પિતાની જૂની ખિસ્સા ડાયરી વાંચતાં જ કરોડપતિ દીકરાના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ અને...

શહેરની એક અત્યંત પોશ અને મોંઘી સોસાયટીમાં આવેલા ચાર બેડરૂમના આલીશાન બંગલાના વિશાળ ડ્રોઈંગ રૂમમાં એસીની શીતળ હવા વહી રહી હતી.

રૂમની મધ્યમાં રહેલા મોંઘા ઈટાલિયન ચામડાના સોફા પર બેસીને બત્રીસ વર્ષનો સમીર પોતાના એપલના લેપટોપ પર ઓફિસનું કામ કરી રહ્યો હતો.

સમીર એક જાણીતી મલ્ટીનેશનલ સોફ્ટવેર કંપનીમાં વાર્ષિક ચાલીસ લાખ રૂપિયાના તોતિંગ પેકેજ પર સીનિયર પ્રોજેક્ટ મેનેજર તરીકે કામ કરતો હતો.

તેના હાથમાં મોંઘી સ્વિસ ઘડિયાળ ચમકી રહી હતી અને ટેબલ પર મોંઘી ગ્રીન ટીનો કપ પડ્યો હતો.

પરંતુ સામેના લાકડાના સાદા નાના બાંકડા પર બેઠેલા તેના સિત્તેર વર્ષના વૃદ્ધ પિતા જયંતિલાલ તરફ સમીર વારંવાર તિરસ્કાર અને અકળામણથી જોઈ રહ્યો હતો.

જયંતિલાલ પોતાના કરચલીવાળા અને ધ્રૂજતા હાથે એક નાની, પાંચ રૂપિયાવાળી લીલા પૂંઠાની જૂની ખિસ્સા ડાયરીમાં બોલપેનથી હિસાબ લખી રહ્યા હતા.

તેમણે આંખો પર સોડાના તળિયા જેવા જાડા કાચવાળા ચશ્મા ચડાવ્યા હતા.

"દૂધના વીસ રૂપિયા... કોથમીરના પાંચ રૂપિયા... લીંબુના ત્રણ રૂપિયા... બ્રેડના ત્રીસ રૂપિયા..." જયંતિલાલ હોઠ ફફડાવીને ધીમા અવાજે બબડતા જતા હતા અને અક્ષરો ઘૂંટતા જતા હતા.

સમીરે અસહ્ય કંટાળીને પોતાના લેપટોપનું ઢાંકણ જોરથી પછાડ્યું.

તે સોફા પરથી ઊભો થઈ ગયો અને પિતા સામે જઈને અત્યંત તીખા અને ઊંચા અવાજે બોલ્યો:

"બાપુજી, તમે આ શું ગાંડા જેવું માંડ્યું છે? આખા ઘરમાં દિવસ-રાત આ પાંચ-પાંચ રૂપિયાનો હિસાબ લખીને તમે શું સાબિત કરવા માંગો છો?"

"હું મહિનાના લાખો રૂપિયા કમાઉં છું, મારા બેંક એકાઉન્ટમાં કરોડોની સંપત્તિ પડી છે."

"આ ઘરમાં કામવાળાને પણ હું મહિને પંદર હજાર રૂપિયા પગાર આપું છું."

"અને તમે હજુ પણ ગામડાના કોઈ સાવ કંગાળ ભિખારીની જેમ પાંચ રૂપિયાની કોથમીર અને ત્રણ રૂપિયાના લીંબુનો હિસાબ ડાયરીમાં ટપકાવો છો!"

"કાલે સાંજે મારી ઓફિસના મોટા સાહેબો અને સીનિયર વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ આપણા ઘરે ડિનર માટે આવ્યા હતા."

"તે સમયે પણ તમે સોફાના ખૂણે બેસીને શાકભાજીવાળા સાથે બે રૂપિયા બચાવવા માટે પંદર મિનિટ સુધી રકઝક કરતા હતા!"

"તમારી આવી દરિદ્ર માનસિકતા અને હરકતો જોઈને મને મારા સહકર્મીઓ સામે સાચે જ ખૂબ શરમ આવે છે!"

