લગ્નની કંકોતરી પર પોતાનું નામ વાંચીને દાદી ચોધાર આંસુએ રડવા લાગી કારણ કે...

રમાબાએ ધ્રૂજતા હાથે લાકડાની જૂની પેટી ખોલી અને અંદરથી સોપારી કાપવાની સૂડી કાઢવા હાથ લંબાવ્યો. એ જ વખતે બહાર ખડકી પર જોરજોરથી સાંકળ ખખડવાનો અવાજ આવ્યો. ગામના ટપાલી સુરેશે બારણેથી જ મોટો સાદ પાડ્યો કે રમાબા, આજે પચીસ વર્ષે તમારા નામે મુંબઈથી રજિસ્ટર્ડ કવર આવ્યું છે. રમાબાના હાથમાંથી સૂડી છૂટી ગઈ અને જમીન પર પડી.

તેઓ ધીમા પગલે લાકડીના ટેકે ઓસરીમાંથી બહાર આવ્યા. સુરેશે લાલ રંગનું મોટું ચમકતું કવર તેમના હાથમાં મૂક્યું. સુરેશે કહ્યું કે માજી, આ તો કોઈ મોટા શ્રીમંત ઘરના લગ્નની કંકોતરી લાગે છે. રમાબાએ અક્ષરો ઓળખવાની કોશિશ કરી, પણ આંખો આગળ વર્ષોનું ધૂંધળાપણું અને જૂના દર્દના પડળ છવાઈ ગયા હતા.

પાડોશમાં રહેતી ગીતા દોડી આવી અને તેણે રમાબાના હાથમાંથી કવર લીધું. ગીતાએ કંકોતરી ખોલીને વાંચવાનું શરૂ કર્યું. ગીતાએ ઉત્સાહથી કહ્યું કે રમાબા, આ તો તમારા દીકરા નરેશના દીકરા રોહિતના લગ્નનું આમંત્રણ છે. રોહિતના લગ્ન આવતા અઠવાડિયે છે અને તમને આદરપૂર્વક તેડાવ્યા છે.

રમાબા ઓસરીની થાંભલી પકડીને સ્તબ્ધ થઈને ઊભા રહી ગયા. પચીસ વર્ષ પહેલાં બનેલી એ કાળી રાત તેમની નજર સામે તાજી થઈ ગઈ. નરેશ પોતાની પત્ની મંજરી સાથે ગામડાનું ઘર અને જમીન પોતાના નામે લખાવીને રાતોરાત મુંબઈ ભાગી ગયો હતો. તે દિવસે પાંચ વર્ષના નાના પૌત્ર રોહિતને રમાબાના ખોળામાંથી આંચકી લેવામાં આવ્યો હતો.

મંજરીએ તે દિવસે દરવાજે ઊભા રહીને કડવા વેણ કહ્યા હતા કે આ અભણ અને કંગાળ ડોશીનો પડછાયો પણ મારા દીકરા પર ન પડવો જોઈએ. તે દિવસ પછી નરેશે ક્યારેય પોતાની માની ખબર પૂછી નહોતી. રમાબાએ ગામના લોકોની દયા પર અને પોતાની નાની સિલાઈ કરીને પચીસ વર્ષ એકલા કાઢ્યા હતા.

ગીતાએ પૂછ્યું કે રમાબા, તમે મુંબઈ લગ્નમાં જશો ને. રમાબાએ લાંબો નિસાસો નાખ્યો અને કહ્યું કે બેટા, જે દીકરાએ મને પચીસ વર્ષ પહેલાં જીવતી મારી નાખી હતી, એના દરબારમાં હું કયા મોઢે જાઉં. મારી પાસે તો પહેરવા માટે એક સારી સાડી પણ નથી અને પૌત્રને ચાંદલો કરવા માટે એક રૂપિયો પણ નથી.

