જીવતેજીવ મિલકત વહેંચવા દીકરાઓએ બાપુજી પર દબાણ કર્યું, પણ વકીલે વિલ વાંચતાં જ...
સાંજના છ વાગી ચૂક્યા હતા અને ઘરમાં ચાનો કપ ટેબલ પર મૂકતાં જ વિનોદભાઈનો હાથ સહેજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો.
તેમણે સામે બેઠેલા બંને દીકરાઓ, મુકેશ અને પરેશ સામે નજર કરી. બંનેના ચહેરા પર ભારે અણગમો અને તણાવ સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.
"બાપુજી, હવે આ વાતનો કાયમી ઉકેલ લાવી જ દો, દર મહિને આ રીતે ખર્ચાની ખેંચતાણ નથી વેઠાતી," મુકેશે અવાજ થોડો ઊંચો કરીને કહ્યું.
પરેશ પણ તરત જ વચ્ચે બોલી પડ્યો, "મોટાભાઈ સાચું કહે છે, આ જૂનું બે માળનું મકાન અને ગામની જમીન હવે સરખે હિસ્સે વહેંચી જ દો."
વિનોદભાઈએ ધીમેથી ચાનો ઘૂંટડો ભર્યો અને માથું નીચું કરી લીધું.
તેમની પત્ની સરલાબેન આ દુનિયા છોડી ગયા પછી આ ઘરમાં શાંતિ જાણે કાયમ માટે અદૃશ્ય થઈ ગઈ હતી.
"તમે બંને શું ઉતાવળ કરી રહ્યા છો? હું હજી જીવું છું અને તમારા બંનેનું ઘર સરખી રીતે ચાલે જ છે," વિનોદભાઈએ ધીમા અવાજે કહ્યું.
"પણ બાપુજી, તમે જીવો છો ત્યાં સુધીમાં જ બધું ચોખ્ખું થઈ જાય તો પાછળથી કોઈ ડખો ન થાય ને!" મુકેશની પત્ની કવિતા રસોડામાંથી બહાર આવતા બોલી.
નાની વહુ અલ્પા પણ પાછળ ન રહી, "અને વળી આ મકાનના સમારકામનો ખર્ચો પણ અમે જ કેમ ભોગવીએ? માલિકી નક્કી હોય તો ખબર પડે."
વિનોદભાઈના દિલમાં જાણે કોઈએ તીક્ષ્ણ કાંટો ભોંકી દીધો હોય તેવી વેદના થઈ.
તેમણે પોતાની આખી જિંદગી એક સામાન્ય સરકારી નોકરીમાં ઘસી નાખી હતી જેથી બંને દીકરાઓને સારું ભણી ગણીને સ્થિર કરી શકાય.
"ઠીક છે, જો તમારી બંનેની આવી જ ઈચ્છા હોય, તો હું આવતા અઠવાડિયે વકીલ સાહેબને બોલાવીને બધું નક્કી કરી લઈશ," વિનોદભાઈ ઊભા થતાં બોલ્યા.
તે રાત્રે વિનોદભાઈને ઊંઘ ન આવી. તેઓ આખી રાત પલંગ પર પડખાં ફેરવતા રહ્યા અને જૂની તસવીરો જોતા રહ્યા.
બીજા દિવસે સવારે જ મુકેશ એક કાગળ અને પેન લઈને આવી ગયો.
"બાપુજી, મેં આ હિસાબ કર્યો છે, આગળની દુકાન મારા ભાગે આવે અને પાછળનો ભાગ પરેશ રાખી લે," મુકેશે ઉત્સાહમાં કહ્યું.
પરેશે કાગળ જોતાં જ બૂમ પાડી, "કેમ આગળની દુકાન તારી? ત્યાં રસ્તો મોટો છે અને કિંમત ડબલ છે, એ મને જ મળવી જોઈએ!"
બંને ભાઈઓ વચ્ચે જોરશોરથી બોલાચાલી શરૂ થઈ ગઈ અને અવાજ એટલો વધી ગયો કે શેરીના લોકો પણ ઊભા રહી ગયા.
વિનોદભાઈ ખૂણામાં લાકડીના ટેકે ઊભા રહીને આ બધું જોઈ રહ્યા હતા, તેમની આંખોમાં આંસુ સુકાઈ ગયા હતા.
"શાંત થઈ જાઓ બંને, કોઈએ એકબીજા સાથે લડવાની જરૂર નથી," વિનોદભાઈએ કડક અવાજે કહ્યું.