"જો તમારે આ બધું જ કરવું હોય તો તમારા ગામડે પાછા જતા રહો, અહીં મારા મોંઘા ઘરમાં આવો તમાશો ન કરો!"

જયંતિલાલે ધીમેથી પોતાની બોલપેન બંધ કરી.

તેમણે પોતાની જૂની ચશ્માની ફ્રેમ સરખી કરી અને સમીરના ક્રોધથી લાલચોળ ચહેરા સામે જોયું.

તેમના કરચલીવાળા ચહેરા પર એક પણ ક્રોધ કે વિરોધનો ભાવ નહોતો.

ત્યાં માત્ર એક અતિશય ઊંડી, અબોલ વેદના અને લાચારીની કાળી છાયા પથરાઈ ગઈ હતી.

જયંતિલાલ કશું જ બોલ્યા નહીં.

તેમણે તે નાની લીલા પૂંઠાવાળી ડાયરી ધીમેથી વાળીને પોતાના જૂના ખાદીના કુરતાના અંદરના ખિસ્સામાં મૂકી દીધી.

તેઓ ધ્રૂજતા પગલે ઊભા થયા અને એક પણ શબ્દ બોલ્યા વગર પાછળના ઓરડા તરફ ચાલ્યા ગયા.

સમીરને લાગ્યું કે તેણે પિતાને એમની યોગ્ય ઔકાત બતાવી દીધી છે અને હવે તેઓ આવી હરકતો બંધ કરશે.

સમીર ફરીથી પોતાના લેપટોપમાં વ્યસ્ત થઈ ગયો.

પરંતુ તે સાંજના બરાબર દસ દિવસ પછી અચાનક એક કાળી મધરાતે સમીરની જિંદગીમાં એક પ્રચંડ ભૂકંપ આવ્યો.

રાતના બરાબર અઢી વાગ્યાનો સુમારો થયો હતો.

અચાનક પાછળના ઓરડામાંથી કોઈ ભારે શરીર જમીન પર પટકાવાનો અને સ્ટીલનો લોટો ગબડવાનો મોટો અવાજ આવ્યો.

સમીર અને તેની પત્ની પૂજા ચમકીને જાગી ગયા અને દોડીને પિતાના ઓરડામાં પહોંચ્યા.

અંદરનું દ્રશ્ય જોતાં જ સમીરના હોશ ઊડી ગયા.

જયંતિલાલ લાદી પર બેભાન અવસ્થામાં પડ્યા હતા, તેમનો ચહેરો પરસેવાથી નીતરી રહ્યો હતો અને તેઓ બંને હાથે પોતાની છાતી પકડીને તરફડી રહ્યા હતા.

તેમના હોઠ વાદળી પડી ગયા હતા અને મોંમાંથી માત્ર ઘરઘરાટી નીકળી રહી હતી.

સમીરના હાથ-પગ ધ્રૂજવા લાગ્યા.

તેણે તાત્કાલિક પિતાને કારમાં નાખ્યા અને શહેરની સૌથી મોટી કાર્ડિયાક ઈમરજન્સી હોસ્પિટલમાં દોડી ગયો.

હોસ્પિટલના આઈસીયુના દરવાજા બંધ થઈ ગયા અને લાલ લાઈટ સળગી ઊઠી.

લગભગ બે કલાક પછી મુખ્ય હૃદયરોગ નિષ્ણાત ડોક્ટર બહાર આવ્યા.

તેમના ચહેરા પર ગંભીર ચિંતા હતી.

"સમીરભાઈ, તમારા પિતાને અત્યંત ગંભીર અને મેસિવ હાર્ટ એટેક આવ્યો છે." ડોક્ટરે ગંભીરતાથી કહ્યું.

"તેમની મુખ્ય ધમનીઓમાં નેવું ટકાથી વધુ બ્લોકેજ છે."

"અમે તાત્કાલિક ઈમરજન્સી સર્જરી કરી રહ્યા છીએ, પણ તેમની ઉંમર જોતાં સ્થિતિ અત્યંત નાજુક છે."

"આગામી ચોવીસ કલાક તેમના જીવન માટે ખૂબ મહત્વના છે, તમે ભગવાનને પ્રાર્થના કરો."

આ શબ્દો સાંભળતાં જ સમીરના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.

