લાલ લાઈટવાળી ગાડીમાંથી ઊતરેલી નવી મહિલા કલેક્ટરે ગેરેજના મજૂરના પગ પકડી લીધા કારણ કે...

ગામના છેવાડે આવેલા એક સાધારણ નળિયાવાળા મકાનની ઓસરીમાં બેસીને રોહન પોતાની નાની બહેન અંજલિને પુસ્તકો વાંચતી એકીટશે જોઈ રહ્યો હતો. પિતા રમણલાલ એક નાની કાપડ મિલમાં સામાન્ય મજૂર તરીકે આખી જિંદગી કાળી મજૂરી કરીને નિવૃત્ત થયા હતા. તેમની પાસે કોઈ જમીન કે મોટી બચત નહોતી, પણ બંને સંતાનોને ઉચ્ચ સંસ્કારો આપવામાં તેમણે ક્યારેય કોઈ કસર નહોતી છોડી.

બાળપણથી જ બંને ભાઈ-બહેનો વચ્ચે અતુટ સ્નેહ હતો. ચોમાસામાં જ્યારે ગામના કાચા રસ્તાઓ કાદવથી ભરાઈ જતાં, ત્યારે રોહન પોતાની નાની બહેનને ખભા પર બેસાડીને શાળાએ લઈ જતો હતો. બંને એક જ છત્રી નીચે લપાઈને શાળાએ જતાં અને એકબીજાના સુખ-દુઃખ વહેંચતાં હતાં.

અંજલિનું નાનપણથી એક જ મોટું સપનું હતું કે તે મોટી થઈને આઈએએસ ઓફિસર બને અને દેશના લાખો ગરીબ લોકોની સાચા દિલથી સેવા કરે. અંજલિ હંમેશા રમતમાં પોતાના મોટા ભાઈને કહેતી હતી કે મોટા ભાઈ, હું એક દિવસ કલેક્ટર બનીને લાલ લાઈટવાળી સરકારી ગાડીમાં ઘેર આવીશ. રોહન હંમેશા હસીને પોતાની નાની બહેનના માથા પર હાથ મૂકીને વચન આપતો કે તારા આ સપના માટે તારો ભાઈ પોતાનું સર્વસ્વ હોમી દેશે.

રોહને પોતાની બપોરની ચાના પૈસા બચાવીને અંજલિ માટે સામાન્ય જ્ઞાન અને બંધારણના પુસ્તકો ખરીદી આપ્યા હતા. અંજલિ પણ રાત્રે દીવાના અજવાળે મોડે સુધી જાગીને મન લગાવીને અભ્યાસ કરતી હતી. બંને સંતાનોની આ લગન જોઈને પિતા રમણલાલ અને માતા કૌશલ્યાબેનની છાતી ગર્વથી ફૂલી જતી હતી.

વર્ષોની અથાક મહેનત પછી બંને ભાઈ-બહેનોના જીવનમાં એક મોટો અને નિર્ણાયક વળાંક આવ્યો. રોહને કઠિન પ્રવેશ પરીક્ષા પાસ કરીને રાજ્યની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત સરકારી એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં મેરિટ સીટ મેળવી લીધી. બરાબર એ જ અઠવાડિયે અંજલિએ પણ દિલ્હીની જાણીતી સનદી સેવા એકેડેમીની અતિ કઠિન પ્રવેશ પરીક્ષા સમગ્ર રાજ્યમાં પ્રથમ ક્રમે પાસ કરી લીધી.

બંને સંતાનોની આ અદભુત સિદ્ધિથી ઘરમાં હર્ષના આંસુ છલકાઈ ગયાં હતાં અને આખા મોહલ્લામાં ખુશીનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો. પરંતુ આ આનંદની ક્ષણો બહુ લાંબો સમય ન ટકી શકી, કારણ કે તેમની સામે ગરીબીનો ભયાનક પહાડ ઊભો હતો.

રોહનની એન્જિનિયરિંગ કોલેજની પ્રવેશ ફી અને હોસ્ટેલ ડિપોઝિટ પેટે સાઈઠ હજાર રૂપિયા ભરવાની છેલ્લી તારીખ આગામી શુક્રવાર હતી. બીજી તરફ, અંજલિને દિલ્હી જઈને કલેક્ટર બનવાના ખાસ કોચિંગ અને પુસ્તકો માટે એંસી હજાર રૂપિયાની તાત્કાલિક જરૂર હતી.

ગયા વર્ષે ચોમાસામાં મિલ બંધ થઈ જવાથી રમણલાલ પાસે માત્ર પચાસ હજાર રૂપિયાની જ માંડ સગવડ થઈ શકી હતી. માતા કૌશલ્યાબેને પોતાના પગના ચાંદીના કડલાં વેચી દીધાં હતાં અને સંબંધીઓ પાસેથી હાથ ઉછીના લીધા હતા, છતાં ઘરમાં માત્ર એક જ સંતાનને ભણાવવા જેટલા પૈસા હતા.

