પંદર વર્ષ સુધી સગા ભાઈઓ વચ્ચે નફરતની દીવાલ ચણાવનાર પિતાની વસીયત વાંચીને વકીલે કારણ જણાવ્યું તો...

ઓસરીની વચ્ચોવચ ચણી દીધેલી સાત ફૂટ ઊંચી ઈંટોની દીવાલ સામે જયેશ ભારે હૈયે જોઈ રહ્યો હતો. પંદર વર્ષ પહેલાં આ જ આંગણામાં બંને ભાઈઓ સાથે મળીને નિર્દોષ રમત રમતા હતા અને એકબીજા વગર એક ઘૂંટડો પાણી પણ નહોતા પીતા. પરંતુ આજે એ જ આંગણું બે કટ્ટર દુશ્મનોની સરહદ જેવું બની ગયું હતું.

મોટો ભાઈ જયેશ અને નાનો ભાઈ મનોજ છેલ્લા દોઢ દાયકાથી એક જ છત નીચે રહેતા હોવા છતાં અજાણ્યા બની ગયા હતા. રસ્તામાં કે બજારમાં જો બંને આમનેસામને આવી જાય તો મોં ફેરવીને કડવાશથી આગળ વધી જતા હતા. તેમના પરિવારના બાળકોને પણ એકબીજાના ઘરમાં પગ મૂકવાની સખત મનાઈ હતી.

આ ભયાનક નફરતનું ઝેર ખુદ તેમના સ્વર્ગસ્થ પિતા શાંતિલાલે પોતાના હાથે વાવ્યું હતું. શાંતિલાલ આખા વિસ્તારમાં એક અત્યંત મુત્સદ્દી, ગંભીર અને માનભર્યા વેપારી તરીકે જાણીતા હતા. પરંતુ પોતાના બંને દીકરાઓની બાબતમાં તેમનો વ્યવહાર હંમેશાં સાવ વિચિત્ર અને પક્ષપાતી રહ્યો હતો.

બાળપણથી જ શાંતિલાલ જયેશની સામે મનોજના વખાણ કરતા અને કહેતા કે મોટો દીકરો સાવ નકામો અને મંદબુદ્ધિ છે. બીજી તરફ જ્યારે મનોજ એકલો મળતો ત્યારે પિતા તેના કાનમાં ઝેર રેડતા કે તારો મોટો ભાઈ તારી તમામ સંપત્તિ હડપ કરવાના ષડયંત્રો ઘડી રહ્યો છે. પિતાની આ વાતો સાંભળીને બંને ભાઈઓના મનમાં અવિશ્વાસનો કાળો ડુંગર ખડકાઈ ગયો હતો.

જ્યારે પિતા શાંતિલાલે દુકાનના ભાગલા પાડ્યા, ત્યારે તેમણે જાણીજોઈને એક ભાઈને મુખ્ય બજારની નફાકારક દુકાન આપી અને બીજાને છેવાડાની જૂની દુકાન સોંપી. આ અન્યાયને કારણે બંને ભાઈઓ વચ્ચે ભયંકર મારામારી થઈ હતી અને મામલો પોલીસ સ્ટેશન સુધી પહોંચી ગયો હતો. તે દિવસે શાંતિલાલ ખૂણામાં બેસીને રહસ્યમય રીતે મલકાતા હતા.

તે કાળી રાત્રે બંને ભાઈઓએ પિતાની સામે જ એકબીજાનું મોં ક્યારેય ન જોવાની કસમ ખાધી હતી. તે જ અઠવાડિયે ઘરના આંગણામાં ઊંચી દીવાલ ચણી દેવામાં આવી અને રસોડાં અલગ થઈ ગયાં. શાંતિલાલે ક્યારેય બંને ભાઈઓને એક કરવાનો લેશમાત્ર પ્રયાસ ન કર્યો, ઉલટાનું નફરતની આગમાં ઘી હોમતા રહ્યા.

હવે શાંતિલાલના અવસાનને બરાબર એક મહિનો પૂરો થઈ ગયો હતો. પિતાના ગયા પછી પણ બંને ભાઈઓ વચ્ચેની કડવાશ જરાય ઓછી થઈ નહોતી. બારમાની વિધિ પત્યા પછી બંને ભાઈઓ માત્ર પિતાની કરોડોની વસીયત પોતાના નામે કરાવવા માટે જ આતુર હતા.