તે હોસ્પિટલના કોરિડોરની ઠંડી પ્લાસ્ટિકની ખુરશી પર ફસડાઈ પડ્યો.

ડોક્ટરોએ જયંતિલાલની જૂની મેડિકલ ફાઈલો અને જૂના પ્રિસ્ક્રિપ્શન તાત્કાલિક મંગાવ્યા જેથી દવાઓની એલર્જી તપાસી શકાય.

સમીર પોતાની પત્નીને હોસ્પિટલ રાખીને તાબડતોબ ઘરે પાછો આવ્યો.

તે પિતાના ઓરડામાં ગયો અને કબાટની તિજોરીઓ ફેંદવા લાગ્યો.

કબાટના સૌથી ઉપરના માળિયે એક જૂનો, ધૂળથી ભરેલો સાગના લાકડાનો પેટીયો મૂકેલો હતો.

સમીરે ઉતાવળમાં તે પેટીયો નીચે ઉતાર્યો, પણ તેનો જૂનો પિત્તળનો હૂક તૂટી જતાં તે પેટીયો લાદી પર ઊંધો પડી ગયો.

પેટીયો જમીન પર પટકાતાં જ તેમાંથી જયંતિલાલની જૂની અંગત વસ્તુઓ આખા ઓરડામાં વિખરાઈ ગઈ.

તેમાં સમીરના બાળપણના કેટલાક જૂના તૂટેલા રમકડાં, સમીરની પહેલી સ્કૂલની ફીની પાવતીઓ અને સણની દોરીથી બાંધેલો એક મોટો જૂનો થપ્પો હતો.

સમીરે તે થપ્પો હાથમાં લીધો અને દોરી છોડી.

તેમાં એક સાથે ક્રમબદ્ધ ગોઠવેલી પચીસ-ત્રીસ જૂની, પીળી પડી ગયેલી, પાંચ-પાંચ રૂપિયાવાળી નાની ખિસ્સા ડાયરીઓ હતી!

દરેક ડાયરી પર વર્ષ લખેલું હતું: ૧૯૯૫, ૧૯૯૮, ૨૦૦૨, ૨૦૦૫...

સમીરના મનમાં આશ્ચર્ય થયું કે પિતા આટલા બધા વર્ષોથી આ ડાયરીઓ કેમ સાચવી રહ્યા હતા?

સમીરે કંપતા હાથે તેમાંથી સૌથી જૂની, ૧૯૯૫ની એક નાની ડાયરી ઉપાડી.

તે ડાયરીનું પહેલું પાનું ખોલતાં જ સમીરની નજર તેના પિતાના સુંદર, વળાંકવાળા ગુજરાતી અક્ષરો પર પડી.

તેમાં તારીખ લખેલી હતી: "૧૨ ઓક્ટોબર ૧૯૯૫."

તે પાના પર લખ્યું હતું:

"આજે મારા વહાલા દીકરા સમીરનો આઠમો જન્મદિવસ છે. તે આખો દિવસ નવી લાલ સાયકલ માટે જીદ કરીને રડતો રહ્યો."

"મારી પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકના પગારમાંથી સાયકલ ખરીદવાના પૂરા પૈસા નહોતા."

"આજથી મેં મારી જાત સાથે એક નિયમ લીધો છે."

"હું દરરોજ બપોરે શાળાની કેન્ટીનમાં ચા પીવાનું અને સાંજે બીડી પીવાનું કાયમ માટે બંધ કરું છું."

"તેનાથી દરરોજ બચતા પાંચ રૂપિયા હું સમીરની સાયકલના પતરાના ગલ્લામાં નાખીશ."

"ભલે મારે આખો દિવસ માથાના દુખાવા સાથે કામ કરવું પડે, પણ મારા દીકરાના ચહેરા પરનું હાસ્ય છીનવાવું ન જોઈએ."

સમીરના હાથ ધ્રૂજવા લાગ્યા, તેની આંખોમાં ઝળઝળિયાં આવી ગયાં.

તેણે ધ્રૂજતી આંગળીઓથી બીજું પાનું ફેરવ્યું.

તેમાં તારીખ લખી હતી: "૧૮ જુલાઈ ૧૯૯૯."

