દીકરો જ્યારે પણ ઓફિસ પહોંચતો ત્યારે માતાનો ફોન આવતો, માતાના અવસાન પછી કબાટમાંથી મળેલી ડાયરીએ એવું સત્ય ખોલ્યું કે...

મુંબઈ જેવા ધમધમતા મહાનગરમાં સવારનો સમય એટલે જાણે કોઈ યુદ્ધનું મેદાન. લોકલ ટ્રેનોની ભીડ, ટ્રાફિકનો ઘોંઘાટ અને ઓફિસ પહોંચવાની ઉતાવળમાં દરેક માણસ દોડી રહ્યો હોય છે. આવી જ એક વ્યસ્ત સવારે ૨૭ વર્ષનો નીરવ અંધેરી સ્ટેશનથી બહાર નીકળીને પોતાની ઓફિસ તરફ ઝડપથી પગલાં ભરી રહ્યો હતો. તેના એક હાથમાં લેપટોપ બેગ હતી અને બીજા હાથમાં ફાઈલો હતી. બરાબર સવારના નવ વાગ્યા ને પંદર મિનિટ થઈ અને નીરવના ખિસ્સામાં રહેલો સ્માર્ટફોન ધ્રૂજી ઊઠ્યો.

સ્ક્રીન પર જોયા વગર જ નીરવના ચહેરા પર કંટાળાની રેખાઓ ઉપસી આવી. તેને ખબર જ હતી કે આ ફોન કોણ કરી રહ્યું છે. તેને સ્ક્રીન સ્વાઈપ કરી અને કાન પર ફોન માંડ્યો. સામે છેડેથી એક માયાળુ, ધ્રૂજતો અને ચિંતાતુર અવાજ સંભળાયો, "હેલો, નીરવ બેટા? તું ઓફિસ પહોંચી ગયો? રસ્તો બરાબર ઓળંગ્યો હતો ને? ટ્રેનમાં બહુ ભીડ નહોતી ને બેટા?"

નીરવ રોડની સાઈડમાં ઊભો રહ્યો અને થોડા ઊંચા તથા અકળાયેલા અવાજે બોલ્યો, "હા મમ્મી! હું ઓફિસ પહોંચી ગયો છું. તું રોજ સવારે એકની એક વાત પૂછવા માટે શું કામ ફોન કરે છે? હું હવે નાનો બાળક નથી. તને ખબર છે ને કે મુંબઈમાં સવારે કેટલી દોડધામ હોય છે? ઓફિસમાં મારે મીટિંગ હોય છે, બોસ મારી રાહ જોતા હોય છે અને તારો આ એક જ સવાલ રોજ સવારે મારો સમય બગાડે છે. હવે હું ફોન રાખું છું, મને મોડું થાય છે." આટલું કહીને નીરવ સામે છેડેથી માતા કશું બોલે તે પહેલાં જ ફોન કટ કરી નાખ્યો.

આ કોઈ એક દિવસની ઘટના નહોતી. છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી, જ્યારથી નીરવ ગુજરાતના એક નાના ગામડામાંથી નોકરી કરવા માટે મુંબઈ આવ્યો હતો, ત્યારથી તેની માતા દેવકીબેનનો આ જ નિત્યક્રમ હતો. નીરવ સવારે ૮:૩૦ વાગ્યે રૂમ પરથી નીકળે એટલે ૯:૧૫ સુધીમાં દેવકીબેનનો ફોન આવી જ જતો. નીરવ ઘણીવાર ઓફિસના મિત્રો વચ્ચે બેઠો હોય અને માતાનો ફોન આવે, ત્યારે તેના મિત્રો તેની મજાક ઉડાવતા કે, "અરે નીરવ, તારી મમ્મી તો તને હજીયે કેજીના બાળકની જેમ સાચવે છે." મિત્રોની આ વાતો નીરવના અહંકારને ઠેસ પહોંચાડતી. તેને લાગતું કે તેની માતા સાવ જૂનવાણી વિચારોવાળી છે, જેને શહેરની લાઈફસ્ટાઈલની કોઈ ખબર નથી.

નીરવ જ્યારે માત્ર બાર વર્ષનો હતો, ત્યારે તેના પરિવાર પર એક મોટું આભ તૂટી પડ્યું હતું. તેના પિતા, જેઓ સરકારી વીમા કંપનીમાં ક્લાર્ક તરીકે નોકરી કરતા હતા, તેઓ એક દિવસ સાંજે ઓફિસથી મોટરસાયકલ લઈને ઘરે પાછા ફરી રહ્યા હતા. ગામની બહાર હાઈવે પર એક પૂરપાટ ઝડપે આવતી ટ્રકે તેમની મોટરસાયકલને અડફેટે લીધી. અકસ્માત એટલો ભયાનક હતો કે નીરવના પિતાનું ઘટનાસ્થળે જ કરુણ મોત નીપજ્યું હતું.

એક હસતો-રમતો પરિવાર પળભરમાં વિખેરાઈ ગયો. દેવકીબેન માથે જાણે પહાડ તૂટી પડ્યો. પણ તેમને પોતાના બાર વર્ષના દીકરા નીરવ સામે જોયું અને મન મક્કમ કરી લીધું. પિતાના અવસાન પછી દેવકીબેનએ સિલાઈ કામ કરીને, લોકોના ઘરના નાના-મોટા કામ કરીને નીરવને ભણાવ્યો. નીરવ ભણવામાં ખૂબ હોંશિયાર હતો. તેને એન્જિનિયરિંગ પૂરું કર્યું અને તરત જ મુંબઈની એક મલ્ટીનેશનલ કંપનીમાં સારા પગાર સાથે નોકરી મળી ગઈ.

જ્યારે નીરવ મુંબઈ જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે ગામના લોકો દેવકીબેનને કહેતા કે, "તમારો એકનો એક દીકરો છે, એને આટલા મોટા શહેરમાં એકલો ન મોકલાય. તમારી ઉંમર થવા આવી છે, એને અહીં જ કોઈ નાની-મોટી નોકરીમાં લગાડી દો." પણ દેવકીબેનએ હંમેશા દીકરાની પ્રગતિ જોઈ હતી. તેમને નીરવના સપના આડે ક્યારેય પોતાની મમતાને નહોતી આવવા દીધી. તેમને ભારે હૈયે દીકરાને મુંબઈ વિદાય કર્યો હતો. પરંતુ દીકરો ભલે દૂર ગયો, માતાનું હૃદય તો ચોવીસે કલાક નીરવની આસપાસ જ ઘૂમતું રહેતું.

સમય પોતાની ગતિએ વહેતો રહ્યો. નીરવ મુંબઈની ઝાકઝમાળમાં અને કોર્પોરેટ લાઈફમાં એટલો વ્યસ્ત થઈ ગયો કે તે ગામડે જવાનું પણ ઓછું કરી નાખ્યું હતું. વર્ષમાં માત્ર દિવાળી પર તે બે-ચાર દિવસ માટે ગામડે જતો. દેવકીબેન ઘરમાં એકલા રહેતા, પણ દીકરાના ફોનની અને તેના સુખ-સમાચારની રાહ જોતા.

એક દિવસ રાત્રે નીરવ ઓફિસનું કામ પતાવીને પોતાના ફ્લેટ પર પાછો ફર્યો હતો, ત્યાં જ ગામડેથી તેના પડોશી રમેશભાઈનો ફોન આવ્યો. રમેશભાઈનો અવાજ ધ્રૂજી રહ્યો હતો, "નીરવ બેટા, તું તાત્કાલિક ગામડે આવી જા. દેવકીબેનને સાંજે અચાનક છાતીમાં સખત દુખાવો ઉપડ્યો હતો. અમે તેમને તાત્કાલિક સિવિલ હોસ્પિટલ લઈ ગયા, પણ ડૉક્ટરો તેમને બચાવી ન શક્યા. હાર્ટ એટેકના કારણે તેમનું અવસાન થયું છે."

આ સાંભળતા જ નીરવના હાથમાંથી ફોન નીચે પડી ગયો. તેના આખા શરીરમાંથી જાણે પ્રાણ નીકળી ગયા. જે માતાએ તેને આખી જિંદગી લોહીનું પાણી કરીને મોટો કર્યો, તે માતા આજે તેને કાયમ માટે છોડીને ચાલી ગઈ હતી. નીરવ તે જ રાત્રે મુંબઈથી ટેક્સી કરીને ગામડે પહોંચ્યો. ઘરના આંગણામાં લોકોની ભીડ જમા હતી. સફેદ કપડામાં લપેટાયેલો માતાનો પાર્થિવ દેહ જોઈને નીરવ પોતાના આંસુ રોકી ન શક્યો. તેને પિતાના મૃત્યુ વખતે જેટલું દુઃખ નહોતું થયું, તેનાથી હજાર ગણું દુઃખ આજે માતાની વિદાય પર થઈ રહ્યું હતું. વિધિપૂર્વક દેવકીબેનના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા.

માતાના અવસાન પછીના બાર દિવસની બધી ધાર્મિક વિધિઓ પૂરી થઈ ગઈ. ઘર સાવ સૂનું થઈ ગયું હતું. ઘરના દરેક ખૂણામાંથી નીરવને તેની માતાનો ચહેરો નજર આવતો હતો. હવે નીરવને મુંબઈ પાછા ફરવાનું હતું. તેને વિચાર્યું કે ઘર બંધ કરીને જતાં પહેલાં માતાની વસ્તુઓ અને તેમના કપડાં વ્યવસ્થિત ગોઠવી દે.

નીરવ દેવકીબેનના રૂમમાં ગયો અને ત્યાં રહેલો લાકડાનો જૂનો કબાટ ખોલ્યો. કબાટમાં માતાની સાદી સુતરાઉ સાડીઓ ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક ઘડી કરીને રાખેલી હતી. એ સાડીઓમાંથી નીરવને તેની માતાની પરિચિત સુગંધ આવી રહી હતી, જે તેને નાનપણની યાદોમાં લઈ ગઈ. સાડીઓની પાછળના ભાગમાં કપડાના એક કટકામાં વીંટાળેલી એક નાની વસ્તુ પડી હતી. નીરવને કૌતુક થયું. તેને એ કાપડ હટાવ્યું તો અંદરથી એક જૂની, પીળા પાનાવાળી ડાયરી નીકળી. આ એ જ ડાયરી હતી જે નીરવના પિતા વાપરતા હતા અને તેમના ગયા પછી દેવકીબેનએ તેને સાચવી રાખી હતી.

નીરવ પલંગ પર બેઠો અને ડાયરીના પાના ફેરવવા લાગ્યો. ડાયરીના શરૂઆતના પાનાઓમાં ઘરના કરિયાણાનો હિસાબ, દૂધવાળાના પૈસા અને નીરવની સ્કૂલની ફીની વિગતો લખેલી હતી. પરંતુ જેમ જેમ નીરવ પાના ફેરવતો ગયો, તેમ તેમ એક જગ્યાએ દેવકીબેનએ પોતાના મનની વાતો ડાયરીમાં લખવાનું શરૂ કર્યું હતું. નીરવના આશ્ચર્ય વચ્ચે, છેલ્લેથી ત્રીજા પાના પર નીરવ મુંબઈ ગયો તે દિવસની તારીખ લખેલી હતી. નીરવે ધબકતા હૈયે એ પાનું વાંચવાનું શરૂ કર્યું.

દેવકીબેનએ ડાયરીમાં ગુજરાતીમાં સુંદર અક્ષરોમાં લખ્યું હતું:

"આજે મારો નીરવ મને છોડીને મુંબઈ નોકરી કરવા જઈ રહ્યો છે. આખું ગામ મને કહે છે કે દીકરાને દૂર ન મોકલાય, પણ હું મારા દીકરાના સપનાઓને મારા સ્વાર્થ માટે કેવી રીતે રોળી શકું? તે બહુ મહેનત કરીને ભણ્યો છે. પણ કોઈને શું ખબર કે આ માંના દિલ પર શું વીતી રહ્યું છે. જે દિવસે હાઈવે પર એક અકસ્માતમાં મારા પતિ મને એકલી મૂકીને ચાલ્યા ગયા, તે દિવસથી મારા મનમાંથી રસ્તાઓનો, વાહનોનો અને અકસ્માતનો ડર ક્યારેય નીકળ્યો જ નથી. જ્યારે પણ હું રસ્તા પર કોઈ મોટું વાહન જોઉં છું, ત્યારે મારું કાળજું કંપી ઊઠે છે."

"મારો નીરવ તો મુંબઈ જેવા મોટા શહેરમાં ગયો છે, જ્યાં લાખો વાહનો દોડે છે, જ્યાં લોકલ ટ્રેનોમાં હજારોની ભીડ હોય છે. હું રોજ સવારે ભગવાન પાસે દીવાની સામે બેસીને હાથ જોડીને એક જ પ્રાર્થના કરું છું કે હે પ્રભુ! મારા નીરવની રક્ષા કરજે. સવારે સાડા આઠ થાય એટલે મારો જીવ અધ્ધર થઈ જાય છે. જ્યાં સુધી નીરવનો ફોન ન આવે અથવા હું તેને ફોન કરીને તેનો એ અવાજ ન સાંભળી લઉં કે 'મમ્મી, હું ઓફિસ પહોંચી ગયો છું', ત્યાં સુધી મારા શ્વાસ રૂંધાયેલા રહે છે. તેનો એ 'હું પહોંચી ગયો' નો મેસેજ કે અવાજ જ મારા જીવમાં જીવ લાવે છે."

"મારો નીરવ ઘણીવાર મારા ફોનથી કંટાળી જાય છે. તે મને વઢે છે, મારા પર ગુસ્સો કરે છે અને કહે છે કે મમ્મી તું સાવ જૂનવાણી છે, તને કંઈ ખબર નથી પડતી. જ્યારે તે મારા પર ગુસ્સે થઈને ફોન કાપી નાખે છે, ત્યારે મને દુઃખ જરૂર થાય છે, પણ સાથે સંતોષ પણ થાય છે કે ભલે તે ખીજાયો, પણ તે સલામત રીતે પોતાની ઓફિસે પહોંચી ગયો છે. દીકરા! તારી આ માં ભલે જૂનવાણી રહી, પણ તારા 'હું પહોંચી ગયો' શબ્દો જ આ વૃદ્ધ માંના જીવવાનો એકમાત્ર સહારો છે..."

ડાયરીમાં લખાયેલો આ એક-એક શબ્દ નીરવની છાતીમાં તીરની જેમ વાગતો હતો. ડાયરી તેના હાથમાંથી સરકીને નીચે પડી ગઈ. નીરવનું આખું શરીર ધ્રૂજવા લાગ્યું અને તે પલંગ પર માથું ઢાળીને નાના બાળકની જેમ ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડી પડ્યો. તેની આંખોમાંથી વહેતા આંસુ ડાયરીના પાના પર પડીને શાહીને ઓગળાવી રહ્યા હતા.

નીરવને પોતાની જાત પર સખત ધિક્કાર થઈ રહ્યો હતો. તે વિચારવા લાગ્યો કે, "હું કેટલો સ્વાર્થી અને મૂર્ખ હતો! જે માતાના ફોનને હું ટાઈમ વેસ્ટ ગણતો હતો, જે માતાને હું જૂનવાણી કહીને અપમાનિત કરતો હતો, તે માતા પોતાની આખી જિંદગીના સૌથી મોટા ભય (અકસ્માતના ડર) સામે રોજ સવારે મારા પ્રેમ માટે લડતી હતી. મુંબઈની જે સ્પીડ પર મને ગર્વ હતો, તે સ્પીડ મારી માતાના ધબકારા બંધ કરી દેતી હતી."

તેને યાદ આવ્યું કે કેટલીય વાર તેને માતા સાથે સરખી વાત પણ નહોતી કરી. "હા મમ્મી પહોંચી ગયો, હવે ફોન રાખ" કહીને તેને જે દરવાજા બંધ કર્યા હતા, તે દરવાજાની પાછળ એક માંનું હૃદય કેટલી આકુળ-વ્યાકુળતાથી ધબકતું હતું, તેનો અહેસાસ નીરવને આજે થયો, પણ હવે બહુ મોડું થઈ ચૂક્યું હતું.

બીજા દિવસે સવારે નવ વાગ્યા ને પંદર મિનિટ થઈ. નીરવ મુંબઈ જવા માટે રેલવે સ્ટેશન પર ઊભો હતો. તેનો મોબાઈલ સાવ શાંત હતો. હવે કોઈ જ પૂછવા વાળું નહોતું કે, "બેટા, તું ઓફિસ પહોંચી ગયો?" નીરવે આકાશ તરફ જોયું અને મનોમન બોલ્યો, "મમ્મી, આજે તારો દીકરો સાચે જ સમજી ગયો છે કે આ દુનિયામાં માતાના પ્રેમથી મોટો કોઈ સુરક્ષા કવચ નથી હોતો. મને માફ કરી દેજે મમ્મી..."

સાચે જ, આપણા માતા-પિતા ભલે ભણેલા ન હોય કે આધુનિક જમાના સાથે કદમ ન મિલાવી શકતા હોય, પણ તેમની ચિંતા અને પૂછપરછ પાછળ જે અનંત પ્રેમ છુપાયેલો હોય છે, તેની કિંમત ક્યારેય કોઈ ભૌતિક સંપત્તિથી ચૂકવી શકાતી નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો તેમજ આ સ્ટોરીને કમેન્ટમાં ૧ થી ૫ ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.