દર મહિને દોઢ લાખ કમાતા દીકરાની બ્રીફકેસમાંથી નીકળેલી પાસબુકે આખા પરિવારને કેમ સ્તબ્ધ કરી દીધો...

મધ્યમવર્ગીય સોસાયટીના પોતાના મકાનમાં બેઠેલા અશ્વિન પર આખો પરિવાર ક્રોધથી તૂટી પડ્યો હતો. ફાર્માસ્યુટિકલ કંપનીમાં સિનિયર મેનેજર તરીકે મહિને દોઢ લાખ રૂપિયાનો તગડો પગાર મેળવતો અશ્વિન આખા ઘરમાં સૌથી કંજૂસ અને સ્વાર્થી માણસ તરીકે વગોવાયેલો હતો. તે છેલ્લા આઠ વર્ષથી જૂનું સ્કૂટર ચલાવતો હતો અને ઘરખર્ચ માટે માંડ પચીસ હજાર રૂપિયા આપતો હતો.

પત્ની ચેતના રડતાં રડતાં ફરિયાદ કરી રહી હતી કે લગ્નના દસ વર્ષમાં અશ્વિને તેને ક્યારેય સોનાની એક વીંટી પણ નથી કરાવી આપી. નાનો ભાઈ વિપુલ બૂમો પાડી રહ્યો હતો કે ભાઈ પાસે કરોડો રૂપિયા છલકાય છે છતાં તેણે મારા નવા વ્યવસાય માટે પાંચ લાખ રૂપિયાની લોન આપવાની સ્પષ્ટ ના પાડી દીધી. માતા સરલા પણ આંસુ લૂછતાં દીકરાને પથ્થર દિલનો કહી રહી હતી.

અશ્વિન બાળપણથી જ પોતાના નાના ભાઈ વિપુલને જીવ કરતાં પણ વધુ વહાલ કરતો હતો. પિતાના અકાળ અવસાન પછી અશ્વિને પોતાની જુવાનીના તમામ મોજશોખ ભૂલીને આખા ઘરની જવાબદારી ઉપાડી લીધી હતી. તેણે વિપુલને ભણાવવા માટે રાત-દિવસ ટ્યુશનો કર્યા હતા અને કંપનીમાં ઓવરટાઈમ કર્યો હતો.

અશ્વિન જ્યારે રાત્રે ઓફિસેથી મોડો આવતો ત્યારે તે ઘણીવાર ભૂખ્યા પેટે જ સૂઈ જતો હતો જેથી ઘરમાં કોઈ વધારાનો ખર્ચ ન થાય. તે પોતાના જૂના કપડાંને જાતે સોય-દોરાથી સાંધતો હતો. પણ તેણે ક્યારેય પોતાના ચહેરા પર થાક કે વેદનાની રેખા નહોતી આવવા દીધી.

અશ્વિનના ચાલીસમા જન્મદિવસે જ્યારે તેણે કોઈ મોંઘી હોટલમાં પાર્ટી આપવાનો ઈનકાર કર્યો ત્યારે ઘરમાં મોટો વિસ્ફોટ થયો. ચેતના ગુસ્સામાં અશ્વિનના શયનખંડમાં ગઈ અને તેની જૂની બ્રીફકેસનું તાળું તોડી નાખ્યું. અંદરથી અશ્વિનની બેંક પાસબુક અને ટ્રાન્સફરની રસીદોનો મોટો થોથો બહાર આવ્યો.

ચેતના ઘણીવાર અશ્વિનને કહેતી કે સોસાયટીના તમામ લોકો નવી કારમાં ફરે છે અને તમે આ જૂના ખખડધજ સ્કૂટર પર ધક્કા ખાઓ છો. તમને તમારા પરિવારની ઈજ્જતની જરાય ચિંતા નથી. અશ્વિન માત્ર એક ફિક્કું સ્મિત આપીને વાત વાળી લેતો હતો અને કહેતો કે સાધન કરતાં સાદગી વધારે સારી છે.

ચેતનાને યાદ આવ્યું કે ગયા મહિને જ્યારે તેનો જન્મદિવસ હતો ત્યારે અશ્વિને તેને પોતાના હાથે બનાવેલું એક સુંદર કાર્ડ અને ગુલાબનું ફૂલ આપ્યું હતું. તે વખતે ચેતનાએ ગુસ્સામાં એ કાર્ડ ફાડી નાખ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે મારે સોનાની બુટ્ટી જોઈએ છે, આ કાગળ નહીં. આજે એ વાત યાદ આવતાં ચેતનાનું હૃદય પસ્તાવાની આગમાં બળી રહ્યું હતું.

પાસબુક જોતાં જ ચેતના, વિપુલ અને સરલાના હોશ ઊડી ગયા. દર મહિનાની પહેલી તારીખે અશ્વિનના પગારમાંથી પૂરા એક લાખ વીસ હજાર રૂપિયા 'સ્નેહ સંકુલ મેડિકલ ટ્રસ્ટ' નામના ખાતામાં જમા થઈ જતા હતા. વિપુલે બૂમ પાડીને કહ્યું કે નક્કી ભાઈ કોઈ ગેરકાયદે કામમાં ફસાયેલા છે અથવા કોઈ અજાણી સ્ત્રીને પૈસા આપી રહ્યા છે.

વિપુલ જ્યારે પણ કોઈ નવી પાર્ટીમાં જતો ત્યારે પોતાના મિત્રો સામે મોટા ભાઈની કંજૂસાઈની મજાક ઉડાવતો હતો. તે કહેતો કે મારો ભાઈ પૈસા ગણી ગણીને તિજોરીમાં ભરી રાખે છે અને અમને કશું વાપરવા નથી દેતો. વિપુલના મનમાં ભરાયેલો આ અહંકાર આજે આખા પરિવારને ભરખી રહ્યો હતો.

વિપુલે વિચાર્યું કે જે ભાઈને તે પોતાનો દુશ્મન માનતો હતો, તેણે પોતાના જીવનની તમામ ખુશીઓ તેના માટે કુરબાન કરી દીધી હતી. જો અશ્વિને તે દિવસે દયા ન બતાવી હોત તો આજે વિપુલ જેલના સળિયા પાછળ સડતો હોત. ભાઈના આ ઋણને તે સાત જન્મમાં પણ ચૂકવી શકે તેમ નહોતો.

અશ્વિને આ આક્ષેપો સામે એક શબ્દ પણ ન બોલ્યો અને માત્ર માથું નીચું રાખીને ઓસરીમાંથી બહાર નીકળી ગયો. સત્ય શોધવા માટે બીજા દિવસે સવારે ચેતના, વિપુલ અને માતા સરલા રિક્ષા બાંધીને શહેરના છેવાડે આવેલા એ સ્નેહ સંકુલ આશ્રમે પહોંચ્યા. આશ્રમના દરવાજે પહોંચતાં જ જે દ્રશ્ય તેમની નજરે પડ્યું તેણે તેમના પગ નીચેથી જમીન ખેંચી લીધી.

ત્યાં આઠ-દસ વિકલાંગ બાળકો અને કૃત્રિમ પગ લગાવેલા કેટલાક ગરીબ દર્દીઓ બેઠા હતા જેમને મફત ડાયાલિસિસ અને દવાઓ આપવામાં આવી રહી હતી. આશ્રમના વૃદ્ધ સંચાલક હરીલાલ કાકા ઓસરીમાં આવ્યા અને અશ્વિનના પરિવારને જોતાં જ બંને હાથ જોડીને ગદગદ થઈ ગયા. હરીલાલ કાકાએ આઠ વર્ષ જૂનું એ દર્દનાક રહસ્ય પ્રગટ કર્યું.

આશ્રમમાં રહેતા વૃદ્ધ દર્દીઓએ સરલાને કહ્યું કે બહેન, તમે બહુ ભાગ્યશાળી છો કે તમારા પેટે આવો શ્રવણ જેવો દીકરો જન્મ્યો છે. અશ્વિન અમારા માટે સાક્ષાત ભગવાન છે જે દર મહિને આવીને અમારી દવાઓનો બંદોબસ્ત કરે છે. તમારા આખા ખાનદાનનું નામ તેણે રોશન કર્યું છે.

હરીલાલ કાકાએ આશ્રમની દીવાલ પર લટકતી તસવીરો બતાવી જેમાં એ મૃત્યુ પામેલા ત્રણ યુવાન કામદારોના ફોટા હતા. હરીલાલ કાકાએ કહ્યું કે જો અશ્વિન તે દિવસે દેવદૂત બનીને ન આવ્યો હોત તો આ પરિવારો ભૂખમરાથી મરી ગયા હોત. અશ્વિને આ તમામ કામદારોના સંતાનોને પોતાના સંતાનો સમજીને મોટા કર્યા છે.

આઠ વર્ષ પહેલાં નાનો ભાઈ વિપુલ એક કેમિકલ ફેક્ટરીમાં બેદરકાર સુપરવાઈઝર તરીકે નોકરી કરતો હતો. વિપુલની દારૂ પીવાની અને કંટ્રોલ રૂમ છોડીને ભાગી જવાની લાપરવાહીના કારણે બોઈલર ફાટ્યું હતું જેમાં ત્રણ નિર્દોષ કામદારો સળગીને મરી ગયા હતા અને ચાર કામદારોના હાથ-પગ કપાઈ ગયા હતા. પોલીસ વિપુલ સામે સાપરાધ મનુષ્યવધનો ગુનો દાખલ કરીને તેને આજીવન જેલમાં ધકેલવાની તૈયારીમાં હતી.

સરલાએ પોતાના બંને હાથ જોડીને આકાશ તરફ જોયું અને સ્વર્ગસ્થ પતિને યાદ કર્યા. સરલાએ કહ્યું કે હે પ્રભુ, મારા પતિએ જે સંસ્કારો અશ્વિનને આપ્યા હતા તે આજે સાચા સાબિત થયા છે. મેં મારા દીકરાને ઓળખવામાં ભૂલ કરી પણ મારો દીકરો ક્યારેય પોતાના ધર્મથી ડગ્યો નથી.

એક નાની આઠ વર્ષની અનાથ દીકરી દોડતી આવી અને તેણે સરલાનો સાડલો પકડ્યો. એ બાળકીએ પૂછ્યું કે શું તમે અશ્વિન અંકલના મમ્મી છો, તેઓ આજે કેમ નથી આવ્યા. એ બાળકીએ કહ્યું કે અશ્વિન અંકલ દર રવિવારે મારા માટે ફળો અને પુસ્તકો લાવે છે અને મને માથામાં હાથ ફેરવીને વહાલ કરે છે.

પોતાના નાના ભાઈને જેલની કાળી કોટડીમાંથી બચાવવા અને પરિવારની આબરૂ સાચવવા માટે મોટા ભાઈ અશ્વિને તે રાત્રે પોતાના પ્રાણ દાવ પર લગાવી દીધા હતા. અશ્વિને પીડિત પરિવારો સામે હાથ જોડીને કાયદાકીય બાંયધરી આપી હતી કે તે આખી જિંદગી એ તમામ મૃતકોના અનાથ સંતાનોના ભણતર અને ઈજાગ્રસ્તોની હોસ્પિટલનો તમામ ખર્ચ પોતાના ખિસ્સામાંથી ઉપાડશે.

વિપુલે તે જ સાંજે પોતાની તમામ મોંઘી બ્રાન્ડેડ ઘડિયાળો અને કપડાં વેચી દીધા અને એ રકમ આશ્રમના ફંડમાં જમા કરાવી દીધી. તેણે કહ્યું કે હવેથી હું પણ સાદગીથી જીવીશ અને મોટા ભાઈના પગલે ચાલીશ. પરિવારની સાચી સંપત્તિ આ મોજશોખમાં નહીં પણ પરોપકારમાં છે.

આ સાંભળતાં જ સરલાનું કાળજું કંપી ઊઠ્યું અને તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહી નીકળી. સરલાએ વિચાર્યું કે જે દીકરાને તે કંજૂસ સમજીને મહેણાં મારતી હતી, તે તો સેંકડો અનાથ બાળકોનો તારણહાર બનીને બેઠો હતો. એક માતા પોતાના જ સગા દીકરાના મહાન હૃદયને ઓળખવામાં સાવ થાપ ખાઈ ગઈ હતી.

છેલ્લા આઠ વર્ષથી અશ્વિન પોતાના દોઢ લાખના પગારમાંથી એક લાખ વીસ હજાર રૂપિયા આ પીડિત પરિવારોના જીવનનિર્વાહ માટે ચૂકવી રહ્યો હતો. તેણે પોતે ફાટેલા શર્ટ પહેર્યા, ભૂખ્યા પેટે મુસાફરી કરી અને પરિવારના તમામ મહેણાં-ટોણાં ચૂપચાપ સહન કર્યા જેથી તેનો નાનો ભાઈ જેલમાં સડતો બચી જાય. તેણે ક્યારેય વિપુલ સામે આ વાત નહોતી કરી જેથી વિપુલ લઘુતાગ્રંથિમાં ન મરી જાય.

ચેતનાએ રસોડામાં જઈને અશ્વિનની મનપસંદ વાનગીઓ પ્રેમથી બનાવી અને આખા પરિવારે સાથે બેસીને ભોજન લીધું. અશ્વિનના ચહેરા પર વર્ષો પછી સાચું અને નિરાંતભર્યું હાસ્ય છવાયું હતું. ઘરમાં હવે તણાવનો સન્નાટો નહીં પણ પ્રેમ અને સદ્ભાવનાનો કલરવ ગૂંજતો હતો.

ચેતનાએ આશ્રમના હિસાબની ડાયરી જોઈ જેમાં અશ્વિનના હાથે લખેલી એક-એક નોંધ હતી. અશ્વિને લખ્યું હતું કે આ મહિને મારે નવા ચંપલ નથી લેવા જેથી મોહન નામના બાળકની સ્કૂલ ફી ભરી શકાય. આ વાંચતાં જ ચેતનાના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને તેના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો.

આ સત્ય સાંભળતાં જ વિપુલના પગ નીચેથી પૃથ્વી સરકી ગઈ અને તે જમીન પર પછડાઈ પડ્યો. વિપુલ પોતાના બંને હાથથી માથું કૂટતાં જોરજોરથી રડવા લાગ્યો કે હે ઈશ્વર, મારા પાપોની સજા મારો નિર્દોષ દેવતા જેવો ભાઈ ભોગવી રહ્યો હતો. માતા સરલા અને ચેતના પણ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડી અને પોતાની જાત પર અસીમ ધિક્કાર કરવા લાગી.

વિપુલ આશ્રમના ફ્લોર પર ઘૂંટણિયે બેસીને રડતો રહ્યો. તેને યાદ આવ્યું કે આઠ વર્ષ પહેલાં જ્યારે તે દારૂના નશામાં અકસ્માત કરીને ભાગી ગયો હતો ત્યારે અશ્વિને તેને કહ્યું હતું કે તું ઘરે જા, હું બધું સંભાળી લઈશ. તે દિવસે અશ્વિને માત્ર પરિસ્થિતિ નહોતી સંભાળી પણ વિપુલની પાપની આખી સજા પોતાના માથે ઓઢી લીધી હતી.

આખો પરિવાર દોડતો ઘરે પાછો આવ્યો અને અશ્વિનના ચરણોમાં પડી ગયો. વિપુલે રડતાં રડતાં પોતાના મોટા ભાઈના પગ પકડી લીધા અને માફી માંગી. ચેતનાએ અશ્વિનને વળગીને કહ્યું કે મને માફ કરી દો, હું એક સાક્ષાત ત્યાગમૂર્તિ પતિને કંજૂસ સમજીને આખી જિંદગી સતાવતી રહી.

હરીલાલ કાકાએ વિપુલના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું કે બેટા, અશ્વિને અમને સોગંદ આપ્યા હતા કે અમે ક્યારેય તમારા ઘર સુધી આ વાત ન પહોંચવા દઈએ. તે કહેતો હતો કે મારો ભાઈ હજુ નાનો છે અને જો તેને સત્યની ખબર પડશે તો તેનું મનોબળ તૂટી જશે. આવો મોટો ભાઈ તો કરોડોમાં એક મળે.

અશ્વિને સ્મિત સાથે પોતાના નાના ભાઈ અને પત્નીને ઊભા કર્યા અને છાતીએ લગાવી લીધા. વિપુલે તે જ ક્ષણે સંકલ્પ કર્યો કે તે હવેથી મહેનત કરીને પોતાની આખી કમાણી એ ટ્રસ્ટમાં આપશે અને પોતાના પાપનું પ્રાયશ્ચિત કરશે. જે માણસને પરિવાર સ્વાર્થી માનતો હતો, તે આજે આખા કુળનું સૌથી મોટું ગૌરવ બનીને અમર થઈ ગયો હતો.

વિપુલે અશ્વિનના ચરણ સ્પર્શ કરીને કહ્યું કે મોટા ભાઈ, તમે મને નવું જીવન આપ્યું છે અને હવે હું તમારી આ સેવામાં મારો આખો જીવ સમર્પિત કરીશ. અશ્વિને પોતાના નાના ભાઈને છાતીએ લગાવીને હર્ષના આંસુ વહાવ્યા. ઘરમાં વર્ષોથી છવાયેલી કડવાશ અને તણાવ આજે પ્રેમ અને અખંડ ભક્તિના મહાસાગરમાં ફેરવાઈ ગયા હતા.

અશ્વિને સૌને સમજાવ્યું કે જીવનમાં પૈસા કમાવવા સહેલા છે પણ કોઈનું જીવન બચાવવું એ સૌથી મોટો પુરુષાર્થ છે. આપણે બધા સાથે મળીને આ પીડિત પરિવારોને પગભર કરીશું. અશ્વિનની આ વાતોએ આખા પરિવારના વિચાર અને જીવનની દિશા કાયમ માટે બદલી નાખી હતી.

સાંજે જ્યારે અશ્વિન થાકેલો-પાકેલો ઘરે આવ્યો ત્યારે તેણે આખા ઘરને રોશનીથી ઝગમગતું જોયું. ઘરના દરવાજે ચેતના આરતીનો થાળ લઈને ઊભી હતી અને વિપુલ હાથ જોડીને ઊભો હતો. અશ્વિન આ દ્રશ્ય જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો કે અચાનક આટલો મોટો ચમત્કાર કેવી રીતે થયો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.