સોમવારે બપોરે પરિવારના સૌથી જૂના વકીલ અને પિતાના આજીવન અંતરંગ મિત્ર કેશવ બંને ભાઈઓના ઘરે આવ્યા. કેશવના હાથમાં સાગના લાકડાની એક ભારે પેટી અને કાગળોની જાડી ફાઈલ હતી. કેશવે બંને ભાઈઓને ઓસરીની દીવાલ પાસે સાથે બેસવાનો આદેશ આપ્યો.

જયેશ અને મનોજ એકબીજા તરફ તિરસ્કારભરી નજરે જોતાં અલગ-અલગ ખુરશી પર બેઠા. જયેશે કટાક્ષમાં કહ્યું કે વકીલ સાહેબ, જે કાગળો હોય તે જલ્દી પતાવો જેથી મારે આ લુચ્ચા માણસનું મોં ન જોવું પડે. સામે મનોજે પણ દાંત ભીંસીને જવાબ આપ્યો કે ચોરી અને દગાબાજી તો તમારા લોહીમાં વણાયેલી છે.

વકીલ કેશવે ટેબલ પર હાથ પછાડીને બંનેને શાંત રહેવા કહ્યું. કેશવના ચહેરા પર ગજબની ગંભીરતા અને આંખોમાં પસ્તાવા જેવા આંસુ છલકાઈ રહ્યા હતા. કેશવે કહ્યું કે તમારા પિતા શાંતિલાલે આ વસીયત વાંચતા પહેલાં તમને એક સત્ય સંભળાવવાનું વચન લીધું હતું.

કેશવે પેલી લાકડાની પેટી ખોલી અને તેમાંથી એક જૂનું કેસેટ પ્લેયર બહાર કાઢ્યું. તેની સાથે શાંતિલાલના પોતાના હાથે લખાયેલી એક જાડી લાલ ડાયરી પણ ટેબલ પર મૂકી. કેશવે કેસેટ પ્લેયરમાં ટેપ ભરાવી અને પ્લેનું લાલ બટન દબાવ્યું.

ઓરડામાં અચાનક પિતા શાંતિલાલનો પરિચિત, ગંભીર અને ભારે અવાજ ગૂંજી ઊઠ્યો. પિતાનો અવાજ સાંભળતાં જ બંને ભાઈઓના શ્વાસ એક પળ માટે થંભી ગયા. શાંતિલાલે બોલવાનું શરૂ કર્યું કે મારા વહાલા દીકરાઓ જયેશ અને મનોજ, આજે જ્યારે તમે આ અવાજ સાંભળી રહ્યા હશો ત્યારે હું આ સંસાર છોડી ચૂક્યો હોઈશ.

શાંતિલાલે કહ્યું કે હું સારી રીતે જાણું છું કે છેલ્લા પંદર વર્ષથી તમે બંને મને એક અત્યંત ક્રૂર, કઠોર અને સ્વાર્થી બાપ માનતા આવ્યા છો. તમે માનતા હશો કે મેં જાણીજોઈને તમારા બંને વચ્ચે દુશ્મની કરાવી અને તમારા ભાઈચારાની હત્યા કરી. પણ આજે હું તમને એ કાળું સત્ય જણાવવા માંગુ છું જે મેં પંદર વર્ષ સુધી કાળજામાં દાબી રાખ્યું હતું.

આ સાંભળતાં જ જયેશ અને મનોજના કાન સરવા થઈ ગયા. કેસેટમાં શાંતિલાલનો અવાજ થોડો ધ્રૂજતો સંભળાયો. શાંતિલાલે પંદર વર્ષ પહેલાં બનેલી એ ભયાનક ઘટનાનો પર્દાફાશ કરવાનું શરૂ કર્યું જેની બંને ભાઈઓને લેશમાત્ર કલ્પના નહોતી.

