જે દીકરાને આખો પરિવાર નકામો સમજતો હતો એના નામે કંપનીના માલિકે શું કરી દીધું...
સોનાના વરખવાળા કાજુ કતરીના બોક્સમાંથી પહેલો ટુકડો ઉપાડીને પિતા વસંતલાલે મોટા દીકરા આલોકના મોંમાં મૂક્યો.
આખું ઘર સગાંસંબંધીઓ અને પડોશીઓની ચહલપહલથી ભરેલું હતું અને હાસ્યના ફુવારા ઊડી રહ્યા હતા.
"આખી કંપનીમાં સૌથી નાની ઉંમરે સીનિયર મેનેજર બનવું એ કોઈ નાની વાત નથી," વસંતલાલ ગર્વથી છાતી ફુલાવીને મહેમાનો સામે બોલી રહ્યા હતા.
માતા સરલાબેન પણ સોફા પર બેઠેલા સંબંધીઓને આગ્રહ કરીને મોં મીઠું કરાવી રહ્યા હતા.
"અમારા આલોકે દિવસરાત એક કરીને આ હોદ્દો મેળવ્યો છે, હવે તો એને કંપનીમાંથી ગાડી અને મોટો ફ્લેટ પણ મળશે," સરલાબેને કહ્યું.
આલોક નવા સૂટમાં સજ્જ થઈને દરેક મહેમાનના અભિનંદન સ્વીકારી રહ્યો હતો અને તેના ચહેરા પર સફળતાનો ચમકારો હતો.
આ બધા ઘોંઘાટ અને ઉત્સાહની વચ્ચે ઘરના નાના દીકરા રોહિત તરફ કોઈનું ધ્યાન નહોતું.
રોહિત રસોડાના દરવાજા પાસે સાદા કુર્તામાં ઊભો હતો અને મહેમાનો માટે પાણીના ગ્લાસ ભરી રહ્યો હતો.
તેના હાથમાં એક નાનું કવર હતું, જે તે સવારથી પિતાને બતાવવાની રાહ જોઈ રહ્યો હતો.
રોહિત અને આલોક બંને એક જ મોટી એન્જિનિયરિંગ કંપનીમાં કામ કરતા હતા, પણ બંનેના વિભાગ અને કામ કરવાની રીત સાવ અલગ હતી.
આલોક માર્કેટિંગ અને ક્લાયન્ટ રિલેશન્સ સંભાળતો હતો, જ્યાં બોલચાલ, પ્રેઝન્ટેશન અને સોશિયલ મીડિયા પર દેખાડો વધારે ચાલતો હતો.
જ્યારે રોહિત પ્લાન્ટના રિસર્ચ અને મશીનરી ડિઝાઇનિંગ વિભાગમાં એક શાંત એન્જિનિયર તરીકે કામ કરતો હતો.
ઘરમાં હંમેશાં એવું વાતાવરણ રહેતું કે જે દેખાય છે એ જ કમાય છે અને જે બોલે છે એ જ આગળ વધે છે.
વસંતલાલ હંમેશા આલોકની વાતો બધા સામે કરતા, જ્યારે રોહિતના કામને તેઓ સામાન્ય નોકરી જ ગણતા હતા.
એક મામાએ ચાનો કપ હાથમાં લેતાં પૂછ્યું, "વસંતભાઈ, રોહિતનું શું ચાલે છે? એ હજુ એ જ જૂના પ્રોજેક્ટમાં છે કે ક્યાંય આગળ વધ્યો?"
વસંતલાલે સહેજ મોં મચકોડીને કહ્યું, "એ તો બસ એની લેબમાં બેસીને કમ્પ્યુટરમાં માથું ખૂંચાડી રાખે છે, એને દુનિયાદારીની ક્યાં સમજ છે."
આ સાંભળીને રોહિતના ચહેરા પર એક ક્ષણ માટે ઉદાસી આવી ગઈ, પણ તેણે પોતાના હોઠ સીવી રાખ્યા.
