દીકરાની નવી સાયકલ ગાયબ થતાં બે પાડોશીઓ વચ્ચે મોટું યુદ્ધ છેડાયું, પણ સીસીટીવી કેમેરામાં અંદર જોયું તો...

મધ્યમવર્ગીય પરિવારોથી ધમધમતી શિવમ સોસાયટીમાં સામસામે રહેતા નરેશ અને અશોક વચ્ચે નાની-નાની વાતોમાં અહંકાર અને મનદુઃખનો જૂનો સિલસિલો ચાલતો હતો. નરેશ એક નાની સરકારી કચેરીમાં ક્લાર્ક તરીકે નોકરી કરતા હતા અને સાદગીભર્યું જીવન જીવતા હતા. સામેના બંગલામાં રહેતા અશોક જમીન-મકાનના મોટા દલાલ હતા અને પોતાની સંપત્તિનો દેખાડો કરવાનો એક પણ મોકો છોડતા નહોતા.

નરેશના દસ વર્ષના એકમાત્ર દીકરા આયુષનો જન્મદિવસ હતો. નરેશે પોતાની પત્ની સરલા સાથે મળીને પાછલા બે વર્ષથી પોતાની નાની બચતમાંથી એક-એક રૂપિયો ભેગો કર્યો હતો. આયુષની વર્ષો જૂની જીદ પૂરી કરવા માટે નરેશે જન્મદિવસે લાલ રંગની ચમકતી આધુનિક ગિયરવાળી સાયકલ ભેટ આપી.

નવી સાયકલ જોઈને આયુષની આંખોમાં ખુશીના આંસુ છલકાઈ આવ્યા અને તે આખો દિવસ સોસાયટીના કમ્પાઉન્ડમાં સાયકલ ફેરવવા લાગ્યો. સામે અશોકનો બાર વર્ષનો દીકરો કલ્પેશ મોંઘી બેટરીવાળી કાર લઈને ફરતો હતો. કલ્પેશે જ્યારે આયુષની સુંદર સાયકલ જોઈ ત્યારે તેના મનમાં ઈર્ષ્યા જાગી અને તેણે પોતાના પિતા અશોક પાસે એવી જ સાયકલની જીદ પકડી.

અશોકે પોતાના દીકરાને વઢીને બેસાડી દીધો અને નરેશ સામે કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે આ ગરીબ લોકો એક સાયકલ લાવીને જાણે આખી દુનિયા જીતી ગયા હોય તેવો વટ પાડે છે. નરેશે આ મહેણું સાંભળીને પણ શાંતિ જાળવી રાખી અને વાત વધારવાનું તાળું. આયુષ દરરોજ રાત્રે પોતાની સાયકલ સાફ કરીને પોતાના ઘરની ઓસરીમાં સાવચેતીથી પાર્ક કરતો હતો.

પરંતુ શનિવારની એક અંધારી રાત્રે સોસાયટીમાં એક અણધારી અને રહસ્યમય ઘટના બની. રવિવારે વહેલી સવારે જ્યારે આયુષ દરરોજની જેમ સાયકલ ચલાવવા માટે ઓસરીમાં આવ્યો, ત્યારે તેના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ. ઓસરી સાવ ખાલી પડી હતી અને તેની વહાલી લાલ સાયકલ ત્યાં નહોતી.

આયુષે જોરજોરથી રડવાનું શરૂ કર્યું અને તેના મોંમાંથી ચીસો નીકળી ગઈ. નરેશ અને સરલા દોડતાં બહાર આવ્યા અને આખા આંગણામાં તથા સોસાયટીના ખૂણેખૂણામાં સાયકલ શોધવા લાગ્યા. સોસાયટીનો મુખ્ય લોખંડનો દરવાજો રાત્રે બાર વાગ્યા પછી બંધ રહેતો હતો એટલે બહારથી કોઈ ચોર અંદર આવે તેવી કોઈ શક્યતા નહોતી.

