રોજ સવારે છાપામાંથી પાનું ફાડી લેનાર પિતાનો પીછો કરતાં જ દીકરાના હોશ ઊડી ગયા, બેંકમાં સત્ય ખૂલતાં જ...

સવારના સાડા છ વાગ્યે ડાઇનિંગ ટેબલ પર ગરમ ચાની સુગંધ ફેલાયેલી હતી.

હર્ષ પોતાના ચશ્મા સરખા કરીને વરંડામાંથી દૈનિક અખબાર ઉપાડી લાવ્યો અને ઉત્સાહભેર સોફા પર બેઠો.

પરંતુ અખબાર ખોલતાં જ તેના ચહેરા પરનો રંગ બદલાઈ ગયો અને તેનો પિત્તો ગયો.

અખબારમાંથી સાત નંબરનું પાનું કોઈએ ખૂબ જ સાવચેતીથી અને ધારદાર રીતે કાપી લીધું હતું.

છેલ્લા ત્રણ અઠવાડિયાથી રોજ સવારે બરાબર આ જ ઘટના બની રહી હતી.

અખબારના સોળ પાનાંમાંથી બાકીનું બધું બરાબર રહેતું, પણ સાત નંબરનું પાનું હંમેશા ગાયબ હોતું હતું.

રસોડામાંથી ચાનો કપ લઈને બહાર આવતી તેની પત્ની શિલ્પાની નજર હર્ષના ગુસ્સાથી લાલચોળ ચહેરા પર પડી.

'વળી પાછું એ જ પાનું ગાયબ છે?' શિલ્પાએ ચાનો કપ ટેબલ પર મૂકતાં પૂછ્યું.

'હા, છેલ્લા વીસ દિવસથી આ મજાક કોણ કરી રહ્યું છે એ જ મને સમજાતું નથી!' હર્ષે અખબાર ટેબલ પર પછાડતાં કહ્યું.

'મેં પેપરવાળા છોકરાને બે વાર પૂછ્યું, પણ તે સોગંદ ખાઈને કહે છે કે તે આખું અખબાર જ નાખી જાય છે.' હર્ષે માથું પકડ્યું.

શિલ્પાએ મોં મચકોડીને તીખા અવાજે કહ્યું, 'આ આપણા ઘરમાંથી જ કોઈની હરકત છે.'

'તમારા પિતાજી રોજ સવારે પાંચ વાગ્યે વહેલા ઊઠી જાય છે અને વરંડામાં આંટા મારે છે.' શિલ્પાએ આક્ષેપ કર્યો.

'એમને જૂની રદ્દી અને કાગળિયાં ભેગા કરવાની ગંદી આદત છે, એ જ આ પાનું ફાડી લેતા હશે!' શિલ્પાએ ક્રોધ ઠાલવ્યો.

હર્ષના મનમાં પણ પિતા પ્રત્યે શંકા અને અણગમાનો વંટોળ ઊભો થયો.

તે સમયે તેમના બોંતેર વર્ષના ઘરડા પિતા જગદીશભાઈ હાથમાં લાકડી લઈને ધીમા પગલે રૂમમાંથી બહાર આવ્યા.

જગદીશભાઈ એક નિવૃત્ત પ્રાથમિક શિક્ષક હતા, જે સફેદ ખાદીનો કુરતો પહેરતા અને અત્યંત સાદગીથી જીવન જીવતા હતા.

હર્ષે ઊભા થઈને ગુસ્સામાં અખબાર પિતાના મોં સામે હવામાં લહેરાવ્યું.

'બાપુજી, તમે રોજ સવારે આ છાપામાંથી સાતમું પાનું કેમ ફાડી લો છો?' હર્ષે કડકાઈથી સવાલ કર્યો.

'તમને ખબર છે કે એ પાના પર વેપાર અને શહેરના જરૂરી સમાચારો હોય છે, છતાં તમે જાણીજોઈને મારું પેપર કેમ બગાડો છો?' હર્ષ તાડૂક્યો.

જગદીશભાઈએ આ સાંભળીને નીચું જોઈ લીધું અને તેમની વૃદ્ધ આંખોમાં અચાનક ભીનાશ છવાઈ ગઈ.

તેમના હોઠ સહેજ કંપ્યા, પણ તેઓ એક પણ શબ્દ બોલ્યા વગર ચૂપચાપ પાછા પોતાના ઓરડા તરફ વળી ગયા.

પિતાની આ મૌન પ્રતિક્રિયાથી હર્ષનો ગુસ્સો બેકાબૂ બની ગયો.

