ઘરની ચીજવસ્તુઓ યાદ રાખીને થાકી ગયેલી પત્નીએ જ્યારે ડાયરી ટેબલ પર મૂકી દીધી ત્યારે...

રસોડાના કાઉન્ટર પર પડેલી ખાલી ડબ્બાની પ્લાસ્ટિકની થેલી તરફ જોતાં જ કાવ્યાના માથાની નસ ફાટવા લાગી. આ અઠવાડિયામાં ત્રીજી વાર એવું બન્યું હતું કે ઘરમાં ચાની પત્તી પૂરી થઈ ગઈ હતી અને ડબ્બો સાફ કરીને કોઈએ એમને એમ મૂકી દીધો હતો.

સવારે નવ વાગ્યાનો સમય હતો. રાકેશ ઓફિસ જવા માટે તૈયાર થઈને ટેબલ પર નાસ્તો કરવા બેઠો હતો. સાસુ પુષ્પાબેન સોફા પર બેસીને ચાની ચૂસ્કી લઈ રહ્યા હતા અને સાત વર્ષનો દીકરો રુદ્ર સ્કૂલના બૂટની દોરી બાંધવામાં ફસાયેલો હતો. ઘરની દરેક નાની-મોટી જરૂરિયાતની યાદી માત્ર કાવ્યાના મગજમાં જ છપાયેલી રહેતી હતી. કોણ કયું ટૂથપેસ્ટ વાપરે છે, કોની કઈ દવા ક્યારે પૂરી થવાની છે, ગેસનો બાટલો ક્યારે બદલવાનો છે અને રસોડામાં કઈ ચીજ ખૂટે છે, આ બધાનો સરવાળો ફક્ત કાવ્યાનું જ માથું ખાતો હતો.

"કાવ્યા, ચા થોડી મોળી છે અને હા, મારા શર્ટના બે બટન ઢીલા થઈ ગયા છે, આજે સાંજે ટાંકી દેજે," રાકેશે ન્યૂઝપેપર પરથી નજર હટાવ્યા વગર જ કહ્યું.

પુષ્પાબેને તરત જ ઉમેર્યું, "વહુ, પેલી અથાણાની બરણીમાં તેલ ઓછું થઈ ગયું છે, બહારથી સારું અથાણું મંગાવી લેજે, ઘરનું તો હવે કોઈ બનાવતું જ નથી."

કાવ્યાના હાથમાં રહેલી ચાની તપેલી ધ્રૂજી ગઈ. તેણે તપેલી ગેસ પર મૂકી અને શાંતિથી ડાઈનિંગ ટેબલની ખુરશી ખેંચીને બેસી ગઈ. તેના ચહેરા પર કોઈ ગુસ્સો નહોતો, પણ આંખોમાં એક અજીબ ખાલીપો અને થાક હતો જે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી જમા થઈ રહ્યો હતો.

"રાકેશ, તને યાદ છે છેલ્લે ક્યારે તેં જાતે યાદ રાખીને ઘરમાં દૂધનું કે કરિયાણાનું પેકેટ મંગાવ્યું હોય?" કાવ્યાના અવાજમાં એક અસાધારણ શાંતિ હતી.

રાકેશે આશ્ચર્યથી પત્ની સામે જોયું. "અરે યાર, તું વળી સવાર સવારમાં શું શરૂ કરી દીધું? તું ઘર સંભાળે છે તો આટલી નાની નાની બાબતો તો તારે જ જોવી પડે ને! એમાં વળી પૂછવાનું શું હોય?"

"નાની બાબતો?" કાવ્યા હસી પડી, પણ એ હાસ્યમાં દર્દ હતું. "રાકેશ, આ માત્ર નાની બાબતો નથી. આ આખો ભાર છે જે છેલ્લા સાત વર્ષથી હું એકલી ઉઠાવી રહી છું. સવારે ઊગવાથી રાત્રે સૂવા સુધી મારે એ યાદ રાખવું પડે છે કે કોને શું જોઈએ છે. જો હું યાદ ન રાખું તો આ ઘરમાં બધું ઠપ્પ થઈ જાય. શું આ ઘર માત્ર મારું છે?"

પુષ્પાબેનથી આ સાંભળીને ન રહેવાયું. તેમણે ચાનો કપ રકાબીમાં મૂકતા કહ્યું, "તો બીજું કોણ યાદ રાખશે? સ્ત્રીઓએ તો ઘર સંભાળવાનું જ હોય ને! હવે આમાં આટલું નાટક શું કરવાનું? જમાનાથી આવું જ ચાલતું આવ્યું છે."

કાવ્યાએ સાસુ સામે જોયું. કોઈ લાંબી દલીલ કર્યા વગર તેણે રસોડામાં જઈને પોતાની ડાયરી અને એક પેન બહાર કાઢી. તેણે ટેબલ પર બધાની વચ્ચે એ ડાયરી મૂકી દીધી.

"આજના દિવસથી આ ઘરમાં કરિયાણા, દવાઓ, શાકભાજી કે ઘરની કોઈપણ ચીજવસ્તુ લાવવાની જવાબદારી મારી એકાએક નહીં રહે," કાવ્યાનો અવાજ હવે મક્કમ હતો. "આ ડાયરી અહીં ડાઈનિંગ ટેબલ પર જ રહેશે. જેને જે વસ્તુ ઘરમાં ખૂટતી દેખાય, એણે આમાં જાતે નોંધી લેવાની અને લઈ આવવાની. હું હવેથી કોઈ યાદી નહીં બનાવું અને કોઈને યાદ પણ નહીં કરાવું."