નરેશની નજર સામે અશોકના આંગણા તરફ ગઈ જ્યાં કલ્પેશ પોતાના પિતા સાથે ઊભો રહીને આ તમાશો જોઈને મનોમન હસી રહ્યો હતો. નરેશના મનમાં શંકાનો મોટો વંટોળ ઊઠ્યો કે કલ્પેશે ઈર્ષ્યાના કારણે સાયકલ ક્યાંક સંતાડી દીધી છે અથવા તેના પિતાએ ભંગારમાં ફેંકાવી દીધી છે. નરેશે આગળ વધીને અશોકને પૂછ્યું કે શું તમે રાત્રે કોઈને મારી ઓસરી તરફ આવતા જોયા હતા.

અશોકે તરત જ તોછડાઈથી જવાબ આપ્યો કે અમે શું તમારા ઘરના ચોકીદાર બેઠા છીએ. અશોકે કટાક્ષ કર્યો કે પોતાના સામાનનું ધ્યાન રાખવાની ઔકાત ન હોય તો આટલી મોંઘી વસ્તુઓ વસાવવી જ ન જોઈએ. આ અપમાનજનક શબ્દો સાંભળતાં જ નરેશના સંયમનો બંધ તૂટી ગયો અને બંને પડોશીઓ વચ્ચે ઉગ્ર બોલાચાલી શરૂ થઈ ગઈ.

જોતજોતામાં આ બોલાચાલીએ આખી સોસાયટીમાં મોટું યુદ્ધ છેડી દીધું. નરેશના પક્ષમાં સોસાયટીના મધ્યમવર્ગીય પરિવારો આવી ગયા જ્યારે અશોકના પક્ષમાં બીજા વગદાર લોકો ગોઠવાઈ ગયા. બંને પરિવારો વચ્ચે જૂની અદાવતો, કચરો ફેંકવાની ફરિયાદો અને પાર્કિંગના ઝઘડાઓ ફરી સપાટી પર આવી ગયા.

અશોકની પત્ની મનીષાએ ઓસરીમાંથી બહાર આવીને સરલા પર ગંદા આક્ષેપો કરવાનું શરૂ કર્યું. મનીષાએ કહ્યું કે આ લોકો ખોટો ઢોંગ કરીને અમારું નામ બદનામ કરવા માંગે છે જેથી સોસાયટીમાં અમને નીચા બતાવી શકાય. સરલા પણ રડી પડી અને તેણે કહ્યું કે ભગવાન તમારું ક્યારેય ભલું નહીં કરે.

સોસાયટીના વૃદ્ધ સેક્રેટરી કિરીટે વચ્ચે પડીને બંને પક્ષોને શાંત પાડવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો. નરેશે પોલીસ ફરિયાદ કરવાની જાહેરાત કરી દીધી અને કહ્યું કે જ્યાં સુધી મારી દીકરાની સાયકલ પાછી નહીં મળે ત્યાં સુધી હું આ અમીર માણસને જેલ ભેગો કરીને જ જંપીશ. અશોકે પણ વળતો પડકાર ફેંક્યો કે હું પણ જોઈ લઈશ કે તારામાં કેટલું પાણી છે.

બપોર થતાં સુધીમાં બંને ઘરો વચ્ચે બોલવાનો વ્યવહાર સાવ બંધ થઈ ગયો અને આંગણામાં ભારેલા અગ્નિ જેવી શાંતિ છવાઈ ગઈ. આયુષ આખો દિવસ પોતાના ઓરડામાં પલંગ પર મોં ઢાંકીને ભૂખ્યો-તરસ્યો રડતો રહ્યો. તેને સાયકલની ચોરી કરતાં પણ વધુ આઘાત એ વાતનો હતો કે તેના કારણે માતા-પિતાનું ઘોર અપમાન થઈ રહ્યું હતું.

