પિતાની મિલકતમાં ભાગ માંગનાર પરિણીત બહેનને ભાઈઓએ કરિયાવરના મહેણાં માર્યા, પણ રવિવારે...

રાજેશે ટેબલ પર સ્ટેમ્પ પેપર અને પેન સરકાવીને જાનકીની સામે મૂક્યા.

"જાનકી, આ કાગળ પર સહી કરી દે. બાપુજીનું જૂનું ઘર અને દુકાન વેચવાના છે, એટલે તારો હક જતો કરવાની સહી જરૂરી છે. તારે તો હવે સાસરે બધું છે જ ને!"

બાજુમાં બેઠેલો નાનો ભાઈ વિપુલ પોતાના કાંડા પરની ઘડિયાળ જોઈ રહ્યો હતો, જાણે આ માત્ર પાંચ મિનિટની ઔપચારિકતા હોય.

જાનકીએ પેન હાથમાં ન લીધી. એણે સ્ટેમ્પ પેપર પરથી નજર હટાવીને પોતાના બંને ભાઈઓ સામે જોયું.

"હું આ કાગળ પર સહી નહીં કરું, મોટાભાઈ." જાનકીનો અવાજ એકદમ શાંત હતો, "મને મિલકતમાં મારો ભાગ જોઈએ છે."

હોલમાં જાણે સન્નાટો છવાઈ ગયો. રાજેશ અને વિપુલ એકબીજા સામે આઘાતથી જોઈ રહ્યા.

"તારો ભાગ?!" વિપુલ તરત જ ગુસ્સામાં ઊભો થઈ ગયો, "જાનકી, તું હોશમાં છે? લગ્ન વખતે અમે તને વીસ તોલા સોનું અને ધામધૂમથી કરિયાવર આપ્યું હતું! દર રક્ષાબંધને અને તહેવારે અમે વ્યવહાર નિભાવ્યો છે, અને આજે તું ભાઈઓના માથે બેસીને મિલકતમાં ભાગ માંગે છે?"

રાજેશે પણ કઠોર અવાજે ઉમેર્યું, "નાનપણમાં તને ભણાવી, તારા બધા શોખ પૂરા કર્યા, તારી બધી જવાબદારીઓ નિભાવી... અને આજે તું એ બધું જ ભૂલીને કોર્ટ-કચેરીની ભાષા બોલે છે? લોહીના સંબંધોનું તને કંઈ મૂલ્ય જ નથી?"

જાનકીની આંખોમાં ભીનાશ આવી ગઈ. એને દુઃખ એ વાતનું નહોતું કે ભાઈઓએ ભાગ આપવાની ના પાડી, એને દુઃખ એ વાતનું હતું કે ભાઈઓએ આખા બાળપણનો પ્રેમ અને બહેન સાથેના સંબંધને માત્ર 'કરિયાવર' અને 'વ્યવહાર'ના ત્રાજવે તોલી નાખ્યો હતો.

એણે પોતાનું પર્સ ઉઠાવ્યું અને ઊભી થઈ. "તમે બંને શાંતિથી વિચારી લેજો. સહી તો હું મારા હક વગર નહીં જ કરું."

જાનકી ત્યાંથી નીકળી ગઈ.

એ પછીના ચાર દિવસમાં આ વાત આખા પરિવારમાં ફેલાઈ ગઈ. રાજેશ અને વિપુલે પોતાના મામા કિશોરને ફોન કરીને ફરિયાદ કરી કે જાનકી બદલાઈ ગઈ છે અને પૈસાની લાલચમાં આવીને ભાઈઓ સાથે સંબંધ તોડવા માંગે છે.

શુક્રવારે સાંજે કિશોર મામાએ જાનકીને ફોન કર્યો. "બેટા જાનકી, આ શું માંડ્યું છે તેં? ભાઈઓ જોડે આમ ભાગ માંગીને સંબંધ ન બગાડાય. લોકો શું કહેશે કે પરણેલી દીકરી પિયરની મિલકત પર નજર નાખે છે?"

જાનકીએ ખૂબ જ માનપૂર્વક કહ્યું, "મામા, તમે વડીલ છો, તમારી વાત હું માથે ચડાવું છું. પણ નિર્ણય લેતા પહેલાં એક વાર મારી વાત પણ સાંભળી લો. રવિવારે સવારે તમે અને બંને ભાઈઓ મારા ઘરે આવજો."

રવિવારે સવારે દસ વાગ્યે રાજેશ, વિપુલ અને કિશોર મામા જાનકીના ઘરે આવ્યા. જાનકીના પતિ સંદીપે બધાનું સ્વાગત કર્યું અને પછી એ સમજદારીથી બહાર બગીચામાં ચાલ્યો ગયો, જેથી ભાઈ-બહેન વચ્ચેની વાતમાં કોઈ દખલ ન થાય.

બેસતાં જ રાજેશે ફરીથી પેલો સ્ટેમ્પ પેપર બેગમાંથી કાઢીને ટેબલ પર મૂક્યો. "મામા, તમે જ એને સમજાવો. અમે આખી જિંદગી આ છોકરીનું ધ્યાન રાખ્યું, બાપુજીની સેવા કરી, અને હવે આ ભાગ માંગીને અમારા પર જ આંગળી ઉઠાવે છે!"

જાનકી અંદરના રૂમમાંથી બહાર આવી. એના હાથમાં પાણીની ટ્રે નહીં, પણ એક જૂની પ્લાસ્ટિકની ફાઇલ હતી. એણે એ ફાઇલ ટેબલ પર મૂકી.

"મોટાભાઈ, તમે કહ્યું ને કે તમે મારા માટે જે કર્યું એ બધું હું ભૂલી ગઈ છું? ચાલો, આજે મામાની હાજરીમાં આપણે બધા જૂની વાતો યાદ કરી લઈએ."