શાંતિલાલે જણાવ્યું કે પંદર વર્ષ પહેલાં જ્યારે આપણો કાપડ અને અનાજનો મોટો હોલસેલ વેપાર પૂરબહારમાં ખીલ્યો હતો, ત્યારે બજારના એક અત્યંત ખૂંખાર અને માથાભારે વ્યાજખોર ગિરોહની નજર આપણા પરિવાર પર પડી હતી. એ ગિરોહના ગુંડાઓ વેપારીઓને ખોટા કરારમાં ફસાવીને તેમની તમામ સંપત્તિ પડાવી લેતા હતા અને આખા પરિવારનો નાશ કરી નાખતા હતા.

એ ગુંડાઓએ આપણા સંયુક્ત વેપારમાં બે કરોડ રૂપિયાની નકલી લોન અને બોગસ સહીઓવાળા દસ્તાવેજો ઘૂસાડી દીધા હતા. એક કાળી રાત્રે એ ગિરોહના સરદારે શાંતિલાલને ગોડાઉનમાં બંધક બનાવીને રિવોલ્વર બતાવી હતી. ગુંડાઓએ ખુલ્લી ધમકી આપી હતી કે જો બંને ભાઈઓ સંયુક્ત ભાગીદારીમાં રહેશે, તો અમે બંનેને આર્થિક ગુનામાં જેલમાં સડાવી દઈશું અને બંનેના પરિવારોનું ધોળા દિવસે કાસળ કાઢી નાખીશું.

ગુંડાઓનો પ્લાન એવો હતો કે બંને ભાઈઓ સંયુક્ત જવાબદાર હોવાથી આખો પરિવાર એકસાથે બરબાદ થઈ જાય. શાંતિલાલ આખી રાત પોતાના દેવતા જેવા દીકરાઓના ભવિષ્ય માટે ઈશ્વર સામે રડતા રહ્યા હતા. કાયદો અને પોલીસ પણ એ માથાભારે ગુંડાઓની વગ સામે લાચાર હતા.

ત્યારે શાંતિલાલે પોતાના કાળજા પર પથ્થર મૂકીને એક અત્યંત ખતરનાક અને દર્દનાક વ્યૂહરચના વિચારી હતી. તેમણે નક્કી કર્યું કે પોતાના બંને સંતાનોની જાન અને વંશ બચાવવા માટે બંને ભાઈઓને કાયદાકીય અને સામાજિક રીતે કટ્ટર દુશ્મન સાબિત કરવા પડશે. જો બંને અલગ થઈ જાય અને એકબીજા સાથે કોઈ સંબંધ ન રાખે, તો એ ગુંડાઓ એકસાથે બંને પર સકંજો ન કસી શકે.

શાંતિલાલે કેસેટમાં રડતાં રડતાં કહ્યું કે દીકરાઓ, મારે તમારા બંનેની રક્ષા માટે જાણીજોઈને તમારી વચ્ચે નફરતની દીવાલ ચણવી પડી હતી. મેં જાણીજોઈને જયેશના કાન ભર્યા અને મનોજને અન્યાય કર્યો જેથી આખી દુનિયા અને પેલા ગુંડાઓ માની લે કે આ બંને ભાઈઓ એકબીજાના લોહીના તરસ્યા છે. દુશ્મની એટલી સાચી દેખાવી જોઈતી હતી કે દુશ્મનો પણ છેતરાઈ જાય.

આ સત્ય સાંભળતાં જ જયેશના હાથમાંથી પાણીનો ગ્લાસ છટકીને જમીન પર પડી ગયો. મનોજનો ચહેરો સાવ ફિક્કો પડી ગયો અને તેના પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા. બંને ભાઈઓ અવિશ્વાસથી એકબીજા સામે તાકી રહ્યા.

કેસેટમાં શાંતિલાલે આગળ જણાવ્યું કે મેં ઘરના આંગણામાં દીવાલ એટલા માટે ચણાવી હતી જેથી જો પેલા ગુંડાઓ એક ઘર પર હુમલો કરે તો બીજો પરિવાર સુરક્ષિત રહે. મેં જયેશને નબળી દુકાન આપી હતી કારણ કે એ દુકાન ગુંડાઓની નજર બહાર હતી. જ્યારે મનોજની દુકાન પર ગુંડાઓ નજર રાખતા હતા ત્યારે હું પડદા પાછળ રહીને મનોજની રક્ષા કરતો હતો.