સાંજે સોસાયટીના યુવાન સોફ્ટવેર એન્જિનિયર વિવેકે સેક્રેટરી કિરીટને યાદ અપાવ્યું કે ગયા અઠવાડિયે જ સોસાયટીના મેઈન ગેટ અને કોમન પેસેજમાં ત્રણ નવા હાઈ-ડેફિનેશન સીસીટીવી કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા હતા. એ કેમેરાનું મોનિટરિંગ કંટ્રોલ રૂમમાં ચાલુ હતું પણ હજુ સુધી કોઈએ ફૂટેજ તપાસ્યા નહોતા.

આ સાંભળતાં જ નરેશ અને અશોક બંને પોતાના ટેકેદારો સાથે સોસાયટીની ઓફિસ તરફ દોડ્યા. બધાને ખાતરી હતી કે કેમેરામાં ચોર પકડાઈ જશે અને સાચો ગુનેગાર આખી સોસાયટી સમક્ષ ખુલ્લો પડી જશે. વિવેકે કમ્પ્યુટર ચાલુ કર્યું અને શનિવાર રાત્રિના બાર વાગ્યા પછીના ફૂટેજ પ્લે કર્યા.

શરૂઆતના બે કલાક સુધી સ્ક્રીન પર સાવ સન્નાટો દેખાતો હતો અને સોસાયટીની શેરીમાં માત્ર કૂતરાઓ સૂતેલા દેખાતા હતા. પરંતુ બરાબર રાત્રે બે વાગીને સત્તર મિનિટે એક પડછાયો નરેશના ઘરની ઓસરી તરફ ધીમે પગલે આગળ વધતો દેખાયો. આખો રૂમ શ્વાસ રોકીને સ્ક્રીન સામે તાકી રહ્યો.

એ વ્યક્તિએ નરેશની ઓસરીમાંથી પેલી લાલ સાયકલ સાવચેતીથી બહાર કાઢી. જ્યારે એ વ્યક્તિ શેરીની સ્ટ્રીટ લાઈટના અજવાળા નીચે આવી, ત્યારે તેનો ચહેરો કેમેરામાં એકદમ સ્પષ્ટ દેખાયો. એ ચહેરો જોતાં જ ઓફિસમાં બેઠેલા તમામ લોકોના હોશ ઊડી ગયા અને એક ભયાનક સન્નાટો છવાઈ ગયો.

એ સાયકલ ચોર સોસાયટીનો કોઈ બહારનો લુખ્ખો કે કલ્પેશ નહોતો પણ ખુદ અશોક પોતે હતો. અશોકના મોં પર કોઈ માસ્ક નહોતું અને તે ઉતાવળમાં સાયકલ લઈને સોસાયટીના મેઈન ગેટ તરફ ભાગતો દેખાતો હતો. આ દ્રશ્ય જોઈને નરેશનો ક્રોધ સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો.

નરેશે અશોકનો કાંઠલો પકડી લીધો અને બૂમ પાડી કે આ રહ્યો ચોર, આટલા મોટા કરોડપતિ થઈને તેં મારા નિર્દોષ બાળકની સાયકલ ચોરી લીધી. સોસાયટીના લોકો પણ અશોક પર ફિટકાર વરસાવવા લાગ્યા અને કહેવા લાગ્યા કે આ માણસ અંદરથી આટલો નીચ અને ગંદી માનસિકતા વાળો નીકળશે તેની કોઈને કલ્પના નહોતી.

અશોકની પત્ની મનીષા પણ શરમથી માથું નીચું કરી ગઈ અને તેના પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા. પરંતુ આશ્ચર્યની વાત એ હતી કે અશોકના ચહેરા પર કોઈ ચોરીનો ડર કે બચાવનો ભાવ નહોતો. અશોકની આંખો સાવ પથ્થર જેવો થઈ ગઈ હતી અને તે એક શબ્દ પણ બોલ્યા વગર નીચું જોઈને ઊભો રહ્યો.