ગીતાએ પ્રેમથી સમજાવ્યું કે રમાબા, દીકરાએ ભલે ભૂલ કરી હોય પણ પૌત્રનું લોહી તમારું છે. કંકોતરીમાં રોહિતે ખાસ પોતાના હાથે નીચે લખ્યું છે કે દાદી વગર લગ્ન અધૂરા રહેશે. તમે એકવાર જાઓ, કદાચ ભગવાન તમારા જીવનના છેલ્લા દિવસોમાં સુખ લખવા માંગતો હોય.

રમાબાનું હૃદય પૌત્રને જોવા માટે તડપી ઊઠ્યું. તેમણે પેટીમાંથી પોતાની એકમાત્ર સાદી સુતરાઉ સફેદ સાડી કાઢીને ધોઈ. પાડોશીઓની મદદથી ટ્રેનની ટિકિટ કરાવી અને બે દિવસની મુસાફરી કરીને તેઓ મુંબઈના મોટા કલ્યાણ હોલમાં પહોંચ્યા.

હોલ બહાર લક્ઝરી ગાડીઓની લાઈન લાગેલી હતી અને રંગબેરંગી રોશની ઝગમગતી હતી. રમાબા હાથમાં જૂની પોટલી લઈને હોલના મુખ્ય દરવાજે પહોંચ્યા. દરવાજે ઊભેલા સિક્યોરિટી ગાર્ડે તેમને રોકી લીધા અને કહ્યું કે માજી, અહીં ભિખારીઓને અંદર જવાની મનાઈ છે.

રમાબાએ ધ્રૂજતા હાથે લગ્નની કંકોતરી બતાવી અને કહ્યું કે ભાઈ, હું વરરાજાની સગી દાદી થાઉં છું. ગાર્ડે કંકોતરી જોઈને આશ્ચર્ય સાથે તેમને અંદર જવા દીધા. હોલની અંદર મધ્યમાં નરેશ અને મંજરી મોંઘા રેશમી વસ્ત્રો પહેરીને મહેમાનો સાથે હસીહસીને વાતો કરતા હતા.

રમાબા ધીમા પગલે આગળ વધ્યા. મંજરીની નજર અચાનક રમાબા પર પડી. મંજરીનો ચહેરો ગુસ્સાથી લાલચોળ થઈ ગયો. મંજરીએ નરેશનો હાથ ખેંચીને ઈશારો કર્યો. બંને જણા ઝડપથી રમાબા પાસે આવ્યા અને તેમને એક ખૂણામાં ખેંચી ગયા.

મંજરીએ દાંત પીસીને ધીમા અવાજે કહ્યું કે તને અહીં કોણે બોલાવી છે. તું અમારા આટલા મોટા અમીર વેવાઈઓ અને મહેમાનો સામે અમારું નાક કપાવવા આવી છે. તારા આ ફાટેલા હાલ જોઈને લોકો શું કહેશે કે કરોડપતિ નરેશની મા ભિખારણ જેવી ફરે છે.

નરેશે પણ આંખો કાઢીને કહ્યું કે બા, તમે અહીં કેમ આવ્યા. અમે તો ગામના સરનામે માત્ર લોકાચાર ખાતર કંકોતરી મોકલી હતી, અમારો મતલબ એવો નહોતો કે તમે સાચે જ અહીં આવી પહોંચો. તમે અત્યારે ને અત્યારે પાછળના દરવાજેથી નીકળી જાઓ.

દીકરા અને વહુના આ ઝેરીલા શબ્દો સાંભળીને રમાબાની આંખોમાંથી આંસુની ધાર વહેવા લાગી. તેમનું હૃદય ચિરાઈ ગયું. રમાબાએ ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે નરેશ, મેં તારી પાસે ક્યારેય કોઈ સંપત્તિ નથી માંગી. હું તો બસ મારા રોહિતને એકવાર નજર ભરીને જોવા અને તેના માથે આશીર્વાદ મૂકવા આવી હતી.