બંને ભાઈઓ એક ક્ષણ માટે અટકી ગયા, પણ તેમના ચહેરા પરનો લોભ સાફ દેખાતો હતો.
"હું આજે જ મારા જૂના મિત્ર અને વકીલ રમણભાઈ પાસે જાઉં છું અને વિલ તૈયાર કરાવી લઉં છું," વિનોદભાઈએ પોતાનો થેલો હાથમાં લીધો.
"બાપુજી, અમે પણ સાથે આવીએ?" મુકેશે પૂછ્યું, કારણ કે તેને ડર હતો કે પરેશ કોઈ ચાલ ન રમી જાય.
"ના, મારે એકલા જ જવું છે, મારે મારી મિલકતનું શું કરવું એ મારો અંગત નિર્ણય છે," વિનોદભાઈએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહી દીધું.
તેઓ બપોરે ઘરેથી નીકળ્યા અને સાંજે પાંચ વાગ્યે પાછા ફર્યા ત્યારે તેમના હાથમાં એક પીળા રંગનું મોટું પરબિડીયું હતું.
બંને વહુઓ અને બંને દીકરાઓ હોલમાં જ તેમની રાહ જોઈને બેઠા હતા.
"બાપુજી, શું થયું? વકીલ સાહેબે શું લખ્યું?" પરેશે ઉત્સુકતાથી પૂછ્યું.
વિનોદભાઈએ એ પરબિડીયું પોતાના જૂના લાકડાના કબાટમાં મૂકીને ચાવી ખિસ્સામાં સરકાવી દીધી.
"આ વિલ મેં રજીસ્ટર કરાવી લીધું છે, પણ એની શરત એ છે કે આ પરબિડીયું હું જ્યાં સુધી હયાત છું ત્યાં સુધી ખૂલશે નહીં," તેમણે શાંતિથી કહ્યું.
મુકેશનો ચહેરો પડી ગયો, "પણ બાપુજી, અમને ખબર તો પડવી જોઈએ ને કે કોના ભાગે શું આવ્યું છે?"
"સમય આવશે ત્યારે બધું ખબર પડી જશે, હવે આ ઘરમાં કોઈ મિલકતની વાત નહીં કરે," વિનોદભાઈ પોતાના રૂમમાં ચાલ્યા ગયા.
આ ઘટના પછી ઘરનું વાતાવરણ એકાએક બદલાઈ ગયું.
મુકેશને લાગ્યું કે જો તે બાપુજીની સેવા કરશે તો કદાચ બાપુજી પાછળથી તેનું નામ મોખરે રાખશે.
પરેશ પણ વિચારવા લાગ્યો કે બાપુજીને ખુશ રાખવા સિવાય હવે કોઈ રસ્તો નથી.
બીજા દિવસથી જ વિનોદભાઈની પથારી પાસે ગરમ દૂધ સમયસર પહોંચવા લાગ્યું.
કવિતા સવારે વહેલા ઊઠીને વિનોદભાઈ માટે ભાવતા ગરમ ભાખરી અને ચા બનાવી આપતી.
અલ્પા સાંજે તેમની દવાઓ સમયસર યાદ કરાવીને હાથમાં પાણીનો ગ્લાસ મૂકી જતી.
મુકેશ ઑફિસેથી આવતી વખતે બાપુજી માટે તાજા ફળો લાવવા લાગ્યો.
પરેશ દર રવિવારે બાપુજીને મંદિરે દર્શન કરાવવા પોતાના સ્કૂટર પર લઈ જવા લાગ્યો.
વિનોદભાઈ આ બધું જોતા અને મનમાં ને મનમાં હસતા, પણ મોઢેથી ક્યારેય કશું બોલતા નહીં.
તેમને ખબર હતી કે આ પ્રેમ અને આદર તેમના માટે નહીં, પણ કબાટમાં પડેલા પેલા પીળા પરબિડિયા માટે છે.
આમને સામને ચાલતી સ્પર્ધામાં બંને પરિવારો વચ્ચેની કડવાશ ધીમે ધીમે ઓછી થવા લાગી હતી કારણ કે બંને એકબીજા કરતાં વધુ સેવા કરવાનો ઢોંગ કરતા હતા.
આમને આમ બે વર્ષ નીકળી ગયા.
સમય જતાં વિનોદભાઈનું શરીર સાવ નંખાઈ ગયું અને એક દિવસ અચાનક રાત્રે તેમને છાતીમાં સખત દુખાવો ઉપડ્યો.