વિવેકે લોકોને શાંત પાડતાં કહ્યું કે ઊભા રહો, આપણે આગળનું ફૂટેજ પણ જોઈ લઈએ કે સાયકલ લઈને અશોકભાઈ ક્યાં ગયા હતા. વિવેકે વીડિયો આગળ વધાર્યો. વીડિયોમાં દેખાયું કે અશોક સાયકલ લઈને સોસાયટી બહાર ગયો અને બરાબર ચાલીસ મિનિટ પછી, એટલે કે પોણા ત્રણ વાગ્યે તે પગપાળા પાછો આવ્યો.

પરંતુ જ્યારે અશોક પાછો આવ્યો ત્યારે તેના હાથમાં સાયકલ નહોતી. તેના કપડાં ધૂળથી લથબથ હતા, તેના શર્ટ પર ઈજાના નિશાન હતા અને તેના હાથમાં દવાની એક નાની પ્લાસ્ટિકની થેલી હતી. અશોક લંગડાતા પગલે સીધો નરેશના ઘરના પાછળના દરવાજે ગયો અને બારીના ગોખલામાં એ દવાની થેલી મૂકીને ચૂપચાપ પોતાના ઘરમાં જતો રહ્યો.

આ વિચિત્ર દ્રશ્ય જોઈને ઓફિસમાં ઉપસ્થિત તમામ લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા. કોઈને સમજાતું નહોતું કે આખરે એ રાત્રે શું બન્યું હતું. નરેશના હાથમાંથી અશોકનો શર્ટ છૂટી ગયો અને તેના મગજમાં વિચારોનું મોટું તોફાન ઊમટી પડ્યું.

સરલાએ અચાનક પોતાના માથા પર હાથ મૂકીને તેની આંખો પહોળી થઈ ગઈ. સરલાએ ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે શનિવારે મધ્યરાત્રિએ અચાનક આયુષને અસ્થમાનો ભયંકર હુમલો આવ્યો હતો અને તેનો શ્વાસ રુંધાવા લાગ્યો હતો. ઘરમાં રહેલું ઇન્હેલર સાવ ખાલી થઈ ગયું હતું અને અમારું સ્કૂટર પંચર હોવાથી અમે લાચાર બની ગયા હતા.

સરલાએ રડતાં રડતાં આગળ જણાવ્યું કે રાત્રે અઢી વાગ્યે અચાનક પાછળની બારીમાંથી કોઈએ નવું ઇન્હેલર અને જીવનરક્ષક દવાની બોટલ અંદર મૂકી દીધી હતી. અમે માનતા હતા કે ઈશ્વરે સાક્ષાત ચમત્કાર કરીને અમારા બાળકનો જીવ બચાવી લીધો છે. પણ એ દેવદૂત બીજું કોઈ નહીં પણ આ અશોકભાઈ હતા.

આ સાંભળતાં જ આખી સોસાયટીના લોકોના રૂંવાડાં ઊભાં થઈ ગયા. નરેશના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને તેની આંખોમાંથી પસ્તાવાના આંસુ વહેવા લાગ્યા. નરેશે ધ્રૂજતા હાથે અશોકના ખભા પકડી લીધા અને પૂછ્યું કે અશોકભાઈ, જો તમે અમારા દીકરા માટે દવા લેવા ગયા હતા તો તમે આ વાત સવારે કેમ ન કહી, અને સાયકલ ક્યાં ગઈ.

અશોકે માથું ઊંચું કર્યું અને તેની આંખોમાંથી ચોધાર આંસુ વહી નીકળ્યા. અશોકનો અવાજ ભરાઈ ગયો હતો અને તેના હોઠ ધ્રૂજી રહ્યા હતા. અશોકે પચીસ વર્ષ જૂની દોસ્તી અને તે રાત્રિનું દર્દનાક સત્ય ખોલતાં કહ્યું કે નરેશ, હું તારી સામે આંખ મિલાવવા લાયક નહોતો રહ્યો.

