ઘરમાં કામવાળી રાખવાની ના પાડતા પતિએ બે દિવસ એકલા ઘર સંભાળ્યું ત્યારે એવી હાલત થઈ કે...

અજયે લિવિંગ રૂમના કાચના ટેબલ પર પોતાની આંગળી ફેરવી. પછી એ આંગળી કેતકીની સામે ધરીને બોલ્યો, "આ જો, કેતકી! આ ધૂળ દેખાય છે? આખો દિવસ ઘરમાં જ હોય છે, તોય ટેબલ પર ધૂળ જમા થાય છે!"

કેતકી રસોડામાંથી બહાર આવી. એના હાથ લોટવાળા હતા અને કપાળ પર પરસેવો હતો. સવારના છ વાગ્યાથી એ જાગી હતી. બંને છોકરાઓ વિહાન અને પરીના ટિફિન, નાસ્તો, કપડાં અને હવે બપોરની રસોઈ, બધું જ એ એકલા હાથે કરી રહી હતી.

"અજય, મેં સવારે આઠ વાગ્યે જ કપડું માર્યું હતું. બારી ખુલ્લી હતી એટલે થોડી ધૂળ આવી ગઈ હશે." કેતકીએ થાકેલા અવાજે કહ્યું.

"બહાના ન બનાવ. મને ઘર એકદમ ચોખ્ખું જોઈએ. સિંકમાં પણ બે વાસણ પડ્યા છે."

કેતકીએ ઊંડો શ્વાસ લીધો. એણે ફરી એકવાર હિંમત કરીને કહ્યું, "જુઓ, હું રોજ કહું છું કે કચરા-પોતા અને વાસણ માટે એક બહેન રાખી લઈએ. મહિને માત્ર અઢી હજાર રૂપિયા જ થશે. એકલા હાથે આખું ઘર અને બંને છોકરાઓને સાચવવામાં..."

"ફરીથી એ જ વાત!" અજયે હાથ ઊંચો કરીને એને અટકાવી, "મેં એક વાર ના પાડી છે ને કે ઘરમાં કોઈ બહારની વ્યક્તિ નહીં આવે! આળસુ થવાના ધંધા છે બધા. મારી બાએ તો એકલા હાથે ચાર જણાનું ઘર સંભાળ્યું હતું. તારાથી આ ત્રણ રૂમનું ઘર નથી સચવાતું?"

કેતકી ચૂપ થઈ ગઈ. એ કંઈ બોલી નહીં, બસ રસોડામાં પાછી વળી ગઈ. એ જાણતી હતી કે અજય સાથે દલીલ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી. અજયને લાગતું હતું કે પોતે ઓફિસમાં આઠ કલાક કામ કરીને પૈસા કમાય છે એ જ અસલી મહેનત છે, અને ઘરનું કામ તો બસ આરામ કરતાં કરતાં થઈ જાય છે.

એ સાંજે અજય ઓફિસથી ઘરે આવ્યો ત્યારે વિહાન અને પરી હોલમાં બેસીને સ્કૂલનો પ્રોજેક્ટ બનાવી રહ્યા હતા. ફ્લોર પર કાગળના ટુકડા અને રંગીન પેન્સિલો પડી હતી. કેતકી રસોડામાં રાતનું જમવાનું બનાવી રહી હતી.

ઘરમાં પગ મૂકતાં જ અજયનો પારો ચડી ગયો. "આ ઘર છે કે ધર્મશાળા? કેતકી, તું આખો દિવસ કરે છે શું? ચારે બાજુ કચરો પડ્યો છે!"

કેતકીએ ગેસ બંધ કર્યો. હાથ લૂછીને એ બહાર આવી. આજે એના ચહેરા પર લાચારી નહીં, પણ એક અજીબ શાંતિ હતી.

"છોકરાઓ હોમવર્ક કરે છે, અજય. હમણાં જ સાફ કરી નાખીશ."

