દસ મહિનાથી બંધ હવેલીમાં ભૂખ્યા પેટે રહેતા બાળકે ખોલ્યું એવું મોટું રહસ્ય કે...

રમેશે પોતાના ધ્રૂજતા હાથે જૂના કાટ ખાઈ ગયેલા લોખંડી તાળામાં ચાવી ઘુમાવી અને જોરથી દરવાજો અંદર તરફ ધકેલ્યો. સાગના લાકડાનો મોટો દરવાજો ભયાનક કર્કશ અવાજ સાથે ખૂલ્યો અને વર્ષો જૂની ધૂળની મોટી ડમરીઓ હવામાં ઉડી. પાછળ ઊભેલા નાના ભાઈ કમલેશે મોં પર રૂમાલ ઢાંકતા કડવાશથી કહ્યું કે ભાઈ, આ ખંડેર જેવી જૂની હવેલીમાં આટલા દૂર આવવાની શું જરૂર હતી. આપણે શહેરમાં જ આપણા આલીશાન ફ્લેટમાં ગણેશ ચતુર્થીની ભવ્ય ઉજવણી કરી શક્યા હોત.

ઘરના મોભી અને વડીલ હસમુખબાપાએ પોતાની લાકડી જમીન પર મક્કમતાથી ટેકવતા ગંભીર અવાજે કહ્યું કે કમલેશ, આ માત્ર ઈંટોનું મકાન નથી પણ આપણું વડીલોપાર્જિત પવિત્ર ઘર છે. આપણા કુળના ગણેશજીની સ્થાપના છેલ્લા સો વર્ષથી આ જ પવિત્ર આંગણામાં થતી આવી છે. આ હવેલીના કણેકણમાં આપણા પૂર્વજોના આશીર્વાદ, ત્યાગ અને સંસ્કારો વસેલા છે. રમેશની પત્ની ગીતાએ હાથમાં પિત્તળની પૂજાની થાળી પકડીને આદરપૂર્વક ઓસરીમાં પહેલો પગ મૂક્યો.

ગીતા જ્યારે હવેલીના જૂના લાકડાના દાદર નીચે આવેલા અંધારા સ્ટોર રૂમ પાસે સાફ-સફાઈ કરવા પહોંચી, ત્યારે તેને અંદરથી કૂણા રુદનનો અને માટી ઘડાવાનો ધીમો અવાજ સંભળાયો. ગીતાનો શ્વાસ એક ક્ષણ માટે થંભી ગયો અને તેના હાથમાંથી પૂજાનો દીવો છટકી પડતાં પડતાં બચ્યો. ગીતાએ ધ્રૂજતા અવાજે રમેશને બૂમ પાડી કે અહીં જલ્દી દોડી આવો, આ બંધ ઓરડામાં કોઈ અજાણ્યો માણસ છુપાયેલો છે અને વિચિત્ર અવાજો આવી રહ્યા છે.

કમલેશે તરત હાથમાં લાકડાનો મોટો દંડો લીધો અને ગુસ્સામાં ઓરડાનો સડેલો દરવાજો જોરદાર લાત મારીને તોડી નાખ્યો. ઓરડાના સૌથી ઊંડા ખૂણામાં ધૂળિયા ફર્શ પર એક સાત વર્ષનો નાનો માસૂમ બાળક ફાટેલા કપડાં પહેરીને ધ્રૂજતો બેઠો હતો. બાળકના બંને હાથમાં લાલ ભીની માટી ચોંટેલી હતી અને તે દીવાલના ખૂણામાં બેસીને ગણેશજીની નાની અત્યંત સુંદર મૂર્તિ ઘડી રહ્યો હતો. તેની મોટી આંખોમાં ભય અને ભૂખના આંસુ છલકાઈ રહ્યા હતા.

