પૂછ્યા વગર કરિયાણું મંગાવવા પર સાસુએ વહુ સાથે કેમ કર્યો આટલો મોટો કંકાસ...

"આ ઘરમાં હું હજુ જીવતી બેઠી છું, કિંજલ! આ બધું મંગાવતાં પહેલાં મને એકવાર પૂછવાની પણ તસ્દી ન લીધી? આ ઘરની માલિક તું ક્યારથી બની ગઈ?"

યશોદાનો અવાજ દીવાનખંડમાં એટલો તીખો હતો કે બહાર ઊભેલો ડિલિવરી બોય પણ ક્ષણભર માટે થંભી ગયો. સેન્ટર ટેબલ પર કરિયાણાના મોટા ત્રણ કાગળના થેલા પડ્યા હતા, જેમાં તેલના ડબ્બાથી લઈને વોશિંગ પાવડર, મસાલા અને શાકભાજી ભરેલાં હતાં.

હાથમાં મોબાઈલ પકડીને ઊભેલી કિંજલ સ્તબ્ધ થઈ ગઈ. તેણે અકળાઈને થેલા તરફ જોયું અને પછી સાસુ સામે જોયું. "મમ્મીજી, તેલનો ડબ્બો સાવ તળિયે પહોંચી ગયો હતો અને કપડાં ધોવાનો પાવડર પતી ગયો હતો. ઑનલાઇન સેલ ચાલતો હતો અને પંદર મિનિટમાં ડિલિવરી મળતી હતી, એટલે મેં મંગાવી લીધું. આમાં આટલો મોટો ગુસ્સો કરવાની શું વાત છે? મેં ઘરનું જ કામ કર્યું છે ને, કોઈ અંગત શોખ માટે તો વસ્તુઓ નથી મંગાવી!"

"ઘરનું કામ પૂછીને થાય, મનમાની કરીને નહીં!" યશોદાએ ટેબલ પર હાથ પછાડ્યો. "છેલ્લા પાંત્રીસ વર્ષથી આ ઘરનું કરિયાણું હું સંભાળું છું. મહિનાની પહેલી તારીખે લિસ્ટ બને, આપણી જૂની જાણીતી દુકાનેથી સામાન આવે અને હું એક-એક ડબ્બો તપાસીને સ્ટોરરૂમમાં ગોઠવું. તેં મને એક શબ્દ પણ કહ્યા વગર આ બધું પ્લાસ્ટિક અને પેકેટનું કચરા જેવું સામાન મંગાવી લીધું? તું એ સાબિત કરવા માગે છે કે હવે આ ઘરમાં મારી કોઈ જરૂર નથી રહી?"

"મમ્મીજી, તમે વાતને સાવ ખોટી દિશામાં લઈ જઈ રહ્યા છો," કિંજલનો અવાજ પણ સહેજ ઊંચો થઈ ગયો. "ટેક્નોલોજીનો જમાનો છે. જ્યારે સસ્તું અને સારું સામાન ઘરે બેઠાં મળી જતું હોય, તો પછી તડકામાં કલાકો સુધી દુકાને લાઈનમાં ઊભા રહેવાનો શું અર્થ છે? અને શું મારે ઘરમાં મીઠું કે હળદર લાવવા માટે પણ તમારી પાસે દર વખતે હાથ જોડીને પરવાનગી માંગવી પડશે? શું આ મારું ઘર નથી?"

"ના, આ રીતે તો બિલકુલ નહીં!" યશોદાએ મોં ફેરવી લીધું. "કાલે તું મને પૂછ્યા વગર ઘરનું ફર્નિચર બદલી નાખીશ, અને પરમ દિવસે મને જ ઘરની બહાર કાઢી મૂકીશ. આજકાલની ભણેલી-ગણેલી વહુઓને સાસુઓ ઘરમાં નડતી જ હોય છે!"

કિંજલ પાસે આ કડવા આક્ષેપનો કોઈ જવાબ નહોતો. તે ચૂપચાપ પોતાના રૂમમાં જતી રહી અને ધડાકાભેર દરવાજો બંધ કરી દીધો.

સાંજે કિંજલનો પતિ મિહિર ઑફિસેથી થાકીને આવ્યો ત્યારે ઘરમાં વાતાવરણ સ્મશાન જેવું શાંત હતું.

યશોદા સોફા પર બેસીને માળા ફેરવી રહી હતી, પણ તેનો ચહેરો તંગ હતો. રસોડામાંથી કૂકરની કોઈ સીટી નહોતી વાગતી.

મિહિરે પાણી પીતાં પીતાં પૂછ્યું, "બા, આજે રસોઈ નથી બની? ઘરમાં આટલો સન્નાટો કેમ છે?"

