પરણેલી દીકરી પિયર આવતાં જ સાસુએ વહુ સાથે કેમ શરૂ કર્યું આવું ક્રૂર વર્તન...

રસોડાના દરવાજે ઊભેલા દર્શને જોયું કે તેની પત્ની પૂજા આખા દિવસની રસોઈ અને વાસણ પછી રાત્રે સાડા દસ વાગ્યે એકલી જમવા બેઠી હતી. થાળીમાં માત્ર શાકની તરી અને બપોરની બે ઠંડી રોટલીઓ બચી હતી.

જ્યારે માંડ એક કલાક પહેલાં જ, દર્શનની પરણેલી બહેન અલ્પા અને તેની માતા રમા ડાઇનિંગ ટેબલ પર બેસીને ગરમાગરમ ભાખરી અને તાજો બદામનો શીરો પ્રેમથી જમી રહ્યા હતા. રમા વારંવાર અલ્પાના માથે હાથ ફેરવીને કહેતી હતી, "મારી દીકરી સાસરે સુકાઈ ગઈ છે, અહીં આવી છે તો બે દિવસ શાંતિથી ખા અને આરામ કર!"

અને એ જ સમયે, રસોડામાં પરસેવાથી રેબઝેબ ઊભેલી પૂજાને રમાએ બે વાર ટોકી હતી, "પૂજા, અલ્પાના શાકમાં ઘી ઓછું છે, જરાક ગરમ કરીને ઉપરથી રેડ ને! તને આટલી સાદી વાત પણ યાદ નથી રહેતી?"

દર્શને આ દ્રશ્ય પહેલીવાર નહોતું જોયું. છેલ્લા ચાર દિવસથી, જ્યારથી અલ્પા સાસરેથી પિયર આવી હતી, ત્યારથી ઘરમાં એક અજીબ અને ગૂંગળામણભર્યું વાતાવરણ છવાઈ ગયું હતું.

સામાન્ય દિવસોમાં રમા અને પૂજા વચ્ચે કોઈ મોટો ઝઘડો થતો નહોતો. બંને મળીને ઘરનું કામ કરતા, સાથે બેસીને ટીવી જોતા અને સામાન્ય સાસુ-વહુની જેમ હળીમળીને રહેતા. પણ જેવી અલ્પાના આગમનની ઘંટડી વાગતી, રમાના સ્વભાવમાં રાતોરાત એક ચમત્કારિક અને ક્રૂર બદલાવ આવી જતો હતો.

અલ્પા આવતાં જ પૂજા ઘરની વહુમાંથી અચાનક એક અજાણી, પારકી અને માત્ર કામ કરવા માટે રાખેલી નોકરાણી બની જતી.

બીજા દિવસે સવારે દર્શન ઑફિસે જવા તૈયાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે તેણે બેડરૂમમાંથી સાંભળ્યું. રમા અને અલ્પા હોલમાં સોફા પર બેસીને ધીમા અવાજે વાતો કરી રહ્યા હતા અને ખડખડાટ હસતા હતા. જેવી પૂજા હાથમાં ચાનો કપ લઈને હોલમાં પ્રવેશી, બંને એકાએક ચૂપ થઈ ગયા.

એ શાંતિ એટલી ભારે અને અસહજ હતી કે પૂજાના પગ ત્યાં જ થંભી ગયા. તેણે સંકોચાઈને ચાનું ટ્રે ટેબલ પર મૂક્યું.

"મમ્મી, ચામાં આદુ બરાબર નથી કચરાયું," અલ્પાએ પહેલો ઘૂંટડો ભરીને મોં બગાડ્યું.

રમાએ તરત જ પૂજા સામે જોયું, તેની નજરમાં એક અજીબ તિરસ્કાર હતો. "મેં તને સવારે જ કહ્યું હતું ને પૂજા કે અલ્પાને કડક આદુવાળી ચા ભાવે છે! તારું ધ્યાન ક્યાં હોય છે? દીકરી માંડ વર્ષે-દહાડે બે દિવસ પિયર આવે છે અને તું એની એક ચા પણ સરખી નથી બનાવી શકતી?"