"સાંજે ઓફિસથી થાકીને આવું ત્યારે ઘર વ્યવસ્થિત જોઈએ. તારાથી આટલું પણ મેનેજ નથી થતું એ જ સમજાતું નથી." અજય બડબડાટ કરતો બેડરૂમમાં જતો રહ્યો.

એ જ રાત્રે લગભગ દસ વાગ્યે કેતકીનો ફોન રણક્યો. એની મમ્મીનો ફોન હતો. મમ્મીનો પગ બાથરૂમમાં લપસી ગયો હતો અને એડીમાં સોજો આવી ગયો હતો. બે દિવસ માટે પિતાજીને મદદ કરવા કોઈની જરૂર હતી.

ફોન મૂક્યા પછી કેતકીએ અજય સામે જોયું.

"અજય, મમ્મીને પગમાં વાગ્યું છે. મારે કાલે સવારે બે દિવસ માટે પિયર જવું પડશે."

અજયે મોબાઇલમાંથી નજર ઊંચી કર્યા વગર કહ્યું, "સારું, જઈ આવ. પણ છોકરાઓની સ્કૂલ ચાલુ છે, એમનું ધ્યાન કોણ રાખશે?"

"તમારે તો શનિવાર અને રવિવાર બે દિવસ રજા જ છે ને!" કેતકીએ સહજતાથી કહ્યું, "કાલે શુક્રવાર છે, તમે વર્ક ફ્રોમ હોમ લઈ લો. હું સવારે બધું બનાવીને જઈશ. અને તમે તો કહો જ છો ને કે ઘરનું કામ સાવ સહેલું છે, તો બે દિવસ તમે સંભાળી લેજો. કામવાળી બહેનને તો આપણે રાખવાના જ નથી."

અજયે છાતી કાઢીને કહ્યું, "હા, એમાં શું મોટી વાત છે? તું ચિંતા વગર જા. હું ઓફિસનું કામ પણ કરીશ અને ઘર પણ અરીસા જેવું ચોખ્ખું રાખીશ."

બીજા દિવસે સવારે કેતકી વહેલી ઊઠી, બધાનો નાસ્તો અને બપોરનું જમવાનું તૈયાર કરીને પિયર જવા નીકળી ગઈ.

શરૂઆતના ચાર કલાક તો અજય માટે બધું સરળ રહ્યું. એણે લેપટોપ ખોલીને ઓફિસનું કામ શરૂ કર્યું. વિહાન અને પરી સ્કૂલે ગયા હતા. પણ બપોરે બે વાગ્યે જ્યારે બંને છોકરાઓ સ્કૂલેથી આવ્યા, ત્યારે અસલી કસોટી શરૂ થઈ.

બંનેએ આવીને બેગ સોફા પર ફેંક્યા અને ભૂખ લાગી છે કહીને બૂમાબૂમ શરૂ કરી. અજયે ફટાફટ સવારનું બનાવેલું જમવાનું ગરમ કરીને આપ્યું. જમતી વખતે પરીના હાથમાંથી દાળનો વાડકો ટેબલ પર ઢોળાયો. અજયને ઓફિસની એક મીટિંગમાં જોડાવું હતું, એટલે એણે ઉતાવળમાં માત્ર કપડું ફેરવીને સાફ કર્યું.

સાંજ સુધીમાં રસોડાનું સિંક વાસણોથી ભરાઈ ગયું હતું. કપડાંનું મશીન ચાલુ કરવાનું પણ ભૂલાઈ ગયું હતું. રાત્રે જમવાનું બનાવવામાં અજયને દોઢ કલાક લાગ્યો, અને એમાં પણ રોટલીઓ કડક થઈ ગઈ. થાકીને એ એવો લોથપોથ થઈ ગયો કે વાસણ ધોવાનું માંડી વાળીને સૂઈ ગયો.

