પિતાના જૂના રાઈટિંગ ટેબલના ગુપ્ત ચોરખાનામાંથી નીકળેલા સેંકડો કવરોનું રહસ્ય...

પિતા ગુણવંતના અણધાર્યા અવસાન પછી ચિરાગ પોતાના વતન પાછો ફર્યો હતો. પંદર વર્ષથી તે બેંગલોરમાં સોફ્ટવેર કંપનીમાં મોટી નોકરી કરતો હતો અને ગામડે ભાગ્યે જ કોઈ તહેવારે આવતો હતો. બારમાની વિધિ પતતાં જ ચિરાગે આ જૂનું પૈતૃક મકાન વેચી દેવાની તૈયારી શરૂ કરી દીધી હતી.

ચિરાગના મનમાં પિતા ગુણવંત પ્રત્યે બાળપણથી જ એક અજાણી કડવાશ અને અંતર હતું. તેના મનમાં પિતાની છબી એક અત્યંત કઠોર, મૌન અને લાગણીહીન માણસ જેવી હતી. ગુણવંતે ક્યારેય પોતાના દીકરાને પ્રેમથી છાતીએ નહોતો લગાડ્યો કે ક્યારેય તેની સિદ્ધિઓ પર ખુશીથી હસીને શાબાશી નહોતી આપી.

ચિરાગ જ્યારે કોલેજ કરવા માટે પહેલી વાર ઘર છોડીને જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે પણ પિતા સ્ટેશને વળાવવા નહોતા આવ્યા. ચિરાગ પોતાની પત્ની શ્રદ્ધાને ઘણીવાર કહેતો કે મારા પિતાને માત્ર પોતાની એકલતા અને નિયમો સાથે જ પ્રેમ હતો. તેમના દિલમાં મારા માટે કોઈ સ્થાન નહોતું.

ચિરાગ જ્યારે નાનો હતો ત્યારે પિતા ગુણવંત નગરની મુખ્ય પોસ્ટ ઓફિસમાં સામાન્ય ક્લાર્ક તરીકે નોકરી કરતા હતા. તેઓ આખો દિવસ અસંખ્ય લોકોના પત્રો અને મનીઓર્ડર પહોંચાડતા હતા પણ પોતાના સંતાન સાથે ક્યારેય બે ઘડી વાતો નહોતા કરતા. એ મૌન ચિરાગના કુમળા હૃદયમાં એક ઊંડા ઘાવની જેમ વાગતું હતું.

ચિરાગને યાદ આવ્યું કે જ્યારે તે બાળપણમાં બીમાર પડતો ત્યારે પિતા આખી રાત તેની પથારી પાસે જાગતા બેસી રહેતા હતા. પણ સવારે જ્યારે ચિરાગ આંખ ખોલતો ત્યારે પિતા દૂર ઊભા રહીને માત્ર દવાઓનો સમય સમજાવતા હતા. પિતાની એ છૂપી મમતાને તે ક્યારેય ઓળખી નહોતો શક્યો.

ઘરનો સામાન ખાલી કરતાં કરતાં ચિરાગ પિતાના જૂના અભ્યાસખંડમાં પહોંચ્યો. ત્યાં સાગના લાકડાનું પચાસ વર્ષ જૂનું મોટું રાઈટિંગ ટેબલ પડેલું હતું. ગુણવંત રોજ રાત્રે એ ટેબલ પર દીવો પ્રગટાવીને કલાકો સુધી બેસી રહેતા હતા.

શ્રદ્ધાએ કહ્યું કે ચિરાગ, તારા પિતાના ચહેરા પર હંમેશાં એક ગૂઢ વેદના છવાયેલી રહેતી હતી જે મેં ઘણીવાર નોંધી હતી. તેઓ જ્યારે પણ આપણા ઘરે આવતા ત્યારે તારા ગયા પછી તારી ખુરશી પર હાથ ફેરવીને શાંતિથી બેસી રહેતા હતા. એક પિતાનો પ્રેમ હંમેશાં શબ્દોમાં વ્યક્ત થાય તે જરૂરી નથી હોતું.

ચિરાગે ટેબલના તમામ ખાના સાફ કર્યા અને નીચેનું છેલ્લું મોટું ખાનું બહાર ખેંચ્યું. ખાનું બહાર કાઢતાં જ ટેબલના તળિયે એક ગુપ્ત ચોરખાનું નજરે પડ્યું. ચિરાગે કુતૂહલવશ એ લાકડાનું પાટિયું ઊંચું કર્યું તો અંદર પતરાની એક અત્યંત ભારે અને જૂની પેટી સંતાડેલી મળી.