બંને દીકરાઓ દોડાદોડ કરીને તેમને હોસ્પિટલ લઈ ગયા, પણ ડૉક્ટરે હાથ જોડીને માથું ધુણાવી દીધું.
ઘરમાં રોકકળ મચી ગઈ, સગાં-સંબંધીઓ ભેગાં થયાં અને વિનોદભાઈના અંતિમ સંસ્કાર પૂર્ણ થયા.
બારમું પત્યું તેના બીજા જ દિવસે સવારે મુકેશ અને પરેશ વચ્ચે ફરીથી એ જ જૂની તંગદિલી પાછી આવી ગઈ.
"હવે તો વકીલ સાહેબને બોલાવો, હવે શાની રાહ જોવાની છે?" કવિતાએ ધીમેથી મુકેશના કાનમાં કહ્યું.
પરેશે પહેલ કરી અને રમણભાઈ વકીલને ફોન કરીને ઘરે બોલાવી લીધા.
બપોરે બે વાગ્યે વકીલ રમણભાઈ કાળા કોટમાં હાથમાં એક ફાઈલ લઈને ઘરમાં પ્રવેશ્યા.
આખું કુટુંબ હોલમાં ગોળ કુંડાળું વળીને બેસી ગયું, દરેકના ધબકારા તેજ થઈ ગયા હતા.
મુકેશે અંદર જઈને કબાટમાંથી પેલું પીળું પરબિડીયું લાવીને ટેબલ પર મૂક્યું.
"રમણકાકા, બાપુજીએ બે વર્ષ પહેલાં આ વિલ તમારી પાસે બનાવડાવ્યું હતું, હવે તમે જ આને ખોલીને મોટેથી વાંચો," મુકેશે કહ્યું.
રમણભાઈએ ચશ્મા સરખા કર્યા, પરબિડીયું હાથમાં લીધું અને તેની સીલ તોડી.
કાગળ બહાર કાઢતાં જ આખા રૂમમાં સોપો પડી ગયો, કોઈ શ્વાસ પણ મોટેથી નહોતું લેતું.
રમણભાઈએ વાંચવાનું શરૂ કર્યું, "હું, વિનોદચંદ્ર, પૂરા હોશિયારીમાં આ વિલ લખી રહ્યો છું..."
મુકેશ અને પરેશ એકબીજા સામે શંકાસ્પદ નજરે જોઈ રહ્યા હતા.
"મારા બંને દીકરાઓ મુકેશ અને પરેશ મારી જીવતેજીવ મિલકતના ભાગલા પાડવા માટે રોજ ઝઘડતા હતા," કાગળમાં લખ્યું હતું.
બંને ભાઈઓએ નીચી નજર કરી લીધી.
"તેથી મેં આ નિર્ણય લીધો છે કે મારા ગયા પછી આ બે માળનું મકાન અને ગામની જમીન બંનેમાંથી કોઈ એકના નામે નહીં થાય," રમણભાઈ આગળ વાંચતા અટક્યા.
"તો પછી કોના નામે?" પરેશ અધીરો થઈને ઊભો થઈ ગયો.
રમણભાઈએ ગંભીર ચહેરે આગળ વાંચ્યું, "આ મકાન અને જમીન મારી બંને દીકરીઓ જેવી વહુઓ, કવિતા અને અલ્પાના નામે સંયુક્ત રીતે રહેશે, જ્યાં સુધી બંને સાથે રહેવાની સંમતિ ન આપે ત્યાં સુધી આ વેચી શકાશે નહીં."
હોલમાં સન્નાટો છવાઈ ગયો, બંને વહુઓ એકબીજા સામે આશ્ચર્યથી જોવા લાગી.
પણ અસલી વાત તો હવે પછીના ફકરામાં હતી.
રમણભાઈએ અવાજ ધીમો કરીને વાંચ્યું, "અને મારી જિંદગીભરની બચતના દસ લાખ રૂપિયા જે બેંકમાં ફિક્સ ડિપોઝિટમાં છે..."
મુકેશ અને પરેશ કાન સરવા કરીને આગળ ઝૂક્યા.
"...તે દસ લાખ રૂપિયા એ વ્યક્તિને મળશે જેણે મારી આ ડાયરીમાં લખેલી શરત પૂરી કરી હશે."
રમણભાઈએ પરબિડિયામાંથી એક નાની લાલ ડાયરી બહાર કાઢી.
"આ ડાયરીમાં શું છે વકીલ સાહેબ?" મુકેશે ગભરાતા અવાજે પૂછ્યું.
