સંયુક્ત ખર્ચની વાત વચ્ચે વહુએ અલગ બેંક ખાતું ખોલાવ્યું, એટલે સાસુએ ગુસ્સામાં પૂછ્યું કે...

"કિંજલ, આપણાં ઘરમાં તો એક જ સંયુક્ત ખાતું અને એક જ હિસાબ રાખવાનું નક્કી થયું હતું ને? તો પછી આ બીજી બેંકની પાસબુક તારા એકલીના નામે કેમ આવી છે?"

વસુબેનના હાથમાં સ્પીડ પોસ્ટનું એક ખુલ્લું કવર હતું, અને તેમના અવાજમાં સ્પષ્ટ નારાજગી હતી.

સાંજના સાત વાગ્યા હતા. કિંજલ હજી ઓફિસથી આવીને હાથ મોઢું ધોઈને બહાર આવી જ હતી. હોલમાં નવીનભાઈ છાપું વાંચતા અટકી ગયા હતા, અને આકાશ પણ ઓફિસની બેગ બાજુ પર મૂકીને નવાઈથી પત્ની સામે જોઈ રહ્યો હતો.

"મમ્મી, એ ખાતું તો મેં છ મહિના પહેલાં ખોલાવ્યું હતું," કિંજલે શાંતિથી જવાબ આપ્યો.

"છ મહિના પહેલાં!" વસુબેનનો અવાજ ઊંચો થઈ ગયો. "અને ઘરમાં કોઈને ખબર સુદ્ધાં નહીં? બે વર્ષ પહેલાં જ્યારે તારી નોકરી સારી થઈ ત્યારે આપણે બધાંએ સાથે બેસીને નક્કી કર્યું હતું કે ઘરનો બધો ખર્ચ અને બચત વહેંચીને એક જ જગ્યાએ રાખીશું, જેથી ઘરમાં એકતા રહે. તો હવે તને આ અલગ ખાતાની જરૂર કેમ પડી?"

આકાશે પણ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું, "સાચું કહે કિંજલ, તેં મનેય પૂછ્યું નહીં? આપણું જોઈન્ટ એકાઉન્ટ તો છે જ ને!"

"આકાશ, એમાં કંઈ ખોટું નથી કર્યું મેં," કિંજલે ધીરજથી કહ્યું. "એ ઘરની જ બચત છે. બસ, મેં વ્યવસ્થા ખાતર અલગ ખાતું રાખ્યું છે."

"વ્યવસ્થા કે અલગ થવાની તૈયારી?" વસુબેને પાસબુક સોફા પર મૂકી દીધી. "છેલ્લા છ મહિનાથી તું ઘરમાં કરિયાણા અને નાનાં ખર્ચમાં કાપ મૂકે છે, મને લાગતું હતું કે મોંઘવારી વધી હશે. પણ આજે ખબર પડી કે તું દર મહિને ઘરના હિસ્સામાંથી પૈસા કાઢીને આ અલગ ખાતામાં નાખે છે! શું તને અમારા પર વિશ્વાસ નથી, કે પછી પિયરમાં પૈસા મોકલવા છે?"

આ શબ્દો કિંજલને તીરની જેમ વાગ્યા. તેનો ચહેરો એક ક્ષણ માટે ગંભીર થઈ ગયો.

"મમ્મી, પ્લીઝ..." કિંજલે પોતાની જાતને સંભાળીને કહ્યું. "મેં આજ સુધી ક્યારેય પિયરમાં એક રૂપિયોય મોકલ્યો નથી, અને ઘર તોડીને અલગ થવાનો વિચાર પણ નથી કર્યો. તમે ખોટી શંકા કરો છો."

"તો પછી સંયુક્ત ખાતામાં પૈસા મૂકવામાં શું વાંધો હતો?" વસુબેનનો સવાલ તીખો પણ વ્યવહારુ હતો. "જ્યારે ઘરના દરેક જણ પોતાની કમાણી એક જ ખાતામાં વહેંચે છે, ત્યારે વહુનું આમ છાનુંમાનું અલગ ખાતું ચલાવવું એ ઘરમાં તિરાડ જ પાડે ને!"

નવીનભાઈએ પણ શાંતિથી કહ્યું, "દીકરી, વસુની વાત સાવ ખોટી નથી. આ ઘરમાં પારદર્શિતા હોય એ સારું. અલગ ખાતું હોય એટલે મનમાં શંકાઓ ઊભી થાય જ."

કિંજલ થોડી વાર ચૂપ રહી. તેણે આકાશ સામે જોયું. આકાશની નજરમાં પણ અવિશ્વાસ અને મૂંઝવણ હતાં. તે સમજી ગઈ કે આજે જો તે ચૂપ રહેશે, તો આ શંકા કાયમ માટે ઘરનું વાતાવરણ બગાડી નાખશે.