તેણે ધીમે રહીને આગળ વધીને પિતાના હાથમાં ચાનો કપ આપ્યો અને હિંમત ભેગી કરીને બોલ્યો.
"બાપુજી, મારે પણ તમને એક વાત કહેવી હતી," રોહિતે પોતાના ખિસ્સામાંથી કવર સહેજ બહાર કાઢ્યું.
"રોહિત, અત્યારે તું જોતો નથી કે ઘરમાં કેટલા મહેમાનો બેઠા છે?" વસંતલાલે હાથના ઈશારાથી તેને અટકાવી દીધો.
"તારી વાતો પછી સાંભળીશું, પહેલાં બહારથી સમોસાનાં બે પેકેટ ખૂટી ગયા છે એ લઈ આવ," વસંતલાલે હુકમ કર્યો.
આલોકે સોફા પરથી હસીને કહ્યું, "રોહિત, આજે મારો મોટો દિવસ છે, તારી નાનીમોટી વાતો કાલે કરજે, પ્લીઝ."
રોહિતે કશું બોલ્યા વગર કવર પાછું ખિસ્સામાં સરકાવી દીધું અને મોટરસાયકલની ચાવી લઈને બહાર નીકળી ગયો.
રસ્તા પર જતાં તેના મનમાં વિચારોનું વંટોળ ઊઠ્યું હતું.
છેલ્લા એક વર્ષથી તે એક એવી નવી ટેકનોલોજી પર કામ કરી રહ્યો હતો જે કંપનીના લાખો રૂપિયાનું નુકસાન અટકાવી શકે તેમ હતી.
તેણે રાતોની રાતો જાગીને, રજાઓ લીધા વગર એ ડિઝાઇન પૂરી કરી હતી.
આજે સવારે જ તેને ઈમેલ દ્વારા જાણ કરવામાં આવી હતી કે તેનું સંશોધન સફળ રહ્યું છે અને તેને મોટો એવોર્ડ મળ્યો છે.
તેને લાગ્યું હતું કે પરિવાર આ સાંભળીને ખુશ થશે, પણ ઘરમાં તો પહેલેથી જ મોટા ભાઈના પ્રમોશનનો ઉત્સવ ચાલતો હતો.
જ્યારે રોહિત સમોસા લઈને પાછો આવ્યો ત્યારે ઘરની બહાર એક લાંબી અને ચમકતી કાળી લક્ઝરી કાર આવીને ઊભી રહી.
કારનો દરવાજો ખુલ્યો અને તેમાંથી એક સિત્તેર વર્ષના પ્રભાવશાળી વૃદ્ધ સજ્જન બહાર નીકળ્યા.
તેમણે સાદો સફેદ ઝભ્ભો પહેર્યો હતો, પણ તેમનું વ્યક્તિત્વ જોતાં જ કોઈ પણ ઓળખી જાય કે તેઓ કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ નહોતા.
એ સજ્જન બીજું કોઈ નહીં પણ તે બંને ભાઈઓ જે કંપનીમાં નોકરી કરતા હતા તેના માલિક અને ચેરમેન રણછોડભાઈ પોતે હતા.
રણછોડભાઈ શહેરમાં ખૂબ મોટું નામ ધરાવતા હતા અને તેઓ ભાગ્યે જ કોઈ કર્મચારીના ઘરે જતા હતા.
તેમને કારમાંથી ઉતરતા જોઈને ફળિયામાં ઊભેલા પડોશીઓ સ્તબ્ધ થઈ ગયા.
આલોકે જ્યારે બારીમાંથી રણછોડભાઈને જોયા ત્યારે તેના હાથમાંથી કાજુ કતરીનો ટુકડો નીચે પડી ગયો.
"બાપુજી, જુઓ તો ખરા, આપણી કંપનીના માલિક રણછોડભાઈ પોતે આપણા ઘેર આવ્યા છે," આલોક ધ્રૂજતા અવાજે બોલ્યો.