રાત્રે ઓસરીમાં પિતા રમણલાલે ભારે હૈયે કૌશલ્યાબેનને કહ્યું કે આપણી પાસે માત્ર એક જ સંતાનને ભણાવવાના પૈસા છે. સમાજના રિવાજ મુજબ રોહન આપણો દીકરો છે અને એન્જિનિયર બનશે તો ઘરનો બોજ ઉપાડશે. અંજલિ દીકરી છે અને આવતીકાલે પારકે ઘેર જતી રહેશે, એટલે એને ગામની લોકલ કોલેજમાં સાદું ભણતર કરાવીને પરણાવી દઈશું.

ઓરડાના દરવાજા પાછળ ઊભેલી અંજલિએ પિતાના આ કઠોર શબ્દો પોતાના કાને સાંભળ્યા. અંજલિનું હૃદય હજારો ટુકડાઓમાં વહેંચાઈ ગયું અને તેના પગ નીચેથી ધરતી સરકી ગઈ. તે પોતાના ઓશિકામાં મોં છુપાવીને આખી રાત ચોધાર આંસુએ રડતી રહી.

બીજે દિવસે સવારે અંજલિએ પોતાના આંસુ લૂછી નાખ્યા અને પોતાના સનદી સેવાના તમામ મોંઘા પુસ્તકો શાંતિથી બાંધીને કબાટમાં મૂકી દીધાં. અંજલિએ રોહનને હસતા મોઢે કહ્યું કે મોટા ભાઈ, તમે એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં પ્રવેશ લઈ લો, મને હવે આગળ ભણવામાં કોઈ રસ નથી.

અંજલિએ કહ્યું કે હું ગામની નાની શાળામાં શિક્ષિકા બની જઈશ અને ઘરકામમાં બાને મદદ કરીશ. પણ રોહન પોતાની બહેનના મનની એક એક વાત સારી રીતે જાણતો હતો. રોહને જોયું કે પુસ્તકો મૂકતી વખતે અંજલિના હાથ ધ્રૂજી રહ્યા હતા અને તેની આંખોમાં સપનાઓ તૂટવાની ભયાનક વેદના છવાયેલી હતી.

રોહને તે રાત્રે ઓસરીમાં બેસીને ગંભીર વિચાર કર્યો. રોહને મનોમન નક્કી કર્યું કે જો હું એન્જિનિયર બનીશ તો માત્ર એક ખાનગી કંપનીમાં સામાન્ય નોકરી મેળવીશ, પણ જો મારી બહેન અંજલિ કલેક્ટર બનશે તો લાખો ગરીબોનું કલ્યાણ કરશે. એક મોટા ભાઈ તરીકે બહેનના સપનાનું બલિદાન આપીને પોતાની કારકિર્દી બનાવવી એ સૌથી મોટો સ્વાર્થ ગણાય.

શુક્રવારે સવારે જ્યારે એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં ફી ભરવાનો છેલ્લો દિવસ હતો, ત્યારે રોહન વહેલી સવારે શહેરની યુનિવર્સિટી પહોંચી ગયો. રોહને રજીસ્ટ્રાર ઓફિસમાં જઈને પોતાની પ્રતિષ્ઠિત સરકારી મેરિટ સીટ રદ્દ કરાવવાની અરજી આપી દીધી.

કાઉન્સિલરે આશ્ચર્યથી પૂછ્યું કે રોહન, તને લાખો વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચે આટલી મોટી સીટ મળી છે, તું કેમ રદ્દ કરાવે છે. રોહને ગર્વથી કહ્યું કે સર, મારી બહેનનું ભવિષ્ય મારા કરતાં હજાર ગણું મોટું છે અને તેને મારી સીટ કરતાં વધારે મારી જરૂર છે.

રોહને પોતાની સીટ કાયમ માટે જતી કરી અને બપોરે ઘરે પાછો આવ્યો. તેણે પિતા રમણલાલ દ્વારા અપાયેલા પચાસ હજાર રૂપિયા અને પોતે કરેલી બચતના ત્રીસ હજાર રૂપિયા ભેગા કરીને અંજલિના હાથમાં મૂકી દીધા.

રોહને અંજલિના હાથમાં દિલ્હી જવાની ટ્રેનની કન્ફર્મ ટિકિટ પકડાવી દીધી. આખો પરિવાર સ્તબ્ધ થઈ ગયો અને પિતા રમણલાલે ધ્રૂજતા અવાજે પૂછ્યું કે રોહન, તારી એન્જિનિયરિંગની સીટનું શું થયું.

