વૃદ્ધાશ્રમના દરવાજે પિતા ચુપચાપ હસતા રહ્યા, પણ મેનેજરે આવીને જે સત્ય કહ્યું તે સાંભળીને...

મહેશના હાથમાં લોખંડની એક જૂની ટ્રંક હતી, જેનો પોપડો ઉખડી ગયો હતો. તે ટ્રંક ભારે હતી, પણ મહેશના મન પરનો બોજ તેના કરતાં પણ વધુ ભારે હતો. દરવાજાના જૂના કબાટમાંથી આવતો લાકડાનો અવાજ આખા રૂમમાં ગૂંજતો હતો. પિતા રમેશ પોતાની નાની લાકડી ટેકવીને ખાટલાના ખૂણે શાંતિથી બેઠા હતા.

તેમના ચહેરા પર ગુસ્સાની એક પણ રેખા નહોતી. મહેશે પોતાના ચહેરા પરનો પરસેવો લૂછ્યો અને રૂમના પંખાની સ્વિચ ચાલુ કરી. પંખો ધીમે ધીમે અવાજ કરતો ફરવા લાગ્યો.

આ મોટો રૂમ વૃદ્ધાશ્રમનો હતો. અહીં ચારેય તરફ સફેદ દીવાલો હતી અને એક સરખા ખાટલા મુકેલા હતા. મહેશે પિતાના કપડાંની થેલી ટેબલ પર મૂકી અને લાંબો શ્વાસ લીધો.

પિતા રમેશ ક્યારનાય મહેશ સામે હસી રહ્યા હતા. તે હાસ્યમાં કોઈ ફરિયાદ નહોતી. મહેશને અંદરથી કંઈક ખૂંચી રહ્યું હતું, પણ તેણે પોતાની જાતને સંભાળી લીધી.

મહેશનું કુટુંબ એક સાધારણ મધ્યમ વર્ગનું કુટુંબ હતું. તે એક નાની ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો. તેની પત્ની સુનીતા અને એક નાનો દીકરો રોહન સાથે તેઓ બે રૂમના ભાડાના મકાનમાં રહેતા હતા.

ઘરમાં જગ્યા ઓછી હતી અને ખર્ચ સતત વધી રહ્યો હતો. પિતા રમેશની ઉંમર એંસી વર્ષની થઈ ગઈ હતી. તેમની દવાઓનો ખર્ચ અને દેખભાળ કરવાની જવાબદારી દિવસે ને દિવસે વધતી જતી હતી.

સુનીતા સાથે રોજ સવારે નાની નાની વાતોમાં ઘર્ષણ થતું હતું. ઘરમાં બેડરૂમ એક જ હતો અને પિતા હોલમાં સૂતા હતા. રોહન મોટો થઈ રહ્યો હતો, તેથી તેને ભણવા માટે અલગ જગ્યા જોઈતી હતી.

એક સાંજે મહેશે પિતા સામે આશ્રમની વાત મૂકી હતી. રમેશે ક્ષણનો પણ વિલંબ કર્યા વગર હા પાડી દીધી હતી. તેમણે મહેશને કહ્યું હતું કે જ્યાં તેને સારું લાગે ત્યાં તે બંદોબસ્ત કરી દે.

મહેશે વિચાર્યું હતું કે પિતા આશ્રમનું નામ સાંભળીને રડશે કે ઝઘડો કરશે. પણ રમેશે કશું જ ન કહ્યું. તેમણે શાંતિથી પોતાના જૂના કપડાં ભેગા કર્યા અને થેલીમાં મૂકી દીધા.

આજે સવારે જ્યારે મહેશ પોતાના સ્કૂટર પર પિતાને બેસાડીને નીકળ્યો, ત્યારે પણ રમેશ શાંત હતા. તેમણે રસ્તામાં મહેશના ખભા પર હાથ મૂક્યો હતો. તેમણે મહેશને કહ્યું હતું કે તું ગાડી ધીમે ચલાવજે, રસ્તો ખરાબ છે.

આશ્રમના ગેટ પાસે પહોંચીને મહેશે ફોર્મ ભર્યું હતું. ફોર્મ ભરતી વખતે મહેશની આંગળીઓ ધ્રૂજી રહી હતી. પણ રમેશ આજુબાજુ બેઠેલા બીજા વૃદ્ધો સામે જોઈને હસી રહ્યા હતા.

હવે રૂમમાં બધો સામાન મુકાઈ ગયો હતો. મહેશની જવા માટેની તૈયારી હતી, પણ તેના પગ ઉપડતા નહોતા. તેને આશ્ચર્ય થતું હતું કે પિતા આટલા શાંત કેમ છે.

"બાપુજી, તમને અહીં એકલા રહેવાનો કોઈ ડર નથી લાગતો?" મહેશે પોતાની હિંમત એકઠી કરીને પૂછ્યું.

"ના, બેટા. મને અહીં શાનો ડર લાગે?" રમેશે બારી બહાર જોતાં ખુબ જ શાંત અવાજે જવાબ આપ્યો.

"તમે આટલા બધા લોકો વચ્ચે પહેલીવાર એકલા રહેવાના છો. તમે આ જગ્યાને કે આ લોકોને ઓળખતા પણ નથી." મહેશે ફરીથી કહ્યું.

રમેશ કંઈ બોલે તે પહેલાં જ પાછળથી એક અવાજ આવ્યો. આશ્રમના સંચાલક વિનોદભાઈ બારણા પાસે આવીને ઊભા હતા. તેમની ઉંમર પણ સાઠ વર્ષથી વધુ હતી.

વિનોદભાઈના હાથમાં એક જૂનું ચામડાનું રજિસ્ટર હતું. તેમણે મહેશ સામે જોયું અને પછી રમેશ સામે જોઈને નમસ્તે કર્યા.

"તમારા પિતા માટે આ જગ્યા બિલકુલ અજાણી નથી, ભાઈ." વિનોદભાઈએ ધીમેથી કહ્યું.

મહેશે નવાઈ પામીને વિનોદભાઈ સામે જોયું. "એટલે? બાપુજી તો અહીં પહેલીવાર આવ્યા છે."

વિનોદભાઈએ રજિસ્ટર ટેબલ પર મૂક્યું. તેમણે તેના જૂના પીળા પડી ગયેલા પાના ફેરવ્યા.

"તમારા પિતા આ જગ્યાને અને આ આશ્રમના ખૂણેખૂણાને બહુ સારી રીતે જાણે છે." વિનોદભાઈએ કહ્યું. "આજથી ત્રીસ વર્ષ પહેલાં તેઓ અહીં દર અઠવાડિયે આવતા હતા."

મહેશ સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેણે પોતાના પિતા સામે જોયું. રમેશે નીચું જોઈ લીધું હતું.

"તમે શું કહી રહ્યા છો? મને કંઈ સમજણ નથી પડતી." મહેશે પૂછ્યું.

વિનોદભાઈએ રજિસ્ટરનું એક પાનું ખોલીને મહેશ સામે રાખ્યું. તે પાના પર ત્રીસ વર્ષ જૂની એક તારીખ લખેલી હતી. તેની નીચે એક નાના બાળકની વિગત હતી.

"ત્રીસ વર્ષ પહેલાં આ આશ્રમ માત્ર વૃદ્ધાશ્રમ નહોતો, અહીં અનાથ બાળકોને પણ રાખવામાં આવતા હતા." વિનોદભાઈએ ચોખવટ કરી. "એ સમયે તમારા પિતા અને તેમની પત્ની અહીં અવારનવાર આવતા હતા."

મહેશનું દિલ જોરથી ધડકવા લાગ્યું. રૂમમાં પંખાનો અવાજ અચાનક વધી ગયો હોય તેમ લાગ્યું.

"તમને ખબર છે મહેશભાઈ?" વિનોદભાઈનો અવાજ ખુબ જ ગંભીર હતો. "ત્રીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે એક નાનું અનાથ બાળક આ આશ્રમના દરવાજે મળ્યું હતું, ત્યારે તમારા પિતાએ તેને પોતાની ગોદમાં લીધું હતું."

મહેશે અવિશ્વાસથી પૂછ્યું, "કયું બાળક?"

"તમે પોતે." વિનોદભાઈએ કહ્યું. "રમેશભાઈને પોતાની કોઈ સંતાન નહોતી. પણ તેમણે આ આશ્રમમાંથી તમને દત્તક લીધા હતા. તેમણે પોતાના પરિવારની બધી જ બચત આપીને તમને કાનૂની રીતે પોતાના પુત્ર બનાવ્યા હતા."

આ સાંભળીને મહેશના પગ તળેથી જમીન ખસી ગઈ. તેને લાગ્યું કે આખી દુનિયા ફરી રહી છે.

"ના... આ હોઈ ન શકે." મહેશ બોલી ઊઠ્યો. "બાપુજીએ મને ક્યારેય આ વાત નથી કહી."

"તેઓ ક્યારેય નહીં કહે." વિનોદભાઈએ આગળ કહ્યું. "તેમણે પોતાની આખી જિંદગી તમને પોતાના સગા દીકરાની જેમ ઉછેર્યા. જ્યારે તમે નાના હતા અને રાત્રે રોતા હતા, ત્યારે તમારા પિતા આ આશ્રમના ચોકમાં તમને રમાડવા આવતા હતા કારણ કે તેમના નાના ઘરમાં તમને ગૂંગળામણ થતી હતી."

મહેશે પિતા તરફ જોયું. રમેશના હાથમાં પોતાની લાકડી હતી, જે ધ્રૂજી રહી હતી. તેમની આંખોમાંથી બે ટીપાં સરીને તેમની સફેદ દાઢી પર પડી રહ્યા હતા.

"આજે પણ જ્યારે તમે તેમને અહીં મૂકવા આવ્યા," વિનોદભાઈએ કહ્યું, "ત્યારે તેમણે મને બહાર જઈને વિનંતી કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે હું તમને આ જૂની વાત ક્યારેય ના કહું. તેઓ તમારું મન રાખવા માટે અહીં શાંતિથી રહેવા તૈયાર થઈ ગયા હતા."

વિનોદભાઈએ મહેશના ખભા પર હાથ મૂક્યો. "તેમણે મને કહ્યું હતું કે મારો દીકો મારી ચિંતામાં દુઃખી ન થવો જોઈએ. તેને એવું જ લાગવું જોઈએ કે તે પોતાના સગા બાપની સેવા પૂરી કરી રહ્યો છે."

મહેશ આ સાંભળીને પથ્થર બની ગયો. તેને યાદ આવ્યું કે નાનપણમાં જ્યારે તેને તાવ આવતો ત્યારે પિતા આખી રાત તેના માથા પર ભીની પટ્ટી મૂકીને બેસી રહેતા હતા.

તેને એ પણ યાદ આવ્યું કે જ્યારે તેની પાસે શાળાની ફીના પૈસા નહોતા, ત્યારે પિતાએ પોતાની એકમાત્ર ઘડિયાળ વેચી દીધી હતી. તેમણે ક્યારેય મહેશને એવો અહેસાસ થવા નહોતો દીધો કે તે તેમનો સગો દીકરો નથી.

અને આજે? આજે મહેશે એ જ પિતાને ઘરની બહાર કાઢી મૂક્યા હતા. માત્ર એટલા માટે કે ઘરમાં જગ્યા ઓછી હતી અને દવાઓનો ખર્ચ વધતો હતો.

"બાપુજી..." મહેશના ગળામાંથી અવાજ નીકળતો નહોતો.

તે ધીમે ધીમે આગળ વધ્યો. તેના પગ ભારે થઈ ગયા હતા. તે પિતાના પગ પાસે જમીન પર બેસી પડ્યો. તેણે રમેશના બે ધ્રૂજતા પગ પકડી લીધા.

"મને માફ કરી દો, બાપુજી." મહેશ જોરથી રડી પડ્યો. "હું ખૂબ જ નીચ માણસ છું. મેં તમારો પ્રેમ ન ઓળખ્યો. તમે મને જિંદગી આપી અને મેં તમને અહીં લાવીને ઊભા રાખી દીધા."

રમેશે ધીમેથી નીચે નમીને મહેશને પોતાના બંને હાથથી ઊભો કર્યો. તેમણે મહેશના આંસુ લૂછ્યા.

"બેટા, તું રડ નહી." રમેશે ખૂબ જ વાત્સલ્યથી કહ્યું. "તારો કોઈ વાંક નથી. સમય બદલાય છે, સંજોગો બદલાય છે. મેં તને આ વાત એટલા માટે નહોતી કહી કારણ કે તારા મનમાં ક્યારેય એવો વિચાર ન આવે કે તું મારો પોતાનો નથી. તું મારો સગો દીકરો જ છે, મહેશ."

"ના બાપુજી, મારે હવે આ આશ્રમમાં એક ક્ષણ પણ નથી રોકાવું." મહેશે પિતાની થેલી પાછી ઉપાડી લીધી. "તમે મારી સાથે ઘરે પાછા ચાલશો. ભલે અમારે એક જ રૂમમાં રહેવું પડે, ભલે અમારે ભૂખ્યા રહેવું પડે, પણ હું તમને ક્યારેય પોતાનાથી દૂર નહીં કરું."

રમેશના ચહેરા પર એક મીઠું હાસ્ય આવી ગયું. તેમણે વિનોદભાઈ સામે જોયું અને પછી મહેશનો હાથ પકડી લીધો.

મહેશે પિતાની લોખંડની ટ્રંક ફરીથી પોતાના હાથમાં ઊંચકી. આ વખતે તે ટ્રંક તેને જરાય ભારે ન લાગી. તેના મન પરથી એક બહુ મોટો ભાર ઉતરી ગયો હતો.

તેઓ બંને આશ્રમના દરવાજામાંથી બહાર નીકળ્યા. બહાર તડકો હળવો થઈ ગયો હતો અને ઠંડી હવાનો એક ઝોંકો આવ્યો. મહેશે પિતાને ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક સ્કૂટર પર બેસાડ્યા.

તેણે પિતાના હાથ પોતાના પેટ ફરતે વિંટાળ્યા. તેણે કહ્યું, "બાપુજી, મને મજબૂતીથી પકડી રાખજો."

રમેશે પોતાના દીકરાને મજબૂતીથી પકડી લીધો. આજે મહેશને સમજાયું હતું કે સંબંધો લોહીથી નહીં, પણ સમર્પણ અને પ્રેમથી બને છે. પૈસા અને જગ્યા તો નાની વસ્તુઓ છે, પણ બાપનો સાચો પ્રેમ દુનિયાની કોઈ સંપત્તિથી ખરીદી શકાતો નથી.

તેઓ ઘરે પહોંચ્યા ત્યારે મહેશે સુનીતાને બધી વાત કહી. સુનીતાની આંખોમાં પણ પસ્તાવાના આંસુ આવી ગયા. તેણે દોડીને પિતાના પગ સ્પર્શ કર્યા અને તેમને ઘરમાં આદરપૂર્વક બેસાડ્યા.

તે દિવસે એ નાના ઘરમાં જગ્યા નાની નહોતી લાગતી, કારણ કે પરિવારના બધા સભ્યોના દિલ મોટા થઈ ગયા હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.