લાખો રૂપિયા ખર્ચવા છતાં દીકરો ક્યાં પાછળ રહી ગયો...

ટેબલ પર મૂકેલા બે પરબિડીયાં વચ્ચે માત્ર છ ઇંચનું અંતર હતું, પણ બંને ભાઈઓ માટે એ બે અલગ દુનિયા હતી.

એક પરબિડીયું હળવું અને ખુલ્લું હતું, જેમાં બા-બાપુજીના બ્લડ પ્રેશર અને ડાયાબિટીસની નવી ફાઈલ અને દવાઓની ડાયરી હતી.

બીજું પરબિડીયું ભારે હતું, જેમાં આખા મહિનાનો તમામ ખર્ચ, દવાખાનાનું મોટું બિલ અને કવરની અંદર રાખેલા પચાસ હજાર રૂપિયા રોકડા હતા.

નરેશ પોતાની મોંઘી ઘડિયાળમાં સમય જોતાં બોલ્યો, "આ મહિનાનો બધો હિસાબ મેં ચૂકવી દીધો છે, દવાઓ પણ ત્રણ મહિનાની સાથે મંગાવી લીધી છે."

દિનેશે ચાનો કપ ટેબલ પર મૂક્યો અને મોટા ભાઈ સામે સીધું જોયું, "રૂપિયા તો ગયા મહિને પણ આવ્યા હતા, પણ બાપુજીને રાત્રે શ્વાસ ચડ્યો ત્યારે હોસ્પિટલની લોબીમાં બેસવા માટે કોઈ બેંક બેલેન્સ કામ નહોતું આવ્યું."

નરેશનો ચહેરો તંગ થઈ ગયો, "હું કંપની ચલાવું છું દિનેશ. જો હું આખો દિવસ અહીં બેસી રહીશ તો આ મોંઘી સારવારના રૂપિયા ક્યાંથી આવશે?"

દિનેશના અવાજમાં કોઈ ગુસ્સો નહોતો, માત્ર એક થાકેલી શાંતિ હતી, "બાપુજીને મોંઘી સારવાર કરતાં સાંજે અડધો કલાક કોઈ એમની જૂની વાતો સાંભળે એની વધારે જરૂર છે."

આ વાર્તાલાપ આ ઘરમાં નવો નહોતો.

મોટો દીકરો નરેશ માનતો હતો કે મા-બાપને શ્રેષ્ઠ સુવિધા આપવી, એમના દરેક મેડિકલ બિલ વિના સંકોચે ચૂકવવા અને ઘરમાં કોઈ આર્થિક તંગી ન આવવા દેવી એ જ સાચી સેવા છે.

નાનો દીકરો દિનેશ નાની નોકરી કરતો હતો, પગાર મર્યાદિત હતો, પણ એ બાપુજીને રોજ સવારે બગીચે લઈ જતો અને બાના પગમાં દુખાવો થાય ત્યારે અડધી રાતે તેલ ચોળી આપતો.

બંને પોતાના સ્થાને સાચા હતા, અને આ જ વાત ઘરમાં એક અદ્રશ્ય દીવાલ ઊભી કરી રહી હતી.

નરેશને લાગતું કે દિનેશ પૈસા કમાઈ શકતો નથી એટલે માત્ર હાજરી આપીને પોતાની ફરજ પૂરી સમજે છે.

દિનેશને લાગતું કે નરેશ પૈસા ફેંકીને પોતાની તમામ જવાબદારીઓમાંથી મુક્ત થઈ જવા માંગે છે.

અંદરના ઓરડામાં પલંગ પર બેઠેલા શાંતિલાલ આ બધું સાંભળતા હતા, પણ એમની નજર બારી બહાર સુકાઈ રહેલા તુલસીના ક્યારા પર ચોંટેલી હતી.

એમના પત્ની સરલાબા ધીમા પગલે રૂમમાંથી બહાર આવ્યા અને બંને ભાઈઓ સામે ઊભા રહ્યા.