વસંતલાલ અને સરલાબેન પણ એકદમ ઊભાં થઈ ગયાં અને ઉતાવળે દરવાજા તરફ દોડ્યાં.
"આલોક, આ તો તારા કામનો પ્રભાવ કહેવાય કે આટલા મોટા શેઠ તને અભિનંદન આપવા તારા ઘરે આવ્યા," વસંતલાલનો ગર્વ સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો હતો.
આલોકે ઝડપથી પોતાના કોટના બટન સરખા કર્યા અને દરવાજો ખોલીને હાથ જોડ્યા.
"પ્રણામ સર, આપ અમારા ગરીબખાને પધાર્યા એ અમારું મોટું અહોભાગ્ય છે," આલોકે અત્યંત નમ્રતાથી કહ્યું.
વસંતલાલે પણ હાથ જોડીને રણછોડભાઈને આવકાર્યા, "પધારો શેઠ, પધારો, મારા દીકરાના પ્રમોશનની ખુશીમાં આપનું આગમન સોનામાં સુગંધ ભળી જવા જેવું છે."
રણછોડભાઈએ હળવું સ્મિત કર્યું અને ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો.
તેમની પાછળ તેમનો પર્સનલ સેક્રેટરી એક મોટો ફૂલોનો ગુલદસ્તો અને એક ચામડાની બેગ લઈને અંદર આવ્યો.
ઘરમાં બેઠેલા તમામ સંબંધીઓ આદરપૂર્વક ઊભા થઈ ગયા હતા.
સરલાબેને સોફા પરની ચાદર ઝડપથી સરખી કરી અને તેમને બેસવા માટે વિનંતી કરી.
"ના, હું બેસવા માટે નથી આવ્યો, હું એક બહુ મહત્વના કામ માટે આવ્યો છું," રણછોડભાઈએ ગંભીર અવાજે કહ્યું.
આલોક ખુશ થઈને બોલ્યો, "સર, આપે મારા પ્રમોશન માટે આટલી તકલીફ લેવાની જરૂર નહોતી, હું કાલે ઓફિસે આવીને આપના આશીર્વાદ લેવાનો જ હતો."
રણછોડભાઈએ આલોક સામે જોયું અને તેમની આંખોમાં સહેજ આશ્ચર્ય દેખાયું.
"પ્રમોશન? કયું પ્રમોશન આલોક?" રણછોડભાઈએ શાંતિથી પૂછ્યું.
આલોક થોડો અચકાયો, "સર, પેલું સીનિયર મેનેજરનું પદ, જેનો લેટર મને ગઈકાલે એચઆર વિભાગમાંથી મળ્યો."
"ઓહ એ, એ તો નિયમ મુજબ દર ત્રણ વર્ષે જે રૂટિન પ્રમોશન થતું હોય છે એ છે," રણછોડભાઈએ સાવ સામાન્ય રીતે કહ્યું.
વસંતલાલ અને આલોકના ચહેરા પરનો રંગ સહેજ ઉડી ગયો.
"તો પછી આપ અચાનક અહીં કયા કારણે પધાર્યા સર?" વસંતલાલે નમ્રતાથી પૂછ્યું.
રણછોડભાઈએ આખા દીવાનખંડમાં નજર ફેરવી, જાણે તેઓ કોઈ ખાસ વ્યક્તિને શોધી રહ્યા હોય.
તેમની નજર ખૂણામાં સમોસાની થેલી હાથમાં પકડીને ઊભેલા રોહિત પર પડી.
રણછોડભાઈના ચહેરા પર એક અદભુત ચમક આવી ગઈ અને તેમણે આગળ ડગલાં ભર્યાં.
તેમણે આલોક અને વસંતલાલને પાર કરીને સીધા રોહિત પાસે જઈને પોતાના બંને હાથ લંબાવ્યા.