શ્રદ્ધાએ પિતાના હસ્તલિખિત પત્રોની સુંદરતા જોતાં કહ્યું કે આ પત્રો કોઈ સાધારણ કાગળિયા નથી પણ એક પિતાના આત્માનો પવિત્ર આર્તનાદ છે. તેમણે પોતાની તમામ લાગણીઓ આ શાહીમાં ઓગાળી દીધી હતી જેથી તેમના દીકરાનું ભવિષ્ય ક્યારેય અંધકારમાં ન ધકેલાય.

પેટી પર પિત્તળનું નાનું તાળું હતું જે ચિરાગે જૂની ચાવીઓની ઝૂમખીથી ખોલી નાખ્યું. પેટી ખૂલતાં જ અંદરનું દ્રશ્ય જોઈને ચિરાગ અને શ્રદ્ધા બંને સ્તબ્ધ થઈ ગયા. એ પેટીમાં કોઈ સોનું, ચાંદી કે મિલકતના કાગળો નહોતા પણ સેંકડો પોસ્ટલ ઈનલેન્ડ લેટર્સ અને કવરો વ્યવસ્થિત ગોઠવેલાં હતાં.

ચિરાગે ધ્રૂજતા હાથે પહેલું કવર ઉપાડ્યું. તેના પર લાલ શાહીથી સ્પષ્ટ અક્ષરે સરનામું લખેલું હતું કે મારા વહાલા દીકરા ચિરાગ માટે. તેના પર તારીખ હતી ૧૫ ઓગસ્ટ ૨૦૧૧ અને સાથે ટિકિટ પણ ચોંટાડેલી હતી પરંતુ એ પત્ર ક્યારેય ટપાલ પેટીમાં નાખવામાં આવ્યો નહોતો.

ચિરાગે પેટીમાંથી બધા પત્રો બહાર કાઢ્યા અને ગણ્યા તો પૂરા ચારસો બાવન પત્રો હતા. છેલ્લા પંદર વર્ષ દરમિયાન દર રવિવારે પિતા ગુણવંતે પોતાના દીકરાના નામે એક લાંબો પત્ર લખ્યો હતો. પણ આમાંથી એક પણ પત્ર ચિરાગ સુધી ક્યારેય પહોંચ્યો નહોતો.

શ્રદ્ધાએ એક પત્ર ખોલ્યો અને ચિરાગના હાથમાં આપ્યો. ચિરાગે પિતાના પરિચિત અને સુંદર અક્ષરો વાંચવાનું શરૂ કર્યું. જેમ જેમ તે આગળ વાંચતો ગયો તેમ તેમ તેના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા અને આંખોમાંથી આંસુ ટપકવા લાગ્યા.

પહેલા જ પત્રમાં ગુણવંતે પોતાની આખી જિંદગીનું સૌથી દર્દનાક સત્ય લખ્યું હતું. તેમણે લખ્યું હતું કે બેટા ચિરાગ, તારા જન્મ વખતે જ્યારે તારી માતા આ દુનિયા છોડી ગઈ ત્યારે મારા ગળામાં લાગણીઓનો એવો કાયમી ડૂમો ભરાઈ ગયો હતો જેણે મને મૌન બનાવી દીધો હતો. હું જ્યારે પણ તારી સામે આવતો ત્યારે તારા માસૂમ ચહેરામાં મને તારી મા દેખાતી હતી.

ચિરાગે વધુ એક પત્ર ખોલ્યો જે તેના લગ્નના દિવસનો હતો અને તેમાં પિતાના આશીર્વાદ વણાયેલા હતા. પિતાએ લખ્યું હતું કે આજે જ્યારે મેં તને વરઘોડામાં જોયો ત્યારે મને લાગ્યું કે તારી મા સ્વર્ગમાંથી તારા પર ફૂલો વરસાવી રહી હશે. હું સ્ટેજ પર ન આવ્યો કારણ કે મને ડર હતો કે મારા આંસુ તારા ચહેરાના હાસ્યને ઝાંખું ન કરી દે.

પિતાએ આગળ લખ્યું હતું કે હું તારી સામે એટલા માટે વધારે નહોતો બોલતો કારણ કે મને ડર હતો કે હું તારી સામે ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડીશ. જો મારો નાનો દીકરો પોતાના બાપને રોજ રડતો જુએ તો તે અંદરથી સાવ નબળો અને ડરપોક બની જાય. મારે તને એક મજબૂત અને બહાદુર માણસ બનાવવો હતો.

બીજા એક પત્રમાં પિતાએ લખ્યું હતું કે આજે તું હોસ્ટેલ ગયો અને હું સ્ટેશને ન આવ્યો. તું માનતો હોઈશ કે તારા બાપને તારા જવાની કોઈ પરવા નથી. પણ સત્ય એ છે કે હું સ્ટેશનની બહાર ઝાડ પાછળ ઊભો રહીને તારી ટ્રેન ઉપડી ત્યાં સુધી રડતો રહ્યો હતો.