બીજો દિવસ શનિવાર હતો. અજય સવારે આઠ વાગ્યે જાગ્યો ત્યારે આખું ઘર અસ્તવ્યસ્ત હતું. રાતના વાસણ સિંકમાં પડ્યા હતા. છોકરાઓ વહેલા ઊઠીને નાસ્તો શોધતા હતા અને એમણે બિસ્કિટનો ભુક્કો સોફા પર વેરી દીધો હતો.

અજયે હાંફતા હાંફતા ચા બનાવી, નાસ્તો બનાવ્યો અને પછી વાસણ ધોવા ઊભો રહ્યો. વાસણ ધોતાં ધોતાં એની કમર દુખવા લાગી. હજુ કચરા-પોતા કરવાના બાકી હતા, ત્યાં જ વિહાને રમતાં રમતાં પાણીની બોટલ ફ્લોર પર ઢોળી દીધી.

બપોર સુધીમાં અજયનો સ્વભાવ ચીડિયો થઈ ગયો. એણે વિહાન પર ગુસ્સો કર્યો અને પરી રડવા લાગી. સાંજે પાંચ વાગ્યે ઘરની હાલત એવી હતી કે ક્યાંય પગ મૂકવાની જગ્યા નહોતી. અજય પરસેવે રેબઝેબ થઈને રસોડામાં ખીચડી બનાવતો હતો અને એક હાથે રડતી પરીને શાંત કરવાની કોશિશ કરતો હતો.

એ જ વખતે ઘરની ડોરબેલ વાગી.

અજયે દરવાજો ખોલ્યો તો સામે એની માતા શારદાબેન ઊભા હતા. શારદાબેન નજીકમાં જ રહેતા હતા અને છોકરાઓના ખબરઅંતર પૂછવા આવ્યા હતા.

ઘરની અંદર પગ મૂકતાં જ શારદાબેન સ્તબ્ધ થઈ ગયા. લિવિંગ રૂમમાં રમકડાં અને કાગળો વિખરાયેલા હતા, ટેબલ પર એઠી પ્લેટો પડી હતી, અને રસોડામાંથી કંઈક બળવાની વાસ આવી રહી હતી.

"અરે અજય, આ ઘરની શી હાલત કરી છે? અને કેતકી ક્યાં છે?" શારદાબેને પૂછ્યું.

અજય શરમાઈ ગયો. એ દોડીને રસોડામાં ગેસ બંધ કરવા ગયો. પાછો આવીને બોલ્યો, "બા, એ એની મમ્મીને પગમાં વાગ્યું છે એટલે બે દિવસ માટે ત્યાં ગઈ છે. કાલે સવારથી હું એકલો છું, એટલે થોડું વેરવિખેર થઈ ગયું છે."

શારદાબેને સોફા પરથી રમકડાં હટાવીને જગ્યા કરી અને બેઠા. એમની નજર અજયના થાકેલા ચહેરા પર અને સિંકમાં પડેલા વાસણોના ઢગલા પર ગઈ.

"દીકરા, તું તો કહેતો હતો કે ઘરમાં કામવાળીની કોઈ જરૂર નથી, કેતકી આખો દિવસ ઘરે જ હોય છે તો શું કરે છે! તો બે દિવસમાં તારી આ હાલત કેમ થઈ ગઈ?" શારદાબેને ગંભીર અવાજે પૂછ્યું.

અજય નીચું જોઈ ગયો. "બા, ઓફિસનું કામ પણ હતું ને છોકરાઓ પણ..."

"તો કેતકીના માથે પણ આ જ બંને છોકરાઓ, આ જ ઘર અને તારી બધી જ ફરમાઇશો હોય છે ને?" શારદાબેન બોલ્યા, "તું મારું ઉદાહરણ આપતો હતો ને? પણ મારા જમાનામાં ઘરમાં ચાર બૈરાં હતાં, કામ વહેંચાઈ જતું હતું. આજે વહુ એકલી આખો દિવસ દોડે છે, અને તું સાંજે આવીને ટેબલ પર ધૂળ શોધે છે? તારાથી બે દિવસ ન સંભળાયું, અને એ બિચારી આખું વર્ષ એક શબ્દ બોલ્યા વગર કરે છે!"

