પૌત્રે દાદાજીને આજના જમાનાનો નવો સ્માર્ટફોન ગિફ્ટ કર્યો, પણ ત્રીજા દિવસે દાદાજીએ ફોન બાજુ પર મૂકીને જે કહ્યું તે...
મગનકાકાના ધ્રૂજતા હાથમાં પિત્તળની એક જૂની નાની ડબ્બી હતી. તેમણે ખૂબ જ સાવચેતીથી તેમાંથી સોપારીનો એક મોટો ટુકડો કાઢ્યો અને જૂના લોખંડના સૂડા વડે તેને સુધારવા લાગ્યા. તેમના ચશ્માના કાચ પર ધૂળના બહુ બારીક કણો જામી ગયા હતા. આ કારણે તેમને સોપારીના ઝીણા ટુકડા કરવામાં ઘણી તકલીફ પડી રહી હતી.
કેયુર દરવાજા પાસે ઊભો રહીને આ બધું જોઈ રહ્યો હતો. તેના હાથમાં એક ચમકતું અને રંગીન ખોખું હતું જે તે મોટા શહેરથી ખાસ દાદા માટે લાવ્યો હતો. તેણે જોયું કે મગનકાકાની આંગળીઓ પર કામના કારણે અને ઉંમરના કારણે કરચલીઓ પડી ગઈ હતી. તે શાંતિથી રૂમમાં આવ્યો અને જૂના લાકડાના ટેબલ પર તે ખોખું મૂક્યું.
દાદાએ સૂડો બાજુ પર મૂક્યો અને કેયુર સામે જોયું. કેયુરના ચહેરા પર એક પ્રકારનો ઉત્સાહ હતો જે નવી પેઢીમાં વારંવાર જોવા મળે છે. તેણે પેકિંગ ખોલ્યું અને અંદરથી એક કાળો ચળકતો સ્માર્ટફોન બહાર કાઢ્યો. ફોનની ઠંડક મગનકાકાના ગરમ અને સૂકા હાથોમાં એક અજીબ અનુભવ કરાવી રહી હતી.
કેયુરે ખૂબ જ ધીરજથી ફોનની સ્ક્રીન કેવી રીતે ચાલુ કરવી તે સમજાવ્યું. મગનકાકા તેને ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યા હતા અને વારંવાર નમ્રતાથી માથું હલાવતા હતા. તેમના માટે આ કાચનો ટુકડો કોઈ જાદુઈ વસ્તુ જેવો હતો જેમાં આખી દુનિયા સમાયેલી હતી. કેયુરે તેમને જણાવ્યું કે હવે તેઓ ઘરે બેઠા બેઠા ગમે તેની સાથે વાત કરી શકશે.
આખો દિવસ કેયુરે દાદાને અલગ અલગ બટનો અને ચિહ્નો વિશે માહિતી આપી. તેણે સમજાવ્યું કે કઈ રીતે યૂટ્યૂબ પર જૂના ભજનો સાંભળી શકાય છે. મગનકાકાએ જોયું કે ફોનની સ્ક્રીન પરના અક્ષરો બહુ નાના હતા. તેમને તે વાંચવામાં આંખો પર ઘણું જોર આપવું પડતું હતું પણ તેમણે પૌત્રના ઉત્સાહને ઓછો ન થવા દીધો.
બીજા દિવસે સવારે કેયુર ફરીથી દાદાના રૂમમાં ગયો. તેણે દાદાને વોટ્સએપ પર ફોટા મોકલતા અને ફેસબુક પર દુનિયાના સમાચાર જોતા શીખવાડ્યું. મગનકાકાએ જોયું કે આ મશીન બહુ જ ઝડપથી બધું બતાવી રહ્યું હતું. તેમને લાગ્યું કે જાણે સમય પોતે જ આ ફોનની અંદર ખૂબ જ ઝડપથી દોડી રહ્યો હતો.
ઘરમાં રસોડામાંથી વઘારની સુગંધ આવી રહી હતી જે આખા ઘરમાં ફેલાઈ ગઈ હતી. મગનકાકાએ જોયું કે કેયુરનો હાથ સતત તેના પોતાના ફોન પર જ હતો. તે વાત કરતા કરતા પણ તેની નજર તે નાની સ્ક્રીન પરથી હટાવતો નહોતો. ઘરમાં ટીવી ચાલુ હતું પણ કોઈ તેને જોઈ રહ્યું નહોતું કારણ કે બધા પોતપોતાના ફોનમાં મશગૂલ હતા.
ત્રીજા દિવસની સવાર થોડી અલગ હતી. સૂર્યનો પ્રકાશ ગેલેરીમાં ધીમે ધીમે ફેલાઈ રહ્યો હતો. કેયુર જ્યારે જાગ્યો ત્યારે તેણે જોયું કે દાદા ગેલેરીમાં તેમના જૂના હિંચકા પર બેઠા હતા. નવો સ્માર્ટફોન પાસેના ટેબલ પર ચૂપચાપ પડ્યો હતો અને તેના પર ધૂળના કેટલાક કણો બેસી ગયા હતા.