યશોદાએ તરત જ આંસુ સારવાનું શરૂ કરી દીધું. "તારી વહુએ મને ખૂણામાં બેસાડી દીધી છે, મિહિર. હવે આ ઘરમાં મારું કોઈ વજૂદ નથી રહ્યું. એ પોતાની મરજીથી આખું કરિયાણું મંગાવી લે છે, મને એક પૂછવાની પણ જરૂર નથી સમજતી. હું તો માત્ર રોટલા તોડવા માટે અહીં પડી રહી છું!"

મિહિરે ઊંડો નિસાસો નાખ્યો. તે સીધો બેડરૂમમાં ગયો. કિંજલ લેપટોપ પર ઑફિસનું કામ કરી રહી હતી.

"કિંજલ, તું પણ વાતનું વતેસર કેમ બનાવી દે છે?" મિહિરે બેગ પલંગ પર મૂકતાં કહ્યું. "બા જૂના જમાનાના છે. જો તેં સામાન મંગાવતાં પહેલાં બાને ખાલી એકવાર પૂછી લીધું હોત કે 'બા, શું મંગાવવાનું છે?', તો તારું શું લૂંટાઈ જાત? તારે એમનું માન જાળવવું જોઈએ ને!"

કિંજલે લેપટોપની સ્ક્રીન પરથી નજર હટાવીને મિહિર સામે જોયું. તેની આંખોમાં અનહદ થાક અને અકળામણ હતી.

"મિહિર, પૂછવું અને પરવાનગી માંગવી, એ બંને વચ્ચે બહુ મોટો તફાવત છે," કિંજલે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું. "હું બાની સલાહ લેવા હંમેશાં તૈયાર છું. પણ જ્યારે પણ હું બા પાસે જાઉં છું, ત્યારે બા દસ સવાલો ઊભા કરે છે: 'આ કંપનીનું કેમ લાવ્યા? જૂની બ્રાન્ડ કેમ ન લીધી? હજુ બે ચમચી જીરું પડ્યું હતું તો નવું પેકેટ કેમ ખોલ્યું?' બાને કરિયાણાની ચિંતા નથી, બાને દરેક બાબત પર પોતાનો કાબૂ રાખવો છે. હું આ ઘરની વહુ છું, કોઈ ભાડુઆત નથી કે મારે એક સાબુ મંગાવવા માટે પણ અરજી કરવી પડે! જો મારા આટલા નાના નિર્ણયથી પણ બાની સત્તા જોખમાતી હોય, તો હવેથી હું આ ઘરની કોઈ વસ્તુને હાથ જ નહીં લગાડું."

કિંજલે એ જ ક્ષણથી પોતાના પગ પાછા ખેંચી લીધા. તેણે રસોડામાં જવાનું અને ઘરની જરૂરિયાતોનું ધ્યાન રાખવાનું સાવ બંધ કરી દીધું.

બીજા દિવસથી યશોદાએ ફરીથી ઘરની કમાન પોતાના હાથમાં લીધી. તેમણે કાગળ અને પેન લઈને જૂની પદ્ધતિથી લિસ્ટ બનાવ્યું અને પડોશની જૂની દુકાને મોકલ્યું.

પણ સમય બદલાઈ ચૂક્યો હતો.

દુકાનવાળાએ સામાન મોકલવામાં બે દિવસ લગાડી દીધા. જે દાળ આવી એમાં જીવાત નીકળી. મસાલા જૂના સ્ટોકના હતા જેમાંથી કોઈ સુગંધ નહોતી આવતી. શાકભાજીવાળો બે દિવસ આવ્યો જ નહીં એટલે ઘરમાં લીલા શાકભાજી ખૂટી ગયા. યશોદા આખો દિવસ રસોડામાં હાંફતી રહી, પણ વસ્તુઓ સમયસર ગોઠવાતી નહોતી.

ત્રીજા દિવસે સાંજે અચાનક યશોદાના ભાઈ અને ભાભી કોઈ સામાજિક પ્રસંગ પતાવીને અણધાર્યા મહેમાન બનીને ઘરે આવ્યા.

યશોદા ખુશ થઈ ગઈ, પણ જેવી તે રસોડામાં ગઈ, તેના હોશ ઊડી ગયા. ઘરમાં ચાની પત્તી સાવ તળિયે હતી, ખાંડ માત્ર બે ચમચી જ બચી હતી અને મહેમાનો માટે નાસ્તામાં આપવા જેવું એક બિસ્કિટ પણ નહોતું.

મિહિર ઑફિસે હતો અને જૂની દુકાનવાળો સાંજે સાત વાગ્યા પહેલાં હોમ ડિલિવરી આપવા તૈયાર નહોતો.

યશોદાના કપાળે પરસેવો વળી ગયો. તેના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા. મહેમાનો બહાર બેઠા હતા અને ઘરમાં એક કપ ચા બની શકે તેમ નહોતી. પોતાની આબરૂના ધજાગરા થતાં જોઈને યશોદા લાચાર થઈને રસોડાના ઓટલે બેસી પડી.