અશોકે જણાવ્યું કે તે રાત્રે હું બાલ્કનીમાં ઊભો હતો ત્યારે મેં સરલાબેનના રડવાનો અને આયુષના તૂટતા શ્વાસનો અવાજ સાંભળ્યો હતો. મારી ગાડીની ચાવી મારા ડ્રાઈવર પાસે હતી અને મારી પાસે સમય સાવ ઓછો હતો. જો દસ મિનિટમાં ઇન્હેલર ન મળ્યું હોત તો આયુષનો જીવ જોખમમાં મુકાઈ જાત.

અશોકે આગળ કહ્યું કે મેં સમય બગાડ્યા વગર તારી ઓસરીમાંથી આયુષની સાયકલ લીધી અને ત્રણ કિલોમીટર દૂર આવેલા ચોવીસ કલાક ચાલતા મેડિકલ સ્ટોર તરફ પૂરઝડપે હંકારી ગયો. મેં તાત્કાલિક દવા ખરીદી લીધી પણ જ્યારે હું પાછો ફરી રહ્યો હતો, ત્યારે રેલવે ફાટક પાસે અંધારામાં ખાડાને કારણે સાયકલ જોરથી પટકાઈ ગઈ.

સાયકલ પટકાતાં જ તેની ચેઈન તૂટી ગઈ અને હેન્ડલ સાવ વળી ગયું જેના કારણે મને હાથ-પગમાં ગંભીર ઈજાઓ થઈ. ત્યાંથી પસાર થતી એક અજાણી ટ્રકના ચાલકે અંધારામાં સાયકલને જોરદાર ટક્કર મારી દીધી જેથી સાયકલના ટુકડે-ટુકડા થઈ ગયા. હું જેમતેમ કરીને મારો જીવ બચાવીને ઊભો થયો.

અશોકે પોક મૂકીને રડતાં કહ્યું કે હું ઈજાગ્રસ્ત હાલતમાં દવા લઈને દોડતો સોસાયટી આવ્યો અને બારીમાં દવા મૂકી દીધી જેથી બાળક બચી જાય. પણ સવારે જ્યારે તેં સાયકલ વિશે પૂછ્યું ત્યારે મારામાં એટલી હિંમત નહોતી કે હું તને કહી શકું કે હું તારા બાળકની સૌથી વહાલી ભેટ રસ્તા પર અકસ્માતમાં તૂટવાથી ન બચાવી શક્યો. મને લાગ્યું કે તું માનીશ કે મેં ઈર્ષ્યામાં બેદરકારી કરી છે.

અશોકે બંને હાથ જોડીને નરેશ સામે માથું ઝુકાવી દીધું. અશોકે કહ્યું કે મને માફ કરી દો નરેશભાઈ, મેં તમારા બાળકની સાયકલ ગુમાવી દીધી. હું આજે જ આયુષ માટે આખા શહેરની સૌથી મોંઘી અને નવી સાયકલ લાવી આપવા તૈયાર છું પણ મને ચોર ન સમજો.

આ સત્ય સાંભળતાં જ નરેશ જોરજોરથી ધ્રૂસકે ધ્રૂસકે રડી પડ્યો અને જમીન પર બેસીને અશોકના બંને પગ પકડી લીધા. નરેશે પોક મૂકીને કહ્યું કે અશોકભાઈ, તમે સાયકલ નથી ગુમાવી પણ મારા આખા પરિવારનું જીવન બચાવી લીધું છે. હું કેટલો મોટો અંધ અને સ્વાર્થી પાડોશી નીકળ્યો કે મેં મારા દેવતા જેવા ભાઈ પર ચોરીનો આક્ષેપ કર્યો.

અશોકે નરેશને બંને હાથે પકડીને ઊભો કર્યો અને પોતાની છાતી સરસો ચાંપી લીધો. વર્ષોથી બંને પરિવારો વચ્ચે જામેલો અહંકાર, વેર અને ઈર્ષ્યાનો કાળો પડદો ક્ષણવારમાં આંસુ બનીને ધોવાઈ ગયો. બંને પડોશીઓ એકબીજાના ગળે વળગીને નાના બાળકોની જેમ રડવા લાગ્યા.

