પોતાના જ ઘરમાં પારકા જેવો વ્યવહાર ક્યારે શરૂ થઈ ગયો...

રસોડાના પ્લેટફોર્મ પર કાજુ-બદામની પેસ્ટ તૈયાર પડી હતી અને ધીમી આંચ પર પનીરના મસાલાની સુગંધ આખા ઘરમાં ફેલાઈ રહી હતી.

જશોદાબાએ ઓસરીમાંથી રસોડા તરફ જોયું ત્યારે વહુ મીનલ એક હાથે વઘાર સંભાળતી હતી અને બીજા હાથે ખાસ ડિનર સેટ સાફ કરતી હતી.

આજે સાંજે મીનલની માસી અને તેમના દીકરાનો પરિવાર જમવા આવવાના હતા.

છેલ્લા ત્રણ કલાકથી મીનલ ઊભા પગે કામ કરતી હતી, ચહેરા પર થાક હતો પણ ઉત્સાહ એનાથી મોટો હતો.

જશોદાબા ધીમા પગલે રસોડાના દરવાજે આવીને ઊભા રહ્યા અને બોલ્યા, "વહુ, રાયતું ફ્રિજમાં મૂકી દીધું છે, બીજું કંઈ મદદ કરાવું?"

મીનલે પાછળ જોયા વગર જ કહ્યું, "ના મમ્મી, તમે બેસો, મહેમાનો માટે બધું વ્યવસ્થિત થવું જોઈએ, કોઈ કમી ન રહેવી જોઈએ."

જશોદાબા ચૂપચાપ પાછા વળી ગયા અને પોતાના રૂમમાં જઈને ખાટલા પર બેઠા.

એમના મનમાં એક જૂની વાત અચાનક તાજી થઈ ગઈ, જે એમને છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી અંદરથી કોરી ખાતી હતી.

ગયા રવિવારે જ્યારે દીકરો વિમલ અને પોતે ઘરમાં હતા, ત્યારે મીનલે સાંજે માત્ર ખીચડી અને કઢી બનાવી દીધા હતા.

તે દિવસે વિમલે હસતાં હસતાં પૂછ્યું પણ હતું કે કંઈક શાક કે પરોઠા નથી, ત્યારે મીનલે થાકેલા અવાજે કહી દીધું હતું કે રોજ રોજ ભારે રસોઈ નથી બનતી.

જશોદાબાને એ વાતનું ખોટું નહોતું લાગ્યું, પણ છેલ્લા છ મહિનાથી આ ક્રમ બની ગયો હતો.

જ્યારે પણ બહારનું કોઈ મહેમાન આવે ત્યારે ઘરમાં ત્રણ શાક, બે મીઠાઈ, પૂરી અને રાયતાની રેલમછેલ થઈ જતી.

પણ જેવો મહેમાનનો પગ ઘરની બહાર નીકળે, એટલે ઘરમાં સાદી દાળ-ભાત કે વધેલી રસોઈ ગરમ કરીને પીરસી દેવાતી.

જશોદાબાને લાગતું કે પોતાના જ ઘરમાં પોતાના દીકરા અને સાસુની કોઈ કિંમત નથી, બધો આદર માત્ર બહારના લોકોને બતાવવા પૂરતો છે.

સાંજે મહેમાનો આવ્યા, હસવા-બોલવાનો અવાજ ગૂંજ્યો અને મીનલે હસતા મુખે બધાને આગ્રહ કરી કરીને જમાડ્યા.

માસીએ જમતાં જમતાં બે વાર વખાણ કર્યા, "મીનલના હાથમાં તો જાદુ છે, આવું જમવાનું તો હોટલમાં પણ ન મળે."

મીનલના ચહેરા પર ગર્વ ચમકી ઊઠ્યો, પણ દૂર ખૂણામાં બેઠેલા જશોદાબાના ગળા નીચેથી એક કોળિયો પણ માંડ ઊતરતો હતો.

રાત્રે દસ વાગ્યે મહેમાનો ગયા પછી ઘર એકદમ શાંત થઈ ગયું.

રસોડામાં અડધા એંઠા વાસણોનો ઢગલો પડ્યો હતો અને મીનલ કમર પકડીને રસોડાના ઓટલે બેસી ગઈ હતી.

વિમલ ઓફિસના કામ માટે લેપટોપ ખોલીને બેઠો હતો, પણ જશોદાબાથી હવે રહેવાયું નહીં.

તેઓ રસોડામાં ગયા અને શાંત પણ મક્કમ અવાજે બોલ્યા, "વહુ, એક વાત પૂછું?"

મીનલે આંખો ઊંચી કરીને જોયું, "હા મમ્મી, બોલોને."

"આ ઘરમાં રહેતા માણસો તારા પોતાના છે કે માત્ર બહારથી બે કલાક માટે આવતા લોકો જ તારા છે?"

મીનલ ચમકી ગઈ, એને અવાજમાં છુપાયેલો ડંખ તરત સમજાઈ ગયો.

"કેમ મમ્મી, આવું કેમ કહો છો?" મીનલે પૂછ્યું.

"હું મહિનાઓથી જોઉં છું, મહેમાનો આવે ત્યારે તારી આંગળીઓ થાકતી નથી, તારી થાળીમાં પાંચ પકવાન સજે છે," જશોદાબાનો અવાજ થોડો ધ્રૂજ્યો.

"અને અમે? અમે આખું અઠવાડિયું સાદી રોટલી અને વધેલી દાળ ખાઈએ તો પણ તને એમ લાગે છે કે ઘરમાં તો જે ચાલ્યું તે ચાલે."