કમલેશે આગળ વધીને બાળકની પાતળી બાવડું જોરથી પકડી લીધું અને તેને ઢસડીને બહાર ઓસરીના ખુલ્લા ચોકમાં ફેંકી દીધો. કમલેશે બરાડા પાડીને કહ્યું કે આ ચોરનો છોકરો આપણી બંધ હવેલીમાં ઘૂસી ગયો છે અને ચોરી કરવાનો પ્લાન બનાવતો હતો. હું હમણાં જ શહેરના પોલીસ સ્ટેશનમાં ફોન કરીને આને જેલના સળિયા પાછળ નંખાવું છું. બાળકના હાથમાંથી માટીની નાની મૂર્તિ છૂટી ગઈ પણ તેણે પોતાના શરીર પર ઝીલીને તેને જમીન પર તૂટતાં બચાવી લીધી.

બાળક ચોધાર આંસુએ ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડવા લાગ્યો અને બંને હાથ જોડીને કરગરવા લાગ્યો કે સાહેબ, મને મારશો નહીં, મેં ભગવાનની સોગંદ કોઈ ચોરી નથી કરી. હું ચોર નથી, હું તો બસ ગણેશ બાપાના પર્વ પર તમારી રાહ જોતો હતો. રમેશે આગળ વધીને કમલેશનો લાકડીવાળો હાથ પકડી લીધો અને બાળકની આંખોમાં જોયું. બાળકની આંખોમાં કોઈ લુચ્ચાઈ નહોતી, માત્ર અસહ્ય ભૂખ, તરસ અને લાચારી સ્પષ્ટ દેખાતી હતી. તેનું આખું શરીર સાવ હાડપિંજર જેવું થઈ ગયું હતું.

ગીતાનું માતૃ હૃદય બાળકની આવી દયનીય હાલત જોઈને કકળી ઊઠ્યું. ગીતાએ દોડીને બાળકને ઊભો કર્યો અને પોતાની સાડીના છેડાથી બાળકના ધૂળવાળા ગાલ અને આંસુ લૂછ્યા. ગીતાએ પાણીનો લોટો આપતાં સ્નેહથી પૂછ્યું કે બેટા, તારું નામ શું છે અને તું આ નિર્જન બંધ હવેલીમાં આટલા મહિનાઓથી ક્યાંથી આવ્યો. તારા મા-બાપ ક્યાં છે. બાળકે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે મારું નામ ગોપાલ છે અને મારા દાદા રામજી મને અહીં મૂકીને ગયા હતા.

રામજીનું નામ સાંભળતાં જ હસમુખબાપાના પગ ત્યાં જ થંભી ગયા અને તેમની લાકડી હાથમાંથી જમીન પર પડી ગઈ. રામજી છેલ્લા ચાલીસ વર્ષથી આ હવેલી અને આખા પરિવારનો સૌથી વફાદાર, પ્રામાણિક અને ઈમાનદાર કેરટેકર હતો. એક વર્ષ પહેલાં જ્યારે આખો પરિવાર શહેરમાં શિફ્ટ થયો હતો ત્યારે રામજીને હવેલીની સમગ્ર દેખરેખ સોંપવામાં આવી હતી. પણ છેલ્લા આઠ મહિનાથી રામજીનો કોઈ ફોન કે પત્તો નહોતો મળતો.

હસમુખબાપાએ આગળ આવીને ગોપાલના માથા પર ધ્રૂજતો હાથ મૂક્યો અને અત્યંત ગળગળા અવાજે પૂછ્યું કે બેટા, રામજી ક્યાં છે અને તેં અમને શહેરમાં કોઈ દિવસ જાણ કેમ ન કરી. ગોપાલની આંખોમાંથી આંસુની અવિરત ધારા વહેવા લાગી. ગોપાલે ઓરડાના ખૂણામાંથી એક જૂની સાગના લાકડાની પેટી બહાર કાઢી. એ પેટી પર એક લાલ રેશમી કપડું અત્યંત સાચવીને ઢાંકેલું હતું.