"અભિનંદન રોહિત, તેં આજે આખી કંપનીનું અને આપણા દેશનું નામ રોશન કર્યું છે," રણછોડભાઈએ રોહિતનો હાથ પકડીને હચમચાવી નાખ્યો.
આખો ઓરડો એકદમ શાંત થઈ ગયો, જાણે સોપો પડી ગયો હોય.
વસંતલાલ, સરલાબેન અને આલોક ત્રણેય સ્તબ્ધ થઈને આ દ્રશ્ય જોઈ રહ્યા હતા.
રોહિત સહેજ સંકોચાઈ ગયો અને બોલ્યો, "આભાર સર, પણ આપે અહીં સુધી આવવાની કોઈ જરૂર નહોતી."
"હું ન આવું તો કોણ આવે રોહિત? જે માણસે મારી કંપનીને બરબાદ થતાં બચાવી લીધી હોય, તેના પગલે મારે આવવું જ પડે," રણછોડભાઈનો અવાજ ગદ્ગદ થઈ ગયો હતો.
વસંતલાલ આગળ આવ્યા અને અચકાતાં અચકાતાં બોલ્યા, "શેઠ, આપને કોઈ ભૂલ તો નથી થતી ને? આ તો અમારો નાનો દીકરો રોહિત છે, એ તો સામાન્ય એન્જિનિયર છે."
રણછોડભાઈએ પાછળ ફરીને વસંતલાલ સામે જોયું અને તેમની નજરમાં ઊંડો ખેદ દેખાયો.
"વસંતભાઈ, તમને તમારા પોતાના દીકરાની કિંમત નથી ખબર એ જાણીને મને આશ્ચર્ય થાય છે," રણછોડભાઈએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું.
તેમણે પોતાના સેક્રેટરી તરફ ઈશારો કર્યો.
સેક્રેટરીએ ચામડાની બેગમાંથી એક ચમકતી ટ્રોફી અને એક દસ્તાવેજ બહાર કાઢીને ટેબલ પર મૂક્યા.
"આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યોજાયેલી ટેકનોલોજી કોન્ફરન્સમાં રોહિતની નવી મશીન ડિઝાઈનને વર્ષનો સર્વશ્રેષ્ઠ આવિષ્કાર જાહેર કરવામાં આવ્યો છે," રણછોડભાઈએ ખુલાસો કર્યો.
"ગયા મહિને અમારી કંપનીની મુખ્ય ટર્બાઇન ફેક્ટરીમાં જે ખામી સર્જાઈ હતી, તેના કારણે વિદેશી ક્લાયન્ટે આપણા પર પચાસ કરોડનો દાવો ઠોકી દીધો હતો."
"અમારા બધા મોટા મેનેજરો હાથ ઊંચા કરીને બેસી ગયા હતા અને કંપની દેવાળું ફૂંકવાની અણી પર હતી."
આલોકે નીચી નજર કરી લીધી, કારણ કે એ પ્રોજેક્ટ તેની ટીમના હાથમાં હતો અને તે નિષ્ફળ ગયો હતો.
"એ વખતે આ છોકરાએ સતત ત્રણ અઠવાડિયા સુધી પ્લાન્ટમાં જ સૂઈ રહીને, રાતદિવસ ખાધાપીધા વગર એ ખામી શોધી કાઢી અને નવી સિસ્ટમ ડિઝાઇન કરી," રણછોડભાઈએ રોહિતની પીઠ થાબડી.
"ગઈકાલે રાત્રે જર્મનીની ટીમે રોહિતની ડિઝાઇનને માન્ય રાખી છે અને આપણો પચાસ કરોડનો કોન્ટ્રાક્ટ બચી ગયો છે."
"એટલું જ નહીં, આ નવી ટેકનોલોજીની પેટન્ટ રોહિતના નામે રજીસ્ટર થઈ છે."
આ સાંભળીને વસંતલાલના પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા.