"આજે સમીરને હાઈસ્કૂલમાંથી નવી યુનિફોર્મ અને નવા કાળા બૂટ લેવાના હતા."

"આ મહિને ઘરમાં અનાજ લાવવાના પૈસા પણ ખૂટી ગયા હતા."

"મારી પાસે માત્ર ત્રણસો રૂપિયા બચ્યા હતા."

"મેં મારા પગના તૂટેલા ચંપલ મોચી પાસે જઈને લોખંડના તારથી સંધાવી લીધા."

"અને તે ત્રણસો રૂપિયામાંથી મેં સમીર માટે બાટાની દુકાનેથી ચમકતા કાળા બૂટ ખરીદ્યા."

"સાંજે જ્યારે સમીરે નવા બૂટ પહેરીને દોડીને મને પગે લાગ્યો, ત્યારે મારા તૂટેલા ચંપલમાંથી વાગતા રસ્તાના પથ્થરોના દર્દ ક્ષણવારમાં ગાયબ થઈ ગયા હતા."

સમીરનું હૃદય જોરજોરથી ધડકવા લાગ્યું, તેના ગળામાં ડૂમો ભરાઈ ગયો અને તેની આંખોમાંથી અશ્રુધારા વહેવા લાગી.

તેણે વધુ એક ડાયરી ઉઠાવી જે તેના એન્જિનિયરિંગ કોલેજના પ્રવેશ સમયની હતી:

"આજે સમીરને અમદાવાદ એન્જિનિયરિંગ હોસ્ટેલમાં મૂકવા જવાનું છે."

"તેના મોટા ઘરના મિત્રો સામે તેને લઘુતાગ્રંથિ ન થાય એટલે મેં મારી પ્રોવિડન્ટ ફંડની આખી લોન લઈને તેને નવો લેપટોપ અપાવ્યો."

"હોસ્ટેલની દર મહિનાની મેસની મોંઘી ફી ભરવા માટે મેં આજથી રાત્રે ભોજન કરવાનું બંધ કર્યું છે."

"હું રાત્રે માત્ર એક વાટકી છાશ અને અડધી ભાખરી ખાઈને પ્રભુનું નામ લઈને સૂઈ જઈશ."

"ભલે મારું શરીર સુકાઈને હાડપિંજર બની જાય, પણ મારો સમીર મોટો સાહેબ બનીને દુનિયામાં નામ રોશન કરવો જોઈએ."

અને છેલ્લી ડાયરીના છેલ્લા પાના પર, જે હજુ હમણાં જ લખાયેલું હતું:

"આજે સમીરે મને કહ્યું કે મારી આવી હરકતોથી તેને લોકો સામે શરમ આવે છે."

"બેટા સમીર, હું તને કેમ સમજાવું કે હું પાંચ-પાંચ રૂપિયાનો હિસાબ એટલા માટે રાખતો હતો જેથી મને યાદ રહે કે આ એક-એક રૂપિયો બચાવવા માટે મેં મારી જિંદગીના કેટલા દિવસો ભૂખ્યા પેટે કાઢ્યા છે."

"હું આજે પણ કરકસર એટલા માટે કરું છું જેથી તારા સંતાનોને ક્યારેય એ ગરીબીના દિવસો ન જોવા પડે જે મેં જોયા છે."

"હે પ્રભુ, મારા સમીરને સુખી રાખજે, મારી કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો મને માફ કરજે."

આ છેલ્લા શબ્દો વાંચતાં જ સમીરના હાથમાંથી તે ડાયરી છૂટી ગઈ.

તેના પગ નીચેથી જાણે સમગ્ર બ્રહ્માંડ સરકી ગયું.

તેને પોતાની જાત પર, પોતાના ચાલીસ લાખના પેકેજ પર, પોતાના આલીશાન બંગલા પર અને પોતાના ક્ષુલ્લક અહંકાર પર એટલો પ્રચંડ ધિક્કાર થયો કે તેનું હૃદય ચીરાઈ ગયું.

તે ઓરડાની લાદી પર ઘૂંટણિયે બેસી પડ્યો અને બંને હાથ માથા પર પછાડીને પોક મૂકીને રડી પડ્યો.

જે પિતાને તે કંજૂસ, સંકુચિત અને શરમજનક માનતો હતો...