"તમે બંને લડવાનું બંધ કરો," સરલાબાએ ધીમેથી કહ્યું, "તમારા બાપુજીને આજે ફરી છાતીમાં ભારે લાગે છે."

નરેશે તરત ફોન ખિસ્સામાંથી બહાર કાઢ્યો અને શહેરના સૌથી મોટા કાર્ડિયોલોજિસ્ટનો નંબર ડાયલ કરવા લાગ્યો.

દિનેશ દોડીને અંદર ગયો, બાપુજીના હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને પૂછ્યું, "બાપુજી, ગભરામણ થાય છે કે દુખાવો થાય છે?"

શાંતિલાલે દિનેશનો હાથ દબાવ્યો, પણ એમની આંખો દરવાજે ઊભા રહીને ફોન પર ઊંચા અવાજે સૂચનાઓ આપી રહેલા નરેશ પર હતી.

નરેશે ફોન કટ કરીને કહ્યું, "મેં સ્પેશિયાલિસ્ટને કહી દીધું છે, અડધા કલાકમાં એમ્બ્યુલન્સ આવશે અને પ્રાઈવેટ રૂમ તૈયાર થઈ જશે."

દિનેશે બાપુજીની પીઠ પંપાળતાં કહ્યું, "એમ્બ્યુલન્સની જરૂર નથી, બાપુજીને ખાલી ગેસ ભરાયો છે, સવારે એમણે નાસ્તામાં તળેલી પૂરી ખાધી હતી."

નરેશ ગુસ્સે થઈ ગયો, "તું ડોક્ટર છે? જો કંઈક થઈ ગયું તો જવાબદારી તારી રહેશે?"

તે દિવસે શાંતિલાલને હોસ્પિટલ લઈ જવામાં આવ્યા, જ્યાં તમામ ટેસ્ટ સામાન્ય આવ્યા.

સાંજે જ્યારે હોસ્પિટલમાંથી રજા મળી ત્યારે નરેશે કાઉન્ટર પર જઈને ચાલીસ હજારનું બિલ કાર્ડથી ચૂકવી દીધું.

હોસ્પિટલમાંથી બહાર નીકળતી વખતે નરેશે દિનેશ તરફ જોઈને કહ્યું, "જોયું? સમયસર નિર્ણય લેવો પડે, ખાલી વાતો કરવાથી તબિયત સારી નથી થતી."

દિનેશ કશું બોલ્યો નહીં, એણે માત્ર બાપુજીનો હાથ પકડીને કાર તરફ ધીમા પગલે ચાલવાનું શરૂ કર્યું.

ઘરે પહોંચ્યા પછી નરેશને તરત મુંબઈની ફ્લાઈટ પકડવાની હતી, કારણ કે એક મોટી બિઝનેસ મીટિંગ હતી.

જતાં પહેલાં નરેશે બાપુજીના ટેબલ પર દસ હજાર રૂપિયાનું બીજું કવર મૂક્યું અને કહ્યું, "બાપુજી, હું ત્રણ દિવસ પછી આવીશ, કોઈ પણ જરૂર હોય તો દિનેશને કહી દેજો, એ મંગાવી લેશે."

શાંતિલાલે કવર સામે જોયું પણ હાથ ન લંબાવ્યો.

નરેશ ઝડપથી પોતાની બેગ લઈને નીકળી ગયો, એને સંતોષ હતો કે એણે દીકરા તરીકેની કોઈ ખામી રાખી નહોતી.

બે દિવસ પછી ઘરમાં એક નાની ઘટના બની, જેણે પરિસ્થિતિને સાવ બદલી નાખી.

દિનેશ જે નાની પ્રાઈવેટ પેઢીમાં કામ કરતો હતો, ત્યાંથી એને તાત્કાલિક નોકરીમાંથી છૂટો કરવામાં આવ્યો કારણ કે કંપની ખોટમાં ચાલી રહી હતી.