સરલાબેનના હાથમાંથી કાજુ કતરીનો ડબ્બો ટેબલ પર મુકાઈ ગયો.
"અને હું અહીં માત્ર અભિનંદન આપવા નથી આવ્યો," રણછોડભાઈએ દસ્તાવેજ હાથમાં લીધો.
"કંપનીના બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સે સર્વાનુમતે નિર્ણય લીધો છે કે રોહિતને કંપનીના રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ વિભાગના ડિરેક્ટર બનાવવામાં આવે છે."
"સાથે સાથે કંપનીના બે ટકા શેર પણ તેના નામે ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા છે, જેની બજાર કિંમત લગભગ સાત કરોડ રૂપિયા થાય છે."
આ આંકડો સાંભળતાં જ દીવાનખંડમાં બેઠેલા સંબંધીઓના મોંમાંથી આશ્ચર્યનો ઉદ્ગાર નીકળી ગયો.
જે રોહિતને હમણાં સુધી બધા એક સામાન્ય નોકરિયાત સમજીને અવગણી રહ્યા હતા, તે ક્ષણભરમાં આખા કુટુંબનો સૌથી મોટો વ્યક્તિ બની ગયો હતો.
"રોહિત, તેં આજે સવારે મને કેમ કશું ન કહ્યું?" રણછોડભાઈએ સ્નેહથી પૂછ્યું.
રોહિતે ધીમેથી કહ્યું, "સર, હું તો ઘરમાં બાપુજીને લેટર બતાવવા માંગતો હતો, પણ ઘરમાં ભાઈની ઉજવણી ચાલતી હતી એટલે મને સમય ન મળ્યો."
આ સાંભળીને વસંતલાલનું માથું શરમથી ઝૂકી ગયું.
તેમને યાદ આવ્યું કે કેવી રીતે તેમણે હમણાં જ રોહિતના હાથમાંથી કાગળ છીનવીને તેને સમોસા લેવા મોકલી દીધો હતો.
રણછોડભાઈ અનુભવી માણસ હતા, તેઓ ઘરની સ્થિતિ અને રોહિતના ચહેરા પરનો ભાવ એક પળમાં સમજી ગયા.
તેમણે વસંતલાલ તરફ ફરીને કહ્યું, "વસંતભાઈ, હીરાની ચમક કદાચ દૂરથી ન દેખાય, પણ એની કિંમત ક્યારેય કાચ કરતાં ઓછી નથી હોતી."
"જે સંતાન શાંત રહીને મહેનત કરતું હોય એનો અર્થ એ નથી કે એ પાછળ રહી ગયું છે."
"તમે મોટા દીકરાના સામાન્ય પ્રમોશન પર આખું ગામ ભેગું કર્યું, પણ જે દીકરાએ આખી કંપનીનું નામ ઊંચું કર્યું તેને તમે સાંભળવાની પણ તસ્દી ન લીધી."
રણછોડભાઈના શબ્દો સોયની જેમ વસંતલાલના કાળજામાં ખૂંચી રહ્યા હતા.
આલોક પણ ક્ષોભના કારણે કોઈની સામે આંખ મિલાવી શકતો નહોતો.
તેને પોતાની જાત પર શરમ આવી રહી હતી કે તેણે હંમેશા રોહિતને પોતાના કરતાં ઉતરતો ગણ્યો હતો.
રણછોડભાઈએ રોહિતના હાથમાં ટ્રોફી અને કાગળો સોંપ્યા.
"સોમવારે સવારે બોર્ડ મીટિંગમાં તારું સત્તાવાર સ્વાગત થશે રોહિત, હવે તું મારો કર્મચારી નથી, મારો પાર્ટનર છે," રણછોડભાઈએ કહ્યું.
તેમણે બધાની વિદાય લીધી અને ઘરની બહાર નીકળી ગયા.
તેમની કાર રવાના થઈ ગઈ અને ઘરમાં ફરી એકવાર સન્નાટો છવાઈ ગયો.