રમણભાઈએ ડાયરીનું પહેલું પાનું ખોલ્યું અને કહ્યું, "વિનોદભાઈએ છેલ્લા બે વર્ષની દરેક તારીખની નોંધ રાખી છે."
રમણભાઈએ એક તારીખ વાંચી, "૧૫ માર્ચ: આજે મુકેશે મને પ્રેમથી દવા આપી, પણ બહાર જઈને કવિતાને કહેતો હતો કે આ મિલકત મેળવવા માટે આટલું સહન કરવું પડશે."
બીજી તારીખ વંચાઈ, "૨૮ જૂન: આજે પરેશ મને મંદિરે લઈ ગયો, પણ રસ્તામાં વાત મકાનની કિંમતની જ કરતો હતો."
બંને ભાઈઓના માથા શરમથી ઝૂકી ગયા, તેમના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.
"વિનોદભાઈએ છેલ્લે લખ્યું છે," રમણભાઈએ ડાયરીનું છેલ્લું પાનું જોયું.
"મારા દીકરાઓ, મને ખબર હતી કે તમારો આ પ્રેમ સાચો નહોતો, માત્ર લાલચ હતી."
"છતાં પણ, છેલ્લા બે વર્ષમાં તમારી આ લાલચના બહાને પણ મને એકલાપણું ન લાગ્યું, મને સમયસર રોટલો મળ્યો અને મારી સંભાળ લેવાઈ."
"તમે બંને પૈસા પાછળ આંધળા થઈને જે ખોટો પ્રેમ બતાવતા હતા, એ પ્રેમ જોઈને પણ મારા વૃદ્ધ હૃદયને શાંતિ મળતી હતી."
"તેથી હું મારા તમામ દસ લાખ રૂપિયા..." રમણભાઈ એક ક્ષણ અટક્યા.
બધાના શ્વાસ થંભી ગયા હતા.
"...હું મારા તમામ દસ લાખ રૂપિયા કોઈ અનાથાશ્રમ કે ટ્રસ્ટને નથી આપતો, પણ સરખે ભાગે મુકેશ અને પરેશના બાળકોના ભણતર માટે ફિક્સ ડિપોઝિટમાં મૂકીને જાઉં છું."
"જેથી મારા પૌત્ર-પૌત્રીઓ મોટા થઈને એટલા સંસ્કારી બને કે પોતાના મા-બાપના જીવતેજીવ મિલકતના ભાગલા પાડવા માટે કાગળો લઈને ન ઊભા રહે."
આટલું વાંચીને રમણભાઈએ ડાયરી ટેબલ પર મૂકી દીધી.
રૂમમાં એટલી શાંતિ હતી કે દીવાલ પર લટકતી ઘડિયાળનો ટક-ટક અવાજ પણ સ્પષ્ટ સંભળાતો હતો.
મુકેશની આંખોમાંથી દડ-દડ આંસુ વહેવા લાગ્યા.
પરેશ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો અને ટેબલ પર પડેલી તેના પિતાની તસવીર સામે ઘૂંટણિયે બેસી ગયો.
"અમે કેટલા સ્વાર્થી હતા મોટાભાઈ... બાપુજી આપણો ખોટો પ્રેમ પણ જાણી ગયા હતા, છતાં આપણને કંઈ ન કહ્યું," પરેશ રડતાં રડતાં બોલ્યો.
મુકેશે આગળ વધીને પરેશને ખભેથી પકડીને ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો.
"આપણે પૈસા માટે બાપુજીના જીવતેજીવ કેટલા ઝઘડ્યા, અને બાપુજી જતાં જતાં પણ આપણા છોકરાઓનું ભવિષ્ય સાચવી ગયા," મુકેશનો અવાજ રુંધાઈ ગયો હતો.
કવિતા અને અલ્પા પણ એકબીજાનો હાથ પકડીને રડી રહી હતી, તેમના મનમાંથી બધી કડવાશ ધોવાઈ ગઈ હતી.
જે મિલકત માટે ઘરમાં રોજ મહાભારત રચાતું હતું, તે જ મિલકતના કાગળો હવે ટેબલ પર એકલા પડ્યા હતા.
બંને ભાઈઓએ પિતાની છબી સામે બે હાથ જોડ્યા અને મનોમન માફી માંગી લીધી.
તે દિવસે એ ઘરમાંથી ભાગલા પાડવાની વાત કાયમ માટે ખતમ થઈ ગઈ હતી, અને એક બાપની મૌન સમજદારીએ આખા કુટુંબને ફરી એક તાંતણે બાંધી દીધું હતું.
જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.