રાકેશે પત્નીની આ હરકત પર હસવાનું શરૂ કરી દીધું. "સારુંબાબુ, આખો દિવસ ઘરમાં રહીને આટલું કામ પણ ન થાય તો પછી શું કરવાનું? રહેવા દે આ ડાયરી, તું તારું કામ કર."

કાવ્યાએ કોઈ જવાબ ન આપ્યો. તેણે પોતાનો નાસ્તો પૂરો કર્યો, દીકરાને તૈયાર કરીને સ્કૂલે મોકલ્યો અને પછી પોતે પણ પોતાની ઓફિસ માટે તૈયાર થઈને નીકળી ગઈ. ઘરના બધાને લાગ્યું કે કાવ્યાનો આ ગુસ્સો બે કલાકમાં શાંત થઈ જશે.

પણ કાવ્યા મનમાં નક્કી કરી ચૂકી હતી કે આ વખતે પીછેહટ નથી કરવી.

સાંજે રાકેશ ઓફિસેથી થાકેલો પાછો આવ્યો. તેને ચા પીવાની ઈચ્છા થઈ. તેણે કિચનમાં જઈને જોયું તો ખાંડનો ડબ્બો સાવ ખાલી હતો. તેને કાવ્યાની પેલી ડાયરી યાદ આવી. તેણે વિચાર્યું કે છોડો, આજે ચા વગર ચલાવી લઈશ.

બે દિવસ વીતી ગયા.

શનિવારની સવાર હતી. રુદ્રને બ્રશ કરવા માટે ટૂથપેસ્ટ કાઢવી હતી, પણ ટૂથપેસ્ટની ટ્યૂબ સાવ પોચી થઈ ગઈ હતી અને અંદરથી કશું બહાર નહોતું આવતું. રુદ્ર રડવા લાગ્યો, " મમ્મી, ટૂથપેસ્ટ પતી ગઈ છે!"

પુષ્પાબેન રસોડામાં ચા બનાવવા ગયા તો ગેસ સગડી ચાલુ જ ન થઈ. સિલિન્ડર ખાલી થઈ ગયો હતો. સગડીના બર્નર પર ખાલી વાસણ મૂકીને તે બૂમ પાડી ઉઠ્યા, "અરે કાવ્યા! આ શું છે? ગેસ જ પૂરો થઈ ગયો છે અને નાસ્તો કેવી રીતે બનશે?"

કાવ્યા શાંતિથી લિવિંગ રૂમમાં સોફા પર બેસીને પુસ્તક વાંચી રહી હતી. તેણે પુસ્તકમાંથી નજર ઊંચી કરીને કહ્યું, "મમ્મીજી, ટેબલ પર પેલી ડાયરી પડી છે ને? જો તેમાં કોઈએ ગેસ બુક કરાવવાની નોંધ કરી હોય તો અત્યારે જ આવી જાય."

પુષ્પાબેન અને રાકેશ બંને એકબીજા સામે જોવા લાગ્યા. રાકેશને હવે સમજાયું કે કાવ્યા કઈ વાત પર અડી ગઈ હતી. બે દિવસથી કોઈએ પણ ડાયરીમાં કશું લખ્યું નહોતું કારણ કે કોઈનું ધ્યાન જ નહોતું ગયું કે કઈ વસ્તુ પૂરી થવાની છે.

રાકેશે ગુસ્સાથી ડાયરી ઉઠાવી. "આ શું બકવાસ છે કાવ્યા? શું આ રીતે ઘર ચાલે? તું ઘરની વહુ છે તો તારે આ બધું જોવું જ પડે!"

કાવ્યા ઊભી થઈ અને રાકેશની આંખોમાં આંખો નાખીને બોલી, "રાકેશ, હું તમારી પત્ની છું, આ ઘરની નોકરાણી કે સેક્રેટરી નથી. હું પણ નોકરી કરું છું, આઠ કલાક બહાર કામ કરીને થાકીને આવું છું. તો પછી ઘરની દરેક નાની ચીજ યાદ રાખવાનો ઠેકો મેં એકલાએ કેમ રાખ્યો છે? શું તમારું મગજ એ યાદ રાખવા માટે સક્ષમ નથી કે ઘરમાં શું ખૂટે છે?"

રાકેશ પાસે કોઈ જવાબ નહોતો. તે થોડીવાર ચૂપચાપ ઊભો રહ્યો. તેણે પુષ્પાબેન સામે જોયું તો તેમને પણ પોતાની ભૂલ સમજાઈ રહી હતી કે તેઓ વહુ પર કેટલો માનસિક ભાર નાખી રહ્યા હતા.

સોમવારે સવારે રાકેશ જ્યારે ઊઠ્યો ત્યારે તેણે જાતે જ ડાઈનિંગ ટેબલ પર પડેલી ડાયરી ખોલી. તેમાં તેણે જાતે જ પેનથી લખ્યું: ૧. ચાની પત્તી, ૨. ટૂથપેસ્ટ, ૩. દૂધનું પેકેટ.

કાવ્યા રસોડામાંથી બહાર આવી અને તેણે રાકેશના હાથમાં લખાયેલું લિસ્ટ જોયું. તેના હોઠ પર એક હળવું, સાચું સ્મિત આવી ગયું. ઘરમાં કોઈ મોટી ક્રાંતિ નહોતી થઈ, પણ આજે પહેલીવાર એ ભાર હળવો થઈ ગયો હતો જે વર્ષોથી માત્ર એક જ વ્યક્તિના માથા પર વણમાગ્યે લટકતો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.