અજય પાસે કહેવા માટે એક શબ્દ પણ નહોતો. શારદાબેને ઊભા થઈને થોડી મદદ કરી, છોકરાઓને જમાડ્યા અને રાત્રે પોતાના ઘરે પાછા ગયા.

રવિવારે સવારે કેતકી ઘરે પાછી આવી. એણે દરવાજો ખોલ્યો તો જોયું કે અજય હાથમાં સાવરણી લઈને ફ્લોર સાફ કરી રહ્યો હતો. એની આંખો નીચે કાળા કુંડાળા હતા અને કપડાં પર લોટ ચોંટેલો હતો.

કેતકીને જોઈને અજય અટકી ગયો. એને લાગ્યું કે કેતકી હવે હસશે અથવા મહેણું મારશે.

પણ કેતકીએ કશું જ ન કહ્યું. એણે પોતાની બેગ બાજુ પર મૂકી અને શાંતિથી બોલી, "લાવો, હું કરી દઉં. તમે બેસો, ચા બનાવી આપું."

અજયે સાવરણી નીચે મૂકી દીધી. એ ડાઇનિંગ ટેબલ પર બેસી પડ્યો.

"કેતકી, આજે ચા તું નહીં, હું બનાવું છું." એ ધીમેથી બોલ્યો.

થોડી વાર પછી અજય બે કપ ચા લઈને આવ્યો. એણે કેતકી સામે બેસીને ઊંડો શ્વાસ લીધો.

"મારી ભૂલ થઈ ગઈ, કેતકી," અજયે કોઈ પણ બહાના વગર સ્વીકાર્યું, "મને ખરેખર લાગતું હતું કે ઘરનું કામ સાવ સહેલું હોય છે. પણ આ બે દિવસમાં મને સમજાઈ ગયું કે આ કામનો કોઈ અંત જ નથી હોતો. હું ઓફિસમાં આઠ કલાક કામ કરીને છૂટી જાઉં છું, પણ તારી ડ્યુટી સવારથી રાત સુધી ચાલે છે."

કેતકી ચૂપચાપ ચા પીતી રહી. એની આંખોમાં થોડી ભીનાશ આવી ગઈ, કારણ કે વર્ષો પછી પહેલીવાર કોઈએ એની મહેનતને મહેનત ગણી હતી.

"મને ઘરનું કામ કરવાનો વાંધો નથી, અજય," કેતકીએ ધીમેથી કહ્યું, "પણ જ્યારે હું થાકીને તૂટી જઉં અને છતાં તમે એક ધૂળના કણ માટે મને ટોકો, ત્યારે બહુ દુઃખ થાય છે. જો કચરા-પોતા અને વાસણની મદદ હશે, તો હું પણ થોડો શ્વાસ લઈ શકીશ."

અજયે માથું હલાવ્યું. "કાલે સવારે જ પાડોશવાળા રમીલાબેનને કહીને સારી કામવાળી બહેન નક્કી કરી લઈએ. મહિને અઢી-ત્રણ હજાર રૂપિયા તારા આરામ અને આપણા ઘરની શાંતિ કરતાં વધારે નથી."

પછી એણે કાચના ટેબલ તરફ જોયું અને હળવું સ્મિત કરીને કહ્યું, "અને હા, હવેથી જો ટેબલ પર ધૂળ દેખાશે, તો આંગળી ફેરવીને ફરિયાદ કરવાને બદલે હું જાતે જ કપડું લઈને સાફ કરી દઈશ."

કેતકીના ચહેરા પર એક સંતોષભર્યું સ્મિત આવ્યું. ઘર હજુ પણ થોડું અસ્તવ્યસ્ત હતું, પણ આજે પહેલીવાર એ ઘરની જવાબદારી માત્ર એના એકલીના ખભા પર નહોતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.