પિતાએ એક પત્રમાં લખ્યું હતું કે બેટા, સંસારમાં જ્યારે પણ તને કોઈ મુશ્કેલી પડે કે તારું મન ઉદાસ થાય ત્યારે મારી જૂની લાકડાની ખુરશી પર બેસી જજે. મારા આશીર્વાદ હંમેશાં તારા માથા પર હાથ બનીને રહેશે. ઈશ્વર તને આ દુનિયાનું તમામ સુખ અને માન-સન્માન આપે.

બીજા એક પત્રમાં પિતાએ પોતાની નિવૃત્તિના દિવસની અત્યંત કરુણ વાત નોંધી રાખી હતી. તેમણે લખ્યું હતું કે આજે ચાલીસ વર્ષની નોકરી પછી નિવૃત્ત થઈને ઘરે આવ્યો ત્યારે એકલા બેસીને મેં તારી બાળપણની સ્લેટ અને પુસ્તકો જોયા હતા. તું પોતાના સંસારમાં સુખી રહે એ જ મારા જીવનનું સૌથી મોટું પેન્શન અને આશ્વાસન છે.

ચિરાગે ત્રીજો પત્ર ખોલ્યો જે દસ વર્ષ પહેલાંનો હતો જ્યારે તેનો મોટો બાઈક અકસ્માત થયો હતો. તે સમયે કોઈ અજ્ઞાત વ્યક્તિએ હોસ્પિટલમાં બે લાખ રૂપિયા રોકડા ભરી દીધા હતા અને ચિરાગ માનતો હતો કે તેની કંપનીના વીમામાંથી એ પૈસા ચૂકવાયા હતા. પણ એ પત્રે ચિરાગના હોશ ઉડાવી દીધા.

પિતા ગુણવંતે લખ્યું હતું કે જ્યારે મને તારા અકસ્માતના સમાચાર મળ્યા ત્યારે મારા પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ હતી. હું જનરલ ડબ્બામાં આખી રાત ઊભા પગે મુસાફરી કરીને તારી હોસ્પિટલે પહોંચ્યો હતો. મેં મારી જિંદગીભરની ગ્રેચ્યુઈટી અને દુકાન ગિરવે મૂકીને તારા ઓપરેશનના પૈસા કાઉન્ટર પર જમા કરાવ્યા હતા.

પિતાએ પોતાની જૂની ડાયરીમાં ચિરાગની શાળાના તમામ રિપોર્ટ કાર્ડ સાચવીને રાખ્યા હતા. પહેલા ધોરણથી લઈને એન્જિનિયરિંગ સુધીની દરેક માર્કશીટની ઝેરોક્ષ ફાઈલ વ્યવસ્થિત લેમિનેટ કરાવેલી હતી. આ જોઈને ચિરાગના દિલમાં પિતા પ્રત્યેનો આદર આકાશ જેટલો ઊંચો થઈ ગયો.

પિતાએ આગળ લખ્યું હતું કે હું આખી રાત આઈસીયુની કાચની બારી બહાર ઊભો રહ્યો પણ તારી સામે ન આવ્યો. મને લાગ્યું કે જો તું મને જોઈશ તો તને આર્થિક ચિંતા થશે અને તારું મનોબળ તૂટી જશે. તું સાજો થઈને ફરી દોડતો થાય એ જ મારા ઈશ્વર પાસેની ભીખ હતી.

ગામના પડોશીઓએ આવીને ચિરાગને કહ્યું કે ગુણવંતભાઈ દરરોજ સાંજે શિવજીના મંદિરે જઈને તારા દીર્ઘાયુષ્ય માટે વિશેષ દીવો કરતા હતા. તેઓ ક્યારેય કોઈની આગળ હાથ નહોતા ફેલાવતા અને પોતાના સ્વાભિમાન સાથે જીવ્યા હતા. આજે આખું ગામ તેમના સદગુણોને યાદ કરીને આંસુ સારી રહ્યું હતું.

ચિરાગના ગળામાંથી ડૂસકાં નીકળવા લાગ્યા. તેણે પિતાને પૂછ્યું કે તમે આ પત્રો મને ક્યારેય પોસ્ટ કેમ ન કર્યા. પેટીના તળિયે રાખેલા છેલ્લા કાગળમાં પિતાએ આ સવાલનો પણ અત્યંત કરુણ જવાબ લખી રાખ્યો હતો.

ગુણવંતે લખ્યું હતું કે હું દર રવિવારે પત્ર લખીને પોસ્ટ ઓફિસ સુધી જતો હતો. પણ ટપાલ પેટી પાસે ઊભા રહીને મને વિચાર આવતો કે જો હું મારા દીકરાને મારી એકલતા અને બીમારીની વાતો જણાવીશ, તો તે પોતાના સપના અને ઉજ્જવળ કારકિર્દી છોડીને મારી પાસે દોડી આવશે. મારે મારા સ્વાર્થ માટે મારા દીકરાની પાંખો નહોતી કાપવી.

પિતાએ છેલ્લા પત્રમાં લખ્યું હતું કે આજે મારી ઉંમર પંચોતેર વર્ષની થઈ છે અને મને લાગે છે કે મારો આખરી સમય નજીક છે. મારા ગયા પછી જ્યારે તું આ પત્રો વાંચીશ ત્યારે જાણી લેજે કે આ દુનિયામાં તારા આ મૂંગા બાપ કરતાં તને કોઈએ વધારે પ્રેમ નથી કર્યો. મારો પ્રેમ શબ્દોનો નહીં પણ આત્માના સમર્પણનો હતો.

રમણિક કાકાએ જણાવ્યું કે ગુણવંતભાઈ દર રવિવારે આ પત્રો લઈને પોસ્ટ ઓફિસ આવતા અને કલાકો સુધી ટપાલ પેટી સામે ઊભા રહેતા હતા. તેઓ ઘણીવાર પત્ર નાખવા માટે હાથ લંબાવતા પણ પછી પાછો ખેંચી લેતા હતા. તેઓ કહેતા હતા કે મારે મારા દીકરાના ભવિષ્યમાં કોઈ ચિંતાનો કાંકરો નથી નાખવો.

આ વાંચતાં જ ચિરાગ જમીન પર ફસડાઈ પડ્યો અને એ તમામ પત્રો પોતાની છાતીએ વળગાડી લીધા. તે પોતાના બંને હાથથી માથું કૂટતાં જોરજોરથી રડવા લાગ્યો કે પિતાજી મને માફ કરી દો. મેં આખી જિંદગી તમને પથ્થર દિલના માન્યા પણ તમે તો મારા માટે પોતાનું આખું અસ્તિત્વ હોમી દીધું હતું.

શ્રદ્ધા પણ રડી પડી અને તેણે ચિરાગને સંભાળ્યો. ગામના જૂના ટપાલી રમણિક કાકા પણ ઓસરીમાં આવી પહોંચ્યા. રમણિક કાકાએ આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે ચિરાગ, તારા પિતા રોજ સાંજે પોસ્ટ ઓફિસના ઓટલે બેસીને માત્ર તારી જ વાતો કરતા હતા અને કહેતા હતા કે મારો ચિરાગ બહુ મોટો સાહેબ બન્યો છે.

ચિરાગે તે જ ક્ષણે મકાન વેચવાનો સોદો કાયમ માટે રદ કરી દીધો. તેણે નક્કી કર્યું કે પિતાનું આ ઘર હવે તેનું સૌથી મોટું તીર્થસ્થાન બનશે. તેણે પિતાના એ તમામ ચારસો બાવન પત્રોને સુંદર પુસ્તકના સ્વરૂપમાં સાચવી લીધા.

ચિરાગે પોતાના આંસુ લૂછીને પિતાના ટેબલ પર પડેલી પેન હાથમાં લીધી. તેણે એ જ રાઈટિંગ પેડ પર પિતાને સંબોધીને એક લાંબો પત્ર લખ્યો જેમાં પોતાની તમામ ભૂલોની માફી માંગી. તેણે એ પત્ર પિતાની તસવીરના ચરણોમાં મૂકીને નમન કર્યા.

ચિરાગે એ તમામ પત્રોને સોનેરી કવરમાં સજાવીને પોતાના શયનખંડમાં આદરપૂર્વક પધરાવ્યા. તેણે વિચાર્યું કે દુનિયામાં કેટલા નસીબદાર સંતાનો હોય છે જેમના પિતા આટલો અસીમ અને નિઃસ્વાર્થ પ્રેમ કરતા હોય. પિતા ગુણવંતનું એ મૌન આજે પ્રેમનું સૌથી મોટું મહાકાવ્ય બની ગયું હતું.

તે સાંજે ચિરાગે પિતાના ટેબલ પર ઘીનો દીવો પ્રગટાવ્યો અને પિતાની તસવીર સામે માથું ટેકવીને કલાકો સુધી બેસી રહ્યો. પિતાનું એ પવિત્ર મૌન આજે સેંકડો શબ્દો કરતાં પણ વધારે વાચાળ બનીને ચિરાગના આત્માને પાવન કરી ગયું હતું.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.