રક્ષાબંધન પર ગરીબ ભાઈએ બહેનને માત્ર ૧૦ રૂપિયા આપ્યા તો સાસુએ મજાક ઉડાવી, પણ સાંજે સગા ભાઈના ફોને સાસુના...

પાયલ એક ખૂબ જ સામાન્ય અને ગરીબ પરિવારની દીકરી હતી. તેના પિતા ગામમાં નાની મજૂરી કરીને ઘરનું ગુજરાન ચલાવતા હતા. પાયલનો એક નાનો ભાઈ હતો જેનું નામ આકાશ હતું. આકાશ હજી ભણતો હતો અને કોઈ કાયમી કમાણી નહોતી એટલે ઘરમાં હંમેશાં આર્થિક ખેંચતાણ રહેતી હતી. પાયલ બાળપણથી જ ખૂબ સમજદાર, શાંત અને સંસ્કારી હતી. તે જાણતી હતી કે તેના પિતા કેટલી મહેનતથી ઘર ચલાવે છે એટલે તેણે ક્યારેય કોઈ મોટી આશા કે અપેક્ષા રાખી નહોતી.

પાયલના લગ્ન એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાં આશિષ સાથે થયા હતા. આશિષ શહેરમાં એક સારી દુકાનમાં મેનેજર તરીકે કામ કરતો હતો. આશિષનો સ્વભાવ ખૂબ સારો હતો અને તે પાયલને બહુ પ્રેમ કરતો હતો. પરંતુ ઘરમાં આશિષની માતા એટલે કે પાયલના સાસુ કાંતાબેનનો સ્વભાવ એકદમ અલગ હતો. કાંતાબેનને પૈસા અને ઠાઠમાઠનો બહુ મોહ હતો. તેમને હંમેશાં એવું લાગતું કે તેમના દીકરા આશિષ માટે કોઈ પૈસાદાર ઘરની દીકરી મળવી જોઈતી હતી જે લગ્નમાં બહુ બધો કરિયાવર લાવે.

પાયલ ગરીબ ઘરની હોવાથી કાંતાબેન તેને વાત-વાતમાં ટોણા મારતા હતા. જ્યારે પણ ઘરમાં કોઈ તહેવાર આવે કે સગા-સંબંધીઓ ભેગા થાય ત્યારે કાંતાબેન પાયલના પિયરની ગરીબાઈની ચર્ચા અચૂક કરતા. પાયલ આ બધું ચુપચાપ સાંભળી લેતી અને રૂમમાં જઈને એકલી રડી લેતી પણ તે આશિષને ક્યારેય કોઈ ફરિયાદ કરતી નહોતી. તે ઈચ્છતી નહોતી કે તેના કારણે મા અને દીકરા વચ્ચે કોઈ ઝઘડો થાય. આકાશ ક્યારેય પાયલને મળવા આવે તો પણ કાંતાબેન તેનું મોઢું બગાડતા હતા.

આ વર્ષે રક્ષાબંધનનો પવિત્ર તહેવાર આવ્યો હતો. ઘરમાં સવારથી જ ઉત્સાહનું વાતાવરણ હતું. કાંતાબેન પોતે પોતાના ભાઈની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. પાયલે પણ સવારે ઊઠીને આખા ઘરની સફાઈ કરી, ભગવાનની પૂજા કરી અને બધા માટે રસોઈ તૈયાર કરી. થોડી વારમાં પાયલનો ભાઈ આકાશ તેને રાખડી બંધાવવા માટે ઘરે આવ્યો. આકાશના કપડાં સાદા હતા પણ તેની આંખોમાં બહેન માટે અપાર પ્રેમ હતો. પાયલે બહુ જ વહાલથી આકાશના કપલા પર તિલક કર્યું, આરતી ઉતારી અને તેના કાંડા પર રેશમની દોરી બાંધી.

આકાશ પાસે બહેનને આપવા માટે કોઈ મોંઘી ભેટ નહોતી. તે કમાતો નહોતો એટલે તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી માંડ-માંડ બચાવેલા દસ રૂપિયાની એક નોટ બહાર કાઢી. તેણે બહુ જ સંકોચ સાથે એ દસ રૂપિયા પાયલના હાથમાં મૂક્યા અને નીચું જોઈ ગયો. પાયલની આંખો ભીની થઈ ગઈ, તેના માટે ભાઈના એ દસ રૂપિયા કોઈ કરોડો રૂપિયાની ભેટથી પણ વધારે કિંમતી હતા. તેણે પ્રેમથી એ નોટ પોતાના માથે લગાડી અને ભાઈને પેંડો ખવડાવ્યો.