આખી સોસાયટીના લોકો આ અદ્ભુત દ્રશ્ય જોઈને ભાવવિભોર થઈ ગયા અને તેમની આંખો પણ ભીની થઈ ગઈ. જે લોકો અશોક પર ફિટકાર વરસાવતા હતા, તેઓ હવે શરમથી માથું નીચું કરી ગયા. મનીષા અને સરલા પણ એકબીજાને ગળે વળગીને રડી પડી.

બરાબર એ જ વખતે આયુષ દોડતો ઓફિસમાં આવ્યો અને તેણે અશોક કાકાને બંને હાથે વળગી લીધો. આયુષે કહ્યું કે કાકા, મને કોઈ સાયકલ નથી જોઈતી, તમે મારા માટે આટલું મોટું કષ્ટ સહન કર્યું એ જ મારા જીવનની સૌથી મોટી ભેટ છે. અશોકે આયુષના માથા પર હાથ મૂકીને તેને વહાલથી ચૂમી લીધો.

તે જ સાંજે અશોક પોતાના દીકરા કલ્પેશને સાથે લઈને બજારમાં ગયો. અશોકે આયુષ અને કલ્પેશ બંને માટે એક સરખી બે નવી ચમકતી લાલ ગિયરવાળી સાયકલો ખરીદી લીધી. જ્યારે બંને સાયકલો સોસાયટીના આંગણામાં આવી ત્યારે આખો મહોલ્લો તાળીઓના ગડગડાટથી ગૂંજી ઊઠ્યો.

નરેશ અને અશોકે નક્કી કર્યું કે હવેથી બંને પરિવારો વચ્ચે ક્યારેય કોઈ દીવાલ કે મનદુઃખ નહીં રહે. સોસાયટીના સેક્રેટરી કિરીટે જાહેરાત કરી કે અશોકભાઈનું આ સાહસ અને નરેશભાઈનો પસ્તાવો આખી સોસાયટી માટે જીવનભરનો પાઠ છે. સાચો પાડોશી એ જ છે જે મુશ્કેલીના સમયે પોતાના જીવની પરવા કર્યા વગર ઢાલ બનીને ઊભો રહે.

તે રાત્રે બંને પરિવારોએ સાથે મળીને અશોકના ઘરમાં દીવા પ્રગટાવ્યા અને એક જ થાળીમાં ભોજન લીધું. આયુષ અને કલ્પેશ પોતાની નવી સાયકલો સાથે આંગણામાં હસતા-રમતા દોડવા લાગ્યા. સોસાયટીમાં જે યુદ્ધ છેડાયું હતું તે આજે અતૂટ સ્નેહ અને પારિવારિક એકતાના ઉત્સવમાં ફેરવાઈ ગયું હતું.

બાહ્ય દેખાવ અને પરિસ્થિતિ ઘણીવાર માણસને ભ્રમમાં નાખી દે છે પણ સત્યનો સૂરજ ક્યારેય લાંબો સમય વાદળો પાછળ છુપાઈ શકતો નથી. નરેશ અને અશોકની આ કહાણીએ સાબિત કરી દીધું કે સંસારમાં સાચી સંપત્તિ પૈસા કે સાયકલ નથી પણ મુશ્કેલીમાં સાથ આપનારો સાચો પાડોશી જ છે.

જે સાયકલની ચોરીએ આખા મહોલ્લામાં વેરનું ઝેર ઘોળ્યું હતું, તે જ સાયકલના રહસ્યે બે પરિવારોને કાયમ માટે અખંડ પ્રેમથી જોડી દીધા. શિવમ સોસાયટીના એ બંને આંગણા આજે ફરીથી હાસ્ય, આનંદ અને માનવતાના પવિત્ર અજવાળે ઝળહળી ઊઠ્યા.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.