બે વર્ષ પહેલાં જ્યારે આ પરિવારે ખર્ચ વહેંચવાનો નિર્ણય લીધો હતો, ત્યારે વ્યવસ્થા બહુ સરળ હતી. આકાશના પગારમાંથી ઘરની લોનનો હપ્તો અને લાઇટ બિલ જતાં. નવીનભાઈના પેન્શનમાંથી તેમની દવાઓ અને સવારનું દૂધ આવતું. અને કિંજલના પગારમાંથી ઘરખર્ચ કાઢીને બાકીની રકમ તેમના સંયુક્ત બચત ખાતામાં જમા થતી, જેનું એટીએમ કાર્ડ અને યુપીઆઈ આખા પરિવારના સામાન્ય વપરાશ માટે ખુલ્લું રહેતું.

શરૂઆતમાં બધું સારું લાગ્યું, પણ ધીમે ધીમે કિંજલે એક ગંભીર હકીકત નોટિસ કરી.

સંયુક્ત ખાતામાં ક્યારેય પૈસા ટકતા જ નહોતા!

જ્યારે પણ ખાતામાં ત્રીસ ચાલીસ હજાર ભેગા થતા, ત્યારે ક્યારેક આકાશ મિત્રોની દેખાદેખીમાં નવો ફોન કે મોંઘું ટીવી લઈ આવતો, ક્યારેક વીકેન્ડમાં બહાર ફરવા પાછળ હજારો રૂપિયા ખર્ચાઈ જતા, તો ક્યારેક વસુબેન સગાંવહાલાંમાં મોંઘા વ્યવહાર કરવા માટે એ જ ખાતામાંથી પૈસા કઢાવતાં કે ઘરમાં પૈસા પડ્યા જ છે!

જ્યારે કિંજલે બે વાર આકાશને સમજાવ્યું કે આપણી પાસે કટોકટી કે આવનારાં મોટાં કામ માટે કોઈ બચત નથી થતી, ત્યારે આકાશે હસીને ટાળી દીધું હતું કે 'અરે, કમાઈએ છીએ તો ખર્ચવાનું જ હોય ને, બચત થઈ જશે!' અને વસુબેનને લાગ્યું હતું કે કિંજલ સગાંઓ સાથેના વ્યવહારમાં રોકટોક કરે છે.

આ તરફ કિંજલની નજર એ સમસ્યાઓ પર હતી જેના પર કોઈનું ધ્યાન જ નહોતું.

માતાપિતાના રૂમની છત છેલ્લા બે ચોમાસાથી વરસાદમાં ટપકતી હતી, જેના વોટરપ્રૂફિંગ માટે પૈસા બચતા જ નહોતા. સાત વર્ષના દીકરા આર્યની આગામી સ્કૂલ ફી વધવાની હતી. અને નવીનભાઈ તથા વસુબેનના નામે કોઈ મોટો હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સ પણ નહોતો.

કિંજલ ઊભી થઈ, અને સીધી પોતાના ઓરડામાં ગઈ. થોડી જ મિનિટોમાં તે હાથમાં બે કાગળ અને એક નાની ફાઇલ લઈને બહાર આવી.

તેણે સોફા પર પડેલી પેલી નવી પાસબુક ઉઠાવી, તેનું પહેલું પાનું ખોલ્યું અને સીધી વસુબેનના હાથમાં મૂકી દીધી.

"મમ્મી, આ ખાલી કવર જોઈને ગુસ્સો કરવાને બદલે એક વાર અંદરનું પહેલું પાનું અને છેલ્લી એન્ટ્રીઓ વાંચી લો," કિંજલે શાંત અવાજે કહ્યું.

વસુબેને ચશ્માં ચડાવીને પાસબુક જોઈ. આકાશ અને નવીનભાઈ પણ નજીક આવીને જોવા લાગ્યા.

સૌથી પહેલાં તો ખાતાધારકના નામની નીચે 'નોમિની'માં વસુબેન અને આકાશનું નામ લખેલું હતું! અને પાસબુકની એન્ટ્રીઓમાં છેલ્લા છ મહિનામાં દર મહિને બાર થી પંદર હજાર રૂપિયા જમા થયા હતા, કુલ પંચ્યાસી હજાર રૂપિયા!

પરંતુ ચોંકાવનારી વાત એ હતી કે આખા છ મહિનામાં એ ખાતામાંથી એક પણ રૂપિયો ઉપાડવામાં આવ્યો નહોતો!

તેની સાથે જ બેંકનો એક કાગળ જોડેલો હતો, જેના પર સ્પષ્ટ લખેલું હતું કે આ ખાતામાં 'ડેબિટ કાર્ડ અને યુપીઆઈ સુવિધા બંધ છે'.

"આ... આમાં એટીએમ અને યુપીઆઈ બંધ કેમ છે?" આકાશે નવાઈથી પૂછ્યું.