ગોપાલે પેટી ખોલી અને અંદરથી એક જૂનો હાથથી લખેલો પત્ર, કેટલાક જૂના મેડિકલ કાગળો અને પરિવારનો સો વર્ષ જૂનો સોનાનો પવિત્ર ગણેશ મુગટ બહાર કાઢ્યો. એ ઝગમગતો મુગટ જોઈને કમલેશ અને રમેશ સ્તબ્ધ થઈ ગયા. એ મુગટ કુળના ગણેશજીનો સૌથી અમૂલ્ય અને કિંમતી ઐતિહાસિક વારસો હતો જેની કિંમત બજારમાં કરોડો રૂપિયા હતી અને પરિવાર તેને વર્ષોથી ક્યાંક ખોવાયેલો કે ચોરાયેલો માનતો હતો.

હસમુખબાપાએ પોતાના ચશ્મા સરખા કરીને ધ્રૂજતા હાથે રામજીનો એ છેલ્લો પત્ર વાંચવાનું શરૂ કર્યું. પત્રમાં રામજીએ લખ્યું હતું કે માલિક, આઠ મહિના પહેલાં ગામના કેટલાક લુખ્ખા અને ખતરનાક ગુંડાઓ હવેલી પર ગેરકાયદે કબજો કરવા અને ગણેશજીનો સોનાનો કિંમતી મુગટ લૂંટવા માટે આવ્યા હતા. મેં રાત્રે જાગીને ગુંડાઓ સામે લાકડી લઈને જીવસટોસટની લડાઈ કરી અને ગણેશજીના મુગટને આ ગુપ્ત ખાનામાં સુરક્ષિત છુપાવી દીધો હતો.

પત્રમાં આગળ દર્દભર્યા શબ્દોમાં લખ્યું હતું કે ગુંડાઓના જીવલેણ હુમલામાં મને છાતીમાં અને માથામાં ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી અને મારી પાસે દવાખાને જવાના કે સારવાર કરાવવાના પૈસા નહોતા. મને અંદરથી ખબર છે કે મારો અંતિમ સમય સાવ નજીક આવી ગયો છે એટલે હું મારા અનાથ પૌત્ર ગોપાલને આ હવેલી અને ગણેશજીના પવિત્ર મુગટની રક્ષા કરવાની છેલ્લી જવાબદારી સોંપીને આ સંસારમાંથી વિદાય લઉં છું. મેં ગોપાલને કડક સોગંદ આપ્યા છે કે જ્યાં સુધી માલિક ગણેશ ચતુર્થીએ ન આવે ત્યાં સુધી આ હવેલી છોડીને બહાર ક્યાંય ન જવું.

રામજીના પત્રના છેલ્લા શબ્દો વાંચીને હસમુખબાપા ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યા અને તેમનું હૃદય ભરાઈ આવ્યું. ગોપાલે રડતા રડતા કહ્યું કે દાદાના અવસાન પછી ગામના ગુંડાઓ રોજ રાત્રે બહારથી દરવાજા પર પથ્થર ફેંકતા હતા અને ધમકીઓ આપતા હતા. હું આઠ મહિનાથી આ અંધારા સ્ટોર રૂમમાં એકલો પુરાઈ રહ્યો હતો. હું રાત્રે ચૂલામાં પડેલા જૂના અનાજના દાણા શેકીને ખાતો અને કૂવામાંથી દોરી બાંધીને પાણી ખેંચીને પીતો હતો.

ગોપાલે પોતાના હાથે બનાવેલી માટીની મૂર્તિ બતાવતા કહ્યું કે દાદાએ મરતા પહેલાં કહ્યું હતું કે ગણેશ ચતુર્થીના દિવસે માલિક જરૂર પોતાના વતન આવશે અને ત્યારે આ મુગટ તેમના હાથમાં સોંપવાનો છે. હું આઠ મહિનાથી રોજ વાડામાંથી શુદ્ધ માટી લાવીને ગણેશજીની નવી મૂર્તિ બનાવતો હતો જેથી પરિવાર આવે ત્યારે તેમનું સ્વાગત કરી શકું. મેં ભૂખથી મરી જવા છતાં આ સોનાના મુગટ પર એક નાનો ડાઘ પણ નથી પડવા દીધો.