'હું કાલે સવારે રંગેહાથ પકડીશ કે આ પાનું ક્યાં જાય છે!' હર્ષે મનોમન સંકલ્પ કર્યો.

બીજા દિવસે સવારે હર્ષ સવા પાંચ વાગ્યે જ જાગી ગયો અને મુખ્ય દરવાજાની પાછળ અંધારામાં છુપાઈને ઊભો રહ્યો.

બરાબર સાડા પાંચ વાગ્યે બહારથી છાપાવાળાએ અખબાર ફેંક્યું, જે વરંડાની લાદી પર પડ્યું.

થોડી જ ક્ષણોમાં જગદીશભાઈના ઓરડાનો દરવાજો અત્યંત ધીમેથી ખૂલ્યો.

જગદીશભાઈ ઠંડીમાં ધ્રૂજતા પગલે આગળ વધ્યા અને વરંડામાંથી અખબાર ઉપાડ્યું.

તેમણે આજુબાજુ નજર દોડાવી અને પછી ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક સાતમું પાનું ફાડીને પોતાના ખાદીના થેલામાં મૂકી દીધું.

ત્યારબાદ બાકીનું પેપર સોફા પર મૂકીને તેઓ ચંપલ પહેરીને બહાર નીકળી ગયા.

હર્ષના ગુસ્સાનો પાર ન રહ્યો અને તેણે ચૂપચાપ પિતાનો પીછો કરવાનું શરૂ કર્યું.

સવારના ઝાંખા અજવાળામાં જગદીશભાઈ લંગડાતી ચાલે ગામના પાદરે આવેલી એક જૂની સરકારી બેંક અને સહકારી મંડળી તરફ જઈ રહ્યા હતા.

ત્યાં પહોંચીને જગદીશભાઈ બેંકના પગથિયાં પર બેસી ગયા અને પોતાના થેલામાંથી તે ફાટેલું પાનું બહાર કાઢ્યું.

હર્ષ ઝાડ પાછળ સંતાઈને જોઈ રહ્યો હતો કે આખરે પિતાજી આ પાના સાથે શું કરી રહ્યા છે.

જગદીશભાઈએ પોતાના કુરતાના ખિસ્સામાંથી ચશ્મા કાઢીને પહેર્યા અને તે પાના પર લખેલી એક જાહેરાત પર આંગળી મૂકીને રડવા લાગ્યા.

હર્ષ પોતાનો સંયમ ગુમાવી બેઠો અને દોડીને સીધો પિતાની સામે આવીને ઊભો રહી ગયો.

'બાપુજી, તમે અહીં આ છાપાના કાગળને પકડીને કેમ રડો છો?' હર્ષે આંચકો આપતાં પૂછ્યું.

અચાનક દીકરાને સામે જોઈને જગદીશભાઈ થથરી ગયા અને તેમણે તે કાગળ પાછળ છુપાવવાનો પ્રયાસ કર્યો.

પરંતુ હર્ષે એક ઝાટકે પિતાના હાથમાંથી તે સાતમું પાનું આંચકી લીધું.

તે પાના પર એક મોટી કાનૂની જાહેર નોટિસ લાલ પેનથી માર્ક કરેલી હતી.

તે નોટિસ વાંચતાં જ હર્ષના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ અને તેનું આખું શરીર સુન્ન થઈ ગયું.

તે નોટિસ શહેરની એક મોટી ખાનગી ફાઇનાન્સ કંપની તરફથી હર્ષની વિરુદ્ધ જાહેર થયેલી હરાજી અને જપ્તીની નોટિસ હતી!

હર્ષે પોતાના નવા બિઝનેસ માટે વીસ લાખ રૂપિયાનું ભારે વ્યાજે લોન લીધી હતી, જેમાં તે છેલ્લા છ મહિનાથી હપ્તા ભરી શક્યો નહોતો.

તે ફાઇનાન્સ કંપનીએ હર્ષની આબરૂના ધજાગરા ઉડાડવા માટે સ્થાનિક અખબારના સાતમા પાના પર ફોટો અને સરનામા સાથે કાનૂની નોટિસ છપાવી દીધી હતી.

જો આ નોટિસ હર્ષ વાંચી લેત, તો તે ભયાનક ડિપ્રેશન અને હતાશામાં ડૂબી ગયો હોત.

અને જો આ નોટિસ પાડોશીઓ કે સંબંધીઓએ જોઈ લીધી હોત, તો આખા સમાજમાં પરિવારનું નાક કપાઈ ગયું હોત!

