નહીં. તેણે પૂછ્યું, “શેઠ, એ કાકા કોણ હતા? તમે તેમને કેમ જવા દીધા? અને એ જૂની નોટ તમે તમારી પાસે કેમ રાખી લીધી?”
કેતનભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો. કાઉન્ટરનું લાકડું પકડીને તેઓ થોડી વાર શાંત ઊભા રહ્યા. પછી તેમણે રમેશ તરફ જોયું.
“રમેશ, તું જાણે છે કે હું એક સામાન્ય પરિવારમાંથી આવું છું. મારા પિતા કાપડની મિલમાં મજૂરી કરતા હતા. અમારી પાસે પૂરું ખાવાના પૈસા પણ ન હતા, તો ભણવાની ફી ક્યાંથી હોય? હું સરકારી શાળામાં ભણતો હતો. પણ દસમા ધોરણ પછી મારે ભણવાનું છોડવું પડે તેવી સ્થિતિ હતી. મારી પાસે નવી ચોપડીઓ લેવાના પણ પૈસા ન હતા.”
કેતનભાઈનો અવાજ ભારે થઈ ગયો હતો. રમેશ બધું કામ છોડીને ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો હતો.
“એ સમયે પ્રભુદાસ સાહેબ મારી શાળામાં ગણિત ભણાવતા હતા. એ જ કાકા, જે હમણાં અહીંથી ગયા. સાહેબને ખબર પડી કે હું પૈસાની તકલીફના કારણે ભણવાનું છોડી રહ્યો છું. તેમણે મને પોતાના ઘરે બોલાવ્યો. તેમણે મને કહ્યું કે તારે ભણવાનું છોડવાની કોઈ જરૂર નથી. તેમણે મને બે વર્ષ સુધી પોતાના ઘરે મફત ટ્યુશન આપ્યું. મારી બધી ચોપડીઓનો ખર્ચ તેમણે પોતાના પગારમાંથી ઉપાડ્યો. જ્યારે હું બોર્ડની પરીક્ષા આપવા જતો, ત્યારે તેઓ મને પોતાના હાથે દહીં અને ખાંડ ખવડાવતા.”
કેતનભાઈની આંખોમાં થોડી ભીનાશ આવી ગઈ હતી. તેમણે ખિસ્સામાંથી પેલી જૂની પાંચસોની નોટ ફરી બહાર કાઢી.
“આજે હું જે પણ છું, આ હોટલ, આ ધંધો, એ બધું પ્રભુદાસ સાહેબના લીધે છે. જો તેમણે એ દિવસે મારો હાથ ન પકડ્યો હોત, તો હું આજે કોઈ ફેક્ટરીમાં મજૂરી કરતો હોત. પણ સમય બહુ ખરાબ વસ્તુ છે, રમેશ. આજે સાહેબ પોતાની યાદશક્તિ ગુમાવી બેઠા છે. તેમને યાદ નથી કે નવી નોટો આવી ગઈ છે અને જૂની બંધ થઈ ગઈ છે. તેમને એ પણ યાદ નથી કે હું કોણ છું. તેમની બીમારીએ તેમની જૂની યાદો છીનવી લીધી છે.”
રમેશનું માથું શરમથી નીચે ઝૂકી ગયું. તેને પોતાની ભૂલ બરાબર સમજાઈ ગઈ હતી. તેણે એક બીમાર અને લાચાર વૃદ્ધ માણસ સાથે ખરાબ વર્તન કર્યું હતું.
“મને માફ કરજો શેઠ,” રમેશે નજર નીચે રાખીને કહ્યું. “મને ખબર ન હતી. મેં ફક્ત નિયમ જોયો, માણસ નહીં. મારે તેમની સાથે આટલા મોટા અવાજે વાત નહોતી કરવી જોઈતી.”
કેતનભાઈએ રમેશના ખભા પર હાથ મૂક્યો. “તારો વાંક નથી, રમેશ. તું તારું કામ કરતો હતો. પણ યાદ રાખજે, નિયમો કાગળ માટે હોય છે. માણસો માટે આપણા મનમાં સંવેદના હોવી જોઈએ. જ્યારે કોઈ માણસ જૂના કપડાંમાં અને જૂની નોટ લઈને આવે, ત્યારે તે હંમેશા ખોટો હોતો નથી. ક્યારેક તે સમયનો માર ખાધેલો એક ઈમાનદાર માણસ પણ હોઈ શકે છે.”
કેતનભાઈએ તે જૂની નોટને બરાબર વાળીને પોતાના પાકીટમાં મૂકી. “આ નોટ મારા માટે પાંચસો રૂપિયાની નથી. આ નોટ મારા ગુરુનો આશીર્વાદ છે. આ નોટ મને હંમેશા યાદ અપાવશે કે હું ક્યાંથી આવ્યો છું અને મારે ક્યાં જવાનું છે. સાહેબ ભલે બધું ભૂલી ગયા હોય, પણ હું મારું ઋણ ક્યારેય નહીં ભૂલું.”
હોટલમાં ફરીથી વાસણોનો અવાજ શરૂ થયો હતો. ગ્રાહકો પોતાની વાતોમાં વ્યસ્ત થઈ ગયા હતા. પંખા પહેલાની જેમ જ ગોળ ફરી રહ્યા હતા. પણ રમેશ માટે હવે આ જગ્યા પહેલા જેવી ન હતી. તેને આજે એક મોટો પાઠ મળ્યો હતો. તેણે કાઉન્ટર પર પડેલો કાપડનો ટુકડો લીધો અને ટેબલ સાફ કરવા લાગ્યો. તેના કામમાં હવે ગુસ્સો ન હતો, પણ એક નવી શાંતિ હતી. તે હવે દરેક ગ્રાહક સાથે વધુ નમ્રતાથી વાત કરી રહ્યો હતો.
બહાર રસ્તા પર સાંજ પડવા આવી હતી. હવામાં હવે ગરમી ઓછી થઈ ગઈ હતી. કેતનભાઈ કાઉન્ટરની પાછળ પોતાની ખુરશી પર બેઠા. તેમણે આંખો બંધ કરી. તેમને પ્રભુદાસ સાહેબનો પેલો જૂનો વર્ગખંડ યાદ આવતો હતો. બ્લેકબોર્ડ પર ચોકથી લખાતા અક્ષરોનો અવાજ તેમના કાનમાં ગુંજતો હતો. વરસાદના દિવસોમાં સાહેબના ઘરના છાપરા પરથી પડતા પાણીનો અવાજ તેમને યાદ આવ્યો. તેમણે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પોતાના કામમાં પાછા લાગી ગયા. એક ગુરુએ પોતાનું કામ વર્ષો પહેલાં પૂરી નિષ્ઠાથી કર્યું હતું, અને એક શિષ્ય આજે પણ તે કામનું માન જાળવી રહ્યો હતો. આ જ તો સાચું જીવન હતું. કોઈ મોટા શબ્દો કે દેખાડા વગરનું, એકદમ સાદું અને પવિત્ર જીવન. હોટલનું કામકાજ રાબેતા મુજબ ચાલવા લાગ્યું, પણ તે જૂની નોટ કેતનભાઈના પાકીટમાં એક મૂલ્યવાન ખજાનાની જેમ સચવાઈ ગઈ હતી. આ લખાણ https://justgujjuthings.xyz ની માલિકીનું છે, કોપી કરવી નહીં અન્યથા કોપીરાઈટ સ્ટ્રાઈક આવી શકે છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો સાથે શેર કરજો તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.