જન્મદિવસે ઘર બહાર ઊભા રહેતા અજાણ્યા વૃદ્ધ પર લાકડી ઉગામનાર જમાઈના હોશ ઊડી ગયા, પીળી પોટલી ખૂલતાં જ...

સવારના આઠ વાગ્યે ઘરના પહેલા માળની બાલ્કનીમાં ઊભા રહીને મેઘા પોતાના હાથમાં ગરમ ચાનો કપ પકડીને રસ્તા તરફ જોઈ રહી હતી.

આજે તેનો ત્રીસમો જન્મદિવસ હતો અને ઘરમાં ઉજવણીની તૈયારીઓ ચાલી રહી હતી.

પરંતુ દર વર્ષની જેમ આજે પણ મેઘાના ચહેરા પર ઉત્સાહ કરતાં વધારે ચિંતા અને ભયની રેખાઓ સ્પષ્ટ દેખાતી હતી.

તેની નજર રસ્તાની સામે આવેલા લીમડાના જૂના ઝાડ નીચે સ્થિર થઈ ગઈ.

ત્યાં એક સિત્તેર વર્ષનો ઘરડો માણસ સાવ સાદા ખાદીના કુરતામાં પોતાની જૂની સાયકલ ટેકવીને ચૂપચાપ ઊભો હતો.

તેના હાથમાં પીળા સુતરાઉ કપડામાં લપેટેલી એક નાની પોટલી હતી.

છેલ્લા દસ વર્ષથી મેઘાના લગ્ન થયા ત્યારથી દર વર્ષે બરાબર તેના જન્મદિવસે આ જ સમયે આ અજાણ્યો વૃદ્ધ ત્યાં આવીને ઊભો રહેતો હતો.

તે માણસ પાંચ મિનિટ સુધી મેઘાના ઘર તરફ બંને હાથ જોડીને જોઈ રહેતો, પોતાના ગમછાથી આંસુ લૂછતો અને તે પોટલી ઘરની કમ્પાઉન્ડ વોલ પર મૂકીને સાયકલ ચલાવીને જતો રહેતો હતો.

આ રહસ્ય મેઘાના મનને વર્ષોથી અંદરથી કોરી ખાતું હતું.

તે સમયે તેનો પતિ પરેશ નાસ્તો કરીને બાલ્કનીમાં આવ્યો અને મેઘાને ચિંતાતુર જોઈને પૂછ્યું.

'મેઘા, આજે તારો જન્મદિવસ છે અને તું આટલી બધી ઉદાસ કેમ ઊભી છે?' પરેશે વહાલથી પૂછ્યું.

મેઘાએ ધ્રૂજતી આંગળી ચીંધતાં કહ્યું, 'પરેશ, સામે લીમડા નીચે જુઓ, પેલો અજાણ્યો માણસ આજે ફરીથી આવી ગયો છે.'

'છેલ્લા દસ વર્ષથી દર વર્ષે મારા જન્મદિવસે એ માણસ ત્યાં આવીને ઊભો રહે છે અને મને એકીટશે જોયા કરે છે!' મેઘાના અવાજમાં ભય હતો.

પરેશે સામે જોયું અને તેનો પિત્તો સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો.

'કોણ છે આ બદમાશ જે મારી પત્નીનો પીછો કરે છે અને ઘર બહાર આવીને ઊભો રહે છે!' પરેશે ક્રોધથી ગર્જના કરી.

'આજે તો હું આ લુચ્ચા માણસને પોલીસના હવાલે કરીને જ રહીશ!' પરેશે ખૂણામાંથી લાકડી ઉપાડી લીધી.

પરેશ ઝડપભેર સીડીઓ ઉતરીને નીચે દોડ્યો અને મેઘા પણ ગભરાઈને તેની પાછળ દોડી.

પેલો વૃદ્ધ માણસ દરવાજા પાસે પેલી પીળી પોટલી મૂકીને પોતાની સાયકલ તરફ જઈ રહ્યો હતો.

પરેશે આગળ વધીને પાછળથી તે વૃદ્ધનો કોલર પકડી લીધો અને તેને જોરથી દીવાલ તરફ ધકેલી દીધો.

'ડોસા, ઊભો રહે, તું રોજ અહીં ચોરીછૂપે કેમ આવે છે અને મારી પત્નીની જાસૂસી કેમ કરે છે?' પરેશે લાકડી ઉગામતાં કહ્યું.