રોહને આંખમાં હર્ષના આંસુ સાથે કહ્યું કે બાપુજી, મેં મારી સીટ રદ્દ કરાવી દીધી છે. હવે આ ઘરમાંથી મારી બહેન અંજલિ દિલ્હી જશે અને કલેક્ટર બનીને જ પાછી આવશે.

અંજલિ જમીન પર બેસી પડી અને તેણે રોહનના બંને પગ પકડીને આક્રંદ કર્યું કે મોટા ભાઈ, હું તમારા ભોગે ક્યારેય નહીં ભણું. તમે તમારી સીટ પાછી લઈ લો, નહિતર હું ક્યારેય પુસ્તકોને હાથ નહીં અડાડું.

રોહને અંજલિના બંને ખભા પકડીને ઊભી કરી અને તેના ગાલ પરથી આંસુ લૂછતાં કહ્યું કે અંજલિ, તારી સફળતા એ જ મારી સૌથી મોટી ડિગ્રી છે. તું કલેક્ટર બનીને આપણા પરિવારનું નામ રોશન કરીશ એ જ મારી સાચી ગુરુદક્ષિણા હશે.

સ્ટેશન પર અંજલિને વિદાય આપતી વખતે રોહને તેના માથા પર હાથ મૂકીને કહ્યું હતું કે બહેન, ક્યારેય પાછળ વળીને ન જોતી. જ્યાં સુધી તારો ભાઈ જીવતો છે ત્યાં સુધી તારા ભણતરમાં પૈસાની ક્યારેય અછત નહીં આવવા દઉં.

તે જ સાંજે અંજલિ ભારે હૈયે ટ્રેનમાં બેસીને દિલ્હી રવાના થઈ ગઈ. રોહને પોતાના ગામમાં જ એક ટ્રેક્ટર ગેરેજમાં ભારે ઓઈલ સાફ કરવાનું અને રાત્રે માલવાહક ટેમ્પો ચલાવવાનું કઠિન મજૂરીકામ શરૂ કરી દીધું.

રોહન સવારે છ વાગ્યાથી બપોરે બે વાગ્યા સુધી ગેરેજમાં ધગધગતા સાધનો વચ્ચે કામ કરતો હતો. સાંજે તે કુરિયર કંપનીમાં વજનદાર પાર્સલ ઊંચકવાની મજૂરી કરતો હતો. તે પોતાના તમામ શોખ ભૂલી ગયો હતો અને જૂના ફાટેલા શર્ટમાં દિવસો વિતાવતો હતો.

રોહન દર મહિનાની પહેલી તારીખે પોતાની લોહી-પરસેવાની કમાણીમાંથી દિલ્હી અંજલિના હોસ્ટેલ ખર્ચ અને ટેસ્ટ સીરીઝ માટે નિયમિત પૈસા મોકલતો રહ્યો. અંજલિ પણ દિલ્હીમાં એક નાનકડી સાંકડી ઓરડીમાં રહીને દિવસ-રાત એક કરીને સોળ-સોળ કલાક સુધી સખત અભ્યાસ કરતી હતી.

અંજલિએ પોતાના સ્ટડી ટેબલ પર પોતાના મોટા ભાઈ રોહનનો જૂનો પાકીટ સાઈઝનો ફોટો રાખ્યો હતો. જ્યારે પણ તે થાકી જતી કે હતાશ થતી, ત્યારે તે ભાઈના ફોટા સામે જોતી અને તેનામાં નવું જોમ આવી જતું હતું.

ચાર વર્ષની અથાક તપસ્યા પછી જ્યારે દેશની સૌથી પ્રતિષ્ઠિત સનદી સેવાનું આખરી પરિણામ જાહેર થયું, ત્યારે અંજલિએ સમગ્ર દેશમાં બારમો રેન્ક મેળવી લીધો. અંજલિ આખા રાજ્યમાં પ્રથમ આવીને આઈએએસ ઓફિસર બની ગઈ હતી.

આ સમાચાર ટીવી અને અખબારોમાં આવતાં જ આખા ગામમાં દિવાળી જેવો માહોલ સર્જાઈ ગયો. ઢોલ-નગારા વાગવા લાગ્યા અને આખો જિલ્લો ગર્વથી ઝૂમી ઊઠ્યો.

મસૂરી ખાતે કઠિન સનદી તાલીમ પૂર્ણ કર્યા પછી અંજલિને પોતાના જ વતન જિલ્લામાં આસિસ્ટન્ટ કલેક્ટર તરીકે પ્રથમ પોસ્ટિંગ મળ્યું. આખા ગામના લોકો રસ્તા પર ફૂલો પાથરીને નવી કલેક્ટર સાહેબાના ભવ્ય સ્વાગત માટે આતુરતાથી ઊભા હતા.