તે પિતાએ પોતાની આખી જિંદગીની ખુશીઓ, પોતાની ભૂખ, પોતાના શોખ અને પોતાના શરીરનું લોહી વેચીને સમીરને આ ઊંચાઈ પર બેસાડ્યો હતો!

અને સમીરે તે સાક્ષાત ભગવાન સમાન પિતાને ઘર છોડીને જતા રહેવાનું કહ્યું હતું!

સમીરની આંખોમાંથી પસ્તાવાની ચોધાર આંસુની ધારા વહી નીકળી.

તેણે તે તમામ ડાયરીઓને પોતાની છાતી સરસી જોરથી ચાંપી લીધી અને ગાડી લઈને હોસ્પિટલ તરફ દોડી ગયો.

સદનસીબે ઈશ્વરે સમીરની પ્રાર્થના સાંભળી લીધી હતી.

ડોક્ટરોએ બહાર આવીને જણાવ્યું કે સર્જરી સફળ રહી છે અને જયંતિલાલ હવે સંપૂર્ણપણે ખતરા બહાર છે.

સાંજે જ્યારે જયંતિલાલને આઈસીયુમાંથી સ્પેશિયલ રૂમમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા અને તેમણે ધીમેથી પોતાની આંખો ખોલી...

ત્યારે સમીર તેમના પલંગ પાસે જમીન પર ઘૂંટણિયે બેઠો હતો.

સમીરે પોતાના બંને હાથ જોડીને જયંતિલાલના ઠંડા અને નિર્બળ હાથ પકડી લીધા અને પોતાની આંખો પર ચાંપી દીધા.

"બાપુજી... મને માફ કરી દો! હું સાવ નાલાયક, આંધળો અને કૃતઘ્ન દીકરો સાબિત થયો!" સમીર આખા રૂમમાં ગૂંજે તે રીતે પોક મૂકીને રડી પડ્યો.

"મેં તમારી નાની ડાયરી જોઈને તમને કંજૂસ કહ્યા, પણ મને નહોતી ખબર કે તે ડાયરીના એક-એક પાના પર મારા માટે વહાવેલું તમારું પવિત્ર લોહી લખાયેલું હતું!"

"તમે તમારી આખી જિંદગી મારા સુખ માટે કુરબાન કરી દીધી અને મેં તમારા પ્રેમનું આટલું મોટું અપમાન કર્યું!"

"બાપુજી, મને સજા આપો, મને એક થપ્પડ મારો, પણ મને છોડીને ક્યારેય ન જશો!"

જયંતિલાલની આંખોમાંથી પણ સ્નેહ અને માતૃવાત્સલ્યના આંસુ સરી પડ્યા.

તેમણે પોતાના ધ્રૂજતા હાથે સમીરના માથા પર હાથ મૂક્યો અને તેના આંસુ લૂછ્યા.

"બેટા, મા-બાપ ક્યારેય પોતાના સંતાનોથી નારાજ નથી થતાં." જયંતિલાલનો અવાજ અત્યંત ધીમો અને ગળગળો હતો.

"તું સુખી છે એ જ મારી આખી જિંદગીની સૌથી મોટી કમાણી છે."

તે દિવસે તે હોસ્પિટલના ઓરડામાં પિતા અને પુત્રના પવિત્ર પ્રેમે વર્ષોના અહંકાર અને આધુનિકતાના ખોટા પડદાને કાયમ માટે બાળીને ભસ્મ કરી દીધો.

સમીરે ઘરે જઈને તે તમામ પચીસ જૂની ખિસ્સા ડાયરીઓને સોનાના સુંદર બોક્સમાં મૂકીને પોતાના ઘરના મંદિરમાં પ્રભુની મૂર્તિ પાસે પધરાવી દીધી.

સાચો વૈભવ બેંક એકાઉન્ટના આંકડાઓમાં નહીં, પણ માતા-પિતાના અજાણ્યા બલિદાનને ઓળખીને તેમના ચરણોમાં જીવન સમર્પિત કરવામાં જ રહેલો છે.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો. તેમજ કમેન્ટમાં 1 થી 10 ની વચ્ચે રેટિંગ પણ આપજો.