પૂજાનું માથું ઝૂકી ગયું. તેણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "હું બીજી બનાવી લાવું છું, મમ્મીજી."

"ના, હવે રહેવા દે. તું તો સવાર સવારમાં મૂડ જ ખરાબ કરી નાખે છે," રમાએ કડવાશથી કહ્યું.

પૂજા ચૂપચાપ રસોડામાં પાછી વળી ગઈ. રૂમના દરવાજે ઊભેલા દર્શને જોયું કે પૂજાની આંખો છલકાઈ ગઈ હતી, પણ તેણે સાડીના છેડાથી આંસુ લૂછી નાખ્યા અને ફરીથી વાસણ ઘસવા બેસી ગઈ.

દર્શનનું લોહી ઉકળી ઊઠ્યું. અલ્પા તેની સગી બહેન હતી, એ પિયર આવે એનો તેને પણ આનંદ હતો. પણ અલ્પાના આવવાથી પૂજા સાથે આવું બેવડું વલણ કેમ? જાણે રમા પોતાની દીકરી સામે એ સાબિત કરવા માગતી હતી કે આ ઘરમાં વહુ પર તેનો પૂરો કાબૂ છે, અને વહુની આ ઘરમાં કોઈ હેસિયત નથી.

સાંજે દર્શન ઑફિસેથી થોડો વહેલો આવ્યો. ઘરમાં કોઈ નહોતું, સિવાય કે પૂજા. તે બેડરૂમમાં બેસીને અલ્પાના અને તેના બાળકોના ધોયેલા કપડાંની ઘડી કરી રહી હતી. તેનો ચહેરો સાવ ફિક્કો પડી ગયો હતો.

દર્શને અંદર જઈને તેના હાથમાંથી કપડાં લઈ લીધા અને બાજુ પર મૂક્યા.

"પૂજા, તું છેલ્લા ચાર દિવસથી સતત કામ કરે છે. તેં બપોરે આરામ કર્યો હતો?" દર્શને પૂછ્યું.

પૂજાએ તેના ચહેરા સામે ન જોયું. "ના, બપોરે મમ્મીજી અને દીદીને ફરવા જવું હતું એટલે એમના માટે નાસ્તો બનાવવાનો હતો. પછી કપડાં ધોવાના હતા."

"અલ્પા તારી સાથે ક્યારેય હાથ કેમ નથી બટાવતી? એ પણ આ ઘરની દીકરી છે ને?"

પૂજાના હોઠ પર એક દર્દભરી સ્મિત આવી ગઈ, "દર્શન, દીકરી પિયરમાં મહેમાન હોય. એ આરામ કરવા આવે, કામ કરવા નહીં. મને કામ કરવાનો વાંધો નથી. હું તો આખો દિવસ દોડતી રહું છું. પણ..." પૂજાનો અવાજ રુંધાઈ ગયો.

"પણ શું પૂજા?" દર્શને તેનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો.

પૂજાની આંખોમાંથી આંસુ વહી નીકળ્યા. "મને કામથી તકલીફ નથી, દર્શન. પણ જ્યારે મમ્મીજી મારી સામે એવી રીતે જુએ છે જાણે હું આ ઘરમાં કોઈ ઘૂસણખોર હોઉં, ત્યારે મારું કાળજું કપાઈ જાય છે. દીદી આવે એટલે મમ્મીજી મારી સાથે વાત કરવાનું પણ બંધ કરી દે છે. બંને જણા અંદર અંદર વાતો કરીને હસે છે અને હું રૂમમાં જાઉં એટલે મને જોઈને ચૂપ થઈ જાય છે. જાણે હું કોઈ ગુનેગાર હોઉં! જમતી વખતે પણ મને છેલ્લે જે વધ્યું-ઘટ્યું હોય એ ખાવા મળે છે. શું વહુ ક્યારેય આ ઘરની દીકરી ન બની શકે? શું મારે આ ઘરમાં કાયમ પારકા થઈને જ જીવવાનું?"