મગનકાકા દૂર રસ્તા પર ચાલતા લોકોને જોઈ રહ્યા હતા. તેમણે હાથમાં એક જૂની ડાયરી પકડી હતી જેના પાના પીળા પડી ગયા હતા. તે ડાયરીમાંથી જૂની શાહીની એક અજીબ પણ મીઠી સુગંધ આવતી હતી. કેયુર ધીમેથી તેમની પાસે ગયો અને ખુરશી ખેંચીને બેઠો.
કેયુરે પૂછ્યું કે દાદા તમને આ ફોન પસંદ નથી આવ્યો? તેણે એમ પણ પૂછ્યું કે કેમ તેઓ કંઈ જોતા નથી. તેને લાગ્યું કે કદાચ ફોન વાપરવામાં દાદાને કોઈ મુશ્કેલી પડી રહી હશે. મગનકાકાએ પૌત્ર તરફ જોયું અને ખૂબ જ ધીમેથી હસ્યા.
તેમણે પોતાની ડાયરી બાજુ પર મૂકી અને કેયુરનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો. મગનકાકાનો હાથ થોડો ખરબચડો હતો પણ તેમાં એક હૂંફ હતી જે ફોનના કાચમાં ક્યારેય નહોતી. તેમણે ખૂબ જ શાંતિથી વાત કરવાની શરૂઆત કરી. તેમનો અવાજ ગંભીર અને દયાળુ હતો.
મગનકાકાએ કહ્યું કે આ ફોન ખરેખર બહુ જ અદભૂત વસ્તુ છે. તેમાં આખી દુનિયાના લોકો સાથે એક પળમાં જોડાઈ શકાય છે. પણ તેમણે જોયું કે આ ફોન આવ્યા પછી ઘરમાં એક વિચિત્ર શાંતિ છવાઈ ગઈ છે. આ એવી શાંતિ નથી જે મનને આરામ આપે પણ એવી છે જે લોકોને એકબીજાથી દૂર કરે છે.
તેમણે આગળ કહ્યું કે આખો દિવસ હું જોઉં છું કે તારા પપ્પા અને તું મારી બાજુમાં જ બેઠા હો છો. પણ તમારી નજર તે સ્ક્રીન પર જ ટકેલી હોય છે. કોઈ પણ માણસ બીજાની આંખોમાં જોઈને બે મિનિટ વાત નથી કરતું. મને લાગે છે કે ટેકનોલોજીએ આપણને શબ્દો આપ્યા છે પણ લાગણીઓ છીનવી લીધી છે.
મગનકાકાએ કેયુરને સમજાવ્યું કે તેમને દૂરના લોકો સાથે વાત કરવામાં એટલો રસ નથી. તેમને તો તે બે મિનિટમાં રસ છે જે તેમનો પૌત્ર તેમની પાસે બેસીને વિતાવે. તેમને તમારા સુખ અને દુઃખની વાતો સાંભળવી છે જે કોઈ મેસેજ દ્વારા મોકલી શકાતી નથી. હૃદયની વાત હંમેશા રૂબરૂમાં જ સારી લાગે છે.
કેયુરને અચાનક પોતાની ભૂલ સમજાઈ ગઈ. તેણે જોયું કે તેની પાસે પણ દિવસના કેટલાય કલાકો ફોન માટે હતા પણ દાદા માટે પૂરતો સમય નહોતો. મગનકાકાની વાતોમાં કોઈ ફરિયાદ નહોતી પણ એક સાચો અનુભવ હતો. તેમણે બહુ જ નમ્રતાથી પોતાની વાત પૂરી કરી અને આકાશ તરફ જોવા લાગ્યા.
ઘરના જૂના ફ્લોર પર પડેલી તિરાડો પણ જાણે આ વાતની સાક્ષી પૂરી રહી હતી. પવનની એક લહેર આવી અને મગનકાકાના સફેદ વાળને થોડા વેરવિખેર કરી ગઈ. કેયુરે પોતાનો ફોન ખિસ્સામાં મૂક્યો અને દાદાની વાત સાંભળવા માટે તૈયાર થયો. તે દિવસે ગેલેરીમાં કોઈ સ્ક્રીન ચાલુ નહોતી પણ બે પેઢીઓ વચ્ચેનો સંવાદ જીવંત થયો હતો.
મગનકાકાએ ફરીથી પોતાની સોપારીની ડબ્બી ખોલી અને કેયુરને તેની જૂની વાતો કહેવા લાગ્યા. કેયુરે જોયું કે દાદાના ચહેરા પર હવે સાચો આનંદ હતો. જે કામ લાખો રૂપિયાનો ફોન નહોતો કરી શક્યો તે કામ માત્ર થોડી ક્ષણોના સાથ અને પ્રેમભર્યા શબ્દોએ કરી દીધું હતું.
સાંજ પડવા આવી હતી અને પક્ષીઓ પોતાના માળા તરફ પાછા ફરી રહ્યા હતા. મગનકાકા અને કેયુર હજી પણ ત્યાં જ બેઠા હતા. તેમની વચ્ચે હવે કોઈ સાધન નહોતું માત્ર સાચો માનવીય સંબંધ હતો. આ જ તો જીવનની સાચી મૂડી હતી જે કોઈ પણ એપ્લિકેશન ડાઉનલોડ કરી શકતી નથી.