બધા મહેમાનો ધીમે ધીમે એકબીજા સામે જોઈને વાતો કરતાં કરતાં ઘરની બહાર નીકળવા લાગ્યા.
થોડી જ વારમાં આખો દીવાનખંડ ખાલી થઈ ગયો.
હવે ઘરમાં માત્ર ચાર જણા બચ્યા હતા: વસંતલાલ, સરલાબેન, આલોક અને રોહિત.
ટેબલ પર અડધા ખાધેલા સમોસા, ચાના એંઠા કપ અને કાજુ કતરી પડી હતી.
વસંતલાલ ધીમા પગલે ચાલતા રોહિત પાસે આવ્યા.
તેમના હાથ ધ્રૂજી રહ્યા હતા અને આંખોમાં પસ્તાવાના આંસુ ભરાઈ આવ્યા હતા.
"રોહિત... બેટા..." વસંતલાલના ગળામાંથી માંડ અવાજ નીકળ્યો.
રોહિતે આગળ વધીને પિતાના ખભા પર હાથ મૂક્યો, "બાપુજી, તમે કંઈ ન બોલો, હું સમજુ છું."
"ના રોહિત, હું ક્યારેય તને સમજી જ ન શક્યો," વસંતલાલ રડી પડ્યા.
"મેં હંમેશાં આલોકના દેખાડાને જ સાચી સફળતા માની લીધી, અને તારા શાંત પરિશ્રમને નજરઅંદાજ કરતો રહ્યો."
"આજે એક બહારના માણસે આવીને મને બતાવવું પડ્યું કે મારો સાચો દીકરો કોણ છે," વસંતલાલે પોતાનું માથું રોહિતની છાતી પર મૂકી દીધું.
સરલાબેન પણ આંસુ લૂછતાં રોહિત પાસે આવીને ઊભાં રહી ગયાં.
આલોક આગળ આવ્યો અને તેણે રોહિતના બંને હાથ પકડી લીધા.
"મને માફ કરી દે રોહિત, મેં હંમેશાં તારી મજાક ઉડાવી છે અને તારા કામને નાનું ગણ્યું છે," આલોકનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો હતો.
"ભાઈ, તમે મારા મોટા ભાઈ છો, મારે તમારી સાથે કોઈ સ્પર્ધા નથી," રોહિતે હસીને આલોકને ગળે લગાવી લીધો.
"મને કંપનીમાંથી જે શેર મળ્યા છે, એમાંથી અડધો હિસ્સો હું તમારા નામે કરી દઈશ, આપણે બંને સાથે મળીને જ આગળ વધીશું."
આ સાંભળીને આલોક સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને તેનું માથું વધુ શરમથી ઝૂકી ગયું.
જે ભાઈને તેણે હંમેશાં સાઇડલાઇન કર્યો હતો, તે ભાઈ આજે પણ પોતાના નસીબમાં તેને ભાગીદાર બનાવવા તૈયાર હતો.
ઘરમાં જે ઉત્સવ સવારે માત્ર દેખાડા અને ઘમંડ માટે શરૂ થયો હતો, તે સાંજે સાચા પ્રેમ અને પસ્તાવાની પવિત્રતામાં ફેરવાઈ ગયો હતો.
વસંતલાલે ટેબલ પરથી કાજુ કતરીનો એક ટુકડો ઉપાડ્યો.
આ વખતે તેમણે કોઈ અહંકાર વગર, ધ્રૂજતા હાથે અને આંખોમાં વહેતા વહાલ સાથે એ ટુકડો પોતાના નાના દીકરા રોહિતના મોંમાં મૂક્યો.
તેમને સમજાયું હતું કે ખરી સફળતા ઢોલ વગાડવામાં નથી હોતી, પણ શાંતિથી પોતાના કર્તવ્યના પંથે આગળ વધવામાં હોય છે.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.