દર્શન પાસે એ ક્ષણે પૂજાને આપવા માટે કોઈ દિલાસો નહોતો, કારણ કે તે જાણતો હતો કે પૂજાનો એક-એક શબ્દ સો ટકા સાચો હતો. તેની માતા જાણીજોઈને પૂજાને એકલવાયી અને નીચી બતાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી હતી.

તે રાત્રે એક નવી ઘટના બની.

ડાઇનિંગ ટેબલ પર બધા જમવા બેઠા હતા. પૂજા બધાને ગરમ રોટલી પીરસી રહી હતી. અલ્પાએ અચાનક પોતાના સાસરિયાની વાતો શરૂ કરી.

"મમ્મી, તને ખબર છે? મારી સાસુ એટલી વિચિત્ર છે ને! મારી નણંદ જ્યારે સાસરેથી આવે છે, ત્યારે મારી સાસુ મને નોકરાણી સમજી લે છે. નણંદ આખો દિવસ સોફા પર બેસીને હુકમ ચલાવે અને સાસુ મારી પાસે આખો દિવસ વૈતરું કરાવે. જરાય કદર નહીં મારી! મને તો એમ થાય કે હું ક્યાં ફસાઈ ગઈ."

રમાએ તરત જ ગુસ્સામાં કહ્યું, "તારી સાસુ સાવ કપટી છે! દીકરી પિયર આવે એનો મતલબ એવો થોડો છે કે વહુનું અપમાન કરવાનું? આવી સાસુઓને તો શરમ આવવી જોઈએ. પારકી દીકરીને ઘરમાં લાવીને આવી રીતે હેરાન કરાય?"

આ સાંભળીને દર્શનથી હવે સહન ન થયું. તેણે હાથમાં રહેલો કોળિયો થાળીમાં મૂકી દીધો. ટેબલ પર અચાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો.

"દર્શન, શું થયું? રોટલી કેમ મૂકી દીધી?" રમાએ પૂછ્યું.

દર્શને ઊભા થઈને પૂજાના હાથમાંથી રોટલીનો ડબ્બો લઈ લીધો. તેણે પૂજાનો હાથ પકડીને તેને પોતાની બાજુની ખુરશી પર બેસાડી દીધી.

"પૂજા, તું અહીં બેસ અને જમ," દર્શને શાંત પણ મક્કમ અવાજે કહ્યું.

"દર્શન, આ શું કરે છે તું? વહુ હજુ પીરસે છે, બધા જમી લે પછી એ જમશે ને!" રમાનો અવાજ ચડી ગયો.

"ના મા, હવે પૂજા નહીં પીરસે," દર્શને માતાની આંખોમાં આંખ પરોવીને કહ્યું. "અને મા, હમણાં તું જે અલ્પાની સાસુ વિશે કહી રહી હતી ને, એ જ વાત હું તને પૂછવા માગું છું. તને અલ્પાની સાસુમાં જે બધી ખામીઓ દેખાય છે, એ તારા પોતાના વર્તનમાં કેમ નથી દેખાતી?"

રમા સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેનો ચહેરો ગુસ્સા અને આશ્ચર્યથી ખેંચાઈ ગયો. "દર્શન! તું તારી સગી મા પર આવો આક્ષેપ કરે છે? એક વહુ માટે થઈને તું મને આવું બોલે છે?"

"હું વહુ માટે નથી બોલતો મા, હું આ ઘરની શરમ અને ન્યાય માટે બોલું છું," દર્શનનો અવાજ આખા ઘરમાં ગુંજી ઊઠ્યો. "જ્યારથી અલ્પા આ ઘરમાં આવી છે, ત્યારથી તેં પૂજા સાથે કેવો વ્યવહાર કર્યો છે એ મેં મારી સગી આંખે જોયું છે. તમે બંને મા-દીકરી ખૂણામાં બેસીને ફૂસફૂસાટ કરો છો, પૂજા સામે આવે એટલે મોં ફેરવી લો છો. પૂજા સવારે છ વાગ્યાથી રાત્રે અગિયાર વાગ્યા સુધી ઢસરડા કરે છે, અને તું એને આખી દુનિયા સામે એક અજાણી નોકરાણીની જેમ ટપારે છે. અલ્પાને સાસરે નણંદ હેરાન કરે તો તારું લોહી ઉકળે છે, પણ તારી પોતાની દીકરી સામે તું તારી વહુને પારકી બનાવી દે છે, ત્યારે તારું અંતરાત્મા કેમ નથી ડંખતો?"