મંજરીએ રમાબાની પોટલી આંચકીને નીચે ફેંકી દીધી. મંજરીએ કહ્યું કે તારા આશીર્વાદની મારા દીકરાને કોઈ જરૂર નથી. રોહિત અમેરિકામાં મોટી કંપનીનો ડાયરેક્ટર છે અને તેના લગ્ન શહેરના સૌથી મોટા ઉદ્યોગપતિની દીકરી સાથે થઈ રહ્યા છે. તારા જેવા ગરીબના હાથ મારા દીકરાને નહીં અડે.

રમાબા નીચે નમીને પોતાની પોટલી ઉપાડવા લાગ્યા. તેમના હાથ ધ્રૂજતા હતા અને આંખો આગળ અંધારા આવતા હતા. તેઓ પાછળ ફરીને હોલની બહાર નીકળવા માટે પગ ઉપાડતા હતા. એ જ વખતે પાછળથી એક જોરદાર અને ગંભીર અવાજ ગૂંજી ઊઠ્યો કે ઊભા રહો.

આખો હોલ શાંત થઈ ગયો. શેરવાની પહેરેલો રૂપાળો યુવાન વરરાજો રોહિત સ્ટેજ પરથી ઉતરીને ઝડપથી નીચે આવ્યો. રોહિતની પાછળ તેની દુલ્હન અને વેવાઈ પક્ષના તમામ મોટા લોકો પણ આવ્યા. રોહિત સીધો દોડીને રમાબા પાસે પહોંચ્યો.

રોહિતે એક ક્ષણનો પણ વિચાર કર્યા વગર રમાબાના બંને ધૂળવાળા પગ પકડી લીધા અને સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યા. રોહિતની આંખોમાંથી આંસુ ટપકવા લાગ્યા. તેણે ગળગળા અવાજે કહ્યું કે દાદી, તમે આવી ગયા. હું છેલ્લા ત્રણ દિવસથી દરવાજે તમારી જ રાહ જોતો હતો.

મંજરીએ ગભરાઈને રોહિતને ઊભો કરવાની કોશિશ કરી. મંજરીએ કહ્યું કે રોહિત બેટા, તારી મોંઘી શેરવાની ખરાબ થઈ જશે, તું કોના પગે પડે છે. આ તો ગામડાની અભણ ડોશી છે. રોહિતે એક ઝાટકે પોતાની માનો હાથ હટાવી દીધો.

રોહિતે ઊભા થઈને આખા હોલના મહેમાનો સાંભળે તેમ મોટેથી કહ્યું કે મમ્મી, આ કોઈ સામાન્ય ડોશી નથી, આ એ દેવી છે જેના ત્યાગ પર આજે આપણું આખું ખાનદાન ઊભું છે. તમે લોકોએ મને પચીસ વર્ષ સુધી જૂઠું કહ્યું કે દાદી આપણને છોડીને ભગવાન પાસે જતા રહ્યા છે.

નરેશનો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. નરેશે પૂછ્યું કે રોહિત, તને આ બધી વાતો કોણે કહી. રોહિતે પોતાના ખિસ્સામાંથી એક જૂની લાલ ડાયરી અને પીળા પડી ગયેલા કાગળો બહાર કાઢ્યા. એ કાગળો જોઈને નરેશ અને મંજરીના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

રોહિતે ખુલાસો કરતાં કહ્યું કે પપ્પા, ગયા મહિને જ્યારે હું ગામડે આપણી જૂની જમીન વેચવાના કાગળો તપાસવા ગયો હતો, ત્યારે મને તલાટીની ઓફિસમાંથી અને ગામના સરપંચ પાસેથી આ ડાયરી મળી હતી. આ ડાયરીમાં મારા સ્વર્ગસ્થ દાદાજીની છેલ્લી વસિયત લખેલી હતી.