શાંતિલાલે જણાવ્યું કે છેલ્લા બાર વર્ષમાં પેલા ગુંડાઓએ મનોજ પર અનેક કેસ કર્યા અને દેવામાં ડુબાડવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પણ દર વખતે વકીલ કેશવ મારફતે અનામી વ્યક્તિ બનીને મેં જ મનોજના તમામ દેવાં ચૂકવી દીધાં હતાં. બીજી તરફ જયેશ જ્યારે વેપારમાં ખોટ ખાતો હતો ત્યારે અજાણ્યા વેપારી તરીકે મોટો માલ ખરીદીને મેં જ જયેશને બરબાદ થતો બચાવ્યો હતો.

શાંતિલાલનો અવાજ હવે સાવ ક્ષીણ અને આક્રંદભર્યો થઈ ગયો હતો. તેમણે કહ્યું કે મારા વહાલા દીકરાઓ, તમે જ્યારે પણ મને મહેણાં મારતા અને ધિક્કારતા ત્યારે મારું હૃદય લોહીના આંસુ રોતું હતું. હું દરરોજ રાત્રે તમારી બંનેની બાળપણની તસવીરો છાતીએ લગાવીને રડતો હતો.

શાંતિલાલે કહ્યું કે એક બાપ માટે પોતાના જ સંતાનોની નજરમાં વિલન બનીને જીવવું એ નરકની સૌથી મોટી સજા છે. પણ હું ખુશ હતો કે મારા બંને દીકરા જીવતા હતા, તેમના સંસાર સલામત હતા. ગયા મહિને જ્યારે એ આખી ગિરોહના તમામ ગુંડાઓ બીજા એક મોટા કેસમાં આજીવન જેલમાં ધકેલાઈ ગયા, ત્યારે મને લાગ્યું કે હવે મારો સંઘર્ષ પૂરો થયો છે.

કેસેટના છેલ્લા શબ્દોમાં શાંતિલાલે હાથ જોડીને માફી માંગતાં કહ્યું કે જો શક્ય હોય તો તમારા આ કમનસીબ બાપને માફ કરી દેજો. મેં તમને અલગ કર્યા હતા પણ હવે તમારા આંગણાની એ દીવાલ તોડી નાખજો અને ફરી એકબીજાના ગળે વળગી જજો જેથી મારા આત્માને સાચી મુક્તિ મળે.

કેસેટ એક ઊંડા ધબકારા સાથે આપોઆપ બંધ થઈ ગઈ. ઓસરીમાં સાવ સોપો પડી ગયો. કોઈ પંખીનો અવાજ પણ સંભળાતો નહોતો.

જયેશ અને મનોજ બંને પથ્થરની જેમ થીજી ગયા હતા. તેમના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો હતો અને આંખોમાંથી અવિરત ચોધાર આંસુ વહી રહ્યા હતા. પંદર વર્ષનો અહંકાર અને ક્રોધ ક્ષણવારમાં ઓગળીને પાણી થઈ ગયો હતો.

વકીલ કેશવે આગળ વધીને ટેબલ પર પેલા જૂના કેસના કાગળો, ગુંડાઓની ધમકીના પત્રો અને શાંતિલાલે ગુપ્ત રીતે ચૂકવેલા લાખો રૂપિયાની પહોંચ મૂકી. કેશવે આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે શાંતિલાલભાઈ જેવો ત્યાગી બાપ મેં આખી જિંદગીમાં ક્યારેય નથી જોયો. તેમણે પોતાના સંતાનોના જીવન માટે પોતાનું આખું અસ્તિત્વ હોમી દીધું.

જયેશ ધીમેથી ઊભો થયો. તેના પગ લથડી રહ્યા હતા. તેણે સામે જોયું તો નાનો ભાઈ મનોજ જમીન પર બેસીને નાના બાળકની જેમ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી રહ્યો હતો.

જયેશ દોડીને મનોજ પાસે ગયો અને તેને બંને હાથે ઊભો કરીને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો. બંને સગા ભાઈઓ પંદર વર્ષ પછી એકબીજાને વળગીને એટલા જોરથી રડ્યા કે આખી શેરીમાં તેમનો અવાજ ગૂંજી ઊઠ્યો. બંનેના આંસુઓથી એકબીજાના ખભા ભીંજાઈ ગયા.