અલ્પાનો ચહેરો પણ ક્ષોભથી લાલચોળ થઈ ગયો. તેણે ક્યારેય પોતાના ભાઈને આટલા આકરા રૂપમાં નહોતો જોયો.

"ભાઈ, હું તો મહેમાન છું..." અલ્પાએ વચ્ચે બોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

"તું મહેમાન નથી અલ્પા, તું આ ઘરની દીકરી છે," દર્શને બહેન તરફ વળીને કહ્યું. "અને આ ઘર જેટલું તારું છે, એટલું જ પૂજાનું પણ છે. તું અહીં આરામ કરવા આવે એમાં કોઈને વાંધો નથી, પણ તારા આરામની કિંમત પૂજાનું આત્મસન્માન કચડીને ન ચૂકવાવી જોઈએ. તું તારા સાસરે જે અન્યાય સામે રડે છે, એ જ અન્યાય તું અહીં તારી ભાભી સાથે થતો જોઈને ચૂપચાપ માણી રહી છે!"

રમાની આંખોમાંથી આંસુ સરી પડ્યા. પણ આ વખતે એ આંસુ અહંકારના નહીં, પણ પોતાની ભૂલના અરીસા સામે ઊભા રહેવાની શરમના હતા. તેને પોતાના શબ્દો યાદ આવ્યા જે તેણે હમણાં જ અલ્પાની સાસુ માટે કહ્યા હતા: 'આવી સાસુઓને તો શરમ આવવી જોઈએ.'

તેણે પૂજા સામે જોયું. પૂજાનું માથું હજુ પણ નીચું હતું, તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહી રહી હતી, પણ તેના ચહેરા પર સાસુ સામે કોઈ જીતનો ઘમંડ નહોતો, માત્ર દર્દ હતું.

રમા પોતાની ખુરશી પરથી ઊભી થઈ. તે ધીમા પગલે પૂજા પાસે ગઈ.

"પૂજા..." રમાનો અવાજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો.

પૂજા ગભરાઈને ઊભી થઈ ગઈ, "મમ્મીજી, દર્શન ગુસ્સામાં બોલી ગયો, તમે ખોટું ન લગાડતા..."

રમાએ પૂજાના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લઈ લીધા. "ના વહુ, દર્શન ખોટું નથી બોલતો. સાચું કડવું હોય છે. હું અલ્પાના વહાલમાં અને મારા સાસુપણાના અહંકારમાં એટલી આંધળી થઈ ગઈ હતી કે મને દેખાયું જ નહીં કે હું તારા દિલ પર કેટલા ઘા કરી રહી હતી. મારી દીકરી દુઃખી ન થાય એ જોતાં જોતાં, હું કોઈની વહાલી દીકરીને દુઃખી કરી રહી હતી."

અલ્પા પણ ઊભી થઈને પૂજા પાસે આવી. તેણે પૂજાના ખભા પર હાથ મૂક્યો, "ભાભી, મને માફ કરી દો. સાચે જ, હું પણ એટલી સ્વાર્થી બની ગઈ હતી કે તમારો થાક અને તમારી લાગણીઓ મેં જોઈ જ નહીં."

પૂજા રમાને વળગી પડી. વર્ષોથી દબાયેલું દર્દ આંસુ બનીને વહી ગયું.

તે રાત્રે ડાઇનિંગ ટેબલ પર પીરસનાર કોઈ એક નહોતું. રમા, અલ્પા અને પૂજા ત્રણેયે સાથે મળીને ગરમ રસોઈ બનાવી, અને આખો પરિવાર એકસાથે ટેબલ પર બેસીને જમ્યો. ઘરમાંથી પારકાપણાની દીવાલ હંમેશ માટે ખરી પડી હતી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.