કિંજલે બાજુનો બીજો કાગળ આકાશના હાથમાં આપ્યો. તેના પર ઘરનાં ત્રણ કામોના અંદાજિત ખર્ચ લખેલા હતા: મમ્મી પપ્પાના રૂમની છતનું વોટરપ્રૂફિંગ, આર્યની આવતા વર્ષની સ્કૂલ ફી અને વડીલો માટે મેડિકલ ઈમરજન્સી ફંડ!

"હવે હું તમને સાચું કહું છું," કિંજલ ધીમેથી બોલી. "મમ્મી, ત્રણ વર્ષથી આપણું સંયુક્ત ખાતું ચાલતું હતું, પણ એક પણ મહિને એમાં પૈસા બચતા નહોતા. જ્યારે પણ પૈસા દેખાય, કોઈ ને કોઈ બિનજરૂરી શોખ કે વ્યવહારમાં વપરાઈ જતા. મેં જ્યારે ટોકવાની કોશિશ કરી ત્યારે આકાશને લાગ્યું કે હું કચકચ કરું છું, અને તમને લાગ્યું કે હું સંબંધોમાં હાથ બાંધું છું."

વસુબેન સ્તબ્ધ થઈને પાસબુક અને પેલો કાગળ જોઈ રહ્યાં. આકાશની નજર શરમથી નીચે ઝૂકી ગઈ. તેને પોતાની મોંઘી ખરીદીઓ અને બેદરકારી યાદ આવી ગઈ.

"એટલે જ મેં ઘરમાં કોઈ ઝઘડો કર્યા વગર આ અલગ ખાતું ખોલાવ્યું," કિંજલે આગળ કહ્યું. "મેં આમાં એટીએમ કે ઓનલાઇન પેમેન્ટ ચાલુ જ નથી કરાવ્યું, જેથી કોઈ લાલચમાં આ પૈસા વપરાઈ ન જાય. મેં મારા પોતાના શોખ ઓછા કર્યા, બિનજરૂરી બહારનું ખાવાનું બંધ કર્યું અને દર મહિને બચાવેલા પૈસા અહીં મૂક્યા, જેથી આવતા મહિને ચોમાસા પહેલાં મમ્મી પપ્પાના રૂમની છતનું સમારકામ થઈ શકે!"

હોલમાં એકદમ શાંતિ છવાઈ ગઈ.

નવીનભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લઈને વસુબેન સામે જોયું. વસુબેનની આંખોમાંથી એક આંસુ સરીને પાસબુકના પાના પર પડ્યું. તેમને યાદ આવ્યું કે બે મહિના પહેલાં જ વરસાદમાં તેમના રૂમની છતમાંથી પાણી ટપકતું હતું, ત્યારે પણ વહુએ જ ઉપર જઈને પ્લાસ્ટિક પાથર્યું હતું.

વસુબેન ધીમેથી ઊભાં થયાં અને કિંજલ પાસે આવ્યાં.

"માફ કરી દેજે બેટા," વસુબેનનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો. "મેં તારા પર વગર વિચાર્યે કેટલી મોટી શંકા કરી લીધી! મને એમ કે તું અમારાથી અલગ થવાની પેરવી કરે છે, પણ તેં તો અમારાં કરતાં પણ વધારે આ ઘરનું વિચાર્યું."

કિંજલે તરત જ સાસુનો હાથ પકડી લીધો. "એવું ન બોલો મમ્મી. તમને તો ઘરની ચિંતા હોય એટલે જ પૂછ્યું ને. બસ, મેં પહેલાં કહી દીધું હોત તો તમને આટલું ટેન્શન ન થાત."

આકાશ આગળ આવ્યો. તેનો ચહેરો પસ્તાવાથી ગંભીર હતો.

"મમ્મી, ભૂલ કિંજલની નહીં, મારી હતી," આકાશે નિખાલસતાથી કહ્યું. "સંયુક્ત ખાતામાંથી હું જ હાથ છૂટો રાખીને ખર્ચ કરતો હતો, એટલે જ કિંજલે આ રસ્તો અપનાવવો પડ્યો. આજ પછી ઘરનો ખર્ચ ભલે સાથે રહે, પણ બચતનું આ ખાતું કિંજલની જ દેખરેખમાં ચાલશે, અને કાલથી જ સૌથી પહેલાં તમારા રૂમની છતનું કામ શરૂ કરાવીશું."

વસુબેને પાસબુક કિંજલના હાથમાં પાછી મૂકતાં હળવું સ્મિત કર્યું, "હવે આમાં કોઈ અલગપણું નથી, દીકરી. આ ખાતું હવે આખા પરિવારના વિશ્વાસનું ખાતું છે."

એ સાંજે ઘરમાં કોઈ મોટી ઉજવણી નહોતી થઈ, પણ શંકાનો ધુમાડો હટી જતાં બધાંના ચહેરા પર એક સાચી નિરાંત જરૂર દેખાતી હતી.


જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.