જગદીશભાઈએ છેલ્લા વીસ દિવસથી રોજ સવારે આ પાનું ફાડીને પોતાના દીકરાના સ્વાભિમાન અને માનસિક શાંતિની રક્ષા કરી હતી.

પરંતુ આશ્ચર્ય અહીં પૂરું નહોતું થયું.

જગદીશભાઈના તે ખાદીના થેલામાંથી એક મોટી પાસબુક અને પાંચ લાખ રૂપિયાનો ડિમાન્ડ ડ્રાફ્ટ બહાર પડ્યા.

સાથે વિવિધ શાળાઓ અને ખાનગી ઓફિસોમાં નાઈટ વોચમેન તથા ટ્યુશન શિક્ષક તરીકે કામ કરવા માટેની અરજીઓ હતી.

હર્ષે કંપતા અવાજે પૂછ્યું, 'બાપુજી, આ ડ્રાફ્ટ અને આ બધું શું છે?'

જગદીશભાઈએ હાથ જોડીને રડતાં રડતાં કહ્યું, 'બેટા હર્ષ, મને ખબર પડી ગઈ હતી કે તું વેપારમાં દેવામાં ડૂબી ગયો છે અને રાત્રે ઊંઘી પણ શકતો નથી.'

'મને ડર હતો કે જો તું આ અખબારમાં તારી હરાજીની નોટિસ જોઈશ, તો તું કોઈ ખોટું પગલું ભરી બેસીશ.'

'એક બાપ પોતાના જીવતેજીવ પોતાના સંતાનની આબરૂની હરાજી થતી કેવી રીતે જોઈ શકે બેટા?' જગદીશભાઈનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો.

'મેં મારી આખી જિંદગીની પ્રોવિડન્ટ ફંડની પેન્શન વેચીને આ પાંચ લાખ રૂપિયા ઉપાડ્યા છે.'

'અને હું રોજ સવારે અહીં આવીને નોકરીઓ માટે અરજી કરતો હતો જેથી તારા બાકીના હપ્તા હું મારા હાથે ભરી શકું!'

'તું ચિંતા ન કરતો દીકરા, જ્યાં સુધી તારો બાપ જીવે છે ત્યાં સુધી તારી ઈજ્જત પર કોઈ આંચ નહીં આવવા દઉં!'

આ શબ્દો સાંભળતાં જ હર્ષના હાથમાંથી તે અખબારનું પાનું છૂટીને જમીન પર પડી ગયું.

હર્ષનું આખું અસ્તિત્વ શરમ, પશ્ચાતાપ અને અપરાધભાવથી ધ્રૂજી ઊઠ્યું.

જે બાપને તે પાગલ, રદ્દીચોર અને ઘરનો નકામો બોજ ગણતો હતો, તે જ દેવ સમાન પિતા રોજ સવારે તેના માન-સન્માનની રક્ષા માટે ઢાલ બનીને ઊભા હતા!

હર્ષ પોતાની જાતને સંભાળી ન શક્યો અને બેંકના પગથિયાં પર જોરજોરથી પોક મૂકીને રડી પડ્યો.

તેણે સીધા પોતાના પિતાના બંને ધૂળવાળા ચરણ પકડી લીધા અને માથું તેમના પગ પર મૂકી દીધું.

'બાપુજી, મને માફ કરી દો બાપુજી, હું તમારો નરાધમ અને પાપી દીકરો છું!' હર્ષ પિતાના પગ આંસુઓથી ભીંજવવા લાગ્યો.

'જે હાથે મને આંગળી પકડીને ચાલતાં શીખવ્યું, એ જ હાથ પર મેં ચોરીની શંકા કરી!' હર્ષનો અવાજ રડીને રૂંધાઈ ગયો.

તે સમયે શિલ્પા પણ ચિંતાતુર થઈને ત્યાં પહોંચી આવી.

જ્યારે શિલ્પાએ પેલી કાનૂની નોટિસ અને સસરાજીનો પાંચ લાખનો ડ્રાફ્ટ જોયો, ત્યારે તેના પગ નીચેથી પણ જમીન સરકી ગઈ.

શિલ્પાનું માથું પણ અતિશય શરમ અને પશ્ચાતાપથી ઝૂકી ગયું.

તે પણ દોડીને સસરાના ચરણોમાં પડી ગઈ અને ચોધાર આંસુએ રડવા લાગી.

'પિતાજી, મને માફ કરી દો, મેં તમારા પવિત્ર પ્રેમ અને ત્યાગને ક્યારેય ઓળખ્યો નહીં!' શિલ્પા કરગરી પડી.