આખી હવેલીમાં સોપો પડી ગયો અને વાતાવરણ અત્યંત ભાવુક બની ગયું. કમલેશનું માથું ઊંડી શરમ અને પશ્ચાતાપથી ઝૂકી ગયું. કમલેશ દોડીને ગોપાલના પગ પાસે જમીન પર બેસી ગયો અને બંને હાથ જોડીને બોલ્યો કે બેટા, મને માફ કરી દે. હું તને સામાન્ય ચોર સમજીને મારવા દોડ્યો હતો પણ તું તો સાક્ષાત ઈશ્વરનો દૂત બનીને અમારા આખા ખાનદાનની આબરૂ અને વારસાની રક્ષા કરતો રહ્યો. અમે તારા સંસ્કાર સામે સાવ વામણા સાબિત થયા છીએ.

ગીતાએ ગોપાલને પોતાની છાતી સરસો વહાલથી ચાંપી લીધો અને તેના ભૂખ્યા સુકાઈ ગયેલા મોંમાં ગરમ દૂધ અને તાજા લાડુનો મોટો કોળિયો મૂક્યો. ગોપાલે આઠ મહિનાના લાંબા નર્કાગાર પછી પહેલીવાર કોઈના માતૃત્વભર્યા હાથનું ગરમ ભોજન ખાધું ત્યારે તેની આંખોમાંથી કૃતજ્ઞતા અને ખુશીના આંસુ વહી નીકળ્યા. હસમુખબાપાએ ગોપાલને ઊંચકીને પોતાના ખોળામાં બેસાડી દીધો અને તેના માથા પર અવિરત આશીર્વાદ વરસાવ્યા.

રમેશે ગોપાલના બંને હાથ પોતાના હાથમાં લીધા અને ગર્વથી કહ્યું કે તું સામાન્ય બાળક નથી પણ અમારા ઘરની સાક્ષાત રક્ષા કરનાર વિઘ્નહર્તાનો સાચો ભક્ત છે. હસમુખબાપાએ આખા પરિવાર અને એકઠા થયેલા ગ્રામજનો સમક્ષ ગર્વભેર જાહેરાત કરી કે આજથી ગોપાલ કોઈ અનાથ નોકરનો પૌત્ર નથી પણ આ હવેલી અને અમારા આખા પરિવારનો સૌથી મોટો વહાલસોયો દીકરો છે. રામજીની અજોડ વફાદારી અને આ બાળકના મહાન ત્યાગનું ઋણ અમે સાત જન્મમાં પણ નહીં ચૂકવી શકીએ. અમે ગોપાલને શહેરની સૌથી શ્રેષ્ઠ સ્કૂલમાં ભણાવીશું અને અમારા તમામ બિઝનેસ અને વારસાનો સરખો હિસ્સેદાર બનાવીશું.

તે જ દિવસે સાંજે હવેલીના વિશાળ આંગણામાં ઢોલ-નગારા, શંખનાદ અને શરણાઈના મંગલ સુર ગૂંજી ઊઠ્યા. ગોપાલે પોતાના પવિત્ર હાથે બનાવેલી માટીની સુંદર ગણેશ પ્રતિમાની ભક્તિભાવપૂર્વક સ્થાપના કરવામાં આવી અને તેના પર પેઢીઓ જૂનો સોનાનો પવિત્ર મુગટ ચડાવવામાં આવ્યો. આખા ગામે આવીને એ નાનકડા બાળક અને સ્વર્ગસ્થ રામજીની અદ્ભુત સ્વામીભક્તિને નમન કર્યા. ગણેશ ચતુર્થીના એ પાવન પર્વે એ અંધારી હવેલીમાં સાચા પ્રેમ, અતૂટ સમર્પણ અને પવિત્ર પારિવારિક સંબંધોનો દિવ્ય સૂર્યોદય થયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.