તે વૃદ્ધ માણસ ભયથી થથરી ગયો અને તેના હાથમાંથી સાયકલ નીચે લાદી પર પટકાઈ ગઈ.

તેણે બંને હાથ જોડી દીધા અને ગદગદ સ્વરે કહ્યું, 'સાહેબ, મને માફ કરી દો, હું કોઈ ગુનેગાર કે ચોર નથી.'

તે સમયે ઘરમાંથી મેઘાના બોંતેર વર્ષના પિતા હરિલાલભાઈ અવાજ સાંભળીને બહાર આવ્યા.

હરિલાલભાઈએ જેવો તે વૃદ્ધનો ચહેરો જોયો, કે તરત જ તેમના પગ થંભી ગયા અને તેમની આંખો ફાટી ગઈ.

'વાલજીભાઈ, તમે અહીં?' હરિલાલભાઈના મુખમાંથી ચીસ નીકળી ગઈ.

આ નામ સાંભળતાં જ પેલો વૃદ્ધ વાલજીભાઈ પોતાના બંને હાથ મોં પર ઢાંકીને ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યો.

પરેશે ગુસ્સામાં તે પીળી પોટલી ઝૂંટવી લીધી અને તેની ગાંઠ એક ઝાટકે ખોલી નાખી.

પોટલી ખુલતાં જ અંદરથી હાથથી બનાવેલી ચાંદીની એક જૂની નાની ઝાંઝરી, એક કાગળ અને ત્રીસ વર્ષ જૂનું સરકારી હોસ્પિટલનું જન્મ પ્રમાણપત્ર બહાર પડ્યા!

તે જન્મ પ્રમાણપત્ર પર બાળકીના પિતા તરીકે 'વાલજીભાઈ' નામ લખેલું હતું અને બાળકીનું નામ 'મેઘા' લખેલું હતું.

આ કાગળ વાંચતાં જ પરેશ અને મેઘાના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ.

મેઘા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ અને તેનું આખું અસ્તિત્વ ધ્રૂજી ઊઠ્યું.

હરિલાલભાઈએ રડતાં રડતાં આગળ વધીને વાલજીભાઈના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લઈ લીધા.

'મેઘા બેટા, આ કોઈ અજાણ્યો માણસ નથી, આ તારા સગા જન્મ આપનારા બાપ છે!' હરિલાલભાઈનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો.

આ શબ્દો સાંભળતાં જ મેઘાના હાથમાંથી બધું છૂટી ગયું અને તે પથ્થરની જેમ જમીન પર બેસી પડી.

વાલજીભાઈએ આંસુ લૂછતાં ત્રીસ વર્ષ જૂના કાળજાકંપાવનારા સત્યનો પર્દાફાશ કર્યો.

'બેટા મેઘા, ત્રીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે આખા પંથકમાં ભયાનક દુકાળ પડ્યો હતો, ત્યારે હું પથ્થરની ખાણમાં મજૂરી કરતો હતો.'

'તારા જન્મે જ તારી માતા આ દુનિયા છોડીને ચાલી ગઈ હતી અને મારી પાસે તને દૂધ આપવાના પણ પૈસા નહોતા.'

'તું ભૂખના કારણે સરકારી હોસ્પિટલમાં તરફડી રહી હતી અને ડૉક્ટરોએ કહ્યું હતું કે જો દવા અને પોષણ નહીં મળે તો આ બાળકી બચી નહીં શકે.'

'તે સમયે હોસ્પિટલમાં હરિલાલબાબુ પોતાના પત્ની સાથે આવ્યા હતા, જેઓ પંદર વર્ષથી સંતાનસુખ માટે તરસતા હતા.'

'મેં મારી કાળજાના ટુકડા જેવી દીકરીનો જીવ બચાવવા માટે રડતાં રડતાં હરિલાલબાબુના ચરણોમાં તને સોંપી દીધી હતી.'

'મેં તેમને એક જ વિનંતી કરી હતી કે મારી દીકરીને મોટો સાહેબ બનાવજો અને તેને ક્યારેય મારી ગરીબીનો પડછાયો ન અડવા દેતા.'

'મેં વચન આપ્યું હતું કે હું ક્યારેય તારી સામે આવીને તારા સુખી સંસારમાં કોઈ અડચણ નહીં ઊભી કરું.'

'પરંતુ એક બાપનું હૃદય પોતાની દીકરીને ભૂલી કેવી રીતે શકે બેટા?'