એ જ ક્ષણે કિંજલ પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવી. તેણે પરિસ્થિતિ એક જ નજરમાં પારખી લીધી. તેણે રસોડામાં ખાલી પડેલા ડબ્બાઓ જોયા અને સાસુના ચહેરા પર છવાયેલી ભયંકર ગભરામણ જોઈ.

કિંજલે એક પણ મહેણું ન માર્યું. કોઈ જૂનો હિસાબ ન ચૂકવ્યો.

તેણે તરત જ પોતાનો ફોન કાઢ્યો. આંગળીઓના થોડા સ્પર્શ સાથે તેણે તાજી દૂધની થેલીઓ, પ્રીમિયમ ચાની પત્તી, કાજુ-બદામ, તાજી મિઠાઈઓ અને ગરમ નાસ્તો ઓર્ડર કરી દીધો.

માંડ દસ મિનિટમાં ઘરની ડોરબેલ વાગી.

બહાર ડિલિવરી બોય ગરમાગરમ સમોસા, તાજી મિઠાઈ અને કરિયાણાની થેલીઓ લઈને ઊભો હતો.

કિંજલે ઝડપથી બધું અંદર લીધું. તેણે પંદર મિનિટમાં મહેમાનો સામે એલચીવાળી ગરમ ચા, સ્વાદિષ્ટ નાસ્તો અને મિઠાઈ પીરસી દીધા. મહેમાનો ખુશ થઈ ગયા અને યશોદાના ઘરના વખાણ કરવા લાગ્યા કે "તમારા ઘરમાં તો ક્ષણવારમાં રાજા જેવી સરભરા થઈ જાય છે!"

મહેમાનો વિદાય થયા પછી રાત્રે ઘરમાં સંપૂર્ણ શાંતિ હતી.

યશોદા રસોડામાં એકલી ઊભી હતી. તેણે ડાઇનિંગ ટેબલ પર પડેલી પેલી દસ મિનિટમાં આવેલી થેલીઓ તરફ જોયું. જે આબરૂ આજે ધૂળધાણી થઈ જવાની હતી, તે આબરૂ આ નવી પેઢીની ટેક્નોલોજી અને વહુની સમયસૂચકતાએ પળવારમાં બચાવી લીધી હતી.

કિંજલ રસોડામાં પાણીની બોટલ ભરવા આવી.

યશોદા ધીમા પગલે તેની પાસે આવી. તેનો ચહેરો સાવ નરમ પડી ગયો હતો.

"કિંજલ," યશોદાનો અવાજ ભરેલો હતો.

કિંજલે આશ્ચર્યથી જોયું, "હા મમ્મીજી, કંઈ જોઈતું હતું?"

યશોદાએ ધીમેથી કિંજલનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો. "મને માફ કરી દે, બેટા. હું આખી જિંદગી એ વહેમમાં જીવતી રહી કે સ્ટોરરૂમની ચાવીઓ અને ડબ્બાઓ પર મારો કાબૂ રહેશે તો જ મારી આ ઘરમાં કિંમત રહેશે. જ્યારે હું વહુ બનીને આવી હતી ત્યારે મારી સાસુએ મને વર્ષો સુધી કોઈ અધિકાર નહોતો આપ્યો. એટલે મને એમ હતું કે જો હું અધિકાર છોડી દઈશ તો હું સાવ નકામી થઈ જઈશ."

યશોદાની આંખોમાંથી આંસુ સરી પડ્યા. "આજે જો તેં તારી સમજદારી ન વાપરી હોત, તો મારી આબરૂના લીરેલીરા થઈ ગયા હોત. સમય બદલાઈ ગયો છે, અને ઘર ચલાવવાની રીતો પણ બદલાઈ ગઈ છે. સાચું ઘર એ નથી જ્યાં એકબીજા પર હુકમ ચલાવાય, પણ એ છે જ્યાં એકબીજાની તાકાત બનીને ઊભા રહેવાય."

કિંજલની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. તેણે સાસુના આંસુ લૂછતાં કહ્યું, "મમ્મીજી, આ ફોન કે ઍપ્લિકેશન તો માત્ર ખરીદી કરવાનું સાધન છે. પણ આ ઘરને કઈ વસ્તુની ક્યારે જરૂર છે, એ અનુભવ તો માત્ર તમારી પાસે જ છે. હું ક્યારેય તમારી જગ્યા લેવા નથી માંગતી. હું તો બસ તમારી મદદ કરવા માંગતી હતી."

યશોદાએ હસીને કિંજલના માથે હાથ મૂક્યો. "કાલથી તારે જે મંગાવવું હોય એ તારા ફોનથી જ મંગાવજે. પણ હા, લિસ્ટ આપણે બંને સાથે બેસીને બનાવીશું!"

બંને સાસુ-વહુ ખડખડાટ હસી પડી. ઘરમાંથી સત્તાની લડાઈ હંમેશ માટે અદ્રશ્ય થઈ ગઈ હતી, અને પરંપરા તથા આધુનિકતાનો એક સુંદર સમન્વય સ્થપાઈ ચૂક્યો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.