'તમે સાક્ષાત ઈશ્વર છો અને અમે તમારા ચરણોની ધૂળ બનવાને પણ લાયક નથી!' શિલ્પાએ સસરાના પગ માથે મૂક્યા.

હર્ષને યાદ આવ્યું કે જ્યારે તે નાનો હતો ત્યારે પિતાજી તેને ખભા પર બેસાડીને શાળાએ મૂકવા જતા હતા.

પિતાજીએ આખી જિંદગી એક જ ફાટેલા ચંપલમાં કાઢી નાખી હતી પણ દીકરાના પુસ્તકોમાં ક્યારેય કચાશ નહોતી રાખી.

આજે પણ તે જ પિતા પોતાના દીકરાની આબરૂ બચાવવા માટે સિત્તેર વર્ષની ઉંમરે મજૂરી કરવા તૈયાર થઈ ગયા હતા.

હર્ષે પોતાના પિતાના બંને પગ તરફ જોયું અને તેની આંખો ફાટી ગઈ.

કડકડતી ઠંડીમાં ચાર કિલોમીટર પગપાળા ચાલવાના કારણે પિતાજીની પાનીઓ ફાટીને લોહીલુહાણ થઈ ગઈ હતી અને તેમના રબરના ચંપલ સાવ ઘસાઈ ગયા હતા.

તેમણે વીસ રૂપિયા બચાવવા માટે ક્યારેય રિક્ષા નહોતી કરી, જેથી તે બચત પણ દીકરાના દેવા પેટે આપી શકાય.

જગદીશભાઈએ પોતાના લગ્નમાં મળેલી એકમાત્ર સોનાની વીંટી પણ ત્રણ દિવસ પહેલાં જ સોનીને ત્યાં વેચી નાખી હતી.

શિલ્પાએ તે જ સમયે આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે પિતાજી, હવેથી હું રોજ સવારે તમારા ચરણોમાં વંદન કરીને જ ઘરનું કામ શરૂ કરીશ.

તેણે પોતાના હાથે ગરમ પાણી લાવીને સસરાજીના પગ ધોયા અને તેમના પર દવા લગાવીને સાચી પુત્રીની ફરજ નિભાવી.

આખા મહોલ્લાના લોકો જગદીશભાઈના આ અખંડ વાત્સલ્ય અને દીર્ઘદ્રષ્ટિની ગાથા સાંભળીને નતમસ્તક થઈ ગયા.

હર્ષે તે દિવસથી પોતાના જીવનમાં વડીલોના આદરને સૌથી પહેલું સ્થાન આપવાની પવિત્ર પ્રતિજ્ઞા લીધી.

જગદીશભાઈએ વાત્સલ્યપૂર્વક પોતાના બંને ધ્રૂજતા હાથે દીકરા અને પુત્રવધૂને ઊભા કર્યા.

તેમણે બંનેને પોતાની છાતી સરસા ચાંપી લીધા અને તેમના માથા પર વહાલથી હાથ ફેરવ્યો.

'ના મારા બાળકો, એક બાપ ક્યારેય પોતાના સંતાનો પર ક્રોધ ન કરી શકે.' જગદીશભાઈના અવાજમાં અમૃત વહી રહ્યું હતું.

'આજે મારો દીકરો પોતાની ભૂલ સમજી ગયો અને મારા ચરણોમાં નમ્યો, એ જ મારા જીવનનો સૌથી મોટો સંતોષ છે.'

હર્ષે તે જ ક્ષણે તે પાંચ લાખ રૂપિયાના ડ્રાફ્ટની મદદથી પોતાની કંપનીનું દેવું પતાવ્યું અને બાકીનું દેવું પોતે દિવસ-રાત મહેનત કરીને ચૂકવવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી.

તેણે તે ફાટેલા સાતમા પાનાને સોનાની સુંદર ફ્રેમમાં મઢાવીને ઘરના પૂજાઘરમાં સ્થાપિત કરી દીધું.

સાચી સમૃદ્ધિ કે શાણપણ મોંઘા સાધનોમાં નથી હોતું, પણ માતા-પિતાના અબોલ બલિદાન અને રક્ષણના સંસ્કારોમાં હોય છે.

અને એ દિવસે છાપામાંથી ગાયબ થતા એક સાદા પાનાએ આખા પરિવારને કાયમ માટે પ્રેમ અને કૃતજ્ઞતાના અતૂટ બંધનમાં જોડી દીધો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.