વિમલ અવાજ સાંભળીને રસોડાના દરવાજે આવી ગયો અને બોલ્યો, "મમ્મી, શું વાત છે? આટલી રાતે કેમ આ બધું લઈને બેઠા?"

"ના વિમલ, આજે મને બોલવા દે," જશોદાબાએ દીકરા તરફ હાથ ઊંચો કર્યો.

"આપણે આ ઘરના કાયમી સભ્યો છીએ, પણ આપણી થાળીમાં પ્રેમ ત્યારે જ દેખાય છે જ્યારે કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિ જોવા માટે હાજર હોય."

મીનલ થોડીવાર સુધી કશું ન બોલી, માત્ર જમીન તરફ જોતી રહી.

જશોદાબાને લાગ્યું કે વહુ કદાચ ગુસ્સે થશે, દલીલ કરશે અથવા રડીને રૂમમાં જતી રહેશે.

પણ મીનલે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ઊભી થઈને પાણીનો ગ્લાસ ભર્યો.

તેણે ગ્લાસ પ્લેટફોર્મ પર મૂક્યો અને ખૂબ જ નીચા અવાજે બોલી, "મમ્મી, તમે સાચું જોયું છે, પણ આખી વાત નથી જોઈ."

"એટલે? હવે આમાં બીજું શું જોવાનું બાકી રહે છે?" જશોદાબાએ સીધો સવાલ કર્યો.

"મહેમાનો આવે છે ત્યારે હું એમના માટે નથી રાંધતી, હું તમારા અને વિમલના માન ખાતર રાંધું છું," મીનલની આંખોમાં ભીનાશ આવી ગઈ.

"જો બહારનો માણસ જમીને જશે અને કંઈક ખામી કાઢશે, તો દુનિયા એમ કહેશે કે વિમલના ઘરમાં મહેમાનનું સન્માન નથી થતું, જશોદાબાની વહુને રીતભાત નથી."

જશોદાબા અટકી ગયા, એમણે આ દ્રષ્ટિકોણ ક્યારેય વિચાર્યો નહોતો.

"અને રોજની વાત રહી," મીનલે આગળ કહ્યું, "રોજ સાંજે જ્યારે હું થાકીને લોથપોથ થઈ જાઉં છું, ત્યારે મને એમ થાય છે કે આ મારું પોતાનું ઘર છે."

"પોતાના માણસો સામે મારે સાબિત નથી કરવું પડતું કે હું કેટલી ઉત્તમ વહુ છું."

"હું ખીચડી બનાવું તો પણ તમે મને સ્વીકારશો, કારણ કે તમે મારા પોતાના છો, એવો ભરોસો હતો મને."

મીનલના અવાજમાં કોઈ કડવાશ નહોતી, માત્ર એક થાકેલી સ્ત્રીની કબૂલાત હતી જે પોતાના સંબંધોને હળવાશ માની બેઠી હતી.

"પણ મને આજે સમજાયું કે જે છૂટ મેં પોતાના સમજીને લીધી હતી, એ તમને ઉપેક્ષા લાગી," મીનલે હાથ જોડી દીધા.

રસોડામાં થોડી ક્ષણો માટે સન્નાટો છવાઈ ગયો, ફક્ત પંખાનો અવાજ આવતો હતો.

વિમલ કશું બોલી ન શક્યો, એ બંને સ્ત્રીઓ વચ્ચેના આ અદ્રશ્ય ભારને પહેલીવાર સમજી રહ્યો હતો.

જશોદાબાએ મીનલના હાથ જોયેલા જોયા, જે વાસણ ઘસીને લાલ થઈ ગયા હતા.

તેમને સમજાયું કે મીનલનો ઈરાદો ખોટો નહોતો, પણ એની સમજણમાં એક મોટી ભૂલ રહી ગઈ હતી.

બહારના લોકોને ખુશ રાખવાની ચિંતામાં એ એ ભૂલી ગઈ હતી કે રોજનો સ્નેહ થાળીની સાહજિકતામાં નહીં, પણ ક્યારેક ખાસ હોવાની લાગણીમાં પણ ઝળકવો જોઈએ.

જશોદાબા આગળ વધ્યા અને મીનલના જોડાયેલા હાથ પકડીને નીચે કર્યા.

"વહુ, પોતાની વ્યક્તિ સામે ઢોંગ ન કરવો પડે એ સાચું," જશોદાબાએ ધીમેથી કહ્યું.

"પણ એનો અર્થ એ પણ નથી કે બહારના લોકો આગળ બધી મીઠાશ પીરસી દેવી અને પોતાના લોકો માટે માત્ર થાક જ બચાવી રાખવો."

મીનલે માથું હલાવ્યું, એની આંખમાંથી એક આંસુ ખરીને ગાલ પર સરકી ગયું.

"કાલે રવિવાર છે ને?" જશોદાબાએ પૂછ્યું.

મીનલે ધીમેથી કહ્યું, "હા મમ્મી."

"તો કાલે કોઈ મહેમાન નથી આવવાનું, પણ સવારે આપણે બંને સાથે મળીને તારી પસંદના દાળ-ઢોકળી બનાવીશું."

મીનલના ચહેરા પર એક આછો, સાચો મલકાટ આવી ગયો.

તે રાત્રે ઘરના વાસણો ધોવાયા નહીં, વિમલે પોતે જઈને રસોડાની લાઈટ બંધ કરી દીધી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.