ચાવાળા પિતાની આખું ગામ મજાક ઉડાવતું હતું, પણ જ્યારે ગુંડાઓ સામે આવ્યા ત્યારે એવો ખુલાસો થયો કે...

તેમનો સ્વભાવ સાવ શાંત અને માયાળુ હતો. કોઈ ગ્રાહક ચા પીધા પછી પૈસા આપ્યા વગર જતો રહે તો પણ તેઓ ક્યારેય બૂમાબૂમ કરતા નહોતા.

ગામના કેટલાક લુખ્ખા છોકરાઓ અવારનવાર તેમની મજાક ઉડાવતા હતા. "હસમુખકાકા, આટલા બધા ડરપોક થઈને કેમ જીવાય?" કહીને લોકો તેમના પર હસતા, પણ તેઓ માત્ર હળવું સ્મિત આપીને માથું નીચું કરી લેતા.

તેમનો ચોવીસ વર્ષનો દીકરો પ્રતીક શહેરની એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરતો હતો. તેને પોતાના પિતાની આવી લાચારી અને શાંત સ્વભાવ જોઈને ભારે શરમ આવતી હતી.

એક દિવસ સાંજે પ્રતીક લારી પર આવ્યો અને પિતા સામે ઊભો રહ્યો. તેણે જોયું કે બાજુના દુકાનદારે હસમુખભાઈને પાણીના વાસણ બાબતે ખોટી રીતે સંભળાવી દીધું હતું, છતાં પિતા ચૂપ રહ્યા હતા.

"બાપુજી, તમે ક્યારેક તો બોલવાનું શીખો," પ્રતીકે ગુસ્સાથી ધીમા અવાજે કહ્યું. "આખું ગામ તમારી મજાક ઉડાવે છે અને તમે માથું નીચું રાખીને સાંભળી લો છો."

હસમુખભાઈએ કાચના ગ્લાસ ધોતાં ધોતાં દીકરા સામે જોયું. "બેટા, ગુસ્સો કરવાથી ક્યારેય કોઈ વાતનું સમાધાન નથી મળતું. આપણું કામ ચા બનાવવાનું છે, ઝઘડા કરવાનું નહીં."

"તમારી આ કાયરતા મને બહુ ખૂંચે છે," પ્રતીકે મોઢું બગાડ્યું. "મને દોસ્તો વચ્ચે કહેતા પણ શરમ આવે છે કે તમે મારા પિતા છો."

હસમુખભાઈના હાથ એક ક્ષણ માટે અટકી ગયા, પણ તેમણે કોઈ દલીલ ન કરી. તેમણે ખાલી એક ઊંડો શ્વાસ લીધો અને ચૂલામાં લાકડું સરખું કર્યું.

પ્રતીક પગ પછાડતો ત્યાંથી નીકળી ગયો. તેને લાગતું હતું કે તેના પિતા સાવ નબળા માણસ છે, જેમનામાં પોતાના હક માટે લડવાની કોઈ તાકાત નથી.

ગામના છેડે આવેલી નાની મજૂર વસાહતમાં લગભગ ત્રીસ જેટલા ગરીબ પરિવારો રહેતા હતા. આ પરિવારો છેલ્લા ચાલીસ વર્ષથી ત્યાં કાચા મકાનો બનાવીને શાંતિથી જીવન જીવતા હતા.

અચાનક એક દિવસ વિસ્તારના એક મોટા રાજકારણીની નજર એ જમીન પર પડી. તેણે ત્યાં મોટો કોમર્શિયલ પ્રોજેક્ટ બનાવવા માટે તે ગરીબોના ઘરો તોડી પાડવાનું કાવતરું ઘડ્યું.

રાજકારણીના માણસોએ લોકોને ત્રણ દિવસમાં ઘર ખાલી કરવાની ધમકી આપી દીધી. ગરીબ પરિવારો રડવા લાગ્યા અને ગામના વડીલો પાસે મદદ માંગવા દોડ્યા, પણ નેતાના ડરથી કોઈ આગળ ન આવ્યું.

ત્રીજા દિવસે સવારે બે મોટા પીળા બુલડોઝર અને ચાર ગાડીઓ ભરીને ગુંડાઓ વસાહત પાસે આવી પહોંચ્યા. સ્ત્રીઓ અને નાના બાળકો રસ્તા પર બેસીને આક્રંદ કરવા લાગ્યા.

બુલડોઝરનો ચાલક જેમ જ આગળ વધવા ગયો, ત્યાં જ એક અવાજ સંભળાયો, "ગાડી ત્યાં જ ઊભી રાખજે."

બધાએ પાછળ વળીને જોયું તો આખું ગામ દંગ રહી ગયું. વર્ષોથી સાવ ચૂપ રહેતા અને લોકોની મજાક સહન કરતા હસમુખભાઈ રસ્તાની વચ્ચે એકલા આવીને ઊભા હતા.