સાંજે જ્યારે દિનેશ ઘરે આવ્યો ત્યારે એના હાથમાં કોઈ શાકભાજી નહોતી, ચહેરા પર ઉદાસી હતી.

તેણે ચૂપચાપ રસોડામાં જઈને બાને કહ્યું, "બા, આવતા મહિનાથી મારે નવી નોકરી શોધવી પડશે, કદાચ થોડા દિવસ પગાર નહીં આવે."

સરલાબાએ દીકરાના માથે હાથ મૂક્યો, પણ બાજુના ઓરડામાંથી બાપુજીના ખાંસીનો અવાજ આવ્યો.

શાંતિલાલની એક ખાસ દવા પતી ગઈ હતી, જે રોજ રાત્રે લેવી ફરજિયાત હતી.

દિનેશે પોતાના ખિસ્સા તપાસ્યા, એની પાસે માત્ર બસો રૂપિયા બચ્યા હતા, જ્યારે એ દવાની કિંમત આઠસો રૂપિયા હતી.

દિનેશની નજર નરેશે ટેબલ પર મૂકેલા કવર પર પડી, જેમાં હજુ પણ રૂપિયા પડ્યા હતા.

એક ક્ષણ માટે દિનેશનો અહંકાર આડો આવ્યો, એણે વિચાર્યું કે મોટા ભાઈના પૈસાને હાથ નથી અડાડવો.

પણ બાપુજીની તકલીફ જોઈને એણે અહંકાર બાજુ પર મૂક્યો, કવરમાંથી હજાર રૂપિયા કાઢ્યા અને મેડિકલ સ્ટોર તરફ દોડ્યો.

દવા લઈને પાછો આવ્યો ત્યારે એણે જોયું કે બાપુજી પલંગ પર બેસીને જૂની ડાયરીમાં કંઈક લખી રહ્યા હતા.

દિનેશે દવા આપીને પાણીનો ગ્લાસ ધર્યો અને બાજુમાં બેસી ગયો.

"બાપુજી, તમે ચિંતા ન કરતા, હું બે-ચાર દિવસમાં ગમે ત્યાં નોકરી શોધી લઈશ," દિનેશે કહ્યું.

શાંતિલાલે ડાયરી બંધ કરી અને દિનેશ સામે જોયું, "બેટા, તું નોકરીની ચિંતા કરે છે, પણ મને એ ચિંતા છે કે તું આ ઘરમાં ક્યાંક ખોવાઈ ન જાય."

દિનેશ સમજી ન શક્યો, "એટલે બાપુજી?"

"નરેશ પૈસા આપીને એમ માને છે કે એણે ઋણ ચૂકવી દીધું, અને તું સમય આપીને એમ માને છે કે તું પૈસા ન આપી શક્યો એ તારી કમી છે," વૃદ્ધ પિતાએ ખૂબ શાંતિથી કહ્યું.

"તમે બંને એ નથી સમજતા કે અમારે બંનેની જરૂર છે, પણ તમે બંને એકબીજાને નીચા બતાવવામાં અમારી જરૂરિયાત ભૂલી ગયા છો."

બીજા દિવસે સાંજે નરેશ મુંબઈથી પાછો આવ્યો.

એ ખૂબ ખુશ હતો કારણ કે એને એક મોટો કોન્ટ્રાક્ટ મળી ગયો હતો.

ઘરમાં પગ મૂકતાં જ એણે સોફા પર બેસીને બંને હાથ ફેલાવ્યા અને કહ્યું, "બા, હવે આપણે આ જૂનું મકાન વેચીને નવા પોશ વિસ્તારમાં મોટો બંગલો લઈશું, મેં બુકિંગ પણ કરાવી દીધું છે."

સરલાબા પાણી લઈને આવ્યા પણ ચહેરા પર કોઈ ખુશી નહોતી.