'હું આખું વર્ષ પથ્થરો તોડીને મજૂરી કરતો અને તારા જન્મદિવસે આ ચાંદીની ઝાંઝરી બનાવીને દૂરથી તને જોઈને આશીર્વાદ આપી જતો હતો.'

'હું તારી સામે ક્યારેય નહોતો આવ્યો કે રખેને તને આ ગરીબ અને ફાટેલા કપડાંવાળા બાપથી શરમ આવે!' વાલજીભાઈ પોક મૂકીને રડી પડ્યા.

આ શબ્દો પૂરા થતાં જ પરેશના હાથમાંથી લાકડી છૂટીને લાદી પર પડી ગઈ.

પરેશનું આખું શરીર ભયાનક શરમ, પશ્ચાતાપ અને ગ્લાનિથી ધ્રૂજી ઊઠ્યું.

જે બાપને તે ચોર અને લુચ્ચો સમજીને મારવા દોડ્યો હતો, તે બાપ તો પોતાની દીકરીના સુખ માટે ત્રીસ વર્ષથી પોતાની જાતને અંધારામાં બાળી રહ્યો હતો!

હરિલાલભાઈને ત્રીસ વર્ષ પહેલાંનો તે દિવસ યાદ આવી ગયો જ્યારે સરકારી હોસ્પિટલના વરંડામાં વાલજીભાઈએ પોતાના કાળજાના ટુકડાને તેમના ખોળામાં મૂકી દીધો હતો.

તે દિવસે વાલજીભાઈએ પોતાના ગળામાંથી એક નાનું ચાંદીનું માદળિયું કાઢીને બાળકીના ગળામાં બાંધ્યું હતું અને હરિલાલભાઈના પગ પકડીને રડી પડ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું હતું કે સાહેબ, હું અભણ મજૂર છું પણ મારી દીકરીને એવી બનાવજો કે આખો સમાજ તેના સંસ્કારોને સલામી આપે.

મેઘાએ વાલજીભાઈના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને તેની આંખોમાંથી અશ્રુઓની ધાર વહી નીકળી.

વાલજીભાઈની હથેળીઓ પર પથ્થરો તોડવાના કારણે ઊંડા કાપા પડેલા હતા અને તેમની આંગળીઓ મજૂરીના ભારથી વાંકી વળી ગઈ હતી.

આ હાથ કોઈ સામાન્ય મજૂરના નહોતા, પણ પોતાની દીકરીના સુખ માટે પોતાનું અસ્તિત્વ ઓગાળી નાખનારા એક દેવદૂત પિતાના હાથ હતા.

પરેશે દોડીને અંદરથી ગરમ પાણી અને હળદર લાવીને વાલજીભાઈના ઘવાયેલા અને થાકેલા પગ પોતાના હાથે ધોયા.

તેણે હાથ જોડીને કહ્યું કે પિતાજી, હું તમારી આ પવિત્ર મજૂરી અને ત્યાગનું ઋણ સાત ભવ સુધી પણ નહીં ચૂકવી શકું.

મેઘાએ પોતાના હાથે ગરમ ભોજન બનાવ્યું અને પોતાના બંને પિતા હરિલાલભાઈ અને વાલજીભાઈને આદરપૂર્વક જમાડ્યા.

આખા મહોલ્લાના લોકો આ બંને પિતાઓના મહાન ત્યાગ અને સમર્પણની ગાથા સાંભળીને ગદગદ થઈ ગયા.

મેઘા પોતાની જાતને સંભાળી ન શકી અને આખા આંગણામાં જોરજોરથી પોક મૂકીને રડી પડી.

તેણે સીધા પોતાના સગા પિતા વાલજીભાઈના બંને ધૂળવાળા ચરણ પકડી લીધા અને ખોળામાં માથું મૂકી દીધું.

'બાપુજી, મને માફ કરી દો બાપુજી, હું તમારી અભાગણી દીકરી છું!' મેઘા પિતાના પગ આંસુઓથી ભીંજવવા લાગી.

'તમે મારા જીવન માટે આખી જિંદગી પથ્થરો તોડ્યા અને હું તમને પારકા સમજીને ડરતી રહી બાપુજી!' મેઘાનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો.

પરેશ પણ પોતાની જાતને સંભાળી ન શક્યો અને દોડીને વાલજીભાઈના ચરણોમાં સાષ્ટાંગ ઢળી પડ્યો.

'પિતાજી, મને માફ કરી દો, મેં તમારા જેવા દેવદૂત પર લાકડી ઉગામવાનું ઘોર પાપ કર્યું છે!' પરેશ ચોધાર આંસુએ રડવા લાગ્યો.