તેમણે હાથમાં કોઈ હથિયાર નહોતું પકડ્યું, માત્ર સફેદ ઝભ્ભો પહેરેલો હતો. તેમની આંખોમાં આજે એવો અંગારો હતો જે ગામના કોઈ માણસે ક્યારેય જોયો નહોતો.

પ્રતીક પણ ભીડમાં ઊભો હતો અને પોતાના પિતાને જોઈને ગભરાઈ ગયો. "બાપુજી, પાછળ હટી જાઓ, આ લોકો તમને મારી નાખશે!" પ્રતીકે બૂમ પાડી.

હસમુખભાઈએ દીકરા તરફ જોયું પણ એક ડગલું પાછળ ન હટ્યા. રાજકારણીનો મુખ્ય માણસ ગાડીમાંથી નીચે ઉતર્યો અને હસમુખભાઈ તરફ ધસી આવ્યો.

"એય ચાવાળા, જીવ વહાલો હોય તો રસ્તામાંથી હટી જા, નહીંતર આ બુલડોઝર નીચે કચડાઈ જઈશ," પેલા ગુંડાએ ગાળ આપીને ધમકી આપી.

હસમુખભાઈ સાવ શાંત અવાજે બોલ્યા, "આ ગરીબોના ઘર તૂટતા પહેલા તારે મારી લાશ પરથી પસાર થવું પડશે."

ગુંડાએ આગળ વધીને હસમુખભાઈનો કોલર પકડવા હાથ લંબાવ્યો. બીજી જ સેકન્ડે હસમુખભાઈએ તેનો હાથ એટલી ઝડપથી મરોડ્યો કે પેલો માણસ જમીન પર ઘૂંટણિયે પડી ગયો.

ગુંડાના સાથીદારો લાકડીઓ લઈને દોડ્યા, પણ હસમુખભાઈના ચહેરા પર ડરનો એક છાંટો પણ નહોતો. તેમણે જે રીતે એક પછી એક માણસને જમીનદોસ્ત કર્યા, તે જોઈને આખા ગામના મોં ખુલ્લા રહી ગયા.

તેમની ઊભા રહેવાની રીત, તેમનો અવાજ અને તેમની આંખો કોઈ સામાન્ય ચાવાળા જેવી નહોતી. ગામના એક બહુ જૂના વડીલ આગળ આવ્યા અને હસમુખભાઈ સામે જોઈને બોલી ઊઠ્યા, "અરે, આ તો એ જ છે!"

પ્રતીકે પેલા વડીલનો હાથ પકડ્યો. "દાદા, તમે શું કહો છો? મારા બાપુજીને તમે ઓળખો છો?"

વડીલે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું, "બેટા, તારા પિતા આજે ચા વેચે છે, પણ પચીસ વર્ષ પહેલાં આખી મિલ મજૂર યુનિયન તેમના એક ઇશારા પર ચાલતી હતી."

"તેમના નામ માત્રથી આખા પંથકના મોટા મોટા માથા ધ્રૂજતા હતા. મજૂરોના હક માટે તેઓ ગમે તેવા શક્તિશાળી લોકો સામે એકલા લડી લેતા હતા."

પ્રતીક સ્તબ્ધ થઈ ગયો, તેને પોતાના કાન પર વિશ્વાસ નહોતો આવતો. તેને સમજાયું નહીં કે આટલો શક્તિશાળી માણસ આટલા વર્ષોથી શાંત કેમ બેસી રહ્યો હતો.

થોડી જ વારમાં પેલો મુખ્ય રાજકારણી પણ મોટી ગાડી લઈને ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયો. તેણે હસમુખભાઈને રસ્તા પર ઊભેલા જોયા અને તેનો ચહેરો સાવ ફિક્કો પડી ગયો.

"હસમુખભાઈ, તમે અહીં?" નેતાના અવાજમાં ધ્રૂજારી સ્પષ્ટ સંભળાતી હતી. "તમે તો વર્ષો પહેલા આ બધું છોડી દીધું હતું ને?"

હસમુખભાઈ આગળ વધ્યા અને નેતાની આંખોમાં આંખ પરોવીને બોલ્યા. "મેં હિંસા છોડી છે, અન્યાય સામે ઊભા રહેવાનું નથી છોડ્યું."

"આ ગરીબો પર હાથ ઉપાડતા પહેલા તારે યાદ રાખવું જોઈતું હતું કે જ્યાં સુધી હું જીવતો છું, ત્યાં સુધી કોઈ નિર્દોષનું છાપરું નહીં તૂટે."

નેતાએ પોતાના માણસો તરફ જોયું, જેઓ જમીન પર કણસતા પડ્યા હતા. તેને ખબર હતી કે જો આ માણસ જૂના રૂપમાં આવી ગયો તો આખું શહેર બંધ થઈ જશે.