સોફા પર બેઠેલા કાંતાબેન આ બધું જોઈ રહ્યા હતા. આકાશના જતા જ કાંતાબેનથી રહેવાયું નહીં અને તેમણે જોરથી હસીને મજાક ઉડાવી. તેમણે પાયલને સંભળાવતા કહ્યું કે વાહ વહુ, તારા ભાઈએ તો કમાલ કરી દીધી. આજના જમાનામાં રક્ષાબંધન પર બહેનને કોઈ દસ રૂપિયા આપતું હશે? આના કરતાં તો ના આપ્યા હોત તો સારું હતું. તારા પિયરના લોહીમાં જ કંજૂસી છે કે પછી કોઈ દાનત જ નથી. પાયલ આ સાંભળીને અંદરથી તૂટી ગઈ પણ તે ચુપચાપ રસોડામાં ચાલી ગઈ.

એ જ દિવસે બપોર પછી કાંતાબેનના સગા ભાઈ એટલે કે આશિષના મામા રમેશભાઈનો ફોન કાંતાબેન પર આવ્યો. રમેશભાઈનો અવાજ એકદમ ધ્રૂજતો હતો અને તેઓ ફોન પર રડી રહ્યા હતા. રમેશભાઈએ કાંતાબેનને જણાવ્યું કે તેમણે ધંધામાં બહુ મોટું નુકસાન કર્યું છે અને બજારના લોકોનું બહુ મોટું દેવું થઈ ગયું છે. જો સાંજ સુધીમાં તેઓ પાંચ લાખ રૂપિયાની વ્યવસ્થા નહીં કરે તો લેણદારો તેમની આબરૂ હરાજી કરી નાખશે અને જેલ ભેગા કરી દેશે. રમેશભાઈએ બહેન પાસે મદદની આખરી આજીજી કરી.

સગા ભાઈની આવી દયનીય હાલત સાંભળીને કાંતાબેનના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. તેઓ સોફા પર ઢળી પડ્યા. આશિષે પણ કહ્યું કે મા, આપણી પાસે અત્યારે રોકડા આટલા બધા પૈસા નથી અને બેંકમાંથી પણ આટલી મોટી રકમ તરત જ નહીં મળે. કાંતાબેન પોતાના ભાઈની આબરૂ બચાવવા માટે રડી રહ્યા હતા. તેમને સમજાતું નહોતું કે આટલી મોટી રકમની વ્યવસ્થા આટલા ટૂંકા સમયમાં ક્યાંથી કરવી. આખું ઘર એકદમ ચિંતામાં ડૂબી ગયું હતું.

રસોડામાં ઊભી-ઊભી પાયલ આ બધી વાત સાંભળી રહી હતી. તેને સાસુના ભાઈ એટલે કે મામાજીની ચિંતા થવા લાગી. પાયલ તરત જ પોતાના રૂમમાં ગઈ. તેણે લગ્ન વખતે તેના પિતાએ અને આશિષે આપેલા દાગીના તેમજ પોતાની નાની-મોટી બચત જે તેને સ્ત્રીધન તરીકે મળી હતી, તે બધું જ એક થેલીમાં ભેગું કર્યું. પાયલ એ થેલી લઈને સીધી હોલમાં આવી અને કાંતાબેનના ખોળામાં મૂકી દીધી.

કાંતાબેને આશ્ચર્યથી થેલી ખોલીને જોયું તો અંદર પાયલના સોનાના દાગીના હતા. પાયલે બહુ જ નમ્રતાથી કહ્યું કે મમ્મીજી, તમે જરાય ચિંતા ન કરો. આ દાગીના વેચીને કે ગીરો મૂકીને અત્યારે મામાજીની આબરૂ બચાવી લો. ભાઈ ગમે તેનો હોય, એક બહેન પોતાના ભાઈને ક્યારેય મુશ્કેલીમાં ન જોઈ શકે. મારા દાગીના તો ફરીથી બની જશે પણ જો મામાજીની આબરૂ જશે તો પાછી નહીં આવે. તમે જલ્દી આ પૈસા મામાજી સુધી પહોંચાડો.

પાયલની આ વાત સાંભળીને કાંતાબેન સ્તબ્ધ થઈ ગયા. તેમની આંખોમાંથી પસ્તાવાના આંસુ વહેવા લાગ્યા. જે વહુના ભાઈની તેમણે સવારે માત્ર દસ રૂપિયા માટે મજાક ઉડાવી હતી, તે જ વહુએ વગર કોઈ સંકોચે પોતાના આખા જીવનની મૂડી તેમના ભાઈને બચાવવા માટે આપી દીધી હતી. કાંતાબેનને પોતાની સંકુચિત વિચારસરણી પર ભારે પસ્તાવો થયો. તેમને સમજાયું કે ભાઈ ગરીબ હોય કે અમીર, બહેનનું કાળજું હંમેશાં મોટું હોય છે. તેમણે પાયલને ગળે લગાવી દીધી અને પોતાની ભૂલની માફી માંગી. એ દિવસ પછી કાંતાબેન માટે પાયલ વહુ નહીં પણ દીકરી બની ગઈ.

જો આ સ્ટોરી તમને પસંદ પડી હોય તો દરેક લોકો જોડે શેર કરજો.