'હું તમારી માફીને પણ લાયક નથી પિતાજી, મને આકરી સજા કરો!' પરેશે વાલજીભાઈના પગ માથે મૂક્યા.

હરિલાલભાઈએ આગળ વધીને વાલજીભાઈને ગળે લગાવી લીધા અને બંને પિતાઓ એકબીજાને ભેટીને પોક મૂકીને રડી પડ્યા.

મેઘાએ તે પીળા સુતરાઉ કપડાને પોતાના દાગીનાના બોક્સમાં સૌથી પવિત્ર સ્થાન પર સાચવીને મૂકી દીધું.

તેણે પોતાના હાથે બંને પિતાઓને વરંડાના લાકડાના હિંડોળા પર સાથે બેસાડ્યા અને ગરમ ચા પીરસી.

હરિલાલભાઈ અને વાલજીભાઈ વર્ષો પછી એકબીજાનો હાથ પકડીને બેઠા હતા અને તેમની આંખોમાંથી કૃતજ્ઞતાના આંસુ વહી રહ્યા હતા.

વાલજીભાઈએ મેઘાના લગ્નનું મોટું આલ્બમ ખોલીને જોયું અને પોતાની દીકરીને રાજરાણી જેવી જોઈને તેમનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું.

તેમણે કહ્યું કે એક ગરીબ બાપ માટે આનાથી મોટો કોઈ સ્વર્ગનો આનંદ ન હોઈ શકે કે તેની દીકરી આટલા સુખી અને સંસ્કારી ઘરમાં છે.

પરેશે તે જ ક્ષણે પ્રતિજ્ઞા લીધી કે તે દર મહિને વાલજીભાઈની સેવા કરશે અને તેમને ક્યારેય કોઈ વસ્તુની કમી નહીં આવવા દે.

સાંજે મેઘાએ પોતાના જન્મદિવસનો કેક કાપ્યો અને સૌથી પહેલો ટુકડો પોતાના બંને પિતા વાલજીભાઈ અને હરિલાલભાઈના મુખમાં પ્રેમથી મૂક્યો.

આખા ફળિયાના વડીલોએ આવીને વાલજીભાઈના આ અદભુત ત્યાગ અને સમર્પણને નતમસ્તક થઈને સલામી આપી.

તે દિવસે સાબિત થયું કે સંબંધો લોહી કરતાં પણ વધારે પવિત્ર આત્માના ત્યાગ અને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમથી દીપી ઊઠે છે.

વાલજીભાઈએ વાત્સલ્યપૂર્વક પોતાના બંને ધ્રૂજતા હાથે મેઘા અને પરેશને ઊભા કર્યા.

તેમણે બંનેને પોતાની છાતી સરસા ચાંપી લીધા અને તેમના માથા પર વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.

'ના મારા બાળકો, એક બાપ ક્યારેય પોતાના કાળજાના ટુકડાથી નારાજ ન થઈ શકે.' વાલજીભાઈના અવાજમાં અમૃત વહી રહ્યું હતું.

'આજે મારી દીકરીએ મને ઓળખી લીધો અને મને બાપુજી કહીને બોલાવ્યો, એ જ મારા જીવનનો સૌથી મોટો મોક્ષ છે.' વાલજીભાઈએ આંસુ લૂછ્યાં.

મેઘાએ તે જ ક્ષણે વાલજીભાઈનો હાથ પકડી લીધો અને તેમને માનભેર ઘરની અંદર લઈ આવી.

તેણે તે ચાંદીની ઝાંઝરી પોતાના બંને પગમાં પહેરી લીધી અને પોતાના બંને પિતા હરિલાલભાઈ અને વાલજીભાઈના ચરણ સ્પર્શ કર્યા.

પરેશે તે જ દિવસે વાલજીભાઈની જૂની સાયકલ ઘરમાં મૂકી દીધી અને કહ્યું કે આજથી તમે અમારી સાથે જ આ ઘરમાં વડીલ તરીકે રહેશો.

સાચો પ્રેમ પોતાના અધિકાર જતાવવામાં નથી હોતો, પણ સંતાનની ખુશી માટે પોતાનું અસ્તિત્વ ઓગાળી નાખવામાં હોય છે.

અને એ દિવસે જન્મદિવસે બહાર ઊભા રહેતા એક અજાણ્યા વૃદ્ધે દુનિયાને પિતૃપ્રેમની સૌથી પવિત્ર અને અમર ગાથા શીખવી દીધી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.