નેતાએ હાથ જોડી દીધા અને બુલડોઝર પાછા વાળવાનો આદેશ આપ્યો. ગુંડાઓ ચૂપચાપ ગાડીઓમાં બેસીને ત્યાંથી ભાગી ગયા.

ગરીબ પરિવારો હસમુખભાઈના પગમાં પડીને રડવા લાગ્યા. આખું ગામ તાળીઓ પાડવા લાગ્યું, પણ હસમુખભાઈ સાવ શાંતિથી પોતાની લારી તરફ પાછા વળ્યા.

સાંજે ઘરમાં સાવ નીરવ શાંતિ હતી. પ્રતીક રૂમમાં આવ્યો અને પિતાના ખાટલા પાસે નીચે જમીન પર બેસી ગયો.

"બાપુજી, તમે આટલા મોટા માણસ હતા તો પછી તમે એ બધું કેમ છોડી દીધું?" પ્રતીકે ખૂબ જ નમ્ર અવાજે પૂછ્યું. "અને આટલા વર્ષો સુધી લોકોની મજાક કેમ સહન કરતા રહ્યા?"

હસમુખભાઈએ દીકરાના માથા પર હાથ મૂક્યો. તેમની આંખોમાં વર્ષો જૂનો એક અતિશય ઊંડો દર્દ છલકાઈ આવ્યો.

"બેટા, મારામાં બહુ તાકાત હતી અને મને મારા ગુસ્સા પર ઘમંડ હતો," હસમુખભાઈએ ધીમેથી બોલવાનું શરૂ કર્યું. "હું વિચારતો હતો કે હિંસાથી બધું જીતી શકાય છે."

"એક દિવસ મારી એ લડાઈના કારણે મારા દુશ્મનોએ તારા કાકાને એટલે કે મારા નાના નિર્દોષ ભાઈને મારી નાખ્યો."

હસમુખભાઈનો અવાજ ભરાઈ આવ્યો અને તેમની આંખમાંથી એક આંસુ ટપકી પડ્યું. "તે દિવસે મને સમજાયું કે ગુસ્સો અને હિંસા માત્ર પોતાના લોકોને જ છીનવી લે છે."

"મેં મારા ભાઈના મૃતદેહ સામે વચન આપ્યું હતું કે હું ક્યારેય કોઈના પર હાથ નહીં ઉપાડું. હું સામાન્ય માણસ બનીને જીવીશ જેથી મારા પરિવાર પર કોઈ આંચ ન આવે."

પ્રતીકના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો. તેને યાદ આવ્યું કે તેણે સવારે જ પોતાના પિતાને કાયર કહ્યા હતા.

"તો પછી આજે તમે ફરીથી કેમ લડ્યા, બાપુજી?" પ્રતીકે આંસુ લૂછતાં પૂછ્યું.

હસમુખભાઈએ સ્મિત કર્યું. "આજે હું કોઈ બદલો લેવા કે મારો વટ બતાવવા નહોતો લડ્યો. આજે હું એ ગરીબોના પરિવારોને બચાવવા ઊભો રહ્યો હતો જેમને હું ભૂતકાળમાં નહોતો બચાવી શક્યો."

"સાચી તાકાત કોઈને મારવામાં નથી હોતી બેટા, સાચી તાકાત કોઈ નિર્બળનું રક્ષણ કરવામાં હોય છે."

પ્રતીકે પિતાના બંને હાથ પકડી લીધા અને પોતાના માથા પર મૂકી દીધા. "મને માફ કરી દો બાપુજી, હું તમને ઓળખી જ ન શક્યો."

હસમુખભાઈએ દીકરાને છાતી સરસો ચાંપી લીધો. તે રાત્રે ઘરમાં કોઈ કડવાશ નહોતી રહી, માત્ર એકબીજા પ્રત્યેનો અખૂટ આદર હતો.

બીજા દિવસે સવારે જ્યારે હસમુખભાઈ લારી પર પહોંચ્યા, ત્યારે ગામનો કોઈ માણસ તેમની મજાક નહોતો ઉડાવતો. બધા હાથ જોડીને તેમને નમસ્કાર કરતા હતા.

પ્રતીક પણ વહેલી સવારે નોકરીએ જતાં પહેલાં લારી પર આવ્યો. તેણે પિતાના હાથમાંથી ચાની કીટલી લીધી અને પોતે ગ્રાહકોને ચા આપવા લાગ્યો.

તેને હવે ચાની લારી ચલાવતા પિતા સાથે ઊભા રહેવામાં કોઈ શરમ નહોતી આવતી. તેને ગર્વ હતો કે તેના પિતા કોઈ સામાન્ય માણસ નહીં, પણ સાચા અર્થમાં એક મહાન રક્ષક હતા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.