નરેશે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "કેમ બા, કોઈ ખુશ નથી? આટલો મોટો નિર્ણય લીધો તમારા માટે."

તે જ વખતે શાંતિલાલ ઓરડામાંથી બહાર આવ્યા, એમના હાથમાં બે અલગ કાગળ હતા.

તેમણે બંને કાગળ સેન્ટર ટેબલ પર મૂક્યા.

એક કાગળ પર દિનેશનો હિસાબ હતો, જેમાં લખ્યું હતું કે આખા વર્ષમાં દિનેશે પિતાને હોસ્પિટલ લઈ જવા માટે પોતાની ઓફિસમાંથી બાવીસ દિવસની રજાઓ પાડી હતી, જેના કારણે એનો પગાર કપાયો હતો અને આખરે નોકરી ગઈ હતી.

બીજા કાગળ પર નરેશનો હિસાબ હતો, જેમાં લખ્યું હતું કે છેલ્લા એક વર્ષમાં નરેશે બા-બાપુજીની સારવાર પાછળ ત્રણ લાખ રૂપિયા ખર્ચ્યા હતા, પણ આખા વર્ષમાં એ માત્ર ચાર વખત સાથે જમવા બેઠો હતો.

બંને ભાઈઓ કાગળ સામે જોઈ રહ્યા.

શાંતિલાલે નરેશ તરફ જોયું, "બેટા, તારા રૂપિયા વગર મારી આ બીમારી કદાચ મને ક્યારનીયે ખાઈ ગઈ હોત, તું પૈસા ન કમાયો હોત તો હું જીવતો ન હોત."

નરેશની આંખોમાં ચમક આવી, પણ તરત જ શાંતિલાલે દિનેશ તરફ હાથ લંબાવ્યો.

"અને દિનેશ, તું જો મારી પાસે બેસીને મારી પીઠ ન પંપાળતો હોત, તો આ જીવવાની કોઈ ઈચ્છા જ ન બચી હોત."

ઘરમાં પંખાના અવાજ સિવાય સંપૂર્ણ સ્મશાનવત શાંતિ છવાઈ ગઈ.

નરેશે પહેલીવાર પોતાના નાના ભાઈ સામે જોયું, જેના ચહેરા પર નોકરી છૂટી ગયાનો થાક અને ચિંતા સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

દિનેશે મોટા ભાઈ સામે જોયું, જેની આંખો નીચે કામના ભારથી કાળા કુંડાળા પડી ગયા હતા.

નરેશ ધીમેથી ઊભો થયો અને દિનેશ પાસે ગયો.

"તારી નોકરી ગઈ એ તેં મને ફોન પર કેમ ન કહ્યું?" નરેશે પૂછ્યું.

"મને લાગ્યું કે તમે એમ કહેશો કે હું આળસુ છું," દિનેશે નીચું જોઈને કહ્યું.

નરેશે પોતાના નાના ભાઈના ખભા પર હાથ મૂક્યો, આ સ્પર્શ ઘણા વર્ષો પછી થયો હતો.

"કાલે સવારે તું મારી ઓફિસે આવજે, મારે ત્યાં એક વિશ્વાસુ માણસની જરૂર છે જે બધું સંભાળી શકે," નરેશે કહ્યું.

દિનેશે આશ્ચર્યથી મોટા ભાઈ સામે જોયું.

"અને હા," નરેશે પાછળ ફરીને બાપુજી તરફ જોયું, "ઓફિસનો સમય એવો રહેશે કે સાંજે છ વાગ્યે આપણે બંને સાથે ઘરે આવી શકીએ."

શાંતિલાલના કરચલીવાળા ચહેરા પર એક ઊંડો, શાંત સંતોષ પથરાઈ ગયો.

ટેબલ પર પડેલા બંને પરબિડીયાં હવે અલગ નહોતા લાગતા, એ બંને એક જ ઘરના બે ખૂણા હતા જે હવે જોડાઈ ગયા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.