જાનકીએ ફાઇલ ખોલી અને એક કાગળ રાજેશની સામે મૂક્યો. "પહેલી વાત, મારા લગ્નમાં જે કરિયાવર અને ખર્ચો થયો હતો, એ બાપુજીએ પોતાની નિવૃત્તિની બચતમાંથી કર્યો હતો, તમારા પગારમાંથી નહીં. અને એમાં પણ મેં લગ્ન પહેલાં બે વર્ષ નોકરી કરીને બચાવેલા દોઢ લાખ રૂપિયા બાપુજીને આપ્યા હતા. આ એની બેંક સ્લિપ છે."

રાજેશ અને વિપુલના ચહેરા પર હળવો સંકોચ આવ્યો, પણ વિપુલે તરત કહ્યું, "તો પણ, બાપુજીની બીમારીમાં તો અમે જ દોડ્યા હતા ને?"

જાનકીએ ફાઇલમાંથી બીજા કાગળો કાઢ્યા. એ હોસ્પિટલના બિલ અને બેંક ટ્રાન્સફરની રસીદો હતી.

"આજથી ત્રણ વર્ષ પહેલાં બાપુજીની હાર્ટની સર્જરી થઈ હતી, યાદ છે?" જાનકીનો અવાજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો, "ત્યારે ડોક્ટરે સાડા ચાર લાખ રૂપિયા તાત્કાલિક જમા કરાવવા કહ્યું હતું. તમે બંનેએ ત્યારે કહ્યું હતું કે તમારા ધંધામાં પૈસા ફસાયેલા છે એટલે અઠવાડિયા પહેલાં વ્યવસ્થા નહીં થાય."

કિશોર મામા આશ્ચર્યથી કાગળો જોઈ રહ્યા હતા.

"એ સાડા ચાર લાખ રૂપિયા મેં અને સંદીપે અમારી બચતમાંથી ભર્યા હતા," જાનકીએ આગળ કહ્યું, "અને ત્યારે બાપુજીએ મારો હાથ પકડીને કહ્યું હતું કે 'દીકરા, તારા ભાઈઓને આ વાત ક્યારેય ન કહેતી, નહીંતર એમને નીચું જોવું પડશે.' એટલે મેં આજ સુધી એક શબ્દ પણ નહોતો ઉચ્ચાર્યો!"

હોલમાં સોપો પડી ગયો. રાજેશ અને વિપુલની નજર જમીન પર જડાઈ ગઈ. એમને ખબર જ નહોતી કે જાનકીએ બાપુજીની આબરૂ અને જીવ બચાવવા માટે આટલું મોટું બલિદાન આપ્યું હતું.

"હું દરેક રક્ષાબંધને ખાલી હાથે નથી આવતી, વિપુલ," જાનકીએ આંખો લૂછતાં કહ્યું, "હું ઘરની દીકરી છું, એટલે પ્રેમથી નિભાવું છું. પણ તમે બંનેએ જ્યારે મને માત્ર એક 'સહી કરનારું મશીન' સમજીને મારા જ પિતાના ઘરમાંથી મારો હક છીનવવાની વાત કરી, ત્યારે મને બહુ લાગી આવ્યું."

કિશોર મામાએ ઊંડો નિસાસો નાખ્યો અને રાજેશ સામે જોયું. "રાજેશ, જે બહેને તમારા બાપુજીની બીમારીમાં તમારી લાજ રાખી, એના પર તમે કરિયાવરના મહેણાં માર્યા? શરમ આવવી જોઈએ તમને બંનેને!"

રાજેશ કંઈ બોલી શક્યો નહીં. એણે ધીમેથી ટેબલ પર પડેલો સ્ટેમ્પ પેપર હાથમાં લીધો અને એના બે ટુકડા કરી નાખ્યા.

"મારી ભૂલ થઈ ગઈ, જાનકી," રાજેશનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો, "અમે પૈસાની ગણતરીમાં એટલા અંધ થઈ ગયા કે તારો પ્રેમ અને તારો ઉપકાર બંને ભૂલી ગયા. બાપુજીની મિલકત પર તારો પણ એટલો જ હક છે જેટલો અમારો છે. ઘર અને દુકાનના ત્રણ સરખા ભાગ જ થશે."

વિપુલે પણ નીચું જોઈને ધીમેથી કહ્યું, "સોરી, બહેન. મારાથી બહુ મોટું બોલાઈ ગયું."

જાનકીએ ફાઇલ બંધ કરી. એના ચહેરા પર જીતનો કોઈ ઘમંડ નહોતો, બસ એક રાહત હતી કે સત્ય બહાર આવ્યું.

"મોટાભાઈ, મને તમારા બંને સાથે કોઈ દુશ્મની નથી," જાનકીએ શાંતિથી કહ્યું, "મારો હક હું એટલે લઈ રહી છું કારણ કે એ મારા બાપુજીના આશીર્વાદ છે, અને મારી દીકરીના ભવિષ્ય માટે એ જરૂરી છે. પણ મારા માટે આ પૈસા કરતાં વધારે મહત્વનું એ છે કે આજ પછી આ ઘરમાં દીકરીને 'પારકી' સમજીને એના હકનો સોદો ન થાય."

રાજેશ અને વિપુલે માથું હલાવ્યું. એ દિવસે મિલકતના ત્રણ ભાગ જરૂર થયા, પણ સત્ય સામે આવવાથી તૂટવા જઈ રહેલા ભાઈ-બહેનના સંબંધમાં ફરીથી સાચો વિશ્વાસ અને આદર જોડાઈ ગયો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.