ગામના પાદરે લાલ લાઈટવાળી સફેદ સરકારી કાર આવીને ઊભી રહી. કારમાંથી આઈએએસ અંજલિ પૂરા વટભેર અને સન્માન સાથે સફેદ સિલ્કની સાડીમાં બહાર આવી.

ગામના સરપંચ અને મોટા અગ્રણીઓ સોનાના હાર લઈને તેનું સ્વાગત કરવા આગળ વધ્યા. પણ અંજલિ કોઈની તરફ જોયા વગર સીધી બજારના એક જૂના ટ્રેક્ટર ગેરેજ તરફ દોડી ગઈ.

ત્યાં ગેરેજના એક ખૂણામાં મેલાં તેલવાળાં કપડાં પહેરીને, કાળા હાથ સાથે રોહન આંખોમાં આંસુ છુપાવીને ઊભો હતો. અંજલિએ મંચ, પદ કે લોકોની સહેજ પણ પરવા કર્યા વગર દોડીને રોહનના બંને ધૂળવાળા પગ પકડી લીધા.

અંજલિએ પોતાના ગળામાંથી સરકારી મોટો હાર ઉતારીને રોહનના પગમાં મૂકી દીધો. અંજલિએ આખા ગામની હાજરીમાં પોક મૂકીને કહ્યું કે આ લાલ લાઈટવાળી ગાડી મારી નથી, પણ મારા મોટા ભાઈના લોહી-પરસેવા અને પવિત્ર ત્યાગની છે.

અંજલિએ રડતાં રડતાં કહ્યું કે જો મારા ભાઈએ પોતાની કારકિર્દીનું બલિદાન ન આપ્યું હોત, તો આજે હું આ મુકામે ન પહોંચી શકી હોત. રોહને અંજલિને બંને હાથે ઊભી કરીને પોતાની છાતી સરસી ચાંપી લીધી.

બંને ભાઈ-બહેનો એકબીજાને વળગીને આખા ગામની સામે ચોધાર આંસુએ રડી પડ્યાં. આ અદભુત દ્રશ્ય જોઈને પિતા રમણલાલ, માતા કૌશલ્યાબેન અને આખા ગામના લોકોની આંખો હર્ષના આંસુથી ભીંજાઈ ગઈ.

અંજલિએ પોતાના મોટા ભાઈ રોહનનો હાથ પકડીને પોતાની સફેદ સરકારી કાર તરફ લઈ ગઈ. અંજલિએ પર્સનલ ગાર્ડને બાજુ પર રાખીને પોતે કારનો આગળનો દરવાજો ખોલ્યો અને રોહનને આદરપૂર્વક મુખ્ય સીટ પર બેસાડ્યો.

અંજલિએ આખા ગામને સંબોધીને કહ્યું કે આ સરકારી ગાડી અને આ પદ પર પહેલો અધિકાર મારા ભાઈનો છે. જો રોહને તે દિવસે પોતાની સીટનું બલિદાન ન આપ્યું હોત તો આ ગામને ક્યારેય દીકરી કલેક્ટર તરીકે ન મળી શકી હોત.

રમણલાલે આગળ આવીને રોહનને ગળે લગાવી લીધો અને પોતાના જૂના પક્ષપાતી વિચાર બદલ માફી માંગી. કૌશલ્યાબેને બંને ભાઈ-બહેનને પોતાની છાતીએ ચાંપીને પેંડા ખવડાવ્યા. ઘરમાં વર્ષોથી જે ગરીબી અને લાચારીનો અંધકાર હતો, ત્યાં આજે સંસ્કારો અને ત્યાગના અખંડ દીવાઓ પ્રગટી ઊઠ્યા હતા.

રોહને કહ્યું કે બાપુજી, દીકરો હોય કે દીકરી, સંતાનની પ્રતિભાને જો યોગ્ય તક મળે તો તે આખા કુળનું નામ રોશન કરી શકે છે.

ગામના તમામ યુવાનો આજે રોહનના પગે પડીને આશીર્વાદ લઈ રહ્યા હતા. રોહને પોતાના ગેરેજના સાથીઓ સાથે મળીને ગળ્યા મોં કર્યા ત્યારે તેના ચહેરા પર દુનિયા જીત્યાનો અસીમ સંતોષ છલકાઈ રહ્યો હતો.

એક મોટા ભાઈના નિઃસ્વાર્થ બલિદાને આજે એક સાધારણ ગામડાની દીકરીને આખા દેશનું ઘરેણું બનાવી દીધી હતી. સાચો પરિવાર એ જ છે જ્યાં ભાઈ પોતાની બહેનના સપના માટે પોતાના સર્વસ્વ સુખોનું સમર્પણ કરતાં સહેજ પણ અચકાતો નથી.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.