રોહિતે આગળ કહ્યું કે પચીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે પપ્પા ધંધામાં પાયમાલ થઈ ગયા હતા અને જેલ જવાની નોબત આવી હતી, ત્યારે આ દાદીએ પોતાના નામે આવેલી કરોડોની વારસાગત જમીન અને મકાન પપ્પાના નામે કરી દીધા હતા જેથી પપ્પા દેવામાંથી મુક્ત થઈ શકે. દાદીએ માત્ર એક જ શરત રાખી હતી કે મારા દીકરા અને પૌત્રને કોઈ તકલીફ ન પડવી જોઈએ.

રોહિતે રડતા અવાજે કહ્યું કે તમે બંનેએ દાદીની આખી મિલકત વેચીને મુંબઈમાં બંગલો બનાવ્યો અને ફેક્ટરી શરૂ કરી. અને જે દાદીએ પોતાનું સર્વસ્વ લૂંટાવી દીધું, તેને તમે આ ગામડાના તૂટેલા ઘરમાં ભૂખે મરવા માટે છોડી દીધી. તમે મને કહ્યું હતું કે તમે જાતે મહેનત કરીને અમીર બન્યા છો.

હોલમાં ઉપસ્થિત તમામ સગા સંબંધીઓ અને વેવાઈઓ નરેશ અને મંજરી સામે ધિક્કારની નજરે જોવા લાગ્યા. મંજરી શરમથી માથું નીચું ઢાળીને ઊભી રહી ગઈ. નરેશના મોંમાંથી એક પણ શબ્દ નીકળી શકતો નહોતો.

રોહિતે દુલ્હનનો હાથ પકડ્યો અને રમાબા પાસે લાવ્યો. રોહિતે કહ્યું કે દાદી, તમારા આશીર્વાદ વગર આ લગ્ન નહીં થાય. જ્યાં સુધી તમે મને પીઠી નહીં ચોળો અને કન્યાદાનમાં પ્રથમ સ્થાન નહીં લો, ત્યાં સુધી હું ફેરા નહીં ફરું.

રોહિતે રમાબાનો હાથ પકડીને હોલના મુખ્ય સ્ટેજ તરફ દોરી ગયા. તેણે રમાબાને સોનાના સિંહાસન જેવી ખુરશી પર બેસાડ્યા. રોહિતે પોતાના ગળામાંથી સોનાનો મોંઘો હાર કાઢીને રમાબાના ચરણોમાં મૂકી દીધો અને કહ્યું કે આ બધું તમારું છે દાદી.

નરેશ અને મંજરી પણ ધીમા પગલે સ્ટેજ પાસે આવ્યા. બંને જણા રમાબાના પગમાં પડીને ચોધાર આંસુએ રડવા લાગ્યા. નરેશે ધ્રૂજતા અવાજે કહ્યું કે બા, મને માફ કરી દો. પૈસાના ઘમંડમાં હું એટલો આંધળો થઈ ગયો હતો કે જે માએ મને જીવન આપ્યું એને જ ભૂલી ગયો હતો.

રમાબાનું માતૃહૃદય પીગળી ગયું. તેમણે નરેશ અને મંજરીના માથા પર હાથ મૂક્યો અને તેમને ઊભા કર્યા. રમાબાએ કહ્યું કે દીકરા, મા ક્યારેય પોતાના સંતાનો પર ક્રોધ નથી રાખતી. મારે તમારા બંગલા કે ગાડીઓ નથી જોઈતી, મારે તો બસ મારા પરિવારનો પ્રેમ જોઈતો હતો.

રોહિતે રમાબાને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી અને કહ્યું કે હવે તમે ક્યારેય ગામડામાં એકલા નહીં રહો, તમે કાયમ મારી સાથે મુંબઈમાં જ રહેશો. પચીસ વર્ષના લાંબા વિરહ અને અપમાન પછી એ વૃદ્ધ દાદીના જીવનમાં સાચા સન્માન, પ્રેમ અને પારિવારિક એકતાનો નવો સૂર્યોદય થયો હતો.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.