જયેશે પોક મૂકીને કહ્યું કે મનોજ મારા ભાઈ, મને માફ કરી દે. હું મોટો થઈને પણ આંધળો રહ્યો અને પિતાજીના મહાન ત્યાગને ન સમજી શક્યો. મેં તારા પર કેટલા આક્ષેપો કર્યા પણ તું તો મારો પ્રાણ છે.

મનોજે મોટા ભાઈના બંને પગ પકડી લીધા અને કહ્યું કે ના મોટા ભાઈ, ભૂલ મારી હતી. મેં સ્વાર્થમાં આવીને તમને દુશ્મન માન્યા જ્યારે પિતાજી આપણા બંને માટે ઝેર પી રહ્યા હતા. આપણા જેવા કમનસીબ દીકરા આખી દુનિયામાં કોઈ નહીં હોય જેણે પોતાના દેવતા જેવા બાપને ઓળખ્યો નહીં.

બંને પરિવારોની પત્નીઓ અને સંતાનો પણ ઓસરીમાં દોડી આવ્યા. આ અણધાર્યો મિલન અને સત્ય જોઈને દરેકની આંખોમાંથી આંસુ છલકાઈ આવ્યા. બાળકો દોડીને એકબીજાને વળગી પડ્યા જેમને આટલા વર્ષોથી એકબીજા સાથે રમવા પણ નહોતું મળ્યું.

જયેશ અચાનક આવેશમાં આવીને ઘરના ખૂણામાં પડેલો મોટો લોખંડનો હથોડો ઉપાડી લાવ્યો. તેણે પંદર વર્ષ જૂની એ આંગણાની નફરતની ઈંટોની દીવાલ પર પહેલો જોરદાર ઘા માર્યો. ઈંટો ખખડીને નીચે પડી.

મનોજે પણ બીજો હથોડો હાથમાં લીધો અને મોટા ભાઈ સાથે મળીને એ દીવાલ તોડવાનું શરૂ કર્યું. બંને ભાઈઓએ પોતાના પરસેવા અને આંસુઓથી એ દીવાલને પળભરમાં જમીનદોસ્ત કરી નાખી. પંદર વર્ષથી બંધાયેલી સરહદ કાયમ માટે ભૂંસાઈ ગઈ.

સાંજે આખા પરિવારે સાથે મળીને ઘરના મુખ્ય પૂજાઘરમાં સ્વર્ગસ્થ પિતા શાંતિલાલની મોટી તસવીર પધરાવી. તસવીર પર તાજા મોગરા અને ગુલાબના મોટા હાર ચડાવવામાં આવ્યા. બંને ભાઈઓએ સાથે મળીને અખંડ ઘીનો દીવો પ્રગટાવ્યો.

જયેશ અને મનોજે પિતાની તસવીર સામે સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યા અને પોતાના આંસુઓથી ચરણ સ્પર્શ કર્યા. તેમને લાગ્યું કે તસવીરમાં રહેલા પિતા શાંતિલાલના ચહેરા પર વર્ષો પછી એક પરમ શાંતિ અને સંતોષનું મધુર સ્મિત ચમકી રહ્યું હતું.

તે દિવસ પછી એ ઘરમાં ક્યારેય ભાગલા કે કડવાશનું નામ ન રહ્યું. બંને ભાઈઓએ તમામ મિલકત અને વેપાર ફરીથી એક કરી દીધા અને સંયુક્ત પરિવાર તરીકે સાથે રહેવાનું શરૂ કર્યું. પિતાના એક ગુપ્ત ત્યાગે તૂટી ગયેલા પરિવારને કાયમ માટે અખંડ બનાવી દીધો.

સંસારમાં મા-બાપના પ્રેમને સમજવો ક્યારેક સામાન્ય માનવીની બુદ્ધિ બહારનો હોય છે. સંતાનોની રક્ષા માટે જે પિતા આખી દુનિયા અને પોતાના જ સંતાનો સામે વિલન બનવાનું પણ હસતા મુખે સ્વીકારી લે છે, તેનાથી મોટો કોઈ ભગવાન હોઈ શકે નહીં. શાંતિલાલના આ અમર બલિદાને સાબિત કરી દીધું કે પિતાનો પ્રેમ સમુદ્ર કરતાં પણ ઊંડો હોય છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.