રોજ કપડાંની ઇસ્ત્રીમાં ખામી કાઢતા પતિને પત્નીએ એક સવારે ના પાડી દીધી, અને પછી...

દીપકે પોતાનો સફેદ શર્ટ પલંગ પર ફેંક્યો અને ચીડાઈને બોલ્યો, "આને ઇસ્ત્રી કરી કહેવાય, અંજલિ? કોલર પાસે હજુ સળ દેખાય છે, અને બાંય પર બે લાઈન પડી ગઈ છે! રોજ કહેવું પડે છે તને?"

અંજલિ બેડરૂમના ખૂણામાં ઇસ્ત્રીના ટેબલ પાસે ઊભી હતી. એના એક હાથમાં ગરમ ઇસ્ત્રી હતી. બહાર રસોડામાંથી કુકરની સીટી વાગી રહી હતી અને સાત વર્ષનો દીકરો આદિત્ય પોતાના મોજાં શોધવા માટે બૂમો પાડી રહ્યો હતો.

આ અઠવાડિયામાં આ ત્રીજી વાર હતું જ્યારે દીપકે એની ઇસ્ત્રીમાં ખામી કાઢીને ગુસ્સો કર્યો હતો.

અંજલિએ એક ક્ષણ સફેદ શર્ટ સામે જોયું, અને પછી દીપકના ચહેરા સામે. એણે કંઈ દલીલ ન કરી. એણે શાંતિથી ઇસ્ત્રીની સ્વિચ બંધ કરી, પ્લગ કાઢ્યો અને વાયર વ્યવસ્થિત વીંટાળીને ઇસ્ત્રી બાજુ પર મૂકી દીધી.

"દીપક, આજથી હું તમારા કપડાંને ઇસ્ત્રી નહીં કરું." અંજલિનો અવાજ એકદમ સ્થિર હતો.

દીપક હસી પડ્યો, જાણે કોઈ નાનું બાળક રિસાયું હોય. "શું? એટલે ગુસ્સે થઈ ગઈ? સારું, ન કરતી! એક શર્ટ ઇસ્ત્રી કરવામાં કઈ મોટી વાત છે? હું જાતે કરી લઈશ અથવા બહાર રમેશની લારી પર આપી દઈશ."

"જેમ તમને યોગ્ય લાગે એમ કરજો." અંજલિ આટલું કહીને રસોડામાં જતી રહી.

એ દિવસે તો દીપકે જૂનો ઇસ્ત્રી કરેલો શર્ટ પહેરીને ઓફિસ જવાનું ચલાવી લીધું. એને લાગ્યું કે સાંજ સુધીમાં અંજલિનો ગુસ્સો ઊતરી જશે અને કાલથી બધું પહેલાં જેવું થઈ જશે.

પણ એવું ન થયું.

અંજલિએ વાત કરવાનું બંધ ન કર્યું, ઘરનું કોઈ કામ ન અટકાવ્યું, અને દીપક સાથે ઝઘડો પણ ન કર્યો. એણે રોજની જેમ કપડાં ધોયા, સૂકવ્યા અને સરસ ઘડી કરીને કબાટમાં મૂકી દીધા. બસ, એ કપડાંને ઇસ્ત્રી નહોતી કરી.

મંગળવારે સવારે આઠ વાગ્યે દીપક નહાઈને બહાર આવ્યો અને કબાટ ખોલ્યો. બધા શર્ટ ઘડી કરેલા હતા, પણ એકેય પર ઇસ્ત્રી નહોતી.

"અંજલિ, તેં મારો બ્લુ શર્ટ ઇસ્ત્રી નથી કર્યો? મારે મીટિંગમાં જવાનું છે!" દીપકે બૂમ પાડી.

અંજલિ રસોડામાંથી આદિત્યનો ટિફિન ભરતા ભરતા બોલી, "મેં કાલે જ કહ્યું હતું ને, દીપક. ઇસ્ત્રી ટેબલ પર જ પડી છે, તમે કરી લો."

દીપક દાંત પીસીને રહી ગયો. "ઠીક છે, હું જાતે જ કરી લઉં છું!"

એણે ઇસ્ત્રી ગરમ કરી અને શર્ટ પાથર્યો. પણ કોલર અને બાંયની કરચલીઓ કાઢવામાં એને પરસેવો છૂટી ગયો. એક બાજુ સીધી કરે ત્યાં બીજી બાજુ સળ પડી જતા હતા. એક શર્ટ અને પેન્ટ ઇસ્ત્રી કરવામાં એના પચીસ મિનિટ નીકળી ગયા, અને એમાંય ખિસ્સા પાસે હળવો દાઝવાનો ડાઘ રહી ગયો. એ દિવસે એ ઓફિસ માટે વીસ મિનિટ મોડો પડ્યો.

બુધવારે સાંજે દીપકે નક્કી કર્યું કે હવે આ ઝંઝટ જ નથી રાખવી. એણે પોતાના પાંચ શર્ટ અને ચાર પેન્ટ એક થેલામાં ભર્યા અને નીચે નાકા પર ઊભા રહેતા રમેશની ઇસ્ત્રીની લારી પર આપી આવ્યો.

ઘરે આવીને એણે ગર્વથી અંજલિને કહ્યું, "જોયું? બહાર આપી આવ્યો છું. મહિને બસો-પાંચસો રૂપિયા થશે, પણ કમ સે કમ સવાર સવારમાં કોઈના મોઢાં તો નહીં જોવા પડે!"

અંજલિએ કશું જ ન કહ્યું, માત્ર હળવું સ્મિત કરીને માથું હલાવ્યું.

પણ દીપકને ખબર નહોતી કે કપડાં ઇસ્ત્રી કરવા એ તો માત્ર એક છેલ્લું પગથિયું હતું. એની પાછળ અંજલિ જે નાના નાના કામો કરતી હતી, એની કિંમત એને હવે સમજાવાની હતી.

ગુરુવારે સવારે દીપક તૈયાર થવા ગયો, ત્યારે એને પોતાનું મનપસંદ ગ્રે પેન્ટ પહેરવું હતું. એણે કબાટ ફેંદી નાખ્યો, પછી યાદ આવ્યું કે એ તો રમેશની લારી પર છે! શુક્રવારે સવારે રમેશ કોઈ કામથી બહાર ગયો હોવાથી લારી બંધ હતી, એટલે દીપકના કપડાં અટવાઈ ગયા.

શનિવારે સવારે દીપકના એક મહત્વના ક્લાયન્ટ સાથે મીટિંગ હતી. રમેશ આગલી રાત્રે જ કપડાં આપી ગયો હતો. દીપકે કડક ઇસ્ત્રી કરેલો સફેદ શર્ટ પહેર્યો, પણ જ્યારે બટન બંધ કરવા ગયો ત્યારે જોયું કે છાતી પાસેનું ત્રીજું બટન જ ગાયબ હતું!

દીપક ગુસ્સામાં બહાર આવ્યો. "અંજલિ, આ શર્ટનું બટન તૂટેલું છે, તેં જોયું નહીં? હવે હું મીટિંગમાં શું પહેરીને જઉં?"

અંજલિ ચા પી રહી હતી. એણે શાંતિથી કપ નીચે મૂક્યો અને કહ્યું, "તમે તો બહાર ઇસ્ત્રી કરાવો છો ને, દીપક. પહેલાં હું ઇસ્ત્રી કરતી ત્યારે દરેક શર્ટ ધોવા પહેલાં કોલર ઘસતી, બટન ઢીલા હોય તો તરત સોય-દોરાથી ટાંકી દેતી. હવે હું એ કપડાંને હાથ નથી લગાવતી એટલે મને ખબર નહોતી."

દીપક થોડી વાર સ્તબ્ધ થઈને ઊભો રહ્યો. પછી ઉતાવળમાં બીજો શર્ટ પહેરીને નીકળી ગયો.

બીજા દિવસે રવિવાર હતો. દીપકને લાગ્યું કે બહાર ઇસ્ત્રી કરાવવામાં પૈસા વધારે જાય છે અને રમેશ પણ સમયસર આપતો નથી, એટલે રવિવારે પોતે જ પોતાના કપડાં ધોઈને સૂકવી દેશે અને સાંજે આરામથી ઇસ્ત્રી કરી લેશે.

એણે પોતાના અઠવાડિયાના કપડાં બાથરૂમમાંથી કાઢ્યા અને વોશિંગ મશીનમાં નાખ્યા. અંજલિ તે સમયે આદિત્યને લઈને બાજુના બગીચામાં ગઈ હતી.

દીપકે ડિટર્જન્ટ નાખ્યો અને મશીન ચાલુ કરી દીધું.

પચાસ મિનિટ પછી જ્યારે મશીન બંધ થયું અને દીપકે કપડાં બહાર કાઢ્યા, ત્યારે એનું માથું ચકરાઈ ગયું!

એના એક પેન્ટના ખિસ્સામાં ટિશ્યુ પેપર અને એક જૂની પાવતી રહી ગઈ હતી. મશીનમાં ફરવાને કારણે એ કાગળના હજારો ઝીણા ઝીણા સફેદ ટુકડા એના બધા જ કાળા અને ડાર્ક બ્લુ પેન્ટ-શર્ટ પર ચોંટી ગયા હતા.

એક બાજુ એ ખિસ્સાનો કચરો, અને બીજી બાજુ એણે જોયું કે એના સફેદ શર્ટના કોલરનો મેલ મશીનમાં બરાબર નીકળ્યો જ નહોતો, કારણ કે એણે બ્રશથી ઘસ્યો જ નહોતો!

દીપક બાલ્કનીમાં હાથમાં ભીના, કાગળના રુવાંટાવાળા કપડાં લઈને લાચાર હાલતમાં ઊભો હતો. બરાબર એ જ સમયે અંજલિ અને આદિત્ય ઘરે આવ્યા.

અંજલિ બાલ્કનીમાં આવી અને દીપકના હાથમાંના કપડાં જોઈને પરિસ્થિતિ સમજી ગઈ. એ હસી નહીં, કે એણે કોઈ મહેણું પણ ન માર્યું. એણે આદિત્યને અંદર મોકલ્યો અને એક સાફ કપડું લઈને બાલ્કનીમાં આવી.

"લાવો, હું ઝાટકીને કાઢી આપું, નહીંતર સુકાયા પછી જશે નહીં." અંજલિએ શાંતિથી કહ્યું.

દીપકે ચૂપચાપ કપડાં એને આપ્યા. બંને મળીને કપડાં પરથી કાગળના ટુકડા કાઢવા લાગ્યા.

થોડી વાર પછી દીપકે નીચું જોઈને કહ્યું, "મારા ખિસ્સામાં કાગળ રહી ગયો હતો, મને ખ્યાલ જ ન રહ્યો."

અંજલિએ કપડું ખંખેરતા કહ્યું, "હું રોજ તમારા દરેક પેન્ટ અને શર્ટના ખિસ્સા ચેક કરતી હતી, દીપક. ક્યારેક પેન હોય, ક્યારેક છૂટા પૈસા હોય, ક્યારેક કાગળ હોય. પછી કોલર અને બાંય પર સાબુ લગાવીને ઘસતી, હેંગર પર સીધા કરીને સૂકવતી જેથી ઓછી કરચલી પડે. અને ઇસ્ત્રી કરતી વખતે જો કોઈ બટન ઢીલું લાગે કે દોરો નીકળ્યો હોય, તો એ પણ સરખું કરતી."

દીપકના હાથ થંભી ગયા. એ અંજલિ સામે જોઈ રહ્યો.

"મેં તમને સજા આપવા માટે ઇસ્ત્રી કરવાનું બંધ નહોતું કર્યું," અંજલિએ આગળ કહ્યું, "પણ જ્યારે હું સવારની દોડધામમાં તમારા માટે આ બધું કરતી હોઉં અને તમે માત્ર કોલરની એક નાનકડી કરચલી જોઈને મારી આખી મહેનતને નકામી કહી દો, ત્યારે મન દુઃખી થઈ જાય છે. કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાની કદર ન થાય ત્યાં સુધી જ કામ કરી શકે."

દીપકને અચાનક યાદ આવ્યું કે વર્ષોથી એ ક્યારેય પોતાના કપડાંની ચિંતા કરતો જ નહોતો. સવારે નહાઈને બહાર આવે એટલે પલંગ પર કપડાં, રૂમાલ અને મોજાં સુદ્ધાં તૈયાર જ હોય. એણે ક્યારેય પૂછ્યું પણ નહોતું કે આ બધું સવારના સાતથી આઠ વાગ્યાની વચ્ચે અંજલિ કેવી રીતે મેનેજ કરે છે.

અને બદલામાં એણે શું આપ્યું? રોજની ફરિયાદો!

"સોરી, અંજલિ," દીપકે સાચા દિલથી કહ્યું, "મેં ખરેખર માત્ર શર્ટ પરની કરચલી જ જોઈ. એ શર્ટને સાફ અને તૈયાર રાખવા પાછળની તારી મહેનત ક્યારેય જોઈ જ નહીં. હવેથી હું ક્યારેય તારા કામમાં આવી રીતે ખામી નહીં કાઢું."

અંજલિના ચહેરા પર હળવું સ્મિત આવ્યું. "મારે તમારા મોઢેથી વખાણ નથી જોઈતા, દીપક. બસ, ક્યારેક નાની ભૂલ થાય તો ગુસ્સાને બદલે થોડી સમજદારી બતાવજો."

"અને તારે રોજ મારા કપડાં ઇસ્ત્રી કરવાની પણ જરૂર નથી," દીપકે નિર્ણય કરતાં કહ્યું, "આપણે ઇસ્ત્રી બહાર જ આપી દઈશું, અથવા રવિવારે હું જાતે કરી લઈશ. પણ હા..." એણે હસીને ઉમેર્યું, "ખિસ્સા ચેક કરવાનું કામ મને શીખવાડી દેજે, નહીંતર દર રવિવારે મારા કપડાંની આ જ હાલત થશે."

અંજલિ ખડખડાટ હસી પડી. બંનેએ સાથે મળીને કપડાં સૂકવ્યા. એ દિવસે દીપકે પહેલીવાર સમજ્યું કે ઘરમાં દેખાતા નાના કામોની પાછળ કેટલી મોટી કાળજી છુપાયેલી હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.