પિતાએ વિદાય વખતે દીકરીને અગરબત્તીનું પેકેટ આપ્યું, સાસુએ તે જોઈને મોઢું બગાડ્યું, પરંતુ તે પેકેટમાંથી એવું નીકળ્યું કે...
એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારની દીકરી પરણીને સાસરે ગઈ હતી. લગ્ન પછી પહેલી વખત તે તેના પિયર આવી હતી. માત્ર બે દિવસનાં રોકાણ પછી તે ફરી સાસરે જવાની હતી, ત્યારે તેનાં પિતાએ તેને વિદાય આપવા માટે તૈયાર થયા.
દીકરીના બાપ તેના મોંઢા પર સ્મિત સાથે કેટલીક ભેટ લઈને આવ્યા. "બેટા, તને કેટલીક ભેટ આપવા માંગું છું," તેમણે પ્રેમથી કહ્યું. દીકરીએ જોયું કે તેના પિતા પાસે આકર્ષક રીતે લપેટેલા કેટલાક પેકેટ હતા અને તેની સાથે એક સાધારણ જેવું અગરબત્તીનું પેકેટ પણ હતું.
પિતાએ કહ્યું, "તું સાસરે જઈને સવારે પૂજા કરતી વખતે આ અગરબત્તી માંથી એક પ્રગટાવજે અને તારા ભગવાનની પૂજા કરજે."
આ સાંભળીને દીકરીની માતાને આશ્ચર્ય થયું. "આ શું કરો છો? દીકરી સાસરે જઈ રહી છે અને તમે તેને અગરબત્તી આપો છો? કેવું લાગશે?"
દીકરી પણ થોડી અચંબિત થઈ, પરંતુ પિતાનું કહેવું માનવા તેણે પેકેટ સ્વીકારી લીધું. તેના પિતાએ તેમના ખિસ્સામાંથી થોડા રૂપિયા પણ કાઢ્યા - જેટલા તેમની પાસે હતા તે બધા - અને દીકરીના હાથમાં મૂકી દીધા.
"આ પણ રાખ," તેમણે કહ્યું, તેમના ચહેરા પર એક પ્રેમાળ સ્મિત સાથે. "તારા સાસરે એના ઉપયોગ કરજે."
દીકરી સાસરે પહોંચી ત્યારે, તેણે તેની સાથે લાવેલી ભેટ અને રૂપિયા તેની સાસુને બતાવ્યા. તેની સાસુએ ભેટો પર નજર ફેરવી અને તેમાં કંઈ ખાસ મૂલ્યવાન ન દેખાતાં, અગરબત્તીના પેકેટને જોઈને તેમના મોઢા પર નારાજગી છવાઈ ગઈ.
"શું તારા પિતાએ તને અગરબત્તી આપી?" તેમણે અચંબિત થઈને પૂછ્યું. "ચાલો, કાલે પૂજા કરતી વખતે બધી અગરબત્તી સળગાવી નાખજે."
બીજા દિવસે સવારે, દીકરી પૂજા કરવા માટે મંદિરના રૂમમાં ગઈ. તેણે તેના પિતાએ આપેલું અગરબત્તીનું પેકેટ ખોલ્યું, અને તેમાંથી એક અગરબત્તી કાઢવા જતાં તેને એક વાળેલો કાગળ મળ્યો.
તેણે કાગળ ખોલ્યો અને તેમાં તેના પિતાના હસ્તાક્ષરમાં લખેલા શબ્દો વાંચ્યા:
"મારી વહાલી દીકરી,
આ અગરબત્તી એકવાર પ્રગટાવ્યા પછી પોતે સળગી જાય છે, પરંતુ આખા ઘરને સુગંધિત કરી દે છે. એટલું જ નહીં, તેની સુગંધ આડોશ-પાડોશ સુધી પહોંચે છે. તું આજે કાયમ માટે સાસરે ગઈ છે, અને જીવનમાં એવા પ્રસંગો આવશે જ્યારે તારા પતિ, સાસુ-સસરા, દિયર કે નણંદ સાથે નારાજગી થઈ શકે છે. થોડું બોલાબોલી પણ થઈ શકે છે.
તું પણ આ અગરબત્તી જેવી બનજે - તારી જાતને થોડી તકલીફ પડે તો પણ આખા ઘરને અને આસપાસના વાતાવરણને સુગંધિત કરજે. તારા સાસરાને તારું પિયર ગણીને રહેજે. જેમ અમે તને કેળવવા માટે ક્યારેક ઠપકો આપતા હતા, તેમ તારા સાસરાના લોકો પણ તને પ્રેમથી સમજાવશે.
તારા કર્મ અને વ્યવહારની સુગંધથી તારા ઘરનું વાતાવરણ સુગંધિત અને પ્રફુલ્લિત રાખજે.
તારો પિતા"
પત્ર વાંચતાં વાંચતાં દીકરીની આંખોમાંથી અશ્રુ વહેવા લાગ્યાં. તે ધ્રુસકે ધ્રુસકે રડવા લાગી. તેનો રડવાનો અવાજ સાંભળીને તેનાં સાસુ-સસરા અને પતિ દોડતા આવ્યા.
"શું થયું? તને કોઈ વાગ્યું?" તેની સાસુએ ચિંતિત થઈને પૂછ્યું.
દીકરી બોલી ન શકી, પણ તેના ખોળામાં પડેલી ચિઠ્ઠી સાસુની નજરે પડી. સાસુએ ચિઠ્ઠી ઉઠાવી અને વાંચી. વાંચવાનું પૂરું થતાં જ તેનો ચહેરો ભાવુક થઈ ગયો. તેઓ કશું બોલ્યા વિના વહુને ભેટી પડ્યાં, તેમની આંખોમાં પણ આંસુ હતાં.
"તમે જરા આ ચિઠ્ઠીને ફ્રેમ કરાવી આપશો?" સાસુએ સસરાને કહ્યું. "મારે આ પૂજા રૂમમાં રાખવી છે. આ કિંમતી ભેટ અમારી વહુને મળી છે."
સસરાએ પણ ચિઠ્ઠી વાંચી અને ગંભીરતાથી માથું હલાવ્યું. "આની કિંમત કોઈ હીરા-માણેકથી ઓછી નથી," તેમણે કહ્યું.
તે દિવસ પછી, અગરબત્તીની સુગંધ જેમ પ્રસરે તેમ એ દીકરીના સંસ્કાર અને શિખામણની સુગંધ આખા ઘરમાં પ્રસરી. અગરબત્તીઓ તો થોડા દિવસોમાં ખલાસ થઈ ગઈ, પણ અગરબત્તીના પેકેટમાંથી મળેલી શિખામણની સુગંધ વર્ષો સુધી એ ઘરમાં મહેકતી રહી. પૂજા રૂમમાં ફ્રેમ કરેલી એ ચિઠ્ઠી જોઈને દીકરી રોજ પોતાના પિતાની અમૂલ્ય શિખ યાદ કરતી.
એક સાધારણ અગરબત્તીના પેકેટમાં છુપાયેલી પિતાની શિખ, દીકરીના જીવનનો એક અમૂલ્ય ખજાનો બની ગઈ. અને તે સમજી ગઈ કે જીવનમાં સૌથી મોટો સંસ્કાર એ છે કે પોતે થોડું સહન કરીને બીજાને